Tag Archives: verkrachting

”Valse” aangifte verkrachting blijkt laksheid politie

Sommige Amerikaanse politiekorpsen meldden de afgelopen jaren talloze valse aangiftes van verkrachting. Wat bleek echter toen journalisten van Buzzfeed in deze situatie doken? Deze korpsen onderzochten de aangiftes helemaal niet. Agenten deden de zaken af als ‘unfounded’, oftewel ‘zonder bewijs, waarna de FBI zo’n dossier registreert als een valse aangifte. Op die manier kwam de lokale politie in het meest extreme geval tot maar liefst 54% ‘valse’ aangiftes.

Scottsdale, Arizona registreerde 46% ”valse” incidenten van verkrachting in de periode van 2009 tot en met 2014. In Grand Prairie, Texas,  36%. Pittsburgh registreerde 30% ”valse” aangiftes en Baltimore 34%. Ter vergelijking: landelijk gaat de overheid uit van 7% valse aangiftes inzake seksueel geweld.

Journalisten van Buzzfeed lazen die hoge percentages in een rapport en vroegen zich af wat er bij zulke politiekorpsen gebeurt. Opereren die agenten toevallig in gebieden waar vrouwen massaal moord en brand roepen, zodra een man enigszins lonkend naar ze kijkt? Dat leek Buzzfeed onwaarschijnlijk. Journalisten vroegen dossiers op en probeerden te achterhalen hoe die absurd hoge percentages tot stand kwamen.

Hun onderzoek leverde een verbijsterende situatie op. Bij dit soort korpsen vond geen onderzoek plaats. Nadat een ‘gewone’ straatagent een rapport inleverde, las een rechercheur het verhaal en besloot de zaak administratief af te doen als ‘unfounded’ oftewel vals. Er vond geen verhoor plaats, geen sporenonderzoek, niks. Zelfs niet als de verdachte eerder veroordeeld was voor verkrachting.

Bij het bestuderen van casussen ontdekte Buzzfeed dat degene die tot het oordeel ‘unfounded’ kwam, in opvallend veel gevallen oordeelde dat de vrouw niet genoeg verzet gepleegd had. Agenten gaven ook blijk van het aloude vooroordeel dat de vrouw vast en zeker iets zou hebben gedaan of juist nagelaten, om verkrachting in de hand te werken.

Buzzfeed wil met deze analyse een bijdrage leveren aan de gebrekkige opsporing en vervolging in gevallen van seksueel geweld. Het op die manier administratief afdoen van zaken van seksueel geweld heeft namelijk minstens drie duidelijk negatieve gevolgen. Daders komen weg met hun misdrijf, slachtoffers krijgen een trap na, en deze politiekorpsen houden de mythe in stand dat vrouwen massa’s valse aangiftes van verkrachting zouden doen.

Zesde Clan opent blog-serie over tweede golf

Van Dolle mina naar Twitterfeminist. Onder die noemer verkent kenniscentrum Atria wat  de thema’s van de tweede feministische golf vandaag de dag voor ons betekenen. Atria digitaliseert werken uit die tijd en nodigde bloggers uit om in een serie artikelen nader in te gaan op diverse onderwerpen. Ik kreeg de eer deze serie blogs te openen met een helaas nog steeds akelig actueel onderwerp: seksueel geweld.

things that cause rape

 

Atria presenteert het digitaliseringsproject van werken uit de tweede feministische golf op 8 maart 2016 in de Tolhuistuin in Amsterdam. Op die manier blijven deze pamfletten, analyses, studies en polemieken bereikbaar voor een breed publiek. Dat is belangrijk, want veel onderwerpen die feministen aan de orde stelden in de jaren zeventig en tachtig zijn nu nog steeds relevant. Als vrouw krijgen we nog steeds minder salaris dan mannen. Ook seksueel geweld komt helaas nog steeds veel te vaak voor.

In mijn openingsartikel voor de serie, gepubliceerd op de website van Atria, maar ook door tijdschrift Lover, reflecteer ik op een boek van Jeanne Doomen. Deze journaliste en feministe publiceerde in 1976 het boek ”Verkrachting: ervaringen, vooroordelen, achtergronden”. Wat mij vooral trof was de dynamiek. Als vrouwen te maken krijgen met aanranding en verkrachting, kijken we als samenleving nog steeds naar de vrouw. Wat deed ze, wat droeg ze, dronk ze alcohol, zei ze wel duidelijk genoeg ‘nee’, gaf ze aanleiding voor de agressie. Vertelt ze eigenlijk wel de waarheid? Hmmm, nee, ze liegt vast en zeker. Waar zijn de bewijzen?

Over de dader zwijgen we opvallend oorverdovend. Dat is meestal een man. Alleen dat feit benoemen, is echter al een omstreden daad. Kloppen de onderzoeken wel? Mannen bedoelen het echt niet kwaad. De meeste mannen doen niets verkeerds. Denk aan de reputatie van de man, zeker bij valse beschuldigingen. Mannen zijn nou eenmaal mannen. Als hij al de fout in ging, was het vast omdat zij iets verkeerds deed. Wat deed ze, wat droeg ze, dronk ze alcohol, zei ze wel duidelijk genoeg ‘nee’, gaf ze aanleiding voor de agressie. Vertelt ze eigenlijk wel de waarheid? Hmmm, nee, ze liegt vast en zeker. Waar zijn de bewijzen? De cirkel is rond: de man verdwijnt uit beeld en de argwanende schijnwerpers zijn weer gericht op de vrouw.

Die dynamiek doorbreken ligt moeilijk. Feministen kampen met vooroordelen als zouden zij mannen haten/demoniseren/over één kam scheren. Of vooroordelen als zouden feministen naïef iedere vrouw geloven die iets roept, en haar steunen in slap jankerig slachtofferschap. Eer je die vooroordelen ontmanteld hebt is de interviewtijd voorbij,  het televisieprogramma afgelopen, de soundbite afgekeurd (want: te lang, te complex). En heb je nog steeds de stilte over de sekse van de daders niet doorbroken.

Nog steeds een akelig relevant thema dus, seksueel geweld. Enfin. Meepraten? Kom dan 8 maart naar Amsterdam. ‘k Zie je daar!

Lady Gaga stelt seksueel geweld aan de kaak

Lady Gaga domineert op dit moment de media vanwege een nieuw lied over seksueel geweld. In Til it Happens to You’, ”totdat het jou overkomt”, maakt ze een krachtig statement. Het lied maakt deel uit van een documentaire, The Hunting Ground, over verkrachting op Amerikaanse studentencampussen. Onder andere de New York Times prijst deze documentaire de hemel in.

Dat de Amerikaanse documentaire de situatie onder studenten aan de kaak stelt is niet zo vreemd. Naar schatting één op de vijf studentes krijgt tijdens haar opleiding te maken met seksueel geweld van medestudenten. Vervolgens doen universiteiten vooral hun best het eigen imago te beschermen. Daders worden met alle egards behandeld, terwijl hun slachtoffers in de kou staan.

Het verzet daartegen wordt steeds krachtiger. Degenen die nee zeggen tegen seksueel geweld krijgen nu een steuntje in de rug van de documentaire en het lied. Die producties stellen seksueel geweld niet alleen aan de kaak, maar zorgen ook voor discussies over de daders. Waarom doen zij wat ze doen? En wat doen ‘wij als groep’ als zo’n dader een slachtoffer maakt? Kan het ook anders?

Over die onderwerpen is het een en ander bekend, omdat onderzoekers gelukkig steeds vaker aandacht besteden aan deze kwestie. Schokkend veel meisjes en vrouwen maken seksueel geweld mee. Verkrachters zijn meestal mannen. Jonge meisjes zijn extra kwetsbaar, evenals meisjes met een handicap. Vooral blindheid komt goed uit, want dan kan een slachtoffer de dader moeilijker identificeren. En een geestelijke handicap, want dan kun je verhalen afdoen met stellingen als ‘ze verzint maar wat’.

Daders noemen als motieven voor verkrachting verder verveling, de overtuiging dat ze het recht hebben om een vrouw te nemen wanneer ze willen, én het feit dat ze waarschijnlijk ongestraft weg kunnen komen met hun daad. Dit laatste zien ze goed. Als samenleving tonen we ons buitengewoon tolerant jegens mannen die vrouwen bepotelen.

Meisjes en vrouwen die een probleem maken van handtastelijkheden liegen, overdrijven, zeuren, willen wraak nemen, zijn uit op geld of aandacht, of hadden het op andere manieren aan zichzelf te danken dat hij zich niet in kon houden. Deze dubbele moraal vatten feministen samen onder de noemer ‘verkrachtingscultuur’, en die hebben we ook in Nederland.

Zolang mensen een veroordeling voor dat gedrag overdreven vinden, zijn liederen zoals die van Lady Gaga hard nodig:

“After watching The Hunting Ground, I was inspired by the survivors who had the courage to tell their stories,” said Warren. “This song, with its message of hope and empowerment, is my heartfelt tribute to them…

Fury biedt schoolvoorbeeld van giftige mannelijkheid

Kort geleden zag ik de film Fury. Ik vond het een fascinerende rolprent. Eén van de beste voorbeelden van giftige mannelijkheid die ik ooit gezien heb, inclusief een verkrachtingsscene waar recensenten opvallend over zwijgen. De hele film draait om Brad Pitt, ook wel Wardaddy, die het commando heeft over een tank genaamd Fury/woede. Hij maakt deel uit van de opmars van het Amerikaanse leger op weg naar Berlijn, in april 1945. Als hij er een onervaren rekruut in zijn tank bij krijgt, zit er maar één ding op. Hij zal van die melkmuil wel eens even een man maken.

Wardaddy wil melkmuil Norman dwingen een ongewapende Duitse krijgsgevangene dood te schieten, want dat maakt een man van hem.

Fascinerend. Mannelijkheid. Feministen gaven al langer aan dat dit een problematisch etiket is, omdat mannelijkheid te vaak leidt tot vormen van agressie en geweld. Dat zegt inmiddels ook de wetenschap: mannen die twijfelen aan hun mannelijkheid, vervallen vaker in agressief gedrag. Wat daar zo erg aan is, is dat het grotendeels gaat om aangeleerd gedrag. In de context van deze film: je bent geen man, nee, het leger maakt een man van je. In de persoon van een oorlogsvader.

Pitt speelt een rasechte patriarch. In het mini-universum van de tank is Wardaddy’s woord wet. Maar ook in een bredere context wordt duidelijk dat we hier van doen hebben met een Leider. Superieuren sneuvelen verdacht snel, waarna Wardaddy het bevel op zich moet nemen. Alleen Wardaddy en zijn mannen kunnen omsingelde soldaten redden. Zij alleen zijn in staat om een strategisch kruispunt in te nemen en ‘de rots te zijn, waar vijandelijke legers op stuk slaan’.

Als patriarch moet hij de nieuweling, Norman, snel leren hoe het hoort. De andere bemanningsleden van de tank helpen hem daarbij. Achtereenvolgens

  • sleept Wardaddy de nieuweling naar een gevangen genomen soldaat die om zijn leven smeekt, en wil hem dwingen deze Duitser dood te schieten. Een worsteling volgt
  • beledigen zijn maten Norman omdat hij niet rookt en te weinig zuipt
  • beledigt iedereen hem omdat hij niet op kinderen wil schieten – hij moet leren dat hij moet doden voordat anderen hem en zijn maten doden, dus hup
  • onder druk naar bed met een vrouw- de maten hebben iets geregeld, een vrouw betaald, ze ligt klaar, hij hoeft er alleen maar bovenop te springen. Ze komen er pas daarna achter dat Wardaddy ze voor was en een ‘schone’ vrouw voor Norman regelde. Zie hieronder

De nieuweling leert inderdaad zuipen, doden en seks hebben met een vrouw. Vervolgens krijgt hij een bijnaam: Machine. Want hij is nu een vecht- neuk en zuipmachine, verklaren zijn maten. Het toppunt van ontmenselijking. Hij krijst er nu op los terwijl hij Duitsers bij de vleet doodt.

Vrouwen komen in deze patriarchale oorlogswereld alleen voor als slachtoffer en gebruiksvoorwerp. De tanksoldaten spreken vol minachting over Duitse vrouwen, die voor een reep chocola op hun rug gaan liggen. Je kunt ze ook sigaretten geven, maar geen heel pakje: vier sigaretten zijn genoeg, instrueren de mannen Norman. Over de situatie van de vrouwen (waarschijnlijk honger, angst en wanhoop) geen woord. Het zijn gewoon hoeren en daar mag je intens op neerkijken.

Een lange scène halverwege de film betreft Wardaddy en Machine, die binnendringen in de woning van een vrouw. Zij blijkt haar jongere nichtje verstopt te hebben in de slaapkamer. Bedreigd door de wapens van de twee Amerikanen zitten de vrouwen sidderend van angst op een bank. Daarna volgen ze bevelen op: warm water op, kook eten. Ook al leggen de soldaten hun wapens aan de kant, de dreiging die van hen uitgaat blijft steeds voelbaar en de vrouwen lopen zichtbaar op eieren.

Tenslotte gaat Norman met het nichtje naar bed. Het scenario stelt dit voor als een min of meer wederzijdse wens. Twee minuten zingen en piano spelen lijken voor de jonge vrouw genoeg om van daaruit meteen de koffer in te duiken. Met een onbekende. In het conservatieve Duitsland van de jaren veertig. In de context van mannen met wapens die je woning binnendringen in tijden van oorlog. Met Norman die zijn beide wapens meeneemt naar de slaapkamer – zijn geweer en zijn pik.

Dit is gewoon verkrachting. Waarom hier zo moeilijk over doen? Deze film deinst er niet voor terug om te tonen hoe kanonskogels hoofden afrukken en tanks lijken in de modder pletten , maar alleen in dit specifieke moment moet er opeens een roze strik om de horror gewikkeld worden. Recensente Carla Meyer noemt deze scène terecht een 

movie ruiner. That is, a scene or sequence so ill-advised and offensive that it calls into question all that comes before and after it.

Dus, daar heb je het. Giftige mannelijkheid die zich uit in allerlei vormen van geweld. Opvallend is dat de film vervolgens veel moeite doet om die agressie goed te praten. Over het geweld en de bijbehorende afstomping van Amerikaanse soldaten moeten we niet zeuren, want Nazi’s Zijn Slecht. De bemanningsleden kennen alle bijbelteksten uit hun hoofd die bevestigen dat zij de uitverkorenen zijn. Ze doen verder alleen wat ze moeten doen. Over vrouwen verkrachten zwijgt het verhaal. Bovendien was het geen verkrachting he? Zij wilde best! Echt!

Kortom, een fascinerende studie van de manier waarop een jongen in oorlogstijd een man wordt. Je moet er wat voor doen, maar dan heb je ook wat.

Elias neemt ontslag als decaan na uitlatingen in verkrachtingszaak

Willem Elias, de in opspraak geraakte decaan van de Vrije Universiteit Brussel, nam ontslag. Hij stapte op nadat hij in een bericht op Facebook een slachtoffer van verkrachting verantwoordelijk stelde voor de zelfmoord van de verdachte, politicus Steve Stevaert. In een verklaring meldt de VUB dat Elias oordeelde dat hij niet langer de onbesprokenheid heeft om de functie van decaan te vervullen.

Elias bood zijn excuses aan tegenover alle slachtoffers van seksueel geweld,  de universitaire gemeenschap en de studenten in het bijzonder. Volgens het VUB bericht wil Elias benadrukken

dat verkrachting banaliseren het laatste is wat hij wou doen. Hij blijft geweldpleging, in welke vorm dan ook, de grootste misdaad vinden.

Da’s mooi gezegd, maar in een openbare brief aan studenten zegt Elias ook nog dit:

Sinds 2 april ben ik virtueel berucht. Ik heb in een emotioneel moment na de dood van Steve Stevaert een domme Facebookpost geplaatst. Dat erken ik ten volle. […] De wijze waarop ik op social media verguisd ben, is een mooi studieobject. Voor psychologen om te bestuderen hoe iemand zich voelt na met alle zonden van de wereld beladen te zijn, maar vooral voor communicatiewetenschappers. Het wordt zeker een schoolvoorbeeld hoe het gebruik van sociale media verkeerd kan uitdraaien.

Met als afsluiting ”Succes met de studies. Willem Elias, Ex Decaan P&E”.

‘Verkeerd kan uitdraaien’ – ja, voor hemzelf. Elias, de Ex Decaan, de arme zondebok, die na een dom bericht ‘verguisd’ en ‘virtueel berucht’ werd. Geen woord over het feit dat het twee weken duurde voordat hij de verantwoordelijkheid nam voor zijn uitlatingen. En dan nog alleen onder druk. Geen woord over het feit dat al snel andere minachtende uitlatingen van hem opdoken – zijn uitlatingen betroffen geen incident, maar een trend.

Tsja. Als ik als psycholoog dit schoolvoorbeeld zou onderzoeken, zou ik denken: deze man onderschatte zijn maatschappelijke en wetenschappelijke status, en hield, verblindt door zijn machtspositie als decaan en blank mannelijk lid van de gevestigde orde, geen rekening met het sociale klimaat. Vervolgens biedt hij nederig excuses aan, maar ondertussen heeft hij vooral medelijden met zichzelf. Waarna de arrogantie volgt: hij ziet in de hele affaire een mooi studieobject. Met hemzelf als middelpunt, zo van ‘ik maakte een fout, maar kijk eens wat een fijn onderzoek het oplevert, wat een leerzaam schoolvoorbeeld’.

Deze passage riekt naar Diederik Stapel, die betrapt werd op systematische fraude en daar na een schikking 120 uur taakstraf voor kreeg. Ook Stapel bood excuses aan, maar bleef met smoezen komen – de druk werd hem teveel, en echt, hij had het niet kwaad bedoeld:

“Ik heb de fout gemaakt dat ik de waarheid naar mijn hand heb willen zetten en de wereld net iets mooier wilde maken dan hij is.”

Aaaaaah, de lieverd…. Je zou bijna vergeten dat hij de loopbanen van allerlei studenten de nek omdraaide en de sociale psychologie een zeer slechte naam gaf. Nee hoor, 120 uur werkstraf, waarna Stapel weer zijn eigen goddelijke gang kon gaan, inclusief publicatie van een boek en plannen voor een theatertour.

Als die wetenschappelijke studie naar De Epische Verguizing van Elias, Het Schoolvoorbeeld er niet komt, kan de Ex Decaan misschien net als Stapel een boek schrijven. Want ondertussen heeft De Redactie de sociale media analyse al gedaan, met als conclusie:

krampachtige analyses als zouden sociale media ‘de moderne schandpaal’ of ‘de open riool’ zijn, bewijzen vooral hoe moeilijk de gevestigde orde omgaat met verlies van het monopolie op massacommunicatie.

Actievoerders leggen decaan vuur aan de schenen

Willem Elias, decaan bij de Vrije Universiteit Brussel (VUB), dacht in de verkrachtingszaak rond politicus Steve Stevaert ongestoord het slachtoffer de schuld te kunnen geven. Alleen liep het deze keer radicaal anders. Mensen lopen massaal te hoop en de roep om zijn ontslag zwelt aan. Het is de nieuwste ophef in buurland België, waar vrouwen en mannen steeds duidelijker laten merken dat ze de onverschilligheid rondom seksueel geweld tegen vrouwen meer dan zat zijn.

Willem Elias schatte de tijdgeest verkeerd in.

Wat gebeurde er? Politicus Steve Stevaert pleegde zelfmoord nadat uitlekte dat justitie hem wilde vervolgen in verband met een beschuldiging van verkrachting. Aan de ene kant erg triest. Zelfmoord kent alleen verliezers. Opgemerkt zij echter dat de zaak een klassiek patroon volgde: eerst ontkende Stevaert, daarna gaf hij toe dat er seksueel contact plaats had gevonden. Tot slot beweerde hij in één moeite door dat de vrouw zelf wilde.

Justitie geloofde dat laatste niet. De kwestie dreigde uit te monden in een strafzaak. Stevaert wachtte dat niet af. Daarop deed Willem Elias de volgende uitspraak:

We zullen je missen, Steve. Je was een fijne man en bijzonder intelligent. De vrouwen… een zwakheid die we begrijpen. Aan de dame die deze beslissing op haar geweten heeft, toch graag dit: voor een verkrachting ga je onmiddellijk naar de politie, of desnoods de dag nadien. Niet drie jaar later.

Tsja, zou je zeggen. Een mening. Maar van wie? Van professor Willem Elias. Decaan van de faculteit Psychologie en Educatiewetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel. Tevens voorzitter van het Hoger Instituut voor Schone Kunsten. En voorzitter van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschap en Kunsten. Een man uit de intellectuele en culturele elite. Iemand met een grote maatschappelijke invloed.

Die gezaghebbende status maakt het problematisch dat Elias van ‘we’ spreekt. Met dat ‘we’ vereenzelvigt Elias zich met zij die vinden dat mannen hun vrijheid mogen hebben en  dat anderen daar niet zo moeilijk over moeten doen. Vrouwen bepotelen? Niets meer dan een zwakheid, iets wat mannen zoals Elias best begrijpen. Want vrouwen? Ach:

De decaan noemde “de vrouwen” een zwakheid, als een pint of een blik kaviaar, een voorwerp dat je in een onbewaakt moment overdadig gebruikt zonder op haar acht te slaan. Die uitspraak vervaagt ook de lijn tussen don Juanschap en seksuele agressie; de zedenklacht ging over het laatste.

Daarnaast versterkt Elias verkrachtingsmythes, waarbij wantrouwen jegens het slachtoffer centraal staat. Zo geldt ‘niet meteen aangifte doen’ in dat vrouwvijandige stelsel van overtuigingen als verdacht. Terwijl iedereen met een beetje kennis van psychologie weet dat vrouwen heel verschillend kunnen reageren op seksueel geweld, en soms pas na een tijd in staat zijn om in actie te komen. Sterker nog, hét probleem is dat zoveel meisjes en vrouwen zwijgen en nooit aangifte doen: negen op de tien blijft stil.

Daarbij schatten vrouwen correct in dat ruchtbaarheid geven aan seksueel geweld als een boemerang bij henzelf terug kan komen, in de vorm van verwijten, hoon, beschuldigingen en andere narigheid. Precies dat wat professor Elias met zijn verwijten en beschuldigingen aan het adres van de betrokken vrouw opnieuw bewijst. Erger nog: hij stelt haar direct verantwoordelijk voor de beslissing die Stevaert nam. Zij heeft volgens Elias zijn zelfmoord op haar geweten. Grof geschut.

Elias had wellicht niet door dat het klimaat begint te veranderen. Hij kwam met zijn vergoelijkende opmerkingen in een tijd waarin vrouwen steeds vaker aangeven dat ze de onverschilligheid en respectloosheid zat zijn. België zat nog midden in de #wijoverdrijvenniet campagne, bijvoorbeeld.

In dat strijdbare klimaat viel Elias’ reactie verkeerd. Zijn reactie op de kritiek op zijn bericht viel ook verkeerd. Na de ophef liet Elias via sociale media namelijk weten:

Steve was gewoon een zeer goede vriend, die in het water zien springen vind ik niet leuk. Meer moet men achter deze bekentenis onder vrienden niet zien. Wie daar niet kan mee leven moet zich maar ontvrienden.

Dit toondove standpunt gooide olie op het vuur. Zoals gezegd roepen mensen inmiddels door middel van open brieven en petities op tot het ontslag van Elias. Een video van Ashley Vandekerckhove, zelf overlever van verkrachting, ging prompt viraal. Ook zij eist maatregelen tegen Elias. Feministische weblogs roepen mensen op om de VUB te mailen, Facebook te gebruiken voor protestacties, en brieven te sturen.

Inmiddels heeft de Paul de Knop, rector van de VUB, laten weten de reactie van Elias volstrekt ongepast te vinden. Het Faceboekbericht van de decaan ”engageert de  universiteit niet en is geen uiting van ons gedachtegoed”, zei hij. Daarmee distantieert de universiteit zich van de uitlatingen van Elias. Of dat genoeg is om de protestacties wind uit de zeilen te nemen valt nog te bezien.

UPDATE: Elias blijkt in het verleden herhaaldelijk kwetsende uitspraken over vrouwen en slachtoffers van seksueel geweld te hebben gemaakt. Ook werd bekend dat de Vrije Universiteit de decaan officieel gaat berispen en een onderzoek naar hem instelt.

Politie wantrouwt verkrachte meisjes te snel

Zo, die kop in Metro loog er niet om. ”Politie denkt snel dat meisjes liegen”. Het blijkt te gaan om jeugdige slachtoffers van seksueel geweld. Volgens onderzoekers van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld (NRMSG) belemmert dit wantrouwen een effectieve aanpak. Schrijnend, want het grootste probleem is juist dat meisjes en vrouwen veel te lang zwijgen over verkrachting. PvdA kamerlid Marith Rebel heeft inmiddels vragen gesteld aan minister Opstelten.

De NRMSG-onderzoekers gebruiken de volgende, ietwat wollige wetenschappelijke taal vol nuances om hun punt te maken. Letterlijk concluderen ze over de situatie bij de politie:

Wanneer de kenmerken worden vergeleken met aangetoonde misvattingen blijkt dat een deel van de kenmerken overeenkomt met misvattingen die al in de literatuur zijn blootgelegd. Tevens hebben wij laten zien dat bepaalde te verwachten gevolgen van seksueel geweld de verklaring kunnen beïnvloeden. Het blijkt dat een aantal kenmerken wellicht ten onrechte wordt geïnterpreteerd als wijzend op mogelijke valsheid van de verklaring.

 

Wat hier vrij vertaald staat is dat de politie zich baseert op denkbeelden die al lang en breed onderuit zijn gehaald in gedegen onderzoek. Teveel agenten geloven in de mythe dat wachten met de gang naar de politie een bewijs van liegen zou zijn, of dat een arts seksueel geweld bijna altijd aan kan tonen. Nee dus.

Ook letten teveel agenten te scherp op tegenstrijdigheden of vaagheden in de verklaring(en) van jonge slachtoffers. Ze vermoeden dan te snel gelieg. Dat ‘ze liegt’-automatisme leidt tot pijnlijke situaties als de politie meisjes en vrouwen eerst weg stuurt, later wél effectief onderzoek doet, en opeens allerlei verkrachters op het spoor komt. Oeps!

Feministen en andere weldenkende mensen zal dit alles niks verbazen. Het systematische wantrouwen jegens meisjes en vrouwen vormt één van de vaste verschijnselen in landen met een zogenaamde verkrachtingscultuur. In zo’n cultuur krijgt ieder voorbeeld van liegende vrouwen volop aandacht, met een ondertoon van ‘zie je wel, de loeders!’. In zo’n cultuur tieren seksistische mythes welig.

Die stereotypen voeden vervolgens het wantrouwen van autoriteiten en zorgen ervoor dat de nadruk komt te liggen op verwijtbaar gedrag bij vrouwen en meisjes. Ze liegen, ze wilden wraak, zei ze wel duidelijk genoeg nee? Wat had ze aan? Wat deed ze eigenlijk op dat tijdstip en op die plek? Bonuspunten als hij rijk en beroemd is, en zij als kamermeisje werkt. Oh, en bij de weg: ze wilde het zelf! Ze ging volstrekt vrijwillig in een hotel naar bed met 80 mannen! Arme mannen trouwens. Die zijn nu opeens het doelwit van een onverantwoorde heksenjacht. Onrecht!!!!

Kortom, verkrachtingscultuur. De conclusies van de onderzoekers van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld maken zonneklaar dat Nederland er ook eentje heeft. Ze pleiten ervoor dat de politie andere richtlijnen gaat hanteren bij gesprekken met slachtoffers van seksueel geweld. Want:

Zolang in deze Aanwijzing veel nadruk blijft liggen op onjuiste aangiftes is het verlagen van de drempel tot het doen van aangifte nog ver buiten handbereik.

De Gereedschapskist: GAGFUW

Kende u de afkorting GAGFUW al? De letters staan voor voor Global Accords Governing Fair Use of Women, oftewel het Universele Verdrag over het Vrije Gebruik van Vrouwen. Dit begrip komt uit de koker van internetfeministe Twisty Faster en was bedoeld als een ironische grap met een serieuze ondertoon. Want in de praktijk lijkt het te vaak net alsof dat fictieve verdrag écht bestaat.

Twisty definieerde GAGFUW als volgt:

that set of customs, institutions, behaviors, laws, taboos, narratives and traditions by which women are constrained to a sex class. The accords spring from the core belief that women are essentially indistinct from sex. From that core belief emanate the various provisions justifying — to name but a few — compulsory femininity, marriage, rape, cosmetics, thong underwear, discrimination, sexism, street harassment, misogyny, prostitution, pornography, anti-abortion legislation, compulsory pregnancy, and domestic violence.

Een hele waslijst, maar wat Twisty probeert aan te geven, is dat oppervlakkig gezien verschillende verschijnselen dezelfde overtuiging als basis hebben. Vrouw = seks  en/of gebruiksvoorwerp. Met voor vrouwen ingrijpende gevolgen, want we worden zodoende niet gezien, laat staan behandeld, als een volwaardig mens:

Men get to be whole people at all times. Women get to be objects, or symbols, or alluring aliens whose responses you have to game to “get” what you want. This is why Silicon Valley Sexism. This is why Pick Up Artists. This is why Rape Culture.

In Nederland lijkt alles ok. Wij zijn een ordentelijk, welvarend land met een functionerende regering. We lijken geen GUGFAW te hebben of uit te voeren. Kijk je echter wat nauwkeuriger, dan blijken we ook in Nederland nog steeds uit te gaan van de vrouw als handig hulpmiddel:

  • De SGP vindt het volkomen normaal om een zwangere vrouw onder curatele te stellen en haar te beperken in haar bewegingsvrijheid. In de optiek van deze partij is zij niet meer dan een willoze envelop, waar na negen maanden een gezonde baby uit moet komen.
  • Verschillende politieke partijen benutten iedere kans om de prima functionerende abortuswet van Nederland te ontmantelen. Zij gebruiken argumenten die getuigen van een grote minachting voor de vrouw als mens, met intelligentie, normen en waarden.
  • Massale seksualisering van meisjes en de spullen (zoals speelgoed) die specifiek op meisjes gericht zijn.
  • Vrouwen als seksobject in reclames, in de modewereld, de autobranche, de gamesindustrie
  • De enorme druk op vrouwen om een heteroseksuele relatie aan te gaan.
  • Waarna zij binnen die relatie stelselmatig de halve van het anderhalf verdienersmodel wordt. Zij moet inschikken, flexibel zijn en haar taken als moeder de huisvrouw combineren met een parttime baantje van niet meer dan drie dagen per week, méér is egoïstisch en bot. De kosten van kinderopvang gaan ‘natuurlijk’ af van haar salaris.
  • Relaties, vooral die met je mannelijke partner, zijn het allerbelangrijkste voor vrouwen. Je moet die relatie goed houden. Dus wees lief en zorgzaam en zeik niet over huiselijk geweld, de verdeling van betaalde en onbetaalde arbeid, of andere ‘lastige’ kwesties.

Kortom, de scherpste kantjes lijken er van af. Maar ondertussen. Bovendien zijn veel rechten van vrouwen van recente datum. Ook in Nederland, waar gehuwde vrouwen tot 1956 handelingsonbekwaam waren. Dat betekent dat iedere winst kwetsbaar blijft:

I could swell with pride at all the progress in women’s rights since Zadie Lee’s time, celebrating the hard-won freedom that she and her generation secured for us today. Or I could, just as reasonably, look back in numb terror, counting how few generations separate me from women who had the same voting rights that my cats do right now. How easy it would be to take my rights away, turning the last century into a weird tangent in a history that has mostly featured women as what Zora Neale Hurston once called “the mules of the world.”

Zelfs in landen die hun zaakjes goed op orde lijken te hebben, resulteert het GUGFAW-verdrag regelmatig in vormen van geweld. Als vrouw hoef je de straat maar op te gaan of je bent al vrij wild. We vinden het echter zo normaal dat vrouwen op deze manier behandeld worden, dat veel pogingen om de intimidatie tegen te gaan blijven steken in goede bedoelingen.

Zo proberen mensen in Nederland via een petitie straatintimidatie strafbaar te stellen. De teller bleef steken op 16.000 stemmen. Er zijn 40.000 handtekeningen nodig om het onderwerp op de politieke agenda van de Tweede Kamer te krijgen. Ter vergelijking: je krijgt in Nederland al boetes als je je hond ergens laat poepen waar het niet mag. Maar vrouwen lastig vallen? Doen!

Soms resulteert het GAGFUW in een daadwerkelijke prijs voor het gebruik, ook seksueel, van een vrouw.  Voor een bedrag van rond de 12 dollar (2.000 naira) kunnen mannen bijvoorbeeld in Nigeria, via Boko Haram, een seksslavin ‘bruid’ op de kop tikken.

GUGFAW resulteert ook in andere ernstige, systematische vormen van geweld. Overal in de wereld verkrachten mannen vrouwen. Want ze hebben recht op het gebruik van vrouwen, en de pakkans is toch nihil. Dus wat let je. Die verkrachtingen krijgen onder bepaalde omstandigheden een structureel karakter. Zo zijn meisjes en vrouwen een specifiek doelwit van gangs in El Salvador. De bendes ontvoeren en verkrachten hen, en dumpen de lijken daarna in ondiepe graven. Verkrachting dient ook als goedkoop oorlogswapen. Bijvoorbeeld in de Congo.

Ook alleenstaande vrouwen zijn kwetsbaar. In veel conservatieve landen hebben zij een man nodig om hen te beschermen tegen het geweld van andere mannen. Ontbreekt die, dan krijg je:

Veel gezinnen hebben alleen een vrouw aan het hoofd, want de mannen zijn dood, of ze vechten of ze hebben nog een paar andere gezinnen. Die vrouwen hebben geen bescherming. Dus ze worden verkracht. […] De verkrachters zijn kampbewoners, maar ook veiligheidspersoneel. Nota bene de mannen die hen zouden moeten beschermen. Veel vrouwen houden hun mond uit angst voor hun reputatie – de eer van de familie!

Kortom, de vrouw als gebruiksvoorwerp kent vele verschijningsvormen. Sommige vormen lijken relatief onschuldig, zoals vrouwen die in het openbaar hun mening geven, toebijten dat ze ‘een goede beurt’ nodig hebben. Hahaha, ja, goeie opmerking, maar niet heus. Andere vormen leiden echter tot grootschalig geweld tegen vrouwen, inclusief doden en verminkte vrouwen.

Dat stopt pas als mensen, mannen voorop, vrouwen als mensen gaan zien bij wie het allereerst gaat om hun persoonlijkheid, hun prestaties, standpunten en burgerrechten. Dat geweld stopt pas als mensen er rekening mee houden dat vrouwen ook verstand, gevoel en een eigen wil hebben. De vrouw als mens, inderdaad een revolutionair idee…

Nieuwsronde

De seksist van het jaar 2014 is bekend! En heb je goede voornemens om volgend jaar écht te onderhandelen over je salaris? Amanda Hess heeft allerlei tips voor je. En wat zijn de cijfers achter Serious Request? Dat en meer in deze nieuwsronde.

  • Vrouw en moeten onderhandelen over je salaris? Pfffffft… Gelukkig heeft Amanda Hess tips om de kans van slagen te vergroten. Ook Wall Street Journal boog zich over dit fenomeen en heeft adviezen om vrouwen door te laten stromen. Bonus: tips voor het omgaan met klootzakken op het werk. Succes met je loopbaan in 2015!
  • Verder over werk: fijn dat Nederlandse meiden het zo goed doen op school. Ook kiezen meisjes vaker voor technische studies. Maar welke inspanning ze ook leveren, eenmaal aan het werk hebben ze er weinig baat bij. De Volkskrant noemt de emancipatie van vrouwen ‘fragiel’ en signaleert dat traditionele rollenpatronen nog steeds een sterke druk uitoefenen. Betere perspectieven op de arbeidsmarkt blijven uit en de top van het bedrijfsleven blijft hardnekkig bezet door blanke mannen.
  • Serious Request richt zich dit jaar op het tegengaan van seksueel geweld tegen vrouwen in conflictgebieden. Dat leidt tot veel terechte aandacht voor de problematiek, inclusief schattingen over cijfers. Project Unbreakable sloot zich bij de campagne aan en Het Rode Kruis, samenwerkingspartner van Serious Request/3FM, kwam met een overzicht van de meest gestelde vragen over seksueel geweld in conflictgebieden.
  • Laten we vooral de gevolgen niet vergeten. Seksueel geweld kan leiden tot aids en andere seksueel overdraagbare ziekten. Vrouwen uit conflictgebieden hebben de grootste moeite om medische zorg te vinden om deze negatieve gevolgen op te vangen. Daarnaast kreeg Amnesty International veel kritiek, vooral uit kringen van gelovigen, toen deze organisatie een standpunt innam over abortus. Vrouwen mogen niet voor de tweede keer onderworpen worden aan een schending van hun mensenrechten, stelde Amnesty, dus het afbreken van een ongewenste zwangerschap moet mogen en mogelijk zijn. De organisatie begon dit jaar ook een campagne tegen seksueel geweld, omdat de problematiek zo indringend is en vrouwen zo vaak in de steek worden gelaten als ze slachtoffer worden.
  • Daarnaast merken mensen op dat het lekker veilig is, je druk maken over geweld tegen vrouwen in verre buitenlanden. Maar ook in Nederland is seksueel geweld tegen vrouwen helaas systematisch, structureel en gemeengoed, iets wat je niet uitwist door verhullend taalgebruik.
  • Mocht Serious Request teveel nare herinneringen oproepen: Nederland kent een Hulplijn Seksueel Misbruik waar je, ook anoniem, naar kunt bellen: 0900-9999-001 (ma-vr 09.00 – 17.00 uur).
  • Phew, wat een opluchting! Het Vaticaan vindt Amerikaanse nonnen geen radicale feministen. Gelukkig maar. Er loopt vanuit Vaticaanstad echter nog een onderzoek naar hun overkoepelende organisatie. De conclusies van die inquisitie zouden wel eens heel anders kunnen luiden, waarschuwen insiders.
  • En de seksist van het jaar is…. de uitgever van The Sun! Deze Britse krant benutte onder andere blote ‘pagina 3 vrouwen’ om campagnes tegen borstkanker te vermengen met porno. Geweldig idee. De makers van computerspel Grand Theft Auto 5 wisten een tweede plaats te behalen. Gamers kunnen in dit spel onder andere punten scoren door “vrouwen in de prostitutie” te vermoorden. Gaaf!
  • De emancipatie is voltooid! Alweer! Jammer alleen dat zulke kreten iedere keer weer nergens op blijken te slaan, waarschuwt wetenschapsjournaliste Asha ten Broeke. Dat er ergens wat positief nieuws opduikt, doet namelijk weinig af aan structurele problemen en de hardnekkige voortzetting van de blanke man als norm. Met de blanke vrouw als goede tweede, want wat alle hoera-journalistiek niet kan verhullen is dit: ,,’zegevieren van de emancipatie’, dat gaat vooral over witte, hoogopgeleide vrouwen.” De rest heeft pech.

Verzet begint tussen de oortjes

Schokkende cijfers uit een Europees onderzoek naar geweld tegen vrouwen maken duidelijk dat de emancipatie nog lang niet voltooid is. Waarom worden we niet kwaad? Ook al zou op papier alles tip top in orde zijn, dan nog valt die papieren winst weg tegen een lawine aan fysieke en seksuele agressie. Zulk geweld beperkt meisjes en vrouwen in hun vrijheid en tast hun fysieke en geestelijke integriteit aan. Vandaar dat het thema geweld hoog op de agenda staat, onder andere tijdens een bijeenkomst op 9 maart, in Gent.

De organisatoren geven die dag een zine uit. De Zesde Clan leverde een bijdrage aan dit blad.  Emancipatie, brood nodig! Wie weet vallen de cijfers dan over een paar jaar minder grimmig uit. Ondertussen plaatsen we ‘ons’ stuk bij wijze van voorpublicatie graag op de Zesde Clan:

VERZET BEGINT TUSSEN DE OORTJES

Psychologische aspecten zijn van groot belang als het gaat om het tegengaan van geweld tegen vrouwen. Deze invalshoek kan gevoelig liggen. Het gevaar bestaat, dat mensen denken dat je alleen kijkt naar het individu: ”Als zij maar dit of dat had gedaan, zou haar niets overkomen zijn”. Teveel mensen geven op die manier het slachtoffer de schuld.

Dat is niet de bedoeling. Het gaat in dit stuk om de socialisatie van mensen, in het bijzonder meisjes, en de manier waarop collectieve overtuigingen verinnerlijkte normen en waarden versterken. Dat heeft directe gevolgen voor de houding van het individu, én de houding van de maatschappij, ten aanzien van geweld. Want wat doet het met je, als je leeft in een samenleving die meisjes als baby’s al roze rompertjes aantrekt met het commando ‘lief’ erop? Als je niet boos mag worden, hoe moet je dan van je afbijten in een vervelende situatie?

Vrouwen en zij die zichzelf als vrouw identificeren, botsen met name aan tegen twee essentiële stelsels van normen en waarden. Het Mars en Venusdenken, en het toenemende individualisme. Beide ideologieën maken het moeilijk om geweld serieus te nemen en te bestrijden, zowel op persoonlijk als op collectief niveau.

Mars en Venusdenken: zij is anders dan hij, en geheel toevallig betekent dit in de praktijk vooral dat zij minder is. Hij is de norm, zij de afwijking. Hij vertegenwoordigt het universeel menselijke, zij vertegenwoordigt alleen ‘de vrouw’. Hij is assertief, zij is agressief. Hij kan zijn seksuele driften met zijn mannenbrein nou eenmaal niet goed beheersen, dus is zij er met haar vrouwenbrein verantwoordelijk voor dat ze geen verkeerde signalen afgeeft.

Verandering eisen heeft geen zin. De rollenpatronen zitten sinds de oertijd verankerd in onze genen. Zo is het nou eenmaal. Logisch dat hij de plannen maakt en zij het eten (vrij naar Joanna Russ). Logisch dat hij jaagt, en dat zij hard nee moet zeggen, of anders….

Individualisme: wie begint over structurele discriminatie en/of systematisch geweld, zeurt. Dat bestaat toch niet meer? We zijn verantwoordelijk voor onszelf. Als je onderbetaald wordt, had je maar beter over je salaris moeten onderhandelen. Als je partner je slaat, loop je toch gewoon weg? Als je teveel alcohol drinkt, moet je niet raar opkijken als dat uitloopt op ruwe verrassingsseks. Had je maar beter op jezelf moeten passen.

Onder andere psychiater Nelleke Nicolai, die in Nederland pionierswerk verrichtte in de vrouwenhulpverlening, beschrijft hoe vrouwen dit soort boodschappen internaliseren en zichzelf gaan devalueren. Vrouwen raken er van overtuigd dat zij tekort schieten, schuldig zijn en problemen aan zichzelf te wijten hebben. Veel vrouwen doen er uiteindelijk het zwijgen toe. Ze proberen ieder voor zich te overleven in een samenleving die hen op de tweede plaats zet. Als iets fout gaat, ligt het aan zijzelf. Hadden ze maar beter op moeten letten.

Dat maakt vrouwen extra kwetsbaar, met name waar het gaat om de problematisering van geweld en agressie. Dat gebeurt op verschillende manieren. Ten eerste moeten veel vrouwen eerst hun socialisatie van lief meisje overwinnen, voordat ze gepast kunnen reageren op wangedrag van een ander. Ten tweede is geweld voor veel vrouwen een zeer reëel gegeven. Veel vrouwen en zij die zichzelf als vrouw identificeren, hebben al eens iets vervelends meegemaakt. Thuis, in een relatie, of op straat. Het risico is groot dat je bevriest, zodra je opnieuw in een bedreigende situatie terecht komt. Ten derde bombardeert de samenleving ons met boodschappen die agressie en geweld versluieren. Jongens zijn nou eenmaal jongens. Mannen kunnen nou eenmaal soms een kort lontje hebben. Vrouwen behoren hun uiterlijk belangrijk te vinden en seksueel beschikbaar te zijn. Dus waar hebben we het over?

Daarom moet de revolutie tussen de oortjes beginnen. Vrouwen moeten zich gelegitimeerd voelen om het beestje een naam geven, ook als de samenleving dat weigert. Vrouwen moeten de ruimte krijgen om boos te worden, zonder dat mensen ‘enge bitch’ roepen. Gezonde woede kan de verlamming doorbreken en kracht geven om grenzen te stellen, het eigen territorium te verdedigen en van zich af te slaan als dat nodig is. Vrouwen moeten de dader leren aanspreken op hun gedrag, in plaats van de schuld alleen bij zichzelf te zoeken.

We zijn er collectief verantwoordelijk voor dat we vrouwen, en zij die zich als vrouw manifesteren, de ruimte geven om dit te doen. Dat betekent dat we de groep gebruiken om het individualisme in te perken. Eén vrouw die een gebeurtenis definieert als geweld en intimidatie, kan terzijde geschoven worden als een zonderling. Maar als duizenden mensen hetzelfde zeggen, moet de samenleving die signalen serieus nemen.

Zeker bij geweld kan dat veel uitmaken. Als groep kunnen mensen namelijk dominante normen en waarden legitimeren, maar ook doorbreken. Zo wijst onderzoek uit dat het bestaan van een sterke vrouwenbeweging in een land hét verschil maakt bij de aanpak van geweld. Hoe sterker het feministische geluid, hoe eerder een land agressie problematiseert en maatregelen neemt.

Daarnaast kunnen we allemaal, als mens, bijdragen aan een wereld die veiliger is voor vrouwen en zij die zichzelf vrouw voelen. Zoals:

  • Mannen stimuleren dat zij hun seksegenoten aanspreken op hun gedrag. Aangezien mannen helaas grootleverancier van daders zijn, zou iedere weldenkende man een extra verantwoordelijkheid moeten voelen om geweld te voorkomen
  • Vrouwen op hun woord geloven als zij aangeven te maken te hebben gehad met geweld
  • Vrouwen ruimte geven om woede en verdriet te uiten, zonder meteen waardeoordelen te vellen
  • Geweld zichtbaar maken door incidenten te melden, de politie te bellen als je getuige bent van geweld, aangifte te doen
  • Je aansluiten bij een vrouwengroep en/of feministische acties en organisaties steunen
  • De minachting voor vrouwen bewust bijsturen door vrouwen welgemeende complimenten te geven, hen te vragen wat hun dromen zijn, waar ze behoefte aan hebben, en/of hun persoonlijke kennis en kunde bevestigen

Dit zijn kleinschalige, haalbare acties die we allemaal, vandaag, kunnen ondernemen om de macht van de groep ten goede te keren en de samenleving veiliger te maken. Laten we beginnen!

BRONNEN:

Emancipatiemonitor 2010 en 2012, o.a. de hoofdstukken over geweld. Rapport van het Centraal Bureau voor de Statistiek en het Sociaal Cultureel Planbureau in Nederland, in opdracht van het ministerie van OCW.

Fels, Anna, ”Vrouwen en ambitie’, Uitgeverij Réunion, 2008

Fine, Cordela, ‘Waarom we allemaal van Mars komen”. Lannoo, 2011

Htun, Mala en Weldon, Laurel S. ”The Civic origin of Progressive Policy Change”, American Political Science Review, Volume 106, Issue 03, Augustus 2012, pp 548 – 569

Nicolai, Nelleke, ”Vrouwenhulpverlening en Psychiatrie”, Uitgeverij Babylon/De Geus, 1997

Rybaczuk, Rachel, “The Search for Self-Fulfillment: How Individualism Undermines Community Organizing” – master thesis, Universiteit van Massachushetts/Amherst, 2009

Alles wat je wilde weten over het Woody Allen schandaal, maar niet durfde te vragen

De controverse rondom Woody Allen gevolgd? De waan van de dag en de hype regeren. Gelukkig zijn er ook mensen die behoefte hebben aan achtergronden, analyse en verdieping. Magazine Salon zette de beste stukken op een rij. Waarbij de Zesde Clan er eentje in het bijzonder uit wil lichten: een grondige analyse van de Westerse verkrachtingscultuur, en hoe die mentaliteit opspeelt zodra een vrouw een beroemde man in het openbaar beschuldigt van misbruik, verkrachting of andere vormen van seksuele intimidatie en geweld.

Acteur en regisseur Woody Allen raakte in opspraak.

Aaron Bady zet in een paar zinnen uiteen hoe de westerse cultuur machtige mannen beschermt en vrouwen het nakijken geeft, nog voordat een zaak voor de rechter is gekomen:

This is a basic principle: until it is proven otherwise, beyond a reasonable doubt, it’s important to extend the presumption of innocence to Dylan Farrow, and presume that she is not guilty of the crime of lying about what Woody Allen did to her. If you are saying things like “We can’t really know what happened” and extra-specially pleading on behalf of the extra-special Woody AllenHi, The Daily Beast!, then you are saying that his innocence is more presumptive than hers. You are saying that he is on trial, not her: he deserves judicial safeguards in the court of public opinion, but she does not.

Veel mensen en media verliezen dit basale principe uit het oog en gaan volautomatisch over tot het vrijpleiten van de beroemde man in kwestie, en het zwartmaken van de vrouw. Dat gebeurde bij ex-IMF baas Dominique Strauss-Kahn. Dat gebeurt iedere keer als een Amerikaanse football-speler in opspraak raakt. Je ziet het nu bij Woody Allen, die sympathieke acteur en regisseur die zulke mooie films maakt en alles ontkent.

De Zesde Clan zegt verder niks voor of tegen Woody Allen. Dit weblog sluit zich echter aan bij het standpunt dat we bij deze individuele kwesties niet om de algemene context heen kunnen:

We don’t have charges or convictions, but we do have a cultural context that must inform how we should hear these stories. Listening to victims when they come forward and taking their allegations seriously isn’t calling for an angry mob to storm the gates of NBC — it’s a necessary corrective. A nod toward balance.

Dat bijsturen is hard nodig, gezien de systematische manier waarop de westerse cultuur mannen met status zoveel mogelijk beschermt, en vrouwen wegzet als liegbeesten,die vanwege wraak of om het geld verhalen over seksueel geweld zouden verzinnen. In dit patroon delven vrouwen bij voorbaat al het onderspit: ze zijn schuldig, tenzij.

We zouden vrouwen die zich uitspreken over seksueel geweld, dezelfde bescherming moeten geven als de machtige mannen wiens reputatie zo hartstochtelijk beschermd wordt. Want dit is het maatschappelijke gevolg als je vrouwen bij voorbaat schuldig acht:

Roman Polanski raped a 13 year old, plead guilty to “unlawful sexual intercourse” and, when he realized that he was facing jail time, fled the country. He continued to make movies, continued to receive the financial backing and participation of major studios and A-list movie stars, married a woman 33 years his junior, and had two children. He has suffered basically zero consequences because of what he did.

En mannen, ook de minder beroemde, weten dit en doen er wereldwijd hun voordeel mee.

Stichting Revief haalt Project Unbreakable naar Nederland

Revief, een stichting voor mensen die als kind misbruikt zijn, haalt Project Unbreakable symbolisch naar Nederland. Wie seksueel geweld meemaakte en zich voor 19 november opgeeft, wordt door een professional gefotografeerd op een mooie locatie in Barneveld. Onherkenbaar in beeld komen is geen probleem. Als de gefotografeerde persoon dat goed vindt, stuurt Revief de foto door naar de site van Project Unbreakable. Je mag de foto ook zelf meenemen.

Revief wil overlevers van seksueel geweld op deze manier erkenning en kracht geven. Precies dat is ook de bedoeling van Project Unbreakable. De negentienjarige Grace Brown richtte de site in 2011 op, nadat ze van een vriendin hoorde dat zij slachtoffer van seksueel geweld was. De ochtend daarop werd Brown wakker met het idee om iets te doen. Omdat ze fotografe is, besloot ze haar vriendin op de foto te zetten terwijl die een poster omhoog hield met daarop een uitspraak van haar verkrachter. Die foto zette Brown op internet.

Prompt ontstond een sneeuwbaleffect. Mensen hoorden van de site, zonden zelf foto’s in met citaten, waarna weer andere mensen dachten ‘ja, dat wil ik ook’. De verzameling foto’s groeide en groeide, en toont inmiddels alle smoesjes, drogredenen en rechtvaardigingen die verkrachters routinematig afvuren op hun slachtoffers.

De site The Right Trace besteedde recent nog aandacht aan het project en schrijft over de grote indruk die al die foto’s maken. Het project haalde ook allerlei andere media, zoals de Huffington Post, Marie Claire, en opinieblad Time, die de site opnam in een overzicht van de dertig tumblers die je bezocht moet hebben. Want:

The result is a shocking and sad look at sexual assault and how it affects their victims. Project Unbreakable also provides a way for victims to empower themselves, finding a new sense of ownership over what their attackers told them.

Die bekrachtiging wil Stichting Revief anderen ook geven. Aanmelden kan door dit formulier in te vullen. De stichting vraagt een bijdrage van tien euro voor de bij de fotoshoot horende workshop en lunch. Maar als dit bedrag een obstakel vormt, kun je in overleg met de stichting iets anders regelen.

Media vergeten moord in Indiase verkrachtingszaak

Het wemelt momenteel van de vette koppen dat vier mannen de doodstraf kregen in een Indiase verkrachtingszaak. Met enig geluk lees je ergens verderop dat het slachtoffer, een 23-jarige vrouw, stierf. Hoe komt het dat de media de plank zo misslaan?, vraagt webmagazine Salon zich af. Waarom kun je aan de koppen niet aflezen dat het (ook) gaat om moord?

In Nederland lijken de kranten het iets beter te doen, waarschijnlijk omdat ze allemaal hetzelfde persbureau als bron gebruikten. Meestal staat ergens in de eerste inleidende regels dat het slachtoffer later overleed aan haar verwondingen. De koppen spreken echter ook bij ons alleen van verkrachting. Bijvoorbeeld: ‘doodstraffen in Indiase verkrachtingszaak’. Of ‘busverkrachters India ter dood veroordeeld‘.

Ook onze eigen NOS doet vrolijk mee aan de grote verdwijntruc. Op de site lees je pas helemaal onderdaan het artikel dat het slachtoffer overleed. De kop zegt ‘doodstraf voor verkrachters India’.  Dat had moeten zijn: doodstraf voor moordenaars.

Oh, kom niet aan met de smoes dat een kop kort en krachtig moet zijn:

Yes, headline space is always at a premium; I get that. But if you can mention the bus in the headline, I’ll bet you can find a way to broadcast that these men, by the way, killed a woman. And if you are aiming for a broader picture about the epidemic of sexual assaults, you might actually have a stronger case if you said that they can result in death.

Salon speculeert dat de media er van uitgaan dat seks verkoopt. Daarom krijgt verkrachting in de koppen de nadruk. Dat versluiert de werkelijkheid. Hoewel de misdaad een seksueel karakter heeft, gaat het bij verkrachting niet om seks. Desgevraagd geven verkrachters dat zelf toe.  Zij geven aan dat zij vrouwen verkrachten omdat ze vinden dat ze de baas zijn over een vrouw, dus dat mogen doen (en er bijna altijd ongestraft mee wegkomen). Andere motieven die ze noemen zijn dat ze verkrachten omdat ze een vrouw willen straffen, of omdat ze zich vervelen.

Valse aangifte van verkrachting komt zelden voor

Valse aangiften van verkrachting komen zeer zelden voor, in ieder geval in Engeland. De Crown Prosecution Service, zeg maar het openbare ministerie van Engeland, deed onderzoek en kwam in een periode van zeventien maanden uit op 35 valse aangiften, op een totaal van 5,651 verkrachtingszaken. Ondertussen blijkt uit zeer recente Nederlandse cijfers (zie onderaan, bij BONUS) dat het allergrootste probleem nog is dat zoveel vrouwen afzien van een aangifte. Volgens het CBS volgt slechts in 11 procent van alle zedendelicten een melding. En daarvan leidt slechts 3 procent tot aangifte. Drie procent….

Bij de 35 valse aangiften was eigenlijk altijd sprake van complicaties. Degene die aangifte deed was bijvoorbeeld een kwetsbare jongere onder de 21, of had psychische problemen, of een gewelddadige partner dwong het slachtoffer een aangifte in te trekken. In het laatste geval vond er wel degelijk seksueel geweld plaats. Uit angst voor represailles trok het slachtoffer de aangifte echter in, alsof het niet waar zou zijn. Het minieme aantal ‘valse’ aangiften ligt dus in werkelijkheid nog wat lager.

Keir Starmer, een van de betrokkenen bij het onderzoek, pleit dan ook voor terughoudendheid bij het eventueel straffen van mensen die een valse aangifte doen. Zo’n daad wijst eerder op slachtofferschap, maar dan op een andere manier. Straf uitdelen zou in zo’n geval kunnen indruisen tegen gevoelens van rechtvaardigheid. Zoals bij een geruchtmakende zaak uit 2010. Een rechter gaf een vrouw 8 maanden cel omdat ze een verkrachtingszaak introk. Ze bleek daarna slachtoffer te zijn van huiselijk geweld, en was wel degelijk verkracht. Ze had echter gehandeld onder druk van en uit angst voor haar ex. Met celstraf tot gevolg. Voor haar, niet voor de verkrachter. De omgekeerde wereld.

Beschuldigingen als zouden vrouwen expres gevallen van verkrachting verzinnen, zijn talrijk. Ze getuigen van een nare mentaliteit:

When people exaggerate the likelihood of false rape allegations, they value the attacker over the attacked. When people dismiss cases that call for compassion and protection, they promote apathy towards and resentment of rape survivors. These tendencies only ostracize survivors and discourage them from speaking up—and, according to CPS, disbelieving survivors is not only harmful but statistically unfounded.

Daarom is gedegen onderzoek naar de situatie extra belangrijk. Want de cijfers spreken voor zich.

UPDATE: Uit Nederlandse cijfers blijkt dat vrouwen elke week 24 keer aangifte doen van verkrachting. Nog meer vrouwen zien daar vanaf en melden het seksuele geweld niet. Het gaat hier dus om het topje van de ijsberg:

Het WODC becijferde in 2005 dat het aantal slachtoffers van verkrachting acht keer hoger ligt dan het aantal aangiften. En uit CBS-cijfers van enkele jaren geleden blijkt dat van slechts 11 procent van alle zedendelicten melding wordt gemaakt. En daarvan leidt slechts 3 procent tot aangifte. […] Ongeveer een op de drie slachtoffers besluit toch geen aangifte te doen, nadat ze op het politiebureau wordt gewezen op de gevolgen die kunnen voortvloeien uit een politieonderzoek en rechtszaak. Zij zien op tegen een mogelijk weerzien met hun belager of het opnieuw tot in detail moeten vertellen wat er is gebeurd.

Kortom, er valt nog een wereld te winnen bij de aanpak van seksueel geweld.

Nieuwsronde

Een Amerikaans college is de verkrachtingscultuur op de campus zat en stapt naar de rechter. Hoe hoger de functie aan de Universiteit Utrecht, des te kleiner de kans dat op die post een vrouw zit. Zimbabwe krijgt een vrouwvriendelijke grondwet. En iedereen kan nu bingo spelen met commentaren op nieuws over vrouwen. Onder de veelgehoorde termen onder andere ‘bitch’ en ‘je moet eens een goede beurt krijgen’. Dat en meer in deze nieuwsronde.

Wikipedia wil onder andere schrijfsters uit de lijst van Amerikaanse auteurs verwijderen en onderbrengen in een subcategorie. Pardon?

Openlijk seksisme, het is bijna een opluchting

Het is bijna verfrissend als mensen of organisaties hun seksisme openlijk etaleren. Dan wordt het veel moeilijker minachting voor vrouwen te ontkennen. Alex Blimes, hoofdredacteur van de Britse editie van het tijdschrift Esquire, zei bijvoorbeeld hardop wat hij dacht. Vrouwen vervullen in dit blad de rol van ornament. Het blad publiceert foto’s van vrouwen op dezelfde manier als foto’s voor luxe auto’s en andere consumptiegoederen. Ondertussen besloot de Nederlandse bioloog Midas Dekkers de zuiderburen te shockeren met zijn verklaring van de loonkloof, en passant iedere serieuze discussie over het beschamende salarisverschol tussen mannen en vrouwen dood slaand.

Esquire ziet geen verschil tussen een lekkere vrouw en een lekkere auto. Het zijn beide consumptiegoederen.

Hoofdredacteur Blimes maakte zijn opmerkingen over vrouwen tijdens een Advertising Week Europe conferentie in London. Er bestaan opnames van zijn optreden, dus ontkennen zit er niet in voor de hoofdredacteur. De krant Globe and Mail meldt dat hij zelfs nog olie op het vuur gooide:

Bilmes digs his grave right up to the end of the video, boasting that Esquire, unlike fashion magazines, publishes photos of “older women” – by which he means 40. That statement draws audible gasps from the audience. No man would deny he likes to look at women because they’re sexy, but few would celebrate the objectification of women and boast of contributing to it. Bilmes never offers a counterpoint to the tangible harm done by treating women as objects similar to cars or offers any proof at all that he sees them any other way. His only response is, well, other people do it too, and some of those are women! His entire talk is a fatuous putdown.

In de commentaren barstte de gebruikelijke discussie los. Blimes sprak de waarheid, wat vervelend nou dat sommige overgevoelige types hier niet tegen kunnen. Je mag er niks van zeggen want mannen worden ook als object behandeld (het  klassieke ‘ja maar de mannen dan’ argument). Vrouwen zijn geniepige wezens: er mooi uitzien en naar complimenten vissen, maar doe je dat dan maak je een seksobject van ze en gaan ze klagen. Enzovoorts. Je kunt er zo een feministische bingokaart mee vullen.

Midas Dekkers ging ondertussen in debat met de Belgische minister Freya Van den Bossche. Onderwerp van discussie was de loonkloof tussen mannen en vrouwen. De verschillen in salaris zijn zo groot dat vrouwen tot gisteren nodig hadden om net zo veel te verdienen als een man in 2012. Dekkers sloeg Van en Bossche om de oren met een verklaring die als volgt luidde:

er zijn nogal wat vakken waarin vrouwen minder goed werk leveren dan mannen. Dat komt omdat er tussen mannen en vrouwen verschillen bestaan. En wat is het belangrijkste verschil? […]… je kan ook zeggen dat mannen wél vier weken op vier gesteld zijn, en dat vrouwen dus eigenlijk maar driekwart van hun loon zouden mogen verdienen. Maar als je grapjes gaat maken over de hormonen van vrouwen, dan krijg je de wind van voren. Dus dat zeg ik niet.’ Maar hij zei het lekker tóch. En ging meteen nog een stap verder. ‘Als ik in een meeting zit met vier vrouwen, dan weet ik statistisch zeker dat één van die vier vrouwen niet helemaal in haar element is. Maar ik weet niet dewelke. Dat is toch een probleem?’

Hormonen! Menstruatie! Inderdaad, de vrouw als tweederangs wezen op de werkvloer, slaaf van haar biologie. En bedankt. Was het satire? Een provocatie? De Standaard probeerde Dekkers aan de telefoon te krijgen voor een nadere toelichting, maar dat lukte niet. Ondertussen slaagde hij er wél in een serieuze discussie over een ernstig probleem volkomen te traineren.

Zelfs als het om ‘humor’ zou gaan, bereikte de bioloog hetzelfde effect als internettrollen. Die slaan iedere discussie ook dood door extreme dingen te roepen. Als het klinkt als seksisme, ruikt als seksisme, hetzelfde effect heeft als seksisme.… wat zou het dan zijn? Seksisme. Ook als Dekkers van zichzelf vindt dat hij helemaal niet seksistisch is, richtte hij schade aan.

En dan hebben we het nog niet gehad over een geruchtmakende verkrachtingszaak in de Verenigde Staten, waar de focus vooral lag op het ‘feit’ dat het zo zielig is voor verkrachters als ze veroordeeld worden voor verkrachting, en had het slachtoffer niet beter op moeten letten. Of de trailer van de komende Star Trek film, die halverwege zonder enige aanleiding een wijdbeens staande, bijna naakte vrouw toont. Verborgen in dat beeld zat een link naar een tot nu toe niet gepubliceerde poster. Op die manier belonen de reclamejongens fans die op halfnaakte vrouwen geilen. Weten we meteen ook weer voor welke doelgroep de film gemaakt werd – sorry, vrouwelijke Star Trek fans, het gaat niet om jullie!

Tsja. Het was weer een zware week voor de helft van de mensheid, maar in ieder geval helpt het als vrouwenhaters openlijk optreden. Dan worden ze zichtbaar, net zoals bij de VN conferentie om geweld tegen vrouwen aan te pakken. Dat helpt bij het bestrijden van ondergronds voortwoekerende vrouwendiscriminatie. Het zorgt voor verandering. Dus, heren, bedankt daarvoor!

Ten Broeke opent debat over Nederlandse verkrachtingscultuur

Dankzij campagnes zoals One Billion Rising, en de dodelijke verkrachtingszaak in India, staat seksueel geweld tegen vrouwen hoog op de agenda. Onder andere wetenschapsjournaliste en columniste Asha ten Broeke probeert de kwestie minder een ver van mijn bed show te laten zijn. Ze opende een debat over de Nederlandse verkrachtingscultuur, door haar eigen ervaring met seksueel geweld te delen. En door op te tekenen welke beschuldigingen ze over zich heen kreeg naar aanleiding van haar openheid.

Asha ten Broeke.

Het is een klassiek geval. Het slachtoffer kent de dader, zoals meestal het geval (de anonieme man die uit de bosjes springt komt zelden voor). Dader en slachtoffer zitten samen in een kroeg. Dader grijpt zijn kans bij het verlaten van de kroeg. Zodra hij min of meer uit het zicht is van omstanders, begint hij het slachtoffer te bepotelen, eindigend in verkrachting. Niemand praat er verder over. Hij niet, zij niet. We weten meer over de Indiase vrouw die in een bus verkracht werd en later stierf, dan van de meeste vrouwen die in Nederland slachtoffer werden van deze vorm van geweld, merkt ze op.

Ten Broeke kreeg naar aanleiding van haar column veel hartverwarmende ondersteunende reacties. Maar daarnaast helaas ook opmerkingen die neerkomen op het slachtoffer de schuld geven. Te beginnen met de feiten. Ten Broeke haalde aan dat 11,7 procent van de Nederlandse vrouwen te maken heeft gekregen met verkrachting. Kon niet waar zijn. Helaas, klopt wel, en het zijn respectabele instituten zoals het RIVM en Rutgers WPF die dit wetenschappelijk verantwoord uitzochten.

Daarnaast wemelde het van de opmerkingen die de ernst van de zaak in twijfel trekken en Ten Broeke aanspraken op haar gedrag:

Bijvoorbeeld toen Sylvia Witteman – een columniste die ik tot voor kort bewonderde om haar geestigheid – ervaringen als de mijne ‘alledaags’ noemde en bagatelliserend twitterde: “Ja, verkracht worden is heel erg. Een dronken vent van je af meppen is ook niet leuk, maar niet daarmee te vergelijken.” Of toen een reageerder wat mij was overkomen ‘een mislukte vrijpartij’ noemde. Of toen iemand poneerde dat ik, door in eerste instantie niet hard op te treden tegen het dronken gepotel van de vriend van m’n vriendje, de verkrachting zelf had uitgelokt. “De Amerikanen hebben daar een mooi woord voor: een ‘cockteaser’ heet zo’n vrouw daar.”

Daar kon ze het mee doen. Dit zijn stuk voor stuk typische elementen van de verkrachtingscultuur, waarbij slachtoffers zich moeten verantwoorden, grappen over verkrachting leuk zijn, ervaringen van vrouwen niet serieus genomen worden en daders wegkomen met hun wangedrag.

Des te meer reden om vooral te blijven praten over seksueel geweld, concludeert Ten Broeke. Net zoals ze eerder deed met internettrollen die vrouwen de mond proberen te snoeren als ze het wagen in het openbaar aanwezig te zijn en, nog erger, hun mening te geven. Net zoals ze ook eerder deed bij de problematiek van het pesten, nog zoiets waarbij we in Nederland graag de andere kant opkijken.

Tegen stilzwijgen helpt alleen luid en duidelijk zeggen waar het op staat. Ten Broeke en Witteman voeren op dit moment via Twitter een beschaafde discussie over seksueel geweld en het slachtoffer de schuld geven. En naar aanleiding van One Billion Rising komen hopelijk meer vrouwen naar voren met hun ervaringen. Want een ding is zeker. Met 11,7% verkrachte vrouwen in Nederland weet je als individu dat je niet alleen staat!

UPDATE: Ten Broeke sprak bij Radio 1 over het fenomeen vrouwen de schuld geven van hun verkrachting. Hier kun je het interview beluisteren. Plus via Twitter:

Goede blogpost over verkrachtingscultuur nav mijn columns en natuurlijk het prachtige One Billion Risinghttps://dezesdeclan.wordpress.com/2013/01/30/ten-broeke-opent-debat-over-nederlandse-verkrachtingscultuur/ …

Graag gedaan 😉

Verkrachtingszaak India gaat ons allemaal aan

‘Oooo, komop zeg, we helpen jullie toch?’. Dat was het excuus van mannelijke demonstranten die protesteerden tegen de dood door verkrachting van een 23-jarige vrouw in India. Dit soort mannen zijn zo overheersend aanwezig bij demonstraties dat ze vrouwen letterlijk overschreeuwen. Dat is niet het enige probleem. Vrouwen blijven weg van de protesten omdat ze bepoteld worden door mannelijke mededemonstranten. Ziehier de problematiek van India in een notendop. India? Nee, van ons allemaal.

Ja, er waren ook mannen die zich wel waardig en fatsoenlijk gedroegen bij protesten tegen de verkrachtingsdood van een jonge Indiase vrouw.

De afgelopen tijd verschenen er veel verhalen in de internationale media over de positie van vrouwen in India. Aanleiding voor de analyses en het handenwringen, soms door Indiase politici die zelf beschuldigd zijn van verkrachting, vormde een verkrachtingszaak, waarbij een groep mannen in een bus een vrouw verkrachtte. De vrouw overleed later aan haar verwondingen. Een vriend die met haar mee was gegaan, kwam er ‘slechts’ vanaf met mishandeling; hij overleefde het geweld.

Vervolgens gebeurde er vanalles. Een senior politiechef riep vrouwen op om na het donker niet naar buiten te gaan, en chilipoeder mee te nemen om in het gezicht van eventuele verkrachters te strooien. Geen woord aan het adres van mannen, dat die misschien moesten ophouden met verkrachten. En Indiërs gingen de straat op. Ze hielden wakes, stille tochten, en demonstraties.

Op dat moment ging het prompt weer mis voor vrouwen:

…her group recognized several men among recent protesters who had attacked members of her collective with misogynistic threats during quieter demonstrations that preceded the infamous gang rape. “They told us we had no right to protest there, and if we wear indecent clothes they will molest us.” The presence of some men that Borah characterized as “thugs” has helped to create an atmosphere during some of the recent protests that has been outwardly hostile toward women.

Zelfs vrouwelijke journalisten die gewoon hun werk probeerden te doen, kregen te maken met ongewenste intimiteiten tijdens demonstraties. Toen een van hen, persfotografe Rukmini Shrinivasan, over haar ervaringen Twitterde, kreeg ze prompt verwijten dat ze er wel om gevraagd zou hebben, of nare bijbedoelingen had met het publiekelijk maken van haar ervaringen. (zie ook: Lara Logan, verslaggever van de Amerikaanse zender CBS, in Egypte).

Het is wrang dat bij het protesteren tegen de zinloze dood van een jonge vrouw, vrouwen aan precies die agressie onderworpen worden waar de 23-jarige het slachtoffer van werd.

Maar er treedt nog een andere ironie op. Amerikaanse en Engelse media die de zaak volgen, blijken er een handje van te hebben om met de vinger naar India te wijzen, terwijl ze tegelijkertijd de verkrachtingscultuur in de Westerse wereld ontkennen. Met nog wat snufjes neokolonialisme en antifeminisme erbij voor de smaak:

Attitudes towards women in the east were once used by colonialists to, first, prop up the logic of cultural superiority that justified unequal power relations (the “white man’s burden”) and second, silence feminists working back in the west by telling them that, comparatively, they had nothing to complain about. When it finishes calling Indian men hyenas, Purves’s article states that westerners “have the luxury of fretting about frillier feminist issues such as magazine images, rude remarks and men not doing housework”. Does anyone else see an unattractive historical pattern here?

Twee vliegen in één klap! Kijk die rare primitieve lui in India eens. Guttegut, wat een vrouwenhaters daar. Vrouwen hebben het maar goed hier in het Westen. Waar maken die zure feministes zich druk om?

Nou, bijvoorbeeld hierom: verkrachting gebeurt overal. Het is niet voorbehouden aan India. In Frankrijk namen groepsverkrachtingen in Parijse buitenwijken zulke groteske vormen aan, dat er een hele organisatie ontstond om er iets tegen te doen, met de mooie naam ‘geen sletten, geen slavinnen’. En dacht je dat die Indiase politieagent een rare mening verkondigde? Een Canadese politieman zei ongeveer hetzelfde. Die riep vrouwen in Toronto op om niet als een slet gekleed de straat op te gaan, als ze niet verkracht wilden worden. Daaruit kwamen de internationale Slutwalks voort.

Oh, en zoek eens op Google met de combinatie van de woorden ‘slachtoffer’, ‘verkrachting’ en ‘liegt’. Er is buitengewoon veel aandacht voor liegende vrouwen. Over liegende mannen, en een gigantische onderrapporage van verkrachting, nauwelijks een woord. (bij de weg: ja, soms liegen mensen over verkrachting. Ongeveer in dezelfde mate als mensen liegen over diefstal, overvallen, en andere misdaden. Maar alleen in geval van verkrachting krijgen die paar procent valse aangiften opeens een enorm gewicht. Dat is geen toeval.

Oh, en denk aan de glijdende schaal. Het begint met vrouwen uitjouwen op straat. Femme de la Rue, anyone? Mannen komen daar mee weg, want wie wil nou zeuren over ongemakkelijke gevoelens bij zogenaamd leuke opmerkingen als ‘Heej, schatje – waar gaan die mooie beentjes naartoe???’ Vanuit die vijandige houding ten opzichte van vrouwen kunnen sommige mannen het idee krijgen dat ze ook wel weg kunnen komen met verkrachting. Iets waar ze overigens gelijk in hebben, want het percentage veroordeelde verkrachters is overal buitengewoon laag. En steeds opnieuw vinden incidenten plaats waar je geen woorden meer voor hebt.

Dat is de cultuur waarin we leven. Het is niet voorbehouden aan het verre India. Seksueel geweld vindt gewoon hier plaats, bij jou om de hoek. En ja, je kunt er iets aan doen. Niet morgen, maar nu. Te beginnen met niet verkrachten.

Alle vormen van verkrachting in 1 handig overzicht

Dacht je dat verkrachting verkrachting is? Tsjonge, dat idee is zó 2011. Je hebt zeker nog nooit gehoord van buyers remorse verkrachting – vrouw heeft seks, krijgt achteraf spijt, roept dat het verkrachting is – of een van de vele andere soorten verrassingsseks. Gelukkig heeft een slimme Amerikaan een handig overzichtje gemaakt. Als je al naar de politie zou stappen, (want we weten allemaal dat vrouwen liegen, de loeders!!!) dan kun je nu tenminste de juiste termen gebruiken.

Laten we duidelijk zijn: als een vrouw nee zegt, is het nee. Een (angstig) stilzwijgen betekent geen enthousiast ‘ja’, dus dat is ook geen reden om dan maar door te gaan. Alleen ja is ja. De manier waarop gesproken wordt over verkrachting is vaak tenenkrommend. De hele zooi heeft echter ook een positief gevolg. Wakker geschud door Team Rape, zoals webmagazine Jezebel conservatieve Republikeinen noemt, zijn Amerikanen nog eens goed gaan nadenken over verkrachting en reproductieve rechten, zoals de mogelijkheid een ongewenste zwangerschap af te breken. Met een duidelijk effect:

…when people are forced to think a little harder about the meaning of “pro-life” — thanks to politicians like Akin and Richard “God luvs rape!” Mourdock, among many, many others — most don’t actually identify with the pro-life platform. […] Sure, pro-choice support might temper down in the polls now that Akin and a few of his rape-apologist cronies are out of office. But, since that clearly doesn’t accurately reflect the number of people who actually support the legal right to reproductive choice, the most important takeaway here for pro-choicers should be to seriously strategize about how to stop letting anti-abortion advocates call themselves pro-life.

Rechts Amerika raakt in de war van verkrachting

Mocht je na een verkrachting zwanger zijn, dan is dat iets waar je als vrouw heel erg blij mee moet zijn. Want dit nieuwe leven is een geschenk van God. Jawel! Republikeinen maken de ene na de andere blunder in de laatste fase van de presidentsverkiezingen in de V.S. Hun uitspraken over een misdaad zoals verkrachting zijn tekenend voor de manier waarop deze conservatieve politici vrouwen zien.

De rij begint langer en langer te worden. Waar te beginnen? Nederland maakte kennis met het verwrongen vrouwbeeld van conservatieve Amerikanen toen SGP-voorman Van der Staaij vrolijk de uitspraken nakraaide van de Republikein Todd Akin. Deze expert op het gebied van vrouwen en hun biologie beweerde dat als het om een échte verkrachting ging, het vrouwenlichaam manieren heeft om de boel af te sluiten zodat er geen zwangerschap ontstaat.

Let wel, een echte verkrachting he. We hebben het hier niet over verrassingsseks of liegende sletten die wel heeeeeel snel verkrachting roepen. Want een andere Republikein, Roger Rivard, had al van zijn vader gehoord dat sommige meiden eerst gewillig seks hebben, maar dan opeens roepen dat het verkrachting was als ze zwanger blijken te zijn. Lekker makkelijk. Rivard legde later uit dat zijn opmerkingen uit hun context waren gerukt:

Naturally, Rivard invoked the standard Republican “out of context” excuse and then clarified his statement by explaining that he has four daughters and three granddaughters, so that’s enough talk about that. Ryan, who is also an adherent to the “some rape is not really rape ‘cause bitches be lying” school of thought—which is why he was one of the House Republicans who tried to redefine rape—endorsed this guy back in August.

En nu hebben we dan een andere Republikein, Richard Mourdock, die een paar dagen geleden partijgenoot Rick Santorum nabouwde toen die begin dit jaar riep dat een zwangerschap na verkrachting een geschenk van God is. Ook Mourdock is die mening toegedaan:

I’ve struggled with it myself for a long time, but I came to realize that life is that gift from God, and even when life begins in that horrible situation of rape, that it is something that God intended to happen.

Enzovoorts, enzovoorts. Dit zijn geen op zichzelf staande gevallen. Deze Republikeinse mannen nemen zulke standpunten in met het fijne gevoel dat ze zich onder gelijkgestemden bevinden. Als vrouwen routinematig liegen over verkrachting, toch zelden zwanger worden na een echte verkrachting, of een geschenk van God ontvangen, kun je rustig slapen nadat je abortus onder alle omstandigheden verbiedt (en vrouwenlevens in gevaar brengt).

De verwarrende uitspraken over verkrachting en zwangerschap, in combinatie met ‘de wil van God’ leiden terecht tot allerlei kritische vragen. Hoe zit het nou precies? Wat maakt dat God in het ene geval het vrouwenlichaam toestaat de zwangerschap te voorkomen, en in het andere geval niet? Wanneer besluit Hij dat? Voor de verkrachting, of tijdens, of maakt Hij net als deze Republikeinse mannen onderscheid tussen verschillende soorten verkrachting? Zijn verkrachters vermomde engelen die Zijn werk doen? Als je je als vrouw verzet tegen een man die je wil verkrachten, ben je dan niet aan het rebelleren tegen God?

These questions may seem unserious, but if candidates really do imagine themselves as conduits for God’s decisions, we need a little bit more insight into God’s decision-making process. He’s not speaking for himself, so it’s up to the emissaries who claim to work under his authority and wish to impose it on us by law to explain.

Engelse commentatoren hebben inmiddels een advies voor rechtse Amerikanen. Stop met praten over verkrachting, want de ene uitspraak is nog tenenkrommender dan de andere. En vrouwen zouden er achter kunnen komen vanuit welke overtuigingen die uitspraken voortvloeien:

What they’re hoping we won’t notice is the fact that their party is politically committed to sexual violation. […] Underlying the Republican rape comments and actual Republican political goals are a few fundamental convictions: first, women are vessels for childbearing and care-taking; second, women cannot be trusted; and third, women are the property of men. Mourdock’s statement that conceiving from rape is a gift positions women as receptacles, not as autonomous human beings. This view of women as vessels – vessels for sex with their husbands, vessels for carrying a pregnancy, vessels for God’s plan – is a necessary component of the kind of extreme anti-abortion legislation most Republican politicians support.

Als ze dat doorkrijgen is het de vraag of ze niet alsnog op Obama stemmen…