Nederland heeft een nieuwe Mannenbond nodig

Ooit kende Nederland een Mannenbond, die zij aan zij met vrouwenverenigingen streed voor het vrouwenkiesrecht. Tien jaar lang pleitten de leden in woord en daad voor de democratische emancipatie van de andere helft van de bevolking. Atria, instituut voor de Vrouwengeschiedenis, haalt de bond uit de vergetelheid en geeft een overzicht van hun acties. Anno 2014 zou ons land dit type mannenbond goed kunnen gebruiken!

Als mannenorganisaties tegenwoordig in de publiciteit komen, gaat het meestal om zogenaamde mannenrechtenactivisten. Boze, veelal blanke mannen, die vrouwen afschilderen als machtige heksen wiens vrijheden hoognodig ingeperkt moeten worden. Want ze plukken mannen financieel kaal, of gebruiken hun overmacht in de rechtszaal als machtsmiddel, en het is een schande, en arme mannen zijn de klos, en die vrouwen moeten hoognodig een toontje lager zingen. Het leidt tot zeer onsmakelijke ‘discussies’, als je het geschreeuw al zo kunt noemen, die bol staan van seksisme. Zie voor meer mannenrechten activisme ook ‘we hunted the mammoth’, voorheen Man boobz.

Nee, dan de mannenbond die tot 1919 op kwam voor het vrouwenkiesrecht. Het betrof hier een groep die zichzelf en Nederland wilde verheffen, door vrouwen te verheffen. De leden hadden haarscherp door hoe hun hogere status daarbij van nut kon zijn:

De leden wilden in eerste plaats ondersteuning bieden aan hun vrouwelijke medestrijders, maar redeneerden eveneens dat zij zich konden inzetten voor het kiesrecht op manieren die voor vrouwen vaak niet mogelijk waren. Zij waren er van overtuigd dat juist hun mannelijkheid maakte dat zij seksegenoten konden bereiken die het vrouwenkiesrecht nog niet steunden.

De leden van de groep kregen lof en eer van hun werk, maar ontmoetten ook weerstand. Mensen voelden zich bedreigd, schrijft Atria. De machtspositie van de man zou afbrokkelen als vrouwen stemrecht kregen, heette het, en de leden deden afbreuk aan de mannelijkheid met hun slapheid en verwijfde gezeur over vrouwen.

Wat dat betreft lijkt er sinds 1919 weinig verandert in de mentaliteit. Dezelfde angsten en weerstand kom je tegenwoordig nog steeds tegen, zodra vrouwen proberen meer rechten te krijgen of vaker iets doen wat tot voor kort leek voorbehouden aan mannen.

Waar zou een Mannenbond zich anno 2014 sterk voor kunnen maken? Zomaar wat punten:

  • Het steunen van feministen, nog steeds broodnodig. Vrouwen zijn mensen, geen seksobjecten, dienstbodes of producten
  • Gelijk loon voor gelijk werk
  • Een einde aan zwangerschapsdiscriminatie
  • Het ontmoedigen en tegengaan van seksueel geweld
  • Bevorderen dat mannen kritisch onderzoeken wat ‘mannelijkheid’ inhoudt, welke privileges ze in de schoot geworpen krijgen vanwege hun sekse, en hoe ze zich daar tegenover willen verhouden
  • …… (suggesties welkom)

Als mannen daar actief mee bezig zouden zijn, en in actie zouden komen, zou de wereld er een stuk veiliger op worden voor vrouwen. En rechtvaardiger. Leve mannenbonden oude stijl!

Seksisme ondermijnt zelfvertrouwen

Mannen hebben meer zelfvertrouwen dan vrouwen, stelt opinietijdschrift The Atlantic vast op basis van diverse studies. Dat belemmert vrouwen om in werk en studie te excelleren. Maar hoe ontstaat die situatie? Ligt het aan de hersenen? Komt het door de invloed van hormonen? Spelen sociale factoren een rol?, vraagt het blad zich af. O wacht, wat gebeurt er eigenlijk als een vrouw zich assertief en vol zelfvertrouwen door de samenleving beweegt?

 

Wat het ook is, volgens The Atlantic moeten vrouwen vooral zelf aan de bak om de situatie te verbeteren en carrière te maken. Het opinieblad biedt daarmee een typisch voorbeeld van de verwarring die ontstaat als media seksisme negeren en uitgaan van de status quo. Terwijl het tijdschrift zo dichtbij komt. Want na het samenvatten van allerlei onderzoeken en na het behandelen van factoren zoals hersenen en hormonen, constateren de twee auteurs van het artikel dit:

Yes, women suffer consequences for their lack of confidence—but when they do behave assertively, they may suffer a whole other set of consequences, ones that men don’t typically experience. Attitudes toward women are changing, and for the better, but a host of troubling research shows that they can still pay a heavier social and even professional penalty than men do for acting in a way that’s seen as aggressive. If a woman walks into her boss’s office with unsolicited opinions, speaks up first at meetings, or gives business advice above her pay grade, she risks being disliked or even—let’s be blunt—being labeled a bitch. The more a woman succeeds, the worse the vitriol seems to get. It’s not just her competence that’s called into question; it’s her very character.

Kortom, vrouwen krijgen sociaal straf als zij ruimte innemen, hun mening geven, of assertief onderhandelen. Goh…. En wat moet er nu gebeuren? Hét antwoord op deze hele complexe situatie rondom zelfvertrouwen is volgens het opinieblad dat vrouwen hun gedrag moeten veranderen:

to become more confident, women need to stop thinking so much and just act. […] Almost daily, new evidence emerges of just how much our brains can change over the course of our lives, in response to shifting thought patterns and behavior. If we keep at it, if we channel our talent for hard work, we can make our brains more confidence-prone. What the neuroscientists call plasticity, we call hope.

De omgeving kan achterover leunen en doorgaan zoals altijd. Hup, vrouwen, aan de slag. Doe iets.

Sorry, Atlantic, da’s te gemakkelijk. Dat vrouwen achterstanden oplopen wordt niet veroorzaakt door hun gebrek aan zelfvertrouwen, signaleert de Huffington Post. Seksisme veroorzaakt het probleem. Dat vrouwen iets moeten doen negeert bovendien andere fundamentele principes. Zoals:

The reality is that even women who have lept across the “confidence gap” into upper-level management are not always regarded as highly as their male counterparts. How do we know that projecting confidence will pay off for us professionally? And do we really want to create a work culture where women are told that to succeed they must emulate the business strategies of powerful men?

Dat is de reden waarom feministen en andere weldenkende mensen zeer kritisch staan tegenover fenomenen als cultuur, psychologische en neurologische theorieën, en de manier waarop de maatschappij ingericht is. Als vrouwen alleen succes kunnen hebben door zich aan te passen aan een wereld die blanke, welvarende mannen als norm neemt, gaat er iets mis. Dan kunnen mensen niet zijn wie ze zijn. Vrouwen al helemaal niet, omdat ze de verkeerde sekse hebben en op ongelukkige momenten lastige situaties veroorzaken met gedoe rondom zwangerschappen en gezeur over de overgang.

Bovendien hou je op die manier praktijken in stand die je misschien anders wilt zien. Waarom kun je alleen succes hebben als je niet gehinderd wordt door kinderen, zes dagen per week twaalf uur per dag werkt en je persoonlijke leven uitbesteedt aan partners, aannemers, schoonmakers en ander personeel? Moet dat de norm zijn? Worden we daar betere mensen van? Waarom draaien we het niet eens om en vragen we ons af wat als mannen gesocialiseerde mensen kunnen leren van als vrouwen gesocialiseerde mensen?

Verandering moet van meerdere kanten komen, op allerlei manieren. Dat begint bij ouders en scholen die individueel maatwerk zouden moeten leveren, al naar gelang het karakter van het kind, en leerlingen genderneutrale studie adviezen moeten geven. En gaat door bij bedrijven, die moeten stoppen met zwangerschapsdiscriminatie. Totdat het eindigt bij ons allemaal: wij zouden als ‘vrouwelijk’ gekwalificeerde eigenschappen en werkzaamheden hoger moeten waarderen.

Dat en nog veel meer moet er gebeuren, voordat de buitenwereld een prettiger oord wordt voor de helft van de bevolking:

Many women don’t lack confidence. They lack income. They lack opportunity. They lack internal support. They lack the fuck-you savings fund that allows us to walk away quickly from a toxic boss or environment to find a place that will reward and value us.

Eer van boekenweekgeschenk gaat weer naar een blanke man

Voor de zoveelste keer op een rij mag een mannelijke auteur het boekenweekgeschenk schrijven. Deze keer gaat Dimitri Verhulst aan de slag. Hij verscheen dolblij op het NOS journaal om te vertellen dat hij zich voelde alsof hij een belangrijke literaire prijs had gewonnen. Wat in symbolische zin ook zo is. Het is een eer. En we moeten helemaal terug naar 2002 om bij een van de weinige schrijfster uit te komen die dezelfde eer toebedeeld kreeg. 2002. Hoe bestaat het….

Het gezicht van de boekenweek is opnieuw blank en mannelijk. Saaaaaaaaaaaaaai!!!!!

Via Twitter kwamen meteen sarcastische reacties binnen:

Cathelijne Esser ‏@CathelijneEsser

Wéér een man die het boekenweekgeschenk schrijft? Eh ?

Marcel van Driel ‏@MarcelvanDriel

Eindelijk weer eens een man! RT : De schrijver van het Boekenweekgeschenk 2015: Dimitri Verhulst! 

Aan een gebrek aan schrijfsters kan het niet liggen. Talloze vrouwen publiceren mooie romans. Zodra het echter gaat om de eer en de prijzen, verdwijnen ze naar de achtergrond en beperkt de blik zich opeens tot (blanke) mannelijke auteurs, die zichzelf het liefst af laten beelden in een intellectuele pose, vaak met pijp, tussen de boeken.

Daar zijn al talloze discussies over gevoerd, maar als mensen eerlijk zijn moeten ze toegeven dat teveel signalen wijzen op het fenomeen geen gelijk speelveld:

To say that all the best books are by men therefore says as much about the interest, and the relationship to power, of the list as it does about the books selected. It means, among other things, that experience coded as male (of manly old men catching fish, for example, or of lusting after young girls named Lolita) is more important than experience coded as female. “When we all live in the same culture,” Russ says, “then it will be time for one literature.” But we don’t, and it isn’t.

De code is mannelijk en vrouwen verdwijnen daardoor uit beeld. Dat gebeurt in de literatuur, maar hetzelfde mechanisme zie je in andere delen van de maatschappij. Zo analyseerde Intermediair de carrièrekansen voor vrouwen in ziekenhuizen. Vaak bestaat de subtop van een ziekenhuis voor 40 tot 48 procent uit vrouwen. Aanbod en keuze genoeg, zou je zeggen. Toch gaan de topbanen, als het puntje bij paaltje komt, nog steeds voornamelijk naar mannen. Omdat topmannen de neiging hebben opvolgers te benoemen die op henzelf lijken, en vrouwelijk talent niet herkennen of koesteren, aldus hoogleraar Hanneke Takkenberg in een verklaring voor die scheve situatie.

Het gaat hier om een taai stelsel van ingeworteld seksisme, waar we dagelijks in ondergedompeld worden. Dat heeft effect op mensen, als sociaal wezen. We krijgen er allemaal een klap van mee. Degenen die het hardste roepen dat ze ‘alleen op kwaliteit letten’, of dat er geen bewijzen zouden zijn voor seksisme (bonuspunten als degene die dat zegt een man is die zelf voordeel heeft van het feit dat hij wél de juiste sekse heeft), leveren vaak de ergste gevallen van discriminatie op.

Totdat degenen die kiezen en benoemen dat mechanisme doorkrijgen en iets doen aan hun bewuste en onbewuste vooroordelen, blijven we zitten met de dominantie van (blanke) mannen. Of het nou om literatuur gaat, of om medische beroepen, maakt niet uit. Dus, niks tegen Dimitri Verhulst hoor, maar zijn vrouwelijke collega’s kregen en krijgen geen eerlijke kans. En dat steekt. Zeker omdat de lezer tegenwoordig vooral een lezeres is.

Blanken vertegenwoordigen iedereen, zegt scenarioschrijver

De verhalenvertellers uit Hollywood geven soms onbedoelde inkijkjes in een dominante denkwereld die vervelende gevolgen heeft voor alles wat niet blank (en mannelijk) is. Meest recente voorbeeld: Ari Handel, de scenarioschrijver van blockbuster Noach. Hij zei expliciet in een interview dat huidskleur afleidt van het universele verhaal over de mensheid in zijn film. Dus komen er alleen blanken in beeld, want die staan voor iedereen.

Het universeel menselijke volgens de verhalenvertellers van Hollywood.

De uitspraak leidde terecht tot kritiek. Onbedoeld en onbewust racisme is al vervelend genoeg, maar in dit geval had meneer Handel er lang over nagedacht voordat hij besloot louter blanke acteurs en actrices te gebruiken. Dat maakt het erger:

They actually considered this question carefully — and after this careful consideration, decided to make white people the mythical, iconic stand-ins for all of humanity. Oh, and for the record: There are, in fact, people who find mixed casts to be, you know, representative of humanity, and who find all-white casts distracting and weird.

Handel belicht met zijn uitspraken een denkwijze die diep geworteld zit in de westerse cultuur. Je hebt het universele, algemeen geldige, en in een ideale wereld zou dat eeuwig hetzelfde moeten blijven. Helaas lukt dat niet, want je hebt het afwijkende. Het afwijkende is raar en valt op. Het heeft een storend effect. Het zorgt voor verdeeldheid en andere moeilijkheden. Vervelend! Lastig! Kan iedereen zich niet gewoon aanpassen en ophouden met zeuren?

Heel vaak is dat universele, de vertegenwoordiger van ons allemaal, blank. Dat lijkt vanzelfsprekend. ‘Huidkleurig’ staat in de modewereld voor een tint die vooral past bij blanke huidjes. Reclames en politieke partijen zoals het CDA  tonen als vanzelfsprekend blanke gezinnetjes als ze duidelijk willen maken dat ze het gemiddelde Nederlandse gezin willen vertegenwoordigen.

Niet alleen dat, maar feministen en andere weldenkende mensen wijzen erop dat het ook erg vaak gaat om een man. Hij, de blanke man, is de norm. Ook dat lijkt volstrekt vanzelfsprekend. De overheid richt het beleid op blanke mannen. Want dat is de algemene deler. Hun behoeften zijn de behoeften van iedereen. Een mannelijke auteur kan zich bezig houden met familierelaties en daarover een universele roman schrijven, want hij staat voor iedereen. Doet een vrouwelijke auteur hetzelfde, dan produceert ze opeens een triviaal werkje over vrouwendingetjes. Computerspelletjes draaien ook meestal om een blanke mannelijke held. Want vrouwen zijn niet iconisch genoeg, vinden producenten van games. Hij is het centrum. Zij hangt erbij.

Het is die mentaliteit die kwesties rondom huidskleur ‘oplost’ door iedereen blank te maken. Geen stoorzenders meer, gewoon, iedereen blank, en de veelkleurige mensheid moet zich daarin maar vertegenwoordigd weten. Het is die mentaliteit die genderproblemen oplost door vrouwen te laten verdwijnen. Waarna ‘kwaliteit is het enige wat telt’ neerkomt op blanke mannen die blanke mannen benoemen. Waarna jongerenwerk eigenlijk jongenswerk wordt. En ‘algemene belangenbehartiging’ neerkomt op het behartigen van de belangen van mannen.

Het wordt hoog tijd dat mensen beseffen dat blanken, in het bijzonder blanke mannen, een minderheid vormen. Dat zij alles lijken te domineren en naar voren worden geschoven als de maatstaf en het universele, is geen natuurwet, maar een gevolg van keuzes die mensen zoals Ari Handel maken. In de woorden van Jezebel:

It’s hard to fathom the amount of blind and ignorant privilege necessary to proclaim that it’s somehow distracting to represent non-white people in a movie that’s meant to depict the mythical origin of mankind. Also to just boldly and unabashedly proclaim that you see whiteness as integral to the construction of the “everyman.”

BONUS: lees dit prachtige betoog van schrijfster Chimamanda Adichie over de noodzaak voor diversiteit in de verhalen die we elkaar vertellen.

Nieuwsronde

Een vrouw leverde het eerste gedocumenteerde voorbeeld van de superheld die overdag een normaal bestaan leidt, en ‘s nachts als gemaskerde wreker optreedt. Internet is geen democratisch platform. President Obama pakt de loonkloof aan. En een mooi interview met een filosofe over haar werk. Dat en meer in deze nieuwsronde.

De Amerikaanse president Obama neemt maatregelen tegen de loonkloof. Nederlandse regering, wat doen jullie????

  • Een vrouw vond het genre van de superheld uit. Jawel. Baroness Emma Orczy’s Scarlet Pimpernel reeks bevat het oudst bekende voorbeeld van het genre waarin iemand overdag een onschuldig bestaan lijkt te leiden, zich ‘s avonds in masker en cape hult, en het Kwaad bestrijdt. Ze kwam ook als eerste op de proppen met een team helden die de oorspronkelijke superheld steunt. Dat leidde later tot ensembles zoals Fantastic Four, X-men etc.
  • Minister Schippers van Volksgezondheid wil dat vrouwen die tegen hun wil zijn besneden, een beroep kunnen doen op hun zorgverzekering om de hersteloperatie vergoed te krijgen. Goed nieuws voor de naar schatting 30.000 vrouwen, die kampen met de gevolgen van hun mutilatie.
  • Jaaaa, oorlogsspelletjes spelen! Maar wat gebeurt er als je personage een vrouw is? Comedienne Amy Shumer maakte een briljante sketch over een Call of Duty achtige game, maar dan realistisch. Inclusief slachtoffer de schuld geven, bergen formulieren, en karaktermoord. Oorlog was nog nooit zo spannend.
  • Internet zou volgens de verhalen een gelijkwaardig speelveld bieden, waarbij iedereen met talent vanzelf krijgt wat hij verdient. Tsja, voor iedereen die niet blank, mannelijk en welvarend is, ziet de digitale wereld er heel anders uit, betoogt Astra Taylor in een nieuw boek ‘People’s Platform: Taking back power and culture in the digital age’.
  • Hillary Clinton benutte een speech voor een conferentie in New York om de media aan te klagen. Die gebruiken een dubbele moraal om sterke vrouwen neer te sabelen. Hillary kan het weten. Haar gooi naar het presidentschap leidde tot zo’n enorme golf vrouwenhaat dat wetenschappelijke onderzoekers jaren vooruit kunnen om de (negatieve) effecten hiervan in kaart te brengen.
  • Seksisme duidelijk maken? Draai de rollen om. Steeds vaker gebruiken mensen die techniek om mensen aan het denken te zetten. Zet een vrouwelijk fotomodel in een sexy standje en niemand kijkt er van op. Laat een man dezelfde poses aannemen en opeens staat dat heel erg raar. Zo komt bewustwording op gang…
  • Een gedegen interview met filosofe Ruth Chang over het existentialisme, rationele processen rondom keuzes maken,  en de aard van die keuzes. Bonus: mooie rake uitspraken over de schandalen rondom seksuele intimidatie, en stereotiepe reacties van de omgeving: ,,The idea here is that if a senior male philosopher hasn’t got the judgment to know when his behavior is inappropriate, unwelcome, and the like, he’ll just punish all female students by taking his ball home and refusing to play with the girls.”
  • Vrouwen mogen best op de televisie verschijnen, zolang ze jong zijn. Worden ze ouder, dan passen ze, in tegenstelling tot hun mannelijke collega’s, maar al te vaak niet meer bij de lijn die een programma wil volgen, of bij de soort journalistiek, of…. vul maar in. Dat geldt voor Nederland, waar pas geleden nog ophef ontstond over het gedwongen vertrek van Margreet Spijker bij RTL Nieuws, maar ook in bijvoorbeeld Engeland. Eerst goede professionals ontslaan, daarna roepen ‘goh waar zijn de vrouwen’, en daarna roepen dat vrouwen beter hun best moeten doen. Ja ja…. De cultuur bij de televisie omroepen moet veranderen, dan los je dit probleem pas op.
  • De Amerikaanse president Obama onderneemt actie tegen de loonkloof tussen de seksen. Van zoveel steun kunnen de Loonwijzer en Women Inc tot nu toe alleen dromen. In Nederland zoeken vrouwen nog steeds naar hun missende 300.000 euro. Ook in België lappen bedrijven bestaande wetgeving massaal en structureel aan hun laars

Diversiteit rukt op in boekenwereld

Hoera! De serieuze, gezaghebbende krant Washington Post besteedt gericht aandacht aan romans in de genres science fiction, fantasy en romantiek. USA Today combineert de twee. Deze publicatie begon in februari van dit jaar een rubriek over romantische science fiction. Vooral de serieuze aandacht voor, zeg maar, de Bouquetreeks, mag revolutionair genoemd worden.

In beide gevallen komt het initiatief van mensen die breder kijken en open staan voor vernieuwing. USA Today besteedde al wat langer aandacht aan romantische fictie. De uitbreiding naar romantische sf lijkt een logische vervolgstap.

Bij de Washington Post nam Ron Charles mede het initiatief om romantische fictie meer aandacht te geven. Deze literaire criticus staat aan het hoofd van het boekenkatern van deze krant. Hij heeft in woord en daad bewezen dat hij diversiteit serieus neemt. Vorig jaar maakte hij nog diepe indruk met zijn heerlijke parodie over stereotiepe reacties op werk van schrijfsters:

Deze ontwikkeling is revolutionair, omdat romantische fictie tot voor kort geen officiële plek had. Als samenleving vinden we romantische verhalen geen echte boeken. Sterker nog, er hangt een stigma omheen:

One of the most striking things we’ve observed is how frequently romance authors experience negative reactions to their work. There’s a stigma attached to the genre, the people who produce it, and the people who read it.[…] Like other forms of women’s work, writing romance novels is devalued and trivialized. The writing process is perceived to be easy and the books are described as trashy and formulaic.

Dat stigma maakt dat de combinatie van sf en romantiek ophef veroorzaakt. Als ‘mannengenre’ geniet science fiction nog enig aanzien. Onder andere een krant als The Guardian publiceert regelmatig recensies van sf, en in mindere mate fantasyromans. Dat aanzien zou aangetast kunnen worden als romance oprukt in SF. Vrouwengezemel in mijn stoere genre, neeeeeeee!!!

Het genre kampt sowieso al met een vrouwenprobleem.Voeg daar de ‘besmetting’ door romantische fictie aan toe en je krijgt verhitte discussies over een vrouwenprobleem in het kwadraat. Het argument dat romantiek afbreuk zou doen aan het genre, wordt door veel ruimdenkende mensen opgevat als codetaal voor: ‘laat die zwijmelende vrouwen opzouten met hun geneuzel over gevoelens want science fiction is voor óns bedoeld’.

Uitgaven als USA Today en de Washington Post scharen zich met hun recente acties in het kamp van de mensen die vooruitgang willen en diversiteit omarmen. Schrijfster Sarah Maclean krijgt vanaf nu regelmatig de kans om lezers te tippen en het aanzien van het romantische genre te vergroten. Haar eerste overzicht behandelde nieuw werk van Jill Shalvis, Cynthia Eden en Lorraine Heath. De nieuwe romantische sf-rubriek van USA Today komt uit de koker van  Veronica Scott. Ze weet waar ze over praat, want ze schrijft zelf romantische sf en speelt een actieve rol in ‘het wereldje’.

Misschien zouden Nederlandse kranten een voorbeeld kunnen nemen aan de Washington Post en USA Today. In de top zestig van meest verkochte boeken ontbreken de titels van romantische fictie, maar ook in ons land bloeit dit genre. Bruna lanceerde bijvoorbeeld vorig jaar een nieuwe imprint, Amber, om romantische fictie op de markt te brengen. Specifiek omdat er vraag naar was/is en omdat er zoveel nieuwe titels uitkomen in dit genre.

Het gaat om plezier hebben in lezen. Het gaat om het luisteren naar verschillende verhalen van allerlei verschillende mensen. Het gaat om het verbreden van je horizon en nieuwe boeken ontdekken. Fijn dat hier meer ruimte voor komt.

Politieke leiders zitten op een wankele troon

Man als politieke leider? Hoog percentage stemmen, relatief lange loopbaan, maakt kans op een tweede termijn. Vrouw als politieke leider? Hogere verwachtingen, minder steun, groter afbreukrisico, en geen tweede kans. Die opvallende verschillen brachten onderzoekers van de universiteit van Calgary in kaart, toen ze onderzochten hoe het mannelijke en vrouwelijke leiders van politieke partijen in Canada vergaat.

Vrouwen lijken het op zich goed te doen in de Canadese politiek. Begin 2013 stonden vrouwen aan het hoofd van vijf provincies. Daarnaast leidde een vrouw één territory, een soort provincie / gebiedsdeel. Dat ogenschijnlijke succes verhult echter dat vrouwen op een wankele troon zitten, aldus Brenda O’Neill en David Stewart van de universiteit van Calcary. Ze analyseerden de loopbanen van politieke leiders in de periode van 1980 tot 2005 en troffen veelzeggende patronen aan.

Zo bewezen de data opnieuw het bestaan van de glazen klif: een fenomeen waarbij organisaties pas vrouwen op hoge posten benoemen als die organisatie in zwaar weer verkeert. Maar liefst 25% meer vrouwen dan mannen kwamen aan de macht in situaties waarbij partijen in peilingen hopeloos op achterstand stonden, of op momenten waarop de partij geen serieuze deelnemer was. Veel vaker dan mannen moesten vrouwen zich opwerken uit een rotsituatie. Veel vaker dan hun mannelijke collega’s stonden ze onder druk van hoge verwachtingen. Zij moest het verschil maken en zich terugvechten, terwijl haar mannelijke collega gewoon z’n werk kon doen.

Vrouwen kregen ook minder steun dan mannen, en stond korter aan de top. Mannen kregen gemiddeld steun van 69% van hun partijleden. Vrouwen kwamen vaak niet verder dan 57%, een significant verschil. Vervolgens bleef een man gemiddeld 5,3 jaar aan de top staan, met goede vooruitzichten op een tweede kans. Vrouwen daarentegen bleven steken op 2,4 jaar, en kregen na hun vertrek geen tweede kans. Het was en is voor vrouwen erop of eronder. Alles moet perfect gaan, want bij tegenslag moet je het veld ruimen zonder uitzicht op herverkiezing.

De resultaten van het onderzoek komen op een pikant moment. Zojuist trad een prominente politica af, Alison Redford. Ze was de eerste vrouwelijke premier van Alberta. Redford stond onder druk vanwege haar declaratiegedrag en interne strubbelingen binnen het provinciebestuur. Daarnaast ontstond ophef omdat een mannelijke medewerker zijn ontslag indiende. De reden? Hij vond Redford geen aardige vrouw. Hij vond haar bazig.

Bazig is één van de vele manieren waarop de dubbele moraal vrouwen op achterstand zet. Hij is een leider. Zij is bazig. Vanwege die seksistische lading zouden sommige mensen het woord bazig het liefste willen verbieden. De discussie daarover is terecht nog gaande – woorden verbieden? Pardon? Ondertussen delen de meeste mensen de inschatting dat zulke aantijgingen vrouwen ondermijnen. Als Redford een man was geweest, zou de beschuldiging dat hij niet aardig was, geen gewicht hebben gekregen. Mannen hoeven niet aardig te zijn. Mannen kunnen gewoon leiden. Klaar.

Diverse media speculeren dan ook of seksisme meespeelde bij Redford’s vertrek en citeren collega’s die wijzen op een dubbele moraal, in het nadeel van vrouwen:

Former Edmonton Liberal MP Anne McLellan said while it’s a complex issue, she’s sure Alison Redford was treated differently because of her sex. The Progressive Conservative premier made mistakes, McLellan said, but her caucus and voters — both male and female — had unfair expectations of her as a female leader. “There seems to be some standard that somehow it’s OK for men in public life to act a certain way. But if women do that, that makes them not nice ladies,” she said.

De beide onderzoekers van de universiteit van Calcary houden het erop dat gender waarschijnlijk meespeelde. Haar politieke loopbaantraject past in ieder geval precies in het door hen in kaart gebrachte patroon. Ze haalde de 2,4 jaar niet, en krijgt geen kans om deel te nemen aan volgende verkiezingen. Zeer veelzeggend.

BONUS: zie voor de Nederlandse situatie onder andere de korte carrières van Agnes Kant en Jolande Sap. Geen van beiden kreeg ruimte of een tweede kans. Beiden kampten met mediaverhalen die je volgens Antia Wiersma zou kunnen betitelen als vormen van karaktermoord. Meer recente voorbeelden zijn lastig te vinden, omdat de Haagse partijleiders bijna zonder uitzondering blank en van het mannelijk geslacht zijn. Ook zeer veelzeggend.

Films met vrouwen maken winst

Films waarin vrouwen een rol van betekenis hebben, doen het wereldwijd beter dan films waarin vooral mannen voorkomen. Als iemand 1 dollar investeerde, kreeg die persoon 2,68 dollar terug met films die de Bechdel test haalden. Zakte een film voor die test, dan kreeg iemand 2,45 dollar terug. Dat loopt op als je het hebt over omzetten van ettelijke miljoenen.

Mensen van website FiveThirtyEight analyseerde de financiële gegevens van 1,615 films, uitgebracht in de periode van 1990 to 2013, afgezet tegen de Bechdeltest. Hoe vaker minstens twee vrouwen met elkaar spraken over iets anders dan een man, hoe vaker investeerders per dollar meer terugkregen. Het verschil bleef structureel zichtbaar, niet alleen binnen de Amerikaanse markt, maar ook als je keek naar de internationale distributie.

Deze keiharde cijfers maken gehakt van mythes die studiobazen van elkaar overnemen. Zo zouden films met vrouwen het niet goed doen. Klopt niks van. Of, andere mythe: jongens en mannen zouden geen films willen zien met vrouwen in de hoofdrol. Klopt ook niets van. Bij de meest recente Hunger Games film bestond het publiek gemiddeld voor 46% uit mannen, terwijl een heldin toch echt het scherm domineerde.

Voeg daaraan toe dat vrouwen iets meer dan de helft van de kaartjes kopen, en je zou zeggen dat Hollywood de helft van de wereldbevolking serieus moet nemen. Op dit moment gebeurt dat totaal niet. Van alle belangrijke personages is slechts 15% vrouw, en als je alle rollen meeneemt, ook de serveerster met één regel tekst, kom je nog steeds niet verder dan een magere dertig procent. Er bestaat zodoende een kloof tussen de samenstelling van het publiek, en dat wat je op het scherm ziet (vooral jonge blanke mannen).

De auteurs van de financiële analyse denken dat het een kwestie van tijd is. Vrouwen kopen kaartjes + films met vrouwen doen het goed = meer films waarin vrouwen belangrijke rollen spelen.

Women & Hollywood vreest echter dat het niet zo snel goed komt:

Let’s be real. The people who run Hollywood know these numbers. They get data breakdowns on every film they have. They know what’s making money and what’s not. But they are all invested in these big-budget tentpole action and superhero films that star men. That’s how they think. We can only hope that seeing women be successful in big blockbuster films will help break through the sexism that pervades Hollywood. I am hopeful, but I am also realistic. They’ve been leaving dollars at the door for years, and yet they still double down on male superheroes. Go figure.

Nederland krijgt eindelijk actie tegen loonkloof

Women Inc en Loonwijzer slaan de handen ineen voor een grootschalige campagne om de loonkloof tussen mannen en vrouwen terug te dringen. Vrouwen lopen volgens beide organisaties tijdens hun leven drie ton mis, en het wordt tijd dat we daar massaal tegen protesteren. Misschien wil de voormalige Arbeidsinspectie, nu Inspectie SZW, eindelijk in actie komen?

Wat onze zuiderburen al een slordige tien jaar doen, gebeurt nu eindelijk ook weer in Nederland. Terechte protesten tegen de structurele onderbetaling van vrouwen. Hopelijk helpt het, want tot nu toe zit er weinig beweging in de zaak. Af en toe probeert de politiek een balletje op te gooien. PvdA-parlementariër Keklik Yücel lanceerde vorig jaar nog een wetsvoorstel dat organisaties moet dwingen openheid van zaken te geven over de loonkloof. Ze ziet een rol weggelegd voor ondernemingsraden om ervoor te waken dat vrouwen niet massaal onderbetaald worden, en riep Inspectie SZW op om in actie te komen.

Daarna bleef het weer oorverdovend stil. Wat dat betreft is de campagne zeer, zeer welkom. De Zesde Clan merkt echter wel op, dat beide organisaties in de valkuil van het individualisme trappen. Zo staan in de campagneteksten stellingen als ,,Vrouwen kunnen meer verdienen door andere keuzes te maken op werkgebied”. Tuurlijk! Of vrouwen zichzelf maar even, vanuit de marge, bij hun eigen schoenveters uit het moeras willen trekken. Kies beter en dan komt alles in orde.

Graag een wat bredere focus, Loonwijzer en Women Inc. Uit onderzoeken blijkt dat je als vrouwelijke werknemer echt alles correct en goed kunt doen, en toch achter het net vist. We hebben namelijk te maken met een systeem waarbij blank en mannelijk structureel de voorkeur krijgt, en alles wat niet blank en mannelijk is aan de werkvloer blijft plakken, of niet verder komt dan de middenmoot. Zodra vrouwen een kind krijgen, botsen ze bovendien massaal aan tegen zwangerschapsdiscriminatie van werkgevers, en sociale druk van hun omgeving om de halve uit het anderhalf verdienersmodel te worden.

Voeg dat bij de algemene onderwaardering voor vrouwen en het vrouwelijke, waardoor zelfs de mannelijke babysitter meer geld krijgt, en alles bij elkaar opgeteld kom je gemakkelijk aan gemiddeld drie ton minder geld aan het einde van je al dan niet fictieve loopbaan. Daar kun je een mooi huis van kopen, zoals Amerikaanse artsen constateerden nadat onderzoek naar de man-vrouw beloning hetzelfde soort verschillen aan het licht bracht.

Dat is niet iets wat vrouwen in hun uppie op kunnen lossen. Je hebt te maken met machtsverschillen. Een vrouw kan meer loon vragen, maar een werkgever kan nee zeggen. Een vrouw kan wel pleiten voor promotie, maar als degenen met macht talent alleen herkennen in een blanke, mannelijke verpakking, heb je alsnog het nakijken. Ongelijke beloning hangt bovendien samen met een hardnekkige seksistische mentaliteit, en weerstand bij bedrijven die hun personeelskosten zo laag mogelijk willen houden en er geen belang bij hebben om vrouwen meer salaris te betalen.

Dat soort systematische weerstanden los je niet op door vanuit blij ‘ik kies mijn keuze’ gekraai louter en alleen naar individuele vrouwen te wijzen. Echter, zwijgen is geen optie, en iedereen, ook vrouwen zelf, moet wat doen. Want als je niks doet weet je zeker dat je als vrouw bedonderd wordt. Omdat je een vrouw bent. Dat is discriminatie / seksisme, en het wordt tijd dat meer mensen daar  collectief heel kwaad om worden.

De gereedschapskist: vier patronen die vrouwen tegen houden

Leve auteur Joan Williams. Ze deed uitvoerig onderzoek en bracht in kaart welke belangrijkste seksistische patronen vrouwen tegenhouden om hun ambities waar te maken en hun talent te ontplooien. Uiteindelijk identificeerde ze vier mechanismen die iedereen zou moeten kennen om het speelveld gelijk te maken en vrouwen in het bedrijfsleven evenveel kansen te bieden als mannen. De Zesde Clan noemt graag nog een vijfde factor: mannen die denken dat er geen genderprobleem bestaat.

De vier hoofdpatronen die Williams vond zijn de volgende:

  1. Spitsroeden lopen. Je kunt als vrouw niet te ‘mannelijk’ zijn want dan ben je een kille bitch. Maar je mag ook niet te vrouwelijk zijn, want dan ben je een slappe voetveeg die niemand serieus neemt. Loopt meestal uit op een onmogelijke ‘de klos als je het doet, de klos als je het niet doet’-situatie.
  2.  Bewijs het nog een keer. Mensen beoordelen mannen op potentie, vrouwen op bewezen prestaties. Vervolgens moet je als vrouw keer op keer bewijzen dat je ‘het’ kunt, wat het ook is. Je mag geen fouten maken en moet twee keer zo goed presteren om als ongeveer gelijkwaardig competent bevonden te worden dan een man.
  3. Moederschapsboete. Zodra je kinderen krijgt geld je niet meer als een serieuze werkneemster. Maar lang daarvóór gaat het al mis. Want een vrouw kan in potentie moeder worden, en die ramp willen werkgevers graag voor zijn.
  4. ‘Tug of War’, oftewel touwtrekken, onderling strijd voeren. Vrouwen beoordelen andere vrouwen kritischer.

Het werk van Williams is gericht op de situatie in de V.S. Dat heeft gevolgen voor haar bevindingen. In ieder geval in de V.S. kunnen zwarte vrouwen zich bijvoorbeeld iets meer assertiviteit veroorloven dan blanke vrouwen. Gaan ze echter te ver, zulks ter beoordeling van de ander, dan botsen ze aan tegen het stereotype van de Boze Zwarte Vrouw, en dan is het gedaan. Want een Boze Zwarte Vrouw is het engste wat er is. Of dit specifieke stereotype in Nederland net zo sterk werkt als in de V.S., durft de Zesde Clan niet te zeggen. Wij hebben een ietwat andere geschiedenis.

Op andere vlakken komen de resultaten echter naadloos overeen. Ook Nederland straft moeders. Je loopt als vrouw een groot risico dat een werkgever je ontslaat of degradeert, zodra je aankondigt dat je zwanger bent. Ook Nederland laat vrouwen spitsroeden lopen. Boven ons hoofd hangt de Libelle vrouw: vriendelijk, zorgzaam, geeft relaties voorrang, doet alles om spanningen te vermijden. O wee als je afwijkt van deze norm.

Zeker op het werk kun je zodoende bijna niet winnen: je bent óf competent in je vak maar maar niet vriendelijk, óf vriendelijk maar niet competent. Je onderhandelt nauwelijks over je salaris en draagt zodoende bij aan je eigen loonkloof, of je onderhandelt wel en krijgt sociaal gezien straf als moeilijke bitch (of je krijgt de baan niet omdat ze je niet meer willen, nog een risico van onderhandelen).

Daarnaast viert ‘bewijs het nog maar een keer’ hoogtij. Je hebt de verkeerde sekse, dus moet je bewijzen dat je ‘het’ kunt. Zo moesten Nederlandse onderzoeksters een aanzienlijk hogere prestatie leveren om evenveel subsidie te krijgen dan hun mannelijke collega’s. Pas toen subsidieverleners hun procedures eerlijker maakten, begon dat verschil langzaam te vervagen. Voor vrachtwagenchauffeurs geldt hetzelfde. ‘Op vrouwen wordt dubbel gelet’, en ‘vrouwen moeten zich meer bewijzen’, gaven twee vrouwelijke chauffeurs aan.

Bij vier, de onderlinge strijd, ontdekte Williams dat de spanningen vaak een gevolg zijn van een van de andere drie vormen van seksisme. Zo blijkt uit onderzoek dat secretaresses, áls ze een voorkeur hebben, liever voor een man werken, want die let niet zo strikt op wat ze doen. Een vrouwelijke baas vervalt sneller in micromanagen en overdreven kritisch gedoe. Echter, die man kan zich een meer ontspannen houding veroorloven. Zijn vrouwelijke collega weet diep van binnen dat ze zich geen fouten kan veroorloven. De dubbele moraal op het werk drijft vrouwen op dit soort manieren uit elkaar.

Tenslotte iets waar Williams niet diep op ingaat, maar wat desalniettemin een groot negatief effect heeft: blindheid bij mannen voor hun privileges. Keer op keer blijkt dat veel mannen denken dat het wel goed zit. Hun organisatie discrimineert niet, P&O let echt alleen op kwaliteit, en vrouwen hebben echt evenveel kansen. Zo bleek uit recent onderzoek van de universiteit van Gent dat mannen niet dachten dat hun universiteit genderproblematiek kent (p. 82). Eenderde tot de helft van de vrouwen ervoeren echter duidelijk meer obstakels dan hun mannelijke collega’s. Vooral postdocs zagen dat hun gender negatieve gevolgen had voor promotiekansen en dergelijke.

Het probleem is dat mannen in veel organisaties de macht hebben. Vrouwen en mensen met een gekleurde huid weten tegenwoordig iets vaker door te dringen tot de plekken waar de echte macht huist, maar halen vaak de dertig procent niet. Pas vanaf die grens kunnen minderheden agenda’s bepalen en daadwerkelijk de cultuur veranderen.

Zolang veelal blanke mannen domineren, vinden dat er geen genderprobleem is, en geloven dat ze ‘alleen op kwaliteit letten’, zoals onze grote vriend Mark Rutte, blijven vrouwen en andere ‘afwijkende’ mensen voor een dichte deur staan. Hoog tijd dus dat bazen inzien dat er wél een probleem bestaat. En dat ze gaan werken aan het veranderen van organisaties. Ze ontslaan nu competente werknemers, alleen maar omdat die zwanger worden, en/of verstikken vrouwen in een hardnekkige cultuur van seksisme en onderwaardering. Da’s dom. Heel dom. En het kost je indirect bakken met geld omdat je talent, kwaliteit en vernieuwing mist.

Miskraam is een misdaad

Vrouwen zijn ook mensen. Dat lijkt een open deur, maar als je kijkt naar de ontwikkelingen rondom vrouwen, hun lichaam, en voortplanting in de Verenigde Staten, blijkt dat het hard nodig is om dit feit te blijven herhalen. Naast de hypocriete discussie rondom voorbehoedsmiddelen (‘slutpills’) en abortus (moord!!) bereikt het land een dieptepunt in het criminaliseren van zwangerschappen. Als een rechter in Mississippi een vrouw terecht laat staan omdat ze op haar zestiende een miskraam kreeg, kan iedere vrouw die aan het einde van de rit geen gezonde baby aflevert, bij voorbaat een misdadiger zijn.

Tsja, slet, had je maar niet zwanger moeten worden….

Het is niet de eerste keer dat een vrouw in deze situatie terecht komt. Honderden vrouwen kregen na een miskraam of doodgeboren kindje te maken met justitie. Vaak schikten ze hun zaak, of ondergingen de juridische procedures zonder dat ze durfden te protesteren. Het profiel van het gemiddelde slachtoffer kan hieraan hebben bijgedragen: veelal zwarte, jonge vrouwen met geen of een zeer laag inkomen.

Het afgrijzen begint echter toe te nemen. Steeds meer mensen vinden de criminalisering van zwangere vrouwen een nieuw, verontrustend front in een toch al vijandige oorlog. De Verenigde Staten staan bekend vanwege de felle, ideologisch gedreven strijd om de reproductieve rechten van vrouwen in te perken. Favoriet argument: het leven begint bij de conceptie, een zygote is een mens, en als iemand een ongewenste zwangerschap af wil breken, ben je een moordenaar.

Dat verhaal leidt tot moorden op abortusartsen, wetgeving gericht op het sluiten van klinieken, en wetten zoals de plicht tot het ondergaan van een vaginale echo, oftewel een medische vorm van verkrachting. De retoriek rond babymoord leidt echter de aandacht af van het echte debat:

….the real debate, which is whether or not women should be treated as a second class with truncated rights to bodily autonomy. […] Frankly, the more traditional, conservative argument against abortion—no, they’re not going to lift a finger to help you with your unwanted baby and you should have thought about that before fucking, you stupid slut who deserves to suffer—at least has the refreshing scent of honesty to it.

Ja, zeggen conservatieven. Zodra een eicel samensmelt met sperma en cellen zich delen, ligt het primaat bij dit nieuwe leven. Alles moet daar voor wijken. Ook  de mensenrechten van vrouwen. Het land heeft al verschillende situaties gehad waarbij de foetus een advocaat toegewezen kreeg en een vrouw juist zonder enige juridische bijstand moest aanhoren wat er met haar leven en lijf zou gebeuren. (Dit laatste lijkt een ver-van mijn-bed show, maar in Nederland stelde de SGP kamervragen waarom een rechter een zeventien weken oude foetus niet onder curatele wilde stellen. Nou, omdat dit inhoudt dat je een vrouw onder curatele stelt, en dat kan niet, aldus de rechter).

Tegen die achtergrond beslist een rechter in Mississippi binnenkort of een vrouw, die op haar zestiende een miskraam kreeg, strafrechtelijk vervolgd kan worden voor moord. Als de rechter de zaak toelaat, kan een jury haar tot levenslang veroordelen. Het zou een afschrikwekkend precedent scheppen, waarschuwen artsen, progressieve advocaten en mensenrechtenactivisten. Iedere vrouw verandert immers in een potentiële crimineel. Juist als ze medische problemen heeft, of kampt met een verslaving, zal ze artsen gaan mijden omdat ze niet naar de gevangenis wil. Van goede medische zorg of effectieve hulpverlening kan dan geen sprake meer zijn, waarschuwen medici.

Deze situatie leidt bovendien tot bizarre misdaden tegen de logica:

Alabama has prosecuted over forty women. Among them is Amanda Kimbrough, who opted to carry a fetus with Down’s Syndrome to term (since she’s anti-abortion). When the baby died 19 minutes after birth, she was charged with “chemical endangerment.” She denies having taken any drugs. But again, this is beside the point. Here is a woman who tried to abide by the spirit of the anti-abortion crusade, and having done so, was punished for her “good deed.” (It does give us pause: If prosecutors are intent on going this route, it’s in a woman’s best interest to have an abortion to avoid possible jail time.)

Of deze: dezelfde mensen die ambtenaren willen ontslaan omdat de overheid zich nergens mee zou mogen bemoeien, willen opeens een grote, almachtige staat zodra het gaat om vrouwen en baas in eigen buik. In andere bewoordingen:

Let’s just retire the lie about conservatives being all about small government. They like small government when it comes to taxes, but when it comes to women, they like their government big, stinky, vile and evil.

Om nog maar te zwijgen over de rechtspositie van vrouwen. Waar houdt het op? Draai je straks standaard de bak in als je rookt tijdens je zwangerschap of te weinig uren slaapt? Bij hoeveel kilo overgewicht van de moeder ontstaat er een strafbare link met miskramen? Vrouwen worden op deze manier tweederangs burgers, die slechts voorwaardelijk een beroep kunnen doen op mensenrechten. Als dat geen nachtmerrie scenario is, weet de Zesde Clan het niet meer.

UPDATE: de rechter heeft de zaak afgewezen. Maar helaas wil de openbare aanklager van de staat het opnieuw proberen. De vrouw in kwestie, die al zeven jaar door de juridische gevolgen van haar miskraam achtervolgd wordt, krijgt zodoende nog steeds geen rust.

College wil einde aan discriminatie zwangere vrouwen

Het College voor de Rechten van de Mens wil dat de regering een einde maakt aan de discriminatie van zwangere vrouwen. De organisatie roept minister Asscher van Sociale Zaken op om maatregelen te nemen. De oproep komt na een nieuwe golf oordelen van het CVRM over bedrijven die zwangere vrouwen werkloos maakten. Asscher heeft inmiddels positief gereageerd op de oproep. Hij wil nog dit voorjaar met voorstellen komen om een einde te maken aan dit soort misstanden.

Een woordvoerder van het CVRM houdt het netjes in de media en spreekt diplomatiek van onwetendheid:

‘We merken dat als we een zaak behandelen, dat het meestal leidt tot maatregelen binnen een bedrijf. Vaak hebben bedrijven de intentie helemaal niet om een zwangere werkneemster te discrimineren. Ze hebben soms gewoonweg niet door dat ze de wet overtreden’, volgens Marysha Molthoff van het College van de Rechten van de Mens.

Of dat echt zo is waagt de Zesde Clan te betwijfelen. De Consumentenbond is bijvoorbeeld geen amateuristisch clubje. Toch kreeg deze organisatie onlangs een flinke tik op de vingers van het CVRM. Ook lijken de zaken veel te veel op elkaar. Steeds opnieuw gaat het om vrouwen met tijdelijke contracten, die opeens afgeschilderd worden als onbetrouwbaar, of slecht functionerend, zodra ze hun zwangerschap aankondigen.

Dit geijkte patroon blijkt ook uit de vier meest recente oordelen. Stern Loopbaanadvies zou, gezien het accent op personeelsmanagement en werving, moeten weten dat je een vrouw niet mag vragen of zij zwanger is. Doe je dat toch, dan heeft een vrouw het wettelijk recht om geen antwoord te geven. Die wet dient ter bescherming van de werkneemster, maar helaas. Stern zag onmiddellijk af van een al aangeboden verlenging van een tijdelijk contract, toen alsnog bleek dat de vrouw in kwestie zwanger was. Mag niet, oordeelde het CVRM.

Bij twee andere bedrijven, te weten Infostrada Creative Technology en Logis P., bleek uit niets dat een vrouw niet goed zou functioneren. Als bij toverslag kwamen er echter klachten, geheel toevallig nét nadat de beide vrouwen hun werkgever het blijde nieuws verteld hadden. Het CVRM accepteerde die plotselinge ommekeer in de beoordeling van deze werkneemsters niet. Beide bedrijven werden schuldig bevonden aan genderdiscriminatie.

Stichting Sint Joris, een welzijnsinstelling, vuurde een dubbel salvo af. Het bedrijf wantrouwde niet alleen het functioneren van de vrouw, maar rekende haar ook af op haar ziekteverzuim. Dat mag echter niet als dat verzuim veroorzaakt wordt door de zwangerschap. Opnieuw verboden onderscheid op grond van geslacht, aldus het oordeel van het CVRM.

Deze zaken tonen aan dat er bar weinig is verbeterd sinds het College twee jaar geleden de schokkende resultaten publiceerde van een uitgebreid onderzoek naar zwangerschapsdiscriminatie. Bijna de helft van de vrouwen lijkt te hebben afgedaan als werkneemster, zodra ze het wagen zwanger te worden. Zeker bij een tijdelijk contract kun je fluiten naar je baan. Wat dat betreft kan Asscher niet snel genoeg komen met die aangekondigde maatregelen.

Nieuwsronde – alledaags seksisme editie

Alledaags seksisme viert nog steeds hoogtij in Nederland. In deze nieuwsronde zomaar wat voorbeelden die zich aan je opdringen als je doorsnee media consumeert. Voor meer seksisme pret verwijst de Zesde Clan je graag naar seksisme in en om het huis.

Onderscheid moet er zijn, anders raken we in paniek!

  • Computerspelletjes spelen is iets voor mannen. Zo scheidt Dark Souls II de echte kerels van de watjes. Dat we het even weten. Vrouwen hebben hier niets te zoeken. Watjes ook niet. Laten we allemaal nederig buigen voor games-recensent Peter van Ammelrooy, die wél een Echte Man is.
  • Nog meer genderpolitie: de interne strijd bij de PVV zal er voor zorgen dat de sterke jongens over blijven. Want er zitten geen vrouwen in de PVV. Of watjes? En politiek is voor mannen, zoals dit weblog al eerder constateerde. Misschien kan Peter van Ammelrooy nog iets voor de PVV betekenen?
  • Een catfight! Over pussyshots! Oftewel foto’s van de vrouwelijke genitaliën, slechts minimaal bedekt met een hand of een strak laagje textiel. Aanleiding voor titel en artikel? Een expositie in het Letterkundig Museum in Den Haag.  Dat zal de meesten ontgaan nu alle aandacht in beslag wordt genomen door hitsige fantasieën  over schaars geklede vrouwen die elkaar de ogen uitkrabben.
  • De hoge kosten van kinderopvang belemmeren de carrière van vrouwen. Mannen hebben niks te maken met kinderen, of het zorgen voor kinderen, en ze betalen ook niet mee in de kosten. Want kinderen zijn een zaak van vrouwen. Dus belemmeren de kosten haar loopbaan en niet de zijne. Logisch toch?
  • Arnold Karskens heeft het naar zijn zin in de Argentijnse stad Buenos Aires. Hij loopt op straat en raakt helemaal opgewonden: ,,Op straat lopen flanerende vrouwen die je zoals in een tango naar je toe wil trekken. Dat komt vast ook door de zon. Die is hier nogal aanwezig.” Getverdemme Karskens, laat de zon er buiten en blijf van die vrouwen af. Heb je dan niks geleerd van Femme de la Rue???
  • Twee vliegen in één klap! Een superseksistische app van De Efteling, met prinsessen en theekransjes voor de in roze uitgevoerde meisjes-app, en stoere draken voor de blauwgekleurde jongens-versie. Waarna nieuws.nl kritiek op de lancering van dit gendergedrocht viert met een staaltje seksistische journalistiek waar De Zesde Clan alleen maar bewondering voor kan hebben. Boze feministen! Unisexpromotors! Emancipatie-laaf! Lees en huiver.

Enzovoorts, enzovoorts.

Detroit identificeert 100 serieverkrachters

Verrassing: als je vrouwen vertrouwt en verkrachting serieus onderzoekt, vind je daders. Onder andere de Amerikaanse stad Detroit bracht honderd serieverkrachters aan het licht toen de politie eindelijk oud bewijsmateriaal in oude verkrachtingszaken begon te analyseren. Tien al veroordeelde daders hadden bovendien jaren eerder opgepakt kunnen worden, als de politie ten tijde van de misdaad serieus aan de slag was gegaan met DNA-sporen.

Honderdduizenden niet onderzochte pakketjes bewijsmateriaal….

Als een vrouw in de V.S. snel genoeg aangifte doet van verkrachting, kunnen medewerkers van een ziekenhuis volgens een bepaald protocol bloed, sperma en kledingstukken verzamelen. Dat onderzoek resulteert in een rapekit - een pakketje bewijsmateriaal. Het is de bedoeling dat de politie deze materialen, zoals DNA-sporen, gebruikt in hun onderzoek.

Vaak gebeurt dit echter niet. De politie laat in de V.S. ongeveer 400.000 rapekits onder stoffen in opslagplaatsen. De reden? Soms gaat het om het gebruikelijke probleem van bezuinigingen en gebrek aan geld. Vaker echter bleef onderzoek achterwege omdat agenten zelf mochten beslissen of ze een analyse van dat bewijsmateriaal nodig vonden.  Vaak vonden ze een analyse van het materiaal niet zinnig. Ook al dachten slachtoffers daar vaak anders over

Toen duidelijk werd hoeveel rapekits de politie links liet liggen, volgde terecht veel ophef. Want valse aangiftes van verkrachting zijn zeldzaam. Als de politie dit soort solide bewijsmateriaal negeert, is de kans groot dat daders de facto vrijuit gaan. Nu de politie alsnog een inhaalslag doet, vinden ze prompt daders  en zijn in diverse steden de eerste nieuwe veroordelingen in oude zaken middels een feit

Onder andere Detroit laat zien wat het effect is van serieus onderzoek naar verkrachting. In die stad lagen 11.000 dozen vol bewijsmateriaal te verpieteren in een vergeten opslagloods. Na de herontdekking in 2009 begon de politie het materiaal alsnog te analyseren. Op basis van de eerste 1600 pakketjes bewijsmateriaal  blijkt dat de stad honderd serieverkrachters meer telt dan eerst gedacht. DNA-materiaal van deze specifieke mannen komt terug in meerdere rapekits.

Tien verkrachters die inmiddels in de bak zitten, hadden bovendien jaren eerder al vastgezet kunnen worden als de politie beter werk had geleverd. Ms Magazine:

the data proves what activists have long known: Rapists go on raping with impunity unless they’re caught. Imagine the number of survivors who might have been spared if those rape kits in Detroit had been tested sooner.

De Amerikaanse regering werkt inmiddels aan een voorstel om 35 miljoen dollar te investeren in het wegwerken van de achterstanden bij het analyseren van de rapekits.

In welke eeuw leven we ook al weer?

Kakkerlakken Vrouwen taboe bij de maaltijden voor wereldleiders die deelnemen aan de nucleaire top, meldt Omroep West. Sorry, in welke eeuw leefden we ook al weer? De Zesde Clan heeft hier gewoon geen woorden meer voor, en reageert ongeveer aldus:


De oude Grieken hadden het niet beter kunnen organiseren. Vrouwen zorgen voor verdeeldheid en nare ophef. Mannen staan voor eenheid en geruisloos efficiënt en professioneel je taak verrichten – iets wat vrouwen nooit kunnen bereiken. Dames, leer het nou toch eens. Er is maar één ding waar jullie goed voor zijn, en voor de rest moet je uit de buurt blijven.

UPDATE: woordvoerders van de top haasten zich om het cateringbedrijf te verdedigen. De keuze voor alleen mannen in de bediening zou niets met afleiding te maken hebben en als klein landje is Nederland gewend om zich aan te passen aan andere culturen, prima toch? In andere media komt de directeur van het cateringbedrijf zelf aan het woord, waarna die media zelf de bal inkoppen. Zoals:

De directeur laat in het midden of vrouwen te veel afleiding geven. “Dat hoor je mij niet zeggen. Maar het personeel moet zo terughoudend mogelijk optreden en dat doe je niet door er een paar mooie opvallende dames tussen te zetten.” Over de vraag of vrouwelijke regeringsleiders niet door mannen in de 20 kunnen worden afgeleid, wordt niet gerept.

2014 – het jaar van de schrijfster

#ReadWomen2014 is drie maanden onderweg en overal op het wereldwijde web verschijnen verhalen van lezers die nieuwe romans ontdekken. Terugkerend refrein: ‘normaal gesproken zou ik dit boek niet opgemerkt hebben, maar o wat was het mooi/spannend/leuk/bijzonder/vernieuwend’. Hele werelden gaan open voor de mensen die meedoen aan de informele campagne om in 2014 extra veel romans van schrijfsters van de plank halen.

Lees Vrouwen 2014 begon min of meer per ongeluk. Auteur Joanna Walsh kent het literaire wereldje en had al langer door dat mensen anders omgaan met boeken van vrouwen, dan met boeken van mannen. Hij schrijft literatuur, zij lectuur. Hij schrijft een universele roman, zij schrijft over vrouwenprobleempjes. Hij krijgt de kaft met donkere kleuren en stoere letters, zij die met roze letters en bloemetjes. Hij is serieus, zij triviaal.

Mensen uit Walsh’s omgeving besloten dit soort patronen te doorbreken en vaker, bewust, een roman van een schrijfster te lezen. Om hen aan te moedigen maakte Walsh nieuwjaarskaarten met 250 leestips, en begon te twitteren. Voordat ze het wist raakte de hashtag #ReadWomen2014 in zwang. Steeds meer mensen voelen zich inmiddels geïnspireerd en spreken de intentie uit om gerichter werk van vrouwen te lezen. In Nederland besteedden onder andere de Overganstergirls aandacht aan het initiatief, en Martijn Joosse.

De campagne levert ook allerlei lijstjes op. Na de lijst van Joanna Walsh volgden al snel Vijftig boeken voor ReadWomen2014. Twaalf romans die dit jaar verschijnen, zodat je er eentje per maand kunt lezen. Het lijstje van een boekwinkel, de aanbevolen werken van weblog The Rain in my Purse. Veertien Canadese schrijfsters die je gelezen ‘moet’ hebben. Twaalf Arabische auteurs voor wie hetzelfde geldt. Van vrouwen die sportboeken schreven en comics tekenen.

Kan ReadWomen2014 onze seksistische leesgewonten veranderen? Wie weet. De campagne zet lezers aan het denken en maakt ze duidelijk bewust van een zekere mate van onbalans:

I would have thought that I read women and men authors equally but then I thought about it. Although I have the best of intentions, without consciously choosing male authored novels, I have definitely ended up with a male author dominated library. 2014 will be a year of change.

Of ‘Woodsiegirl’, die dezelfde ontdekking deed:

Had you asked me to guess, off the top of my head, I’d have confidently asserted that at least half the books I read were by women, probably more. Most of my favourite authors are women, and I feel like my reading list is dominated by women authors. However, looking at the actual numbers, that’s nowhere near true. Last year only 30% of the books I read were written by women.

Hoe dan ook, de campagne zorgt voor levendige discussies. Zolang je plezier hebt en nieuwe boeken ontdekt, is het altijd goed. En de Zesde Clan? Verdiept in The Shining Girls van Lauren Beukes, in het Nederlands verschenen onder de titel Stralende Meisjes. Spannende sf met tijdreizen, moorden, en sterke vrouwen. Wat wil een mens nog meer….

Vrouwen en gemeenteraadsverkiezingen

Hoewel de SGP het er liever niet over wilde hebben, konden de mannenbroeders de vooruitgang niet ontkennen. Een SGP-vrouw schreef geschiedenis in Vlissingen door als eerste vrouw ooit een raadszetel te bekleden voor deze conservatieve partij. Voor het overige boden de gemeenteraadsverkiezingen echter vooral meer van hetzelfde: een flinke ondervertegenwoordiging van vrouwen.

De gemeenteraad van Amsterdam.

Uit onderzoek van organisatie ProDemos blijkt dat vrouwen dit jaar gemiddeld 29% van de kandidaten leverden. Lokaal kunnen de percentages flink variëren. Zo telden de IJsselsteinse lijsten slechts 14% vrouwen.  Dat gemiddelde percentage kandidaten vertaalde zich vier jaar geleden in een flinke ondervertegenwoordiging van vrouwen. Gemeenteraden bestaan gemiddeld slechts voor een kwart uit vrouwen, terwijl we toch echt de helft van de bevolking uitmaken. Na deze verkiezingen zal daar weinig in veranderen.

PvdA-afdelingsvoorzitter Wanda Dijkstra liet vorig jaar via het blad Binnenlands Bestuur weten dat traditionele rollenpatronen vrouwen de kop kosten:

Het is heel opvallend dat vrouwen meteen met bezwaren komen. Ze weten niet hoe ze het moeten combineren met hun werk en met hun gezin. Terwijl mannen uit gewoon meteen zeggen: Leuk! En laten vervolgens alles uit hun handen vallen.

Dijkstra vervolgt dat vrouwen hetzelfde zouden moeten doen. Klinkt popie-jopie, maar zulke adviezen houden geen rekening met de realiteit. Een recent proefschrift van Justine Ruitenberg wees uit dat de Nederlandse samenleving een zware druk op vrouwen uitoefent om huishouden en kinderen als hun belangrijkste bezigheid te zien. Vooral moeders krijgen te maken met onbegrip en verwijten vanuit hun sociale omgeving, als ze afwijken van de deeltijdnorm in het werk. Gooi raadswerk in die mix van impliciete eisen en verwachtingen, en het wordt helemaal lastig om ergens toe te komen.

Bovendien blijkt uit allerlei andere onderzoeken dat vrouwensoms  weinig invloed kunnen uitoefenen op het creëren van meer kansen. Je kunt alles doen volgens de handboekjes, en alsnog aan de zijlijn blijven staan. Dat komt omdat mensen stereotiepe verwachtingen hebben van vrouwen, en hen in hokjes duwen op basis van vooroordelen. Vrouwen kunnen alleen verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen gedrag. Ze kunnen andere mensen niet heropvoeden. Dat moeten die mensen zelf doen, omdat zij verantwoordelijk blijven voor hun eigen houding.

Totdat er breed iets gebeurt verandert er weinig. Wat dat betreft is het zorgelijk dat ProDemos signaleert dat initiatieven om voor meer diversiteit te zorgen, inmiddels zijn verdwenen. Wegbezuinigd. Een woordvoerder van de organisatie:

“Je kunt je beter in de belangen van je achterban verplaatsen als je er zelf deel van uitmaakt. Voor mannen is het dan ook moeilijker om zich in vrouwen te verplaatsen. Daarnaast is het belangrijk dat er goede vrouwelijke rolmodellen zijn, waardoor vrouwen zelf ook gemotiveerd worden om de politiek in te gaan.”

Gemeenten en politieke partijen moeten zich ervan bewust worden dat het hier niet gaat om een vrouwenprobleem, maar om een probleem op het gebied van democratie en kwaliteit van bestuur. Het lokale bestuur lijdt onder eenheidsworst. Je mist belangrijke ervaringen en inzichten. De ondervertegenwoordiging van de helft van de bevolking holt bovendien de democratie uit.

De Zesde Clan zou graag zien dat lui Mars en Venusdenken plaats maakt voor oprechte bewustwording rondom gender. Vervolgens vergt het gerichte inspanningen van politieke partijen om meer vrouwen op de kandidatenlijst te krijgen. Het zou daarnaast helpen als mannen meer échte verantwoordelijkheid op zich nemen voor het huishouden en de zorg voor kinderen. Dan kan hij de kinderen wat vaker voorzien van een warme maaltijd als zij alles uit haar handen laat vallen voor het raadswerk. Idee?

Verandering: waar een wil is, is een weg

Goed nieuws uit de literaire wereld. Gezaghebbende uitgaven die voorheen mannen boeken van mannen lieten recenseren, en zeiden dat de wereld er nou eenmaal zo uitziet, schrokken wakker, en slaagden er binnen een jaar in om een bijna 50-50 verhouding tussen de seksen te bereiken. Dat blijkt uit de jaarlijkse telling van VIDA. Onder andere de New York Times Book Review toonde aan dat veranderen kan, als je maar wilt.

De NYT Book Review snapt dat we in 2014 leven. Hoera!

De jaarlijkse telling over de situatie in de Engelstalige literaire wereld laat keer op keer zien dat bladen met een lagere oplage en/of minder status allang weten dat vrouwen kunnen schrijven. Zij merken vrouwelijk talent op, geven ruimte in hun kolommen aan het werk van schrijfsters, en vinden ook voldoende journalistes die prima recensies kunnen inleveren.

De ‘grote’ literaire giganten liepen tot nu toe achter. Ook zij beginnen echter te veranderen. De publiekelijke veroordeling van bladen die vrouwen en hun werk negeren, begint blijkbaar effect te sorteren. Onder maatschappelijke druk beginnen steeds meer bladen hun beleid te veranderen. Zo liet naast de NYT Book Review ook The Paris Review schrijfsters jarenlang links liggen, maar in 2013 kwam de hoofdredacteur in actie. Voilà, opeens vindt het blad waardige romans van schrijfsters, die de moeite van het recenseren waard zijn. Vooruitgang!

Waarom praten we hier nog steeds over? Omdat we nog steeds leven in een wereld die blanke mannen voorrang geeft. Het gaat er niet om dat hun werk slecht zou zijn of geen aandacht zou verdienen. Het gaat erom dat zij als enige erkend worden als talent. Vrouwen en allochtonen hebben het nakijken.

Dat gebeurt zo vanzelfsprekend, dat mensen niet meer zien dat ze blanke mannen bevoordelen. De automatismen leiden tot blinde vlekken, ook bij professionals. Onder andere recensent Matthew Jakubowski dacht dat hij geen onderscheid maakte tussen schrijvers en schrijfsters, maar dat viel bij nader inzien flink tegen:

as a literary critic I thought I had a good balance of literature from a wide range of authors. But I do not. Not by a long shot. The uneven gender ratio is my loss. It’s also part of a larger problem,” said Jakubowski. “If we don’t decide to do the work it sometimes takes to find valuable, important books by women and under-represented authors, we will continue to miss them and the loss will be ours.

Kortom, tijd om ruimte te maken voor het werk van vrouwen. VIDA blijft tellen en signaleren, heel mooi. Als lezers kunnen we echter ook zorgen voor meer diversiteit. Het jaar 2014 staat in het teken van de campagne  #ReadWomen2014. Een jaar lang extra aandacht besteden aan schrijfsters, hun werk promoten en lezers attenderen op goede romans die de moeite meer dan waard zijn. Wie weet verander je je leesgewoonten. Wie weet leer je nieuwe auteurs kennen, ontdek je boeken die je normaal gesproken nooit gelezen zou hebben, en verrijk je je leven. Veel leesplezier gewenst!

PS Read Women 2014 klinkt als een buitenlandse actie, maar is wereldwijd en universeel. Neem voor het Nederlandse taalgebied eens een kijkje bij Uitgeverij Artemis, die zich in het bijzonder richt op het publiceren van schrijfsters. Liever een spannende thriller? Vrouwenthrillers.nl houdt bij wat er op de markt komt. Uitgeverij De Geus richt zich van oudsher onder andere op auteurs uit de zogenaamde Derde Wereld, dus hier vallen genoeg nieuwe schrijfsters te ontdekken om je even bezig te houden. Kortom, voor elk wat wils….

Negen eenvoudige stappen om het mannelijk ego te ontmantelen

Wow! Als vrouw hoef je bijna niks te doen om mannen te veranderen in een zielig hoopje ellende. Tsjongejonge… als dat zo makkelijk gaat, wordt het misschien tijd om je af te vragen waar die mannelijkheid eigenlijk op gebaseerd is….Kunnen we niet allemaal gewoon van de aarde zijn in plaats van Mars of Venus?

Het lijstje is hilarisch in z’n eenvoud. Om van een man een gefeminiseerde slappeling te maken (en de macht over te nemen natuurlijk) hoef je als vrouw alleen maar

  • een goed betaalde baan te hebben
  • 1 euro meer te verdienen dan hij
  • een mening hebben – en die mening hardop uitspreken
  • een man hulp aanbieden. Bonuspunten als je dat in het openbaar doet
  • hem iets laten doen wat jij leuk vindt en hij niet (shoppen!!!!)
  • winnen met iets wat hij leuk vindt
  • zijn mening vragen en vervolgens doen wat je zelf wilt
  • weigeren te raden wat hij voelt als hij je dat niet uit zichzelf vertelt
  • een macho man vertellen dat hij echt niet zo macho is.

Al die acties (en eentje van het lijstje is al genoeg, laat staan twee), maken gehakt van het mannelijk ego. In de woorden van Jezebel: ,,Step back and behold the potency you have maimed.”

Tsja. Feministen wijzen er terecht op dat het slecht is voor mannen, als de basis van hun mannelijke identiteit zo ongelofelijk wankel is, dat het bouwwerk bij het eerste de beste briesje wind volledig instort. Eén associatie met slapheid of, nog erger, vrouwelijkheid, en het is gedaan met de man. Ten tweede houden dit soort verhalen over echte mannen vrouwen in een houdgreep:

….by using these identities to pit men and women as oppositional, we muddy that potential harmony both within ourselves and with others. One of them involves two equal deliberate players speaking sentences out loud, and the other places women forever in service to men as caretakers of this delicate male ego.

En dat, lieve lezers, is slavenarbeid. Bovendien doen vrouwen het nooit goed genoeg, gezien de bakken kritiek en verdachtmakingen die mannen over vrouwen uitstorten.

Laten we eerst eens proberen mensen te zijn. Met onze individuele voor- en afkeuren. Dat is vaak al moeilijk genoeg.

Heavy Metal band komt op voor vrouwen

Sceptre, een Indiase trash metal band uit de stad Mumbai, lanceerde een album gewijd aan de situatie van vrouwen in hun land. Een deel van de inkomsten van deze plaat, Age of Calamity, komt ten goede aan een weeshuis voor meisjes. Iedereen kan de plaat digitaal downloaden voor vier dollar. Koop een plaat, help een meisje. Geweldig idee!

Sceptre is een begrip in India en in metalkringen. De sociale boodschap van hun meest recente werk past in een progressieve traditie. Het is echter de eerste keer dat de band vrouwenrechten aankaart:

”We have always been involved in writing about social issues, but this is the first time we decided to deal with gender issues, as the gravity of the situation is too grim to be dismissed so easily,” Sceptre drummer Aniket Waghmode says. “Our country has been plagued by this new evil of rape, which has only grown in leaps and bounds over the years.”

Sceptre werd zich bewust van de problemen nadat een van de bandleden vader werd van een dochter. Opeens zagen ze in hoe moeilijk het voor vrouwen is om een leven op te bouwen. Zelfs veilig over straat lopen lijkt een onhaalbare luxe.

Mannen die zich bewust worden van seksisme en genderongelijkheid: super. En gezien de positieve recensies valt er veel te genieten bij Age of Calamity….

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 45 andere volgers