Tag Archives: internationale vrouwendag

Nieuwsronde: internationale vrouwendag

8 maart levert altijd een opleving op in de media-aandacht voor ”vrouwenkwesties”(wat trouwens gewoon mensenkwesties zijn, maar enfin). Daarom een speciale nieuwsronde, helemaal gewijd aan internationale vrouwendag. Enjoy!

  • Dagblad The Guardian opende een live blog met alle stakingen, protesten en acties rondom internationale vrouwendag. Het thema van 2017 is ‘staking’ en dat past helemaal bij het begin van internationale vrouwendag. 8 maart heeft haar wortels in de linkse arbeidersbeweging, met stakingen om meer loon, kortere werkdagen en het stemrecht voor vrouwen. In 1911 vond de eerste officiële internationale vrouwendag plaats, mede dankzij activiste Clara Zetkin.
  • Vrouwen in de V.S. protesteerden op 8 maart tegen Trump, in Latijns-Amerika ging het vooral over vaak dodelijk geweld tegen vrouwen, en in Turkije stonden protesten tegen de brede achterstelling van vrouwen op het programma. Wereldwijd trokken vrouwen uit protest door de straten.
  • Hoe boek je overwinningen? Zes feministen vertellen op welke manier ze ondenkbaar geachte voor uitgang mogelijk maakten. Groepen vormen blijkt cruciaal. Een vrouw alleen kun je nog weghonen, maar als meer vrouwen hun krachten bundelen blijkt alles mogelijk.
  • Zoekmachine Google maakt regelmatig een doodle om internationale vrouwendag te vieren. Websonic zette de doodles van 2005 tot en met 2015 op een rij. In 2016 toonde Google een video met vrouwen uit allerlei landen, die over hun dromen en ambities spraken. Dit jaar is het een animatie, met een terugblik naar allerlei vrouwelijke pioniers.
  • Altijd en eeuwig: goh, internationale vrouwendag, moet dat nou? Vier feministen zorgden voor de jaarlijkse reality-check en gingen voor de Volkskrant het rijtje argumenten met frisse moed langs. Meer diepgang dan die korte interviews kon er blijkbaar niet vanaf bij de redactie. #fail
  • De blanke mannelijke president van Brazilië leek het een goed idee om 8 maart te vieren met een compliment aan de dames. Wat kunnen ze goed shoppen! Wat zijn het toch een experts in het vinden van de laagste prijzen in supermarkten! Het leidde tot een golf van kritiek.
  • Nieuwszender ABC liet 8 maart alleen vrouwelijke presentatoren aan het woord. Redacteur Ben Pojibe hoorde de angstschreeuw van mannen al aankomen, en schreef ter preventie een genadeloze satire op al die ‘vrouwen worden te dominant, mannen hebben het ook moeilijk’ verhalen: ”It’s the children I feel most for. The little boys who have by unfortunate chance decided that today is the day they finally get to grips with current events, today is the day they become a responsible citizen, only to be told in no uncertain terms that this is a woman’s world.  Do they deserve to be exposed to this harsh truth so early in life?”. Inderdaad 😉
  • Belgisch blad Knack vroeg zich af: wat als je een mannelijke academicus was in een universitair vrouwenbastion? Het levert een hilarische omgekeerde werkelijkheid op. Zie hier het overzicht van hun andere artikelen over internationale vrouwendag.
  • Studente Milou Deelen plaatste op 8 maart een filmpje op har Facebook-pagina om te protesteren tegen slutshaming. Deelen werd vorig jaar lid van het Corps (Vindicat). De leden kozen haar prompt als doelwit voor een lied over  het laagste meisje van het jaar en schelden haar uit voor hoer. Na haar protest tegen die behandeling regent het negatieve reacties en sturen mannen foto’s van piemels naar haar mobiele telefoon. Oftewel: bek dicht, lastig wijf. Deelen houdt echter vol.
  • Feminisme is geen stok om vrouwen mee te slaan. Daarmee beantwoordde actrice Emma Watson kritiek op haar fotoreportage in Vanity Fair. Eén foto toont wat bloot en zodoende zou Watson haar werk als VN-ambassadeur en feministe ongeldig maken
  • Het ”schandaal” doet Fortune redactrice Claire Zillman erg denken aan de podcast De Schuldige Feministe, een satire op al die ‘kun je een feministe zijn en  XYZ doen’ verhalen: ,,The show comedically highlights the impossible standards that modern feminists are often held to. Watson knows the feeling. “I’m always just quietly stunned,” she said of criticism of her Vanity Fair shoot. And to her point, we need to lose the but and embrace the and; the multi-faceted nature of women’s lives doesn’t contradict their feminism, but rather complements it.”
  • De Canadese stad Halifax krijgt voor het eerst een openbaar monument voor ”echte” vrouwen. Namelijk vrouwen die tijdens de tweede wereldoorlog vrijwilligerswerk deden. Halifax telt 280 standbeelden en andere gedenktekens, maar die betreffen allemaal mannen. De paar vrouwenfiguren zijn symbolisch, zoals nimfen of uitbeeldingen van Vaderland of De Victorie.
  • Kleren maken de vrouw, maar maakt de vrouw ook de regels? Een gedachtenprikkelende beschouwing over cultuur, religie, de symboliek van kleding, en of kledingvoorschriften voor vrouwen dwingender zijn dan voor mannen. Als je de verhalen uit Engeland hoort, over vrouwen die op straffe van ontslag hoge hakken moesten dragen op het werk, of van hun baas hun haar moesten blonderen want anders dan, zou je zeggen van wel.
  • Mooie timing, zo rond Vrouwendag: IJsland nam als tweede land ter wereld een wet aan tegen de onderbetaling van vrouwen. België had de primeur.
  • Meer lezen, zien en horen? Zie hier, zeven inspirerende TEDtalks, van onder andere journaliste Meera Vijayan, Liberiaanse vredesactiviste Leyman Gbowee, model Cameron Russell en zakenvrouw Sheryl Sandberg. En natuurlijk schrijfster Chimamanda Ngozi Adichie met haar beroemde speech waarom we allemaal feminist zouden moeten zijn.
Advertenties

8 maart algemene vrouwenstaking

Stop voor een dag met betaald of onbetaald werk. Dat is de oproep van twee Amerikaanse actiegroepen, waaronder de organisatoren van de Women’s March naar Washington, aan vrouwen wereldwijd. Ze willen 8 maart, internationale vrouwendag, benutten voor een algemene staking in de brede zin van het woord. Niet koken, niet koesteren, niet zorgen, niet schoonmaken, geen boodschappen doen, maar staken en de straat op om aandacht te vragen voor onrecht zoals seksueel geweld of de loonkloof.

Volgens de organisatoren doen inmiddels 35 landen mee aan de actie, waaronder vrouwengroepen in Ierland, Duitsland en Argentinië.

In Nederland kun je onder andere in Den Haag terecht voor een debat over en actie tegen de structurele onderbetaling van vrouwen in Nederland. Vakbond FNV onthult die woensdag om 12:00 uur een standbeeld voor alle werkende vrouwen op het Plein in Den Haag. Voorafgaand vindt vanaf 10:00 uur in Sociëteit De Witte aan Plein 24 een debetbijeenkomst plaats, met vrouwen uit verschillende sectoren, wetenschappers en politici.

Amsterdam staakt met een fakkeloptocht. Het programma begint op 8 maart om 18.00 uur met verzamelen op de Dam. Deelnemers aan de fakkeloptocht lopen naar Café Belcampo, waar om 19.30 uur een bijeenkomst plaats vindt.

Op de website Internationale Vrouwendag vind je een compleet overzicht van deze en andere activiteiten in Nederland, op en rond 8 maart. Neem vrij, staak en ga naar een van de vele internationale-vrouwendag evenementen.

Wensen voor internationale vrouwendag

8 maart! Wat zou het toch mooi zijn als

  • We ophouden bij alles wat er gebeurt naar vrouwen te kijken. Is er een genderprobleem? Dan moeten vrouwen meer dit doen en minder dat en we moeten ook zorgdragen dat mannen niet tekort komen en zich ok blijven voelen en trouwens, lokte je die straatintimidatie niet zelf uit door in het park te joggen??? Nou???????
  • Het ‘zeur niet, het valt reuze mee, doe niet zo negatief, de vrouwen in India, die hebben het pas zwaar’ riedel stopt. Ik wil best hele positieve stukjes tikken, super, maar de harde realiteit is dat de vrouwenemancipatie tenenkrommend traag verloopt. Ik wil daar geen roze strik omheen vouwen. ‘T is gewoon k met p. Ik vind het hoog tijd om net als in IJsland een nationale vrouwenstaking te houden en dit conservatieve mannenbroederslandje gierend tot stilstand te brengen
  • Mensen, meestal mannen, hun handen thuis zouden houden, zodat meisjes en vrouwen in vrijheid kunnen wonen, werken, reizen en hun ambities nastreven. Begin vandaag je steentje bij te dragen, bijvoorbeeld door een petitie tegen straatintimidatie te tekenen of mannen aan te spreken als ze over vrouwen praten als waren we vleeswaar
  • Het gezeur over manwijven eindelijk op zou houden. Vrouwen zijn mensen en de kwaliteiten of gedragingen die we als mannelijk coderen, zijn menselijk. En dus tappen vrouwen ook uit die zogenaamd mannelijke vaatjes
  • Vrouwen eindelijk mee onderhandelen bij de volgende formatiebesprekingen, om een nieuwe regering te vormen. We meer dan 1 vrouwelijke fractievoorzitter hebben, en minder oude blanke mannen in gemeenteraden
  • We hetzelfde loon voor hetzelfde werk krijgen
  • Vrouwengeschiedenis en feminisme verplichte onderdelen worden in het lesrooster. En schoolboeken aangepast worden zodat we nieuwe generaties niet blootstellen aan een jaren-vijftig-rollenpatroon
  • We (onbetaalde) zorgarbeid even hoog waarderen als het werk van bankiers – en de werkneemsters in die sectoren fatsoenlijk behandelen
  • We als vrouw echte keuzes kunnen maken en niet door een combinatie van honingpot en stok in een anderhalf verdienersmodel geperst worden

Zo kan ik nog uren door gaan. Feminisme? Broodnodig! Op naar een politiek opstandige internationale vrouwendag 😉

Op naar een politiek-economische Vrouwendag

Laten we eerlijk zijn. Vrouwen lijden als groep onder een ernstig gebrek aan inkomsten, vrije tijd, politieke invloed en mogelijkheden om iets uit te proberen zonder dat iedereen je vervolgens weghoont. We zijn een soort ontwikkelingsland binnen één van de rijkste naties ter wereld. Internationale Vrouwendag ontstond oorspronkelijk vanuit een politiek-economische achterstandssituatie en ging gepaard met strijd voor het vrouwenkiesrecht en fatsoenlijk werk voor een fatsoenlijk salaris. Ruim honderd jaar later wordt hoog tijd dat we die kant van de zaak weer eens goed belichten en verandering eisen.

Vrouwen in Sint Petersburg leiden in 1917 een politieke opstand tegen de tsaar.

Want laten we wel wezen. Politiek hebben vrouwen nog steeds weinig in te brengen. Neem dat recente debat voor de provinciale statenverkiezingen. De zes leiders van de grootste politieke partijen namen plaats voor de camera’s: ,,De strijd tussen Mark Rutte, Diederik Samsom, Emile Roemer, Alexander Pechtold en Sybrand Buma wordt geleid door Rick Nieman en Frits Wester.” Oftewel: Blanke mannen. Bij de Waterschapsverkiezingen of verkiezingen van vakbondsbesturen is het niet anders. Als vrouw (en mens m/v met een gekleurde huid) zie je jezelf bijna nergens terug.

Financieel? Nederland nam in 1975 een wet aan om gelijk loon voor gelijk werk te regelen. Dat is nog steeds niet gebeurd. Werkgevers betalen arbeiders in zogenaamde ‘vrouwenberoepen’ veel minder salaris dan arbeiders in zogenaamde mannenberoepen. Vrouwen krijgen massaal ontslag als ze zwanger raken – en verliezen zodoende hun inkomen. En in dezelfde baan in dezelfde sector ontvangen vrouwen nog altijd, om zogenaamd ‘onverklaarbare’ redenen, 8% minder loon. Waar is onze 300.000 euro? Is het niet van de gekke dat we pas op 7 maart 2015 hetzelfde verdiend hebben als mannen in 2014?

Bovendien zetten we vrouwen als samenleving op allerlei manieren onder druk om de halve in een anderhalf verdienersmodel te worden. Zeker als je moeder wordt. Vrouwen zijn in die opzet verantwoordelijk voor én zorg én huishouden én een bijbaantje. Vervolgens lijden ze onder stress  en zijn ze financieel zeer kwetsbaar.

Economisch? De arbeidsmarkt neemt nog steeds de jonge gezonde blanke man als norm. Kwaliteit associëren we met (blanke) mannen. Leiderschap associëren we met (blanke) mannen. Wil je carrière maken, dan moet je dat doen volgens de mannelijke norm. Doorbuffelen zul je, en als je vraagtekens bij 120-urige werkweken wilt zetten, vertoon je een gebrek aan ambitie. Investeerders zien vrouwen nauwelijks staan en in reclamespotjes gaat de Rabobank uit van een vrouw die haar eigen baan opzegt om haar man te steunen bij het opzetten van zijn bierbrouwerij.

De ‘brood en rozen’ campagne in de V.S., in 1911, richtte zich onder andere op de penibele situatie van werkneemsters in de textielindustrie.

Sociaal? In landen zoals India durven mensen hardop te zeggen dat de levens van meisjes en vrouwen eenvoudigweg niet zoveel waard zijn. In Nederland vinden we onszelf beschaafd en fatsoenlijk. Bij ons is alles natuurlijk véél beter. Maar ondertussen. In Nederland zijn het veelal mannelijke daders die vrouwen en kinderen te grazen nemen. In Nederland vertellen mannen vrouwen dat de emancipatie ‘af’ is. Zelfs ministers roepen dat. Vervolgens gaan er stemmen op om geld voor emancipatie in te zetten voor Defensie en abortusrechten voor vrouwen in te perken, om maar een paar onzalige politieke standpunten te noemen.

Bovendien hoef je als vrouw maar íets te doen in het openbaar, of je wordt weggehoond. Of het nou gaat om de reacties op de late night talkshow van Eva Jinek, of vrouwen die een technisch beroep uit proberen te oefenen, het is een aaneenschakeling van op de persoon gerichte hoon en negatieve waardeoordelen. Breder: zogenaamd ‘welwillend seksisme’ is waarschijnlijk nóg ondermijnender dan openlijke weerzin tegen vrouwen in zichtbare rollen. Als samenleving leren we meisjes af om ondernemend te zijn, en vinden we hen ‘bazig’ in plaats van een leider. Die dood door duizend kleine opmerkingen gaat veel sluipender en is moeilijker aan te pakken.

Dit alles werpt enorme drempels op voor vrouwen. Wie is het gegeven om zich niks aan te trekken van de oordelen van anderen? Vrouwen zijn mensen, en als sociale wezens reageren we op expliciete en impliciete normen voor gedrag. Het leidt ertoe dat vrouwen, die iets anders willen dan ‘moeder van’ of ‘vrouw van’, gaan twijfelen aan zichzelf. Dat ze zichzelf niet kunnen voorstellen dat zij ‘recht’ hebben op een studiebeurs. Dat ‘er nou eenmaal niks aan te doen is’. Dat je ‘het’ maar moet slikken, en je moet aanpassen om er nog het beste van te maken. De moedeloosheid slaat toe, je geeft op, kunt zelfs last krijgen van zelfhaat. Dan heb je verloren. Als vrouw, en als samenleving.

Daarom zeg ik: op naar een politiek-economische Vrouwendag. Terug naar de oorsprong. Stakingen, protestacties bij bedrijven die zwangere vrouwen ontslaan, een massale beweging, zoals de algemene staking in Spanje, om te protesteren tegen de ongelijke effecten van bezuinigingen – die vrouwen veel harder treffen dan mannen. Een nieuwe feministische golf, met internet en sociale media als nieuwe wapens in de strijd. Dat hebben we nodig. 8 maart is een hele goede datum om bij elkaar te komen en het hierover te hebben.

Wees boos, vrouwen. En strijdbaar. Dan pas komen zaken in beweging en verandert er iets.

Nieuwsronde

Elma Drayer schreef een scherp stuk over religie, vrouwenrechten, en stropop-redenaties. Zwarte vrouwen dreigen in de onzichtbaarheid te verdwijnen. Kenau de film roept gemengde gevoelens op (goh, verrassing…) Trollen weten Keniase vrouwen te vinden. En kinderen sekseneutraal proberen op te voeden is vooruitgang… Dat en meer in de internationale vrouwendageditie van deze nieuwsronde. Omdat het iedere dag internationale vrouwendag zou moeten zijn 😉

Veranderingen verlopen traag. Zeg, komt er nog wat van????

  • Elma Drayer volgde de afgelopen weken het debat over religie en vrouwenrechten. Ze doet in een grondige analyse ferme uitspraken: ,,Als het om religieus geïnspireerd racisme gaat, kortom, dan trokken wij een ferme streep. Zouden we bij religieus geïnspireerd seksisme ook eens moeten doen.” Inderdaad.
  • Seksisme is springlevend. Als vrouw moet je bijvoorbeeld blijven glimlachen en er vriendelijk uitzien, anders krijg je vragen op je afgevuurd over je hangende mondhoeken, onflatteuze foto’s en/of over je imago van ‘harde tante’. ’t Lijkt minder erg dan de aloude heksenverbranding, maar omdat het op zo’n beleefde en impliciete manier gaat is het negatieve effect des te groter. De boodschap luidt namelijk: mondige vrouw, hou je kop, doe eerst eens iets aan je verschrikkelijke uiterlijk. Dat schiet niet op…
  • Kinderen genderneutraal proberen op te voeden is vooruitgang, betoogt bijzonder hoogleraar Lies Wesseling in Trouw. Geen indoctrinatie. Als je het al zo zou willen noemen, dan zijn blauwe en roze kleding en speelgoed minstens even indoctrinerend.
  • Vrouwen in Kashmir komen steeds vaker op voor hun rechten. Ze eisen hun deel van erfenissen op, of regelen dat ze een zelfstandig huishouden kunnen voeren, los van de schoonfamilie.
  • Academici uit België zetten een site op om ervaringen met seksisme in, op en rond universiteiten wereldkundig te maken. Iedereen kan, desgewenst anoniem, incidenten melden in het Engels, Frans, Duits en Nederlands. Op die manier maakt de site patronen zichtbaar. En dat geeft hopelijk redenen om in actie te komen.
  • Kenau de film roept gemengde gevoelens op. Onder andere omdat recensenten de special effects in de film vergelijken met Lord of the Rings, en Kenau dan niet overtuigend vinden. Eh, sorry, heren, de eerste LOTR film had een budget van circa 87 miljoen dollar. Kenau moest het met 6 miljoen euro doen. Da’s dus appels met peren vergelijken.
  • Vooruitgang voor vrouwen wereldwijd bereik je niet alleen door onderwijs en banen toegankelijk te maken, betogen twee medewerkers van VN Vrouwen. Zolang we met ons allen vinden dat vrouwen tegelijkertijd ook hoofdverantwoordelijke moeten blijven voor onbetaalde huishoudelijke -en zorgtaken, leidt dat alleen tot een twee of driedubbele belasting. Dat onbetaalde werk moet erkend worden, en daarna eerlijker worden verdeeld.
  • Net als in Nederland besteedt de V.S. vooral geld aan jongerenprogramma’s die eigenlijk jongensprogramma’s moeten heten, want meisjes zien niets van het geld. Vooral meiden met een gekleurde huid verdwijnen volledig uit beeld. Een mooi geschreven, genuanceerde analyse legt uit hoe dat zit. Aanbevolen!
  • Internettrollen opereren wereldwijd. Vrouwen in Kenia kunnen erover meepraten. Wie opkomt voor vrouwen en mee wil doen aan het publieke debat, kan rekenen op bedreigingen en scheldkannonades.
  • Tot slot: ook buiten 8 maart blijft het gaan om vooroordelen, stereotypen en sociaal afgedwongen rolpatronen. Mensen zouden er goed aan doen vaker stil te staan bij hun eigen opvattingen. Erken nou maar dat je seksistische vooroordelen hebt, want die hebben we allemaal. Het zit bij wijze van spreken in de lucht die je inademt, en zolang je net doet alsof dat niet zo is maak je het probleem alleen maar erger.

Kwetsbare vrouwen zijn vogelvrij

Als je een meisje onder de 18 verkracht, of een vrouw met psychische problemen, of een verstandelijke beperking, weet je als dader bijna zeker dat je je straf ontloopt. Dat concludeert professor Betsy Stanko van de Engelse politie, na een analyse van  gemelde verkrachtingen. Er kunnen niet vaak genoeg bijeenkomsten tegen geweld tegen vrouwen georganiseerd worden, zoals zondag 9 maart in Gent , want we hebben nog een lange weg te gaan.

Stanko volgde de vervolging van verkrachtingszaken tien jaar. Daarnaast maakte ze een gedetailleerde analyse van 500 zaken die de Londense Metropolitan Police binnen kreeg in april en mei 2012. Het bleek dat veel meldingen niet leidden tot een officiële aangifte. Daarna ontwikkelden veel officiële aangiften zich niet tot een zaak, in de zin van opsporing, vervolging, en de gang naar de rechter.

Uit haar analyse bleek dat kwetsbaarheid bij het slachtoffer negatief werkte op de actiebereidheid van agenten. Als een slachtoffer de dader kende (dat in de meeste gevallen zo), of een geschiedenis van mentale problemen had, deed de politie meestal niets met de melding. Bij slachtoffers met een verstandelijke beperking daalde het percentage met 67%. In geval van alcoholgebruik daalde de kans dat de politie een zaak maakte van de melding met 45 %. Deze laatste bevinding is extra wrang, gezien geobserveerd gedrag van daders:

Tellingly, the study found that “initiators’ level of invasiveness was related to the intoxication of the targets, but not their own intoxication” — suggesting that drunk women are intentionally targeted by predators who are fully aware of what they’re doing.

Stanko wijst erop dat deze cijfers betekenen dat verkrachting in feite gedecriminaliseerd is. Daders gaan immers massaal vrijuit. Ze pleit voor een totale cultuuromslag bij de politie en in de samenleving. Het gaat daarbij niet om het zwart maken van de politie. Stanko onderzoekt verkrachting al jaren en ontdekte eerder, in 2006, een belangrijke reden waarom agenten verkrachtingszaken laten lopen. Compassie met het slachtoffer. Vriendelijkheid:

Betsy Stanko, an academic who has examined 700 case files in London, has found another reason why the police drop cases: kindness. Officers know that some kinds of victim stand little chance of being believed in court. They include people who had been drinking before the attack took place (one in three cases) and the mentally ill (one in five). In such cases, coppers often take what Ms Stanko terms “sympathetic withdrawal statements” and do not press the matter further.

Het systeem is zo verrot dat vervolging vaak meer schade toebrengt aan het slachtoffer, dan de dader. Uit medemenselijkheid willen politiemensen een slachtoffer zodoende behoeden voor nog meer ellende.

Of Nederlandse agenten zich ook zo opstellen is onduidelijk, maar verder is de situatie min of meer hetzelfde. Ook hier komen verkrachters massaal weg met hun daden. Het CBS becijferde dat van alle aangiftes slechts rond de veertig procent tot een zaak leidt. In 2005 leidde dat nog vervolgens in ruim dertien procent tot een veroordeling. In 2010 was dat percentage al gedaald naar 8%.

De werkelijke aantallen verkrachtingen liggen overigens nog hoger, want keer op keer blijkt dat veel vrouwen geen aangifte doen. Vraag je vrouwen echter naar hun ervaringen, dan blijkt dat 45% sinds haar vijftiende een of meerdere keren slachtoffer werd van fysiek en/of seksueel geweld. Meisjes en vrouwen met een handicap zijn, ook in Nederland, extra kwetsbaar. Maar liefst 61% van de verstandelijk gehandicapte meisjes en vrouwen kreeg te maken met aanranding, verkrachting en andere vormen van seksuele agressie.

Zolang meisjes en vrouwen vogelvrij zijn, is de emancipatie niet voltooid. Mocht iemand de behoefte voelen om cynische opmerkingen te maken over het nut van internationale vrouwendag, dan heb je hier een van de vele antwoorden waarom we die dag hard nodig hebben.

UPDATE: in de V.S. liet een rechter een in principe man vrijuit gaan. De man werd verdacht van de verkrachting van een jonge vrouw met Downsyndroom. De rechter vond echter ”dat het slachtoffer zich niet als een slachtoffer gedroeg”, dus het zat wel goed allemaal. Hij wil dat de rechtszaak over wordt gedaan. Het is onzeker of de verstandelijk gehandicapte vrouw voor de tweede keer wil getuigen. De eerste keer was al zwaar voor haar, en ze wil eigenlijk niet in dezelfde ruimte zitten als die man.

De Zesde Clan wenst je een inspirerende internationale vrouwendag

Ja, Nederlandse media, we kijken naar jullie, waar internationale vrouwendag in één adem genoemd wordt (en impliciet gelijk gesteld aan) internationale dagen voor autisten, mantelzorgers en warme truien. Daarmee een geschiedenis van politieke strijd verdonkeremanend. Uiteraard gebeurt dit onder de noemer ‘humor’, en gaan zulke zinsneden vergezeld van advies om de loonkloof aan te pakken. Anders krijgen ‘ze’ je misschien door… Tsja. Gemiste kans. Wij gaan in ieder geval vanavond als vrouwen onder elkaar feest vieren.

Mocht je ondertussen nog iets fijns willen lezen: het gezaghebbende tijdschrift Nature besteedt in een speciale bijlage aandacht aan vrouwen in de wetenschap. Veel plezier!

Nieuwsronde – internationale editie

Nederland is slechts een klein landje. Hoe gaat het er elders aan toe in de wereld? Zeker rond 8 maart een belangrijke vraag. In deze internationale editie van de nieuwsronde zodoende onder andere een kaart met de politieke rechten van vrouwen wereldwijd, Afghaanse meisjes voor wie een huwelijk regelmatig een voorbode van de dood is (sorry als dit dramatisch klinkt, maar de feiten spreken voor zich), journalisten in Sri Lanka, Keniase mannen die nee zeggen tegen meisjesbesnijdenis, en documentaires.

  • Vrouwen komen nauwelijks aan het woord in de media. Problematisch, want als je de helft van de bevolking mist, kun je onmogelijk recht doen aan je verhaal. Nog zeldzamer is het als vrouwen zelf het nieuws halen. Onder andere in Sri Lanka merken journalistes dat ze op eieren moeten lopen. Vanwege het politieke klimaat censureert de pers zichzelf, en krijgen journalisten bedreigingen. Ben je echter een vrouw, dan kan die bedreiging grimmigere vormen aannemen. In plaats van dood, óók bedreiging met verkrachting, bijvoorbeeld.
  • Welke politieke rechten hebben vrouwen wereldwijd? Deze kaart geeft alle informatie. Enkele interessante weetjes: Saudi-Arabië is één van de laatste landen ter wereld waar vrouwen nog steeds geen stemrecht hebben in landelijke verkiezingen, pas sinds 1975 kun je in Angola op een vrouwelijke politicus stemmen, en in China kozen bewoners in 1954 voor het eerst een vrouw in de regering.
  • SheDocs grijpt maart (en internationale vrouwendag 8 maart) aan om mensen een maand lang toegang te geven tot tien documentaires over de situatie van vrouwen in diverse landen. Via je computer kun je gratis kijken naar onder andere Makers, over de Amerikaanse vrouwenbeweging, Solar Mamas, over een vrouw uit Jordanië die naar India gaat voor een training tot zonne energie techneute, Welcome to the World, over moedersterfte, en Women, War and Peace, over de rol van vrouwen tijdens vredesonderhandelingen.
  • Officieel pakt Japan vrouwendiscriminatie aan. Onofficieel gebeurt er niets. Vrouwen botsen tegen allerlei beperkingen aan, alleen wordt het minder zichtbaar omdat de discriminatie subtieler gebeurt dan vroeger. Zonde, want de economie kan niet op één been vooruit komen, signaleert persbureau IPS.
  • Half the Sky, een succesvol Amerikaans boek over het verbeteren van de positie van vrouwen en meisjes wereldwijd, is door Games for Change omgezet naar een computerspel. Via Facebook kan iedereen meeleven met de avonturen van de Indiase vrouw Radhika. Het spel begint als ze in een krot leeft en met haar man moet onderhandelen over medische zorg aan haar zieke dochter. Games for Change wil mensen op die manier bewust maken van de situatie van vrouwen, keuzes die je kunt maken, en de gevolgen van die keuzes.
  • Keniase mannen zeggen steeds vaker nee tegen het besnijden van meisjes. Zij hoeven niet zonodig een ‘pure’ bruid, en beginnen in te zien dat besnijdenis een verminking betreft, met zwaarwegende gevolgen voor de gezondheid van hun beoogde partner. Daarmee valt een van de argumenten voor besnijdenis weg – tot nu toe heette het immers dat een onbesneden meisje nooit aan de man kan komen, en dan heb je als vrouw sociaal gezien een vet probleem. In Senegal nemen grootmoeders het voortouw om de samenleving te veranderen. Deze ontwikkeling past in een bredere trend. Steeds meer mensen zien in dat het verminken van meisjes niet verstandig is, en in steeds meer landen winnen organisaties die deze praktijk willen stoppen, aan kracht.
  • Brazilië kent een levendige feministische beweging. Dat kun je letterlijk zien, want onder andere in Rio de Janeiro verdwijnen grauwe muren onder bonte schilderingen over politieke thema’s, zoals huiselijk geweld, inclusief telefoonnummer van een hulporganisatie. Op die manier vragen feministes aandacht voor problemen in hun land, wijzen ze vrouwen op mogelijkheden om hulp te zoeken, en maken ze moeilijke onderwerpen bespreekbaar. Zodat je ze kunt aanpakken.
  • Nog een nare gewoonte: meisjes veel te jong uithuwelijken. Onder andere in Afghanistan leiden kinderhuwelijken ertoe dat meisjes op  hun dertiende al een kind moeten baren. Ze overleven dat lang niet altijd. In die zin geven meisjes niet alleen hun hand, maar ook hun leven in het huwelijk. In Senegal beginnen families erachter te komen dat het beter is te wachten met trouwen. Het scheelt moedersterfte (meisjessterfte) en verbetert de economische situatie van huishoudens. Onder andere imams spelen een belangrijke rol bij de bestrijding van kindhuwelijken.
  • Slechts drie procent van de parlementariërs in de Pacific is vrouw. Het gebied vormt een negatieve uitzondering in de wereld. Zelfs in zuidoost Azië tellen regeringen rond de 18 procent vrouwen. Daarentegen kon Samoa bij verkiezingen in 2011 slechts bogen op negen vrouwen onder de 158 verkiesbare kandidaten. Fiji heeft helemaal geen vrouwen in de regering. Verandering is moeizaam. Zo pleitte een parlementariër voor een vrouwenquotum van tien procent in de regering van Somoa. Het voorstel haalde het niet.

Wijze woorden

Vrienden van de Zesde Clan hielden op Internationale Vrouwendag een op zich gezellige avond, met muziek, wijn en hapjes etc., maar in de loop van de avond werden we een beetje weemoedig. Want hoewel de situatie van vrouwen anno nu écht een stuk beter is dan een halve eeuw terug, zien we in Nederland stagnatie en achteruitgang. Om nog maar te zwijgen van minister president Rutte, die vanwege politieke belangen vrolijk uitkraait dat SGP en VVD veel gemeen hebben. Kortom, we voelden een grote behoefte aan wijze woorden.

Nederland is niet het enige welvarende land waar de vooruitgang van vrouwen lijkt te stagneren. De Zesde Clan kwam in dit uitgebreide achtergrondartikel over de situatie in de Verenigde Staten een mooi citaat tegen en deelt die graag met een breder publiek. Afkomstig van de Amerikaanse feministe Gloria Steinem:

“Classically speaking, resistance to change comes at two points,” Gloria Steinem explains. “The first is right in the beginning, when you break the rules and people say, ‘No, women can’t do that!’ And the second comes when you reach a critical mass, because then the dominant group thinks, ‘Wait a minute!’ Up until then, it hasn’t seemed as if the other group might have great influence or, in the case of women, might actually outnumber them. We’re now at the second stage of resistance.”

Plus, zij schat in dat de mannen met macht wel eens zenuwachtig zouden kunnen worden om een andere reden dan weerzin tegen verandering /weerzin tegen macht uit handen geven. Want:

“It’s partly that they worry about what happens if we get to critical mass or even a majority: ‘Suppose they do to us what we’ve done to them?’” Steinem says. “In a normal male-female relationship, fifty-fifty is very scary, because masculinity has been defined as being in control.”

Angst dus. Want degene zijn die alles onder controle heeft, lukt niet meer als iedereen ongeveer evenveel zeggenschap kan hebben. Hmmmmm…

Gloria Steinem.

Deze analyse, over macht en invloed, verklaart meteen dit soort oproepen om maar op te houden met internationale vrouwendag. De Zesde Clan had er nogal moeite mee dat de Volkskrant ruimte biedt voor zo’n soort opiniestuk, maar eigenlijk moeten we het zien als een compliment. Mensen worden zenuwachtig. Het feminisme heeft zo’n invloed op cultuur, beeldvorming en machtsverhoudingen, binnen het gezin en in de wereld daarbuiten, dat het blijkbaar nodig wordt om extra hard te roepen dat wat we doen geen zin heeft.

Het heeft wel zin. We beleven een tijd van ongekende omwentelingen. Van mensen die zeggen ‘ik ben geen feministe, maar’. Waarna ze gelijk loon voor gelijk werk eisen, een typisch feministische eis. We moeten gewoon vrolijk verder gaan. En iedereen, echt iedereen kan het verschil maken en de verandering worden die je graag wil zien, gewoon, in je dagelijks leven. Bijvoorbeeld door je eigen koers te varen, zoals filosofeRuth Barcan Marcus haar studenten voorhield:

I remember one panel at which a student asked: “But how can you be assertive, direct and professional and still have the men in the department like you?” [Ruth answered:] “You can’t. Whether you smile and bring them coffee, or you demand to be treated equally, they will not like you. So my only advice is to speak your mind, be yourself, and be professional”

En/of door tijdens je bezigheden in woord en daad de radicale overtuiging uit te dragen dat vrouwen mensen zijn, die het net als andere mensen verdienen om  met respect en liefde behandeld te worden:

…when I take stock of all the issues disproportionately affecting women across the globe, what I see is lack of respect and love for women so pervasive and profound that to merely assert to love and respect women yet remains a radical act. It is at the intersection of my anger at the mistreatment of women and my love and respect for them that I find my motivation every day. I am an imperfect advocate for women, and I have nothing profound to say on International Women’s Day. Again. The truth is, I just want to recommit myself to treating every day as a day in which it is important to fight for international justice for women, and to love and respect them, including myself. I am a feminist with a teaspoon, and I ain’t afraid to use it.

Vrouwen krijgen een gezicht bij Universiteit Utrecht

Bij het afstuderen van een van de Vrienden van de Zesde Clan, een flinke tijd geleden, was het duidelijk hoe het zat. De Senaatszaal van de Universiteit Utrecht hing vol portretten van hoogleraren. Dat betekende in de praktijk: mannen, mannen en nog eens mannen keken op je neer terwijl je je bul ophaalde. Niet langer! Op 8 maart 2012 kregen de heren gezelschap van drie vrouwen. De universiteit voegde Prof.dr. J.B.L. Hol, Prof.dr. J. Westerdijk en Prof.dr. C.J. de Vogel toe aan de reeks portretten in de grote zaal van het Academiegebouw.

Bron: Universiteit Utrecht.

Hol, Westerdijk en De Vogel hebben stuk voor stuk een grote invloed (gehad) op hun vakgebied. Professor Hol leefde van 1886 tot 1964 en hield zich bezig met natuurkundige aardrijkskunde, geomorfologie en landbeschrijving. Ze was de eerste vrouw die promoveerde op een aardrijkskundig onderwerp. Bij het uitbreken van de tweede wereldoorlog trad ze doortastend op:

Bij het begin van de tweede wereldoorlog, in de meidagen van 1940, was het eerste dat Jacoba deed, het in veiligheid brengen van de kostbare globes die in de hal van het geografisch instituut stonden. Van haar persoonlijke kaartencollectie werd graag gebruik gemaakt door het verzet in Engeland.

De Vogel leefde van 1905 tot 1986 en was hoogleraar in de antieke en oud-christelijke wijsbegeerte. Ze brak door met een interpretatie van het werk van Plato. De dichteres Ida Gerhardt schreef een sonnet over haar:

Nooit uitgedacht. – of in die grote kop \ een bijenvolk zijn intrek heeft genomen.\ ’t Gonst dag en nacht; de arbeid kan niet op. \ Het wemelt er van driftig gaan en komen\ (……) \ Gij slaat het blad om. – door de jaren heen\ zijt ge gebleven die ge altijd was; \  de tekst beglurend door het brilleglas, \ of plotseling er van opziend, in gedachten: \ met door die scherp geslepen lenzen heen\ de straling van uw opstandingsverwachten.

Westerdijk tenslotte leefde van 1883 tot 1961 en hield zich bezig met plantenziekten. Ze stond aan de basis van het Centraal Bureau voor Schimmelcultures, een kennisbank van onschatbare waarde, en was de eerste vrouwelijke hoogleraar in Nederland toen ze in 1917 buitengewoon hoogleraar werd (bij de Universiteit Utrecht uiteraard). Dat ging niet zonder slag of stoot:

Op de Universiteit Utrecht kwam Westerdijk terecht in een mannenwereld. Haar collega’s op de faculteit plantkunde konden de vrouwelijke hoogleraar maar moeilijk accepteren. Westerdijk trok zich daar niet veel van aan. Ze was een grote stimulans voor vrouwelijke studenten in de biologie en spoorde hen aan zich vrij te vechten van hun huishoudelijke plichten. Als rolmodel was ze zeer belangrijk voor vrouwen. Johanna Westerdijk stond bekend als gastvrij en muzikaal en hield erg van feestjes.

De Zesde Clan vindt het een bemoedigende gedachte dat iemand als Westerdijk ook postuum nog een rolmodel kan zijn. Want als je als studente afstudeert, en je kijkt rond in de Senaatszaal, dan zie je niet langer alleen maar mannen. Voortaan kun je haar portret ontwaren, en dat van twee van haar collega’s, en met eigen ogen zien dat vrouwen ook meetellen. Dat vrouwen ook welkom zijn. Dat is een grote stap vooruit.

De boel stagneert, laten we maar ophouden. Huh?!?

Wat is er gebeurd met De Volkskrant? In de herinnering van de Zesde Clan was dat altijd een progressief dagblad. Hebben aliens leden van de redactie ontvoerd en hun hersenen vervangen door het brein van een ultra neoliberale bankier? Want terwijl de krant meldt dat de loonkloof tussen man en vrouw toenam van 16 naar 18 procent, geeft diezelfde krant uitgerekend rond 8 maart volop ruimte aan een uitgeblust stukje met de strekking  laten we internationale vrouwendag maar afschaffen. Huh?!?

Als je de berichtgeving rondom Internationale Vrouwendag leest, is het juist tijd voor opstand. Wereldwijd maken vrouwen nog geen twintig procent van de parlementariërs uit. Waarmee de helft van de bevolking dus onvoldoende vertegenwoordigd is in een democratie. Wereldwijd komen de ergste vormen van armoede voor onder vrouwen. Kleine kredieten helpen weinig om hun structurele achterstandspositie op te lossen.

Dichter bij huis gaat het ook mis. Op het werk bijvoorbeeld. In België ontvangt een man in een kaderfunctie duizend euro meer dan zijn vrouwelijke collega. Wil je als vrouw weten hoe het voelt om structureel meer te verdienen dan een man met hetzelfde beroep, dan lukt dat alleen als je pornoactrice wil worden. Hetzelfde geldt voor Nederland, waar bijvoorbeeld mannelijke managers 14% meer loon ontvangen dan vrouwelijke collega’s.

De reactie? Impliciet, namelijk door uitgerekend nu een opiniestuk te plaatsen, steunt De Volkskrant de boodschap dat we Internationale Vrouwendag voortaan maar over moeten slaan. Het heeft toch geen zin. Bepaalde thema’s leven toch niet. Nee, wat we moeten doen is dit:

Pas als politici, burgers, bedrijven en ondernemers zich er echt druk om maken heeft het zin om een Internationale Vrouwendag te organiseren. Zonder draagvlak onder deze groepen zal het nooit wat worden met topvrouwen in Nederland. Tot die tijd blijft het een terugkerende dag met activiteiten voor een kleine club geïnteresseerden.

Oh, dus dát doen we fout. We gaan door, terwijl bedrijven niet op ons zitten te wachten. Excuses! Het spijt ons ontzettend! Laat u zich vooral niet door ons ontrieven. Ga rustig door met de man als norm nemen zodra het over burgers en politiek gaat. We zullen u niet storen terwijl u vrouwen uitsluit, onderbetaalt en ontslaat zodra we het wagen zwanger te raken. Inderdaad, de boel stagneert, en de enige juiste reactie is dan het moede hoofd buigen, op de bank neerploffen en langs alle zeshonderd digitale televisiekanalen zappen.

Zeg Volkskrant, sinds wanneer was internationale vrouwendag bedoeld om braaf te wachten totdat de omgeving mee wil werken? Het feminisme roeide en roeit altijd tegen de stroom in, vechtend tegen de illusie dat we leven in een rechtvaardige wereld. Er is iets heel anders nodig. Zoals de Engelse feministe Laurie Penny schrijft: anno 2012 wordt het hoog tijd, niet om internationale vrouwendag over te slaan, maar om opnieuw flink kwaad te worden:

Like the suffragettes and socialists who called the first International Women’s Day over a century ago, women who believe in a better world are going to have to start thinking in deeds, not words. With women under attack financially, socially and sexually across the developed and developing world, with assaults on jobs, welfare, childcare, contraception and the right to choose, the time for polite conversation is over. It’s time for anger. It’s time for daring, direct action, big demands, big dreams.  […]  Fewer business lunches, more throwing punches. Of course, there will be consequences. Those large armed men aren’t just there for decoration, and the suffragettes who had their breasts twisted and their bones broken in prison 101 years ago knew that full well. But they also knew what we must now begin to remember – that the consequences of staying quiet and ladylike are always far more serious.

UPDATE: wacht, behalve opgeven kunnen we natuurlijk ook vluchten. Wie vooruit wil komen op het werk kan het beste naar Jamaica vliegen. Wie van z’n vrije tijd wil genieten kan in de buurt blijven, want dan is Denemarken de beste keuze.

De Zesde Clan wenst iedereen een fijne Internationale Vrouwendag

Europeanen erkennen dat emancipatie niet voltooid is

Driekwart van de Europeanen erkent dat vrouwen ernstige belemmeringen ondervinden om invloed te krijgen op de gang van zaken in een land of binnen een bedrijf. Gevraagd naar maatregelen om deze oneerlijke situatie recht te trekken, geven de meeste mensen aan dat ze de voorkeur geven aan ondersteunende maatregelen. Met andere woorden: liever honing dan azijn. Dat blijkt uit een onderzoek van de EU waaraan bijna 27.000 mensen deelnamen. Uit de resultaten blijkt dat de meeste mensen door hebben dat de emancipatie van de vrouw nog lang niet voltooid is.

De EU onderzocht de publieke opinie vanwege de honderdste viering van Internationale Vrouwendag. (Omdat Nederland hier pas vanaf 1912 aandacht aan besteedt, krijgen wij het eeuwfeest volgend jaar.) Uit de resultaten concludeert de EU dat Europeanen erkennen dat mannen vrouwen in de marge duwen en hun talenten niet serieus nemen. Immers:

  • 76% van de Europeanen vindt dat vrouwen gehinderd worden om de top te bereiken
  • 59% meent dat vrouwen niet zo goed vertegenwoordigd zijn in de politiek, omdat de politiek gedomineerd wordt door mannen en omdat de talenten van vrouwen ondergewaardeerd worden
  • 40% vindt dat stereotype denkbeelden over mannen en vrouwen ongelijkheid in de hand werken
  • ruim eenderde van de Europeanen signaleert dat vrouwen niet vooruit komen in hun werk omdat ze betaalde arbeid niet kunnen verenigen met zorgtaken, en omdat ze blijven steken in tijdelijk werk/flexibele banen
  • slechts 19% van de Europeanen ziet iets in quatoa om meer vrouwen in invloedrijke banen te krijgen. Bijna de helft ziet meer in openbare benoemingsprocedures volgens duidelijke regels, streefdoelen instellen en de bewustwording bevorderen
  • Huiselijk geweld wordt gezien als een belangrijk onderwerp. Om deze vorm van agressie tegen te gaan vindt 89 procent dat alle Europese landen een straatverbod op moeten kunnen leggen aan de dader van huiselijk geweld. Nederland kent die wettelijke mogelijkheid al.

De EU signaleert dat mannen en vrouwen in grote lijnen hetzelfde denken over de onderwerpen waarover ze vragen kregen. Er zijn wel een paar uitzonderingen. Zo vindt 72% van de vrouwen dat politieke partijen hen achterstellen en onderwaarderen, terwijl slechts 65% van de mannen erkent dat dit een probleem is. Ook zijn vrouwen positiever dan mannen over bepaalde maatregelen, zoals politieke partijen financiële boetes opleggen als ze vrouwen marginaliseren, of bedrijven beboeten als ze vrouwen een lager loon geven dan mannen voor hetzelfde werk.

Afwas speelt grote rol bij 8 maart cartoons

Erg leuk idee van de Belgische krant De Standaard: vraag al je mannelijke cartoonisten hun creativiteit de vrije loop te laten. Waar denken zij aan bij de woorden Internationale Vrouwendag? De afwas blijkt een grote rol te spelen in de elf platen die dit initiatief opleverde. En vrouwen die zich typisch mannelijke zaken toe eigenen, zoals scheerapparaten en samen voetbal kijken met een kratje bier. Hier vind je alle cartoons. Enjoy!

Bron: De Standaard

James Bond steunt internationale vrouwendag

James Bond als vrouw…. Voor internationale vrouwendag… Wat kan de Zesde Clan hier nog aan toevoegen? Kijk zelf:

Gefeliciteerd met internationale vrouwendag!

Zet vrouwen op de kaart op 8 maart

Internationale vrouwendag komt eraan! De 99ste, want Nederland sloot zich in 1912 aan bij dit initiatief om wereldwijd aandacht te vragen voor de situatie van vrouwen. Dit jaar kun je uiting geven aan je solidariteit door letterlijk een vrouw op de kaart te zetten op de site Women on the Map . Diep onder de indruk van een vrouw? Wil je haar inspirerende voorbeeld delen met anderen? Plaats een symbooltje op het land waar ze woont, schrijf een korte tekst bij je nominatie, en maak haar inzet en prestaties wereldkundig. Onder het motto: ere wie ere toekomt.