Monthly Archives: september 2012

Kabinet met louter vrouwen is perfect mogelijk

Toe maar, na drie blanke mannen krijgt het Volkskrant kabinet dan eindelijk de eerste vrouw in de fictieve ploeg. Neelie Kroes mag van het dagblad minister van Financien worden. Dat kan echt beter, aldus Stichting Women on Top. Deze organisatie presenteert een geheel uit vrouwen bestaand kabinet. Uit protest tegen de huidige gang van zaken, waarbij alleen mannen deelnemen aan de formatie van een nieuwe regeringsploeg.

Het Vrouwenkabinet 2012.

Lekkere democratie, als de helft van de bevolking ontbreekt aan de onderhandelingstafel. Rutte en Samsom doen er goed aan te kijken naar de twaalf redenen die het noodzakelijk maken vrouwen serieus te nemen. Want als mannen met mannen praten, verdwijnen vrouwen maar al te snel uit beeld – ook al wemelt het van het talent.

Het gebeurt zo regelmatig dat vrouwen wegvallen, dat Women on Top in 2007 voor het eerst met een vrouwenkabinet kwam. Ook toen uit protest tegen het hoge percentage mannen in de volksvertegenwoordiging. Ook toen koos de organisatie vrouwen uit de partijen die een coalitie gingen vormen:

De stichting zegt uit de nieuwe coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie vrouwen te hebben gekozen van wie de namen rondzoemen als kanshebbers voor een ministerspost. De organisatie wil op deze manier aangeven dat de benoeming van vrouwen aan de top nog altijd niet vanzelfsprekendheid is.

In 2010 volgde de presentatie van het tweede vrouwenkabinet van Women on Top. Dat was het jaar waarin Mark Rutte met een ploeg vol oudere blanke mannen op de proppen kwam, en beweerde dat hij niet op sekse gelet had maar alleen op kwaliteit. Sandra Rottenberg liet namens de organisatie weten dat Women on Top daar heel anders over denkt:

Om het protest tegen het old boys network vorm te geven, zijn vrouwen van alle gezindten en stromingen bij elkaar gebracht in een kabinet dat ‘nu eindelijk eens’ de echte zaken aanpakt. Rottenberg beschouwt de formatie als ‘een gezelschapsspel’ met een serieuze boodschap. Voor sommige posten was het flink zoeken, maar het resultaat stemt haar zeer tevreden.

Het is triest dat het voor de derde keer nodig is om erop te wijzen dat democratie een hol woord is als vrouwen schitteren door afwezigheid bij onderhandelingen over een nieuwe regering, en zwaar ondervertegenwoordigd zijn in de uiteindelijke kabinetsploeg. Daarom des te belangrijker om te tonen dat het echt anders kan.

Advertenties

De lezing van …. Femke Halsema

Wat hebben mensenrechten en technologie met elkaar te maken? Veel, maakte politica Femke Halsema op 11 april dit jaar duidelijk in een boeiende lezing ter gelegenheid van de Vrede van Utrecht Leerstoel. Activisten gebruikten Facebook om de Arabische Lente te lanceren. Dankzij de internettechnologie en sociale media konden ze snel grote groepen gericht inzetten om in allerlei landen duidelijk te maken dat ze het oude regime niet meer zagen zitten en meer democratie wilden.

Femke Halsema tijdens haar oratie voor de Universiteit Utrecht.

Het omgekeerde gebeurt ook – dat dictators technologie inzetten om burgers beter te controleren. Desondanks is Halsema optimistisch:

In de strijd tussen utopisten en sceptici heb ik me de afgelopen maanden vaak afgevraagd tot welke groep ik dan behoor. Ik ben me ervan bewust dat terwijl ik spreek staten, terreurgroepen en bedrijven telkens ingenieuzer middelen vinden om ons, burgers, te controleren en te censureren. Ik vind dat dit dwingt tot oppassendheid en een zekere mate van scepsis. Tegelijkertijd hebben wij, mensen, ook het internet uitgevonden, dat in de stem die het geeft aan de kwetsbaren en de onderdrukten historisch en fantastisch is. Als wij in staat zijn om internet uit te vinden en te ontwikkelen dan moeten wij ook in staat zijn om het aan te wenden voor democratie en mensenrechten.

Enfin, lees vooral haar hele betoog….

Lady Gaga tegen critici: daar is het gat van de deur

Net als allerlei andere beroemdheden ligt Lady Gaga momenteel onder vuur in de roddelpers en glamourbladen omdat ze, ooooh grote schrik, een paar kilo’s aankwam. Ze moet afvallen, want zo’n dikke kont kan echt niet, ze past niet eens meer in haar kostuums en dat is schandalig, aldus de kritiek. De reactie van de popster? In plaats van nederig haar hoofd te buigen, zich schuldig te voelen en acuut op een dieet van water en sla te gaan, kwam ze in verzet. Daar is het gat van de deur.

Lady Gaga gaat haar eigen gang.

Magazine Salon juicht haar acties toe:

Over the weekend she posted a photo of Marilyn Monroe and the quote, “To all the girls that think they’re ugly because you’re not a size 0, you’re the beautiful one. It’s society who’s ugly.” And she added, “And thanks to my fans who love me no matter what, and know the meaning of real beauty & compassion. I really love you.” She then issued the sartorial equivalent of an upraised middle finger by stepping out in a balloony dress that seemed inspired by a post-Wonka factory visit by Violet Beauregarde.

Het blad denkt dat deze acties samenhangen met de manier waarop Gaga haar lichaam gebruikt voor haar kunst:

Her public persona uses her body as a work of art, not an object of lust. So if you have a problem with her size, if it’s aesthetically unpleasing to you, it’s really your issue, isn’t it? Gaga’s never given a damn about making herself pretty for you.

Goed voorbeeld om na te volgen, zou de Zesde Clan zeggen.

 

Nieuwsronde

Donkere wolken pakken zich samen in Egypte en Turkije, waar conservatieve regeringen meer controle willen krijgen over de lijven en levens van vrouwen. Maar er zijn ook positieve ontwikkelingen. Mensen maken van harte grappen over roze producten, zoals roze Bic pennen Voor Haar, apps voor de mobiele telefoon bieden handige hulpjes waar vrouwen echt iets aan hebben, en Brussel deelde al 69 boetes uit voor (seksuele) intimidatie op straat.

Protesten in Turkije, waar een conservatieve regering vrouwen de zeggenschap over hun eigen lijf en leden wil ontzeggen.

  • Islamitische vrouwen protesteren tegen pogingen van de Moslim Broederschap om hen terug in hun hok te meppen. Volgens de nieuwe conservatieve regering van Egypte zijn vrouwen zwak en te emotioneel om goede leiders te zijn. Tegelijkertijd zijn ze wel goed genoeg om toiletten te boenen en kinderen groot te brengen. Raar maar waar. De regering zou de Koran goed moeten lezen, en moeten stoppen met het inperken van de vrijheden van vrouwen. Of de regering hier naar wil luisteren….?
  • Gewone producten aan de vrouw brengen? Maak ze kleiner en roze, dan lukt het wel. Het lijkt erop alsof een trend uit de jaren zestig nieuw leven krijgt anno nu, met als voorlopig hoogtepunt Lego voor meisjes en roze Bic pennen. Gelukkig maken consumenten korte metten met dit soort marketingfoefjes.
  • Joodse vrouwen gaan verder dan opiniestukken in kranten. Ze stapten naar de rechter om op die manier af te dwingen dat vrouwen recht houden op het gebruik van de openbare ruimte in Israëlische steden. Een vrouwenorganisatie spande een rechtszaak aan tegen een orthodox radiostation dat weigert om vrouwen in hun programma’s aan het woord te laten. Eerder al ontving een tienermeisje een schadevergoeding van 13.0000 NIS omdat orthodoxe mannen haar op een agressieve manier dwongen achterin de bus te zitten. Dat is een illegale vorm van scheiding der seksen, dit keer in het openbaar vervoer.
  • Leve de mobiele telefoon. Nooit meer de weg zoeken, internet altijd onder handbereik, en je kunt er allerlei nuttige functies op downloaden. Vrouwen gebruiken soms zelfs vaker apps dan mannen. Zo kunnen vrouwen een app downloaden om hun menstruatiecyclus in de gaten te houden. Voor de Nederlandse markt zijn er verschillende versies beschikbaar. Ook handig: een app die je er op een discrete manier aan herinnert dat het tijd is om de pil te slikken – erg handig om ongewenste zwangerschappen te voorkomen – en een door het Trimbos-instituut ontwikkelde app om je te ondersteunen als je onverhoopt borstkanker mocht hebben.
  • Het rommelt (nog steeds) in Turkije. Sinds een conservatieve regering hier aan de macht kwam, wil de overheid abortus stoppen en keizersnedes zoveel mogelijk inperken – de premier vindt dat teveel vrouwen op de ‘makkelijke’ manier bevallen. Vrouwen moeten gewoon op een natuurlijke manier bevallen, en klaar. In de Turkse cultuur betekent dit dat vrouwen hoe dan ook de klos zijn. Verkrachting is hun schuld, abortus geen optie, en als het mis gaat tijdens een bevalling mogen artsen slechts bij hoge uitzondering overgaan tot een keizersnede. Vrouwen hebben weinig over hun lijf te zeggen…
  • De Victoriaanse tijd bracht vrouwen veel ellende, maar leidde er ook toe dat artsen de voorloper van de vibrator ontwikkelden om de behandeling van hysterische patiënten minder vermoeiend te maken. Jawel. Alles wat je altijd al wilde weten over vibrators...
  • Spaanse feministen zetten een campagne op a la Hollaback, zodat vrouwen die lastig gevallen worden op straat actie kunnen ondernemen en hun ervaringen zichtbaar kunnen maken. Dat hadden ze natuurlijk niet moeten doen. Haat werd hun deel. Onder andere een groep mannen behorende tot de 600.000 gebruikers van een autoforum besloten de vrouwen systematisch te pesten via internet. Dat past in een patroon. Ook in andere landen krijgen vrouwen er van langs zodra ze feministische standpunten innemen. Soms nemen die campagnes zulke vormen aan dat de vrouw haar internetactiviteiten staakt. Dan is het de trollen weer gelukt een vrouw het zwijgen op te leggen. Bedankt, trollen…
  • Seksuele intimidatie op straat is een hot item in België sinds filmstudente Sofie Peeters met een camera door haar Brusselse woonwijk trok. De stad beloofde dit soort agressie aan te pakken en deelde in een paar maanden tijd al 69 boetes uit. Wie vrouwen op straat lastig valt, kan rekenen op een boete van 250 euro.

Seksisme houdt vrouwen tegen in wetenschap

Eerst het goede nieuws: jonge vrouwelijke wetenschappers presteren net zo goed als hun mannelijke leeftijdsgenoten. Vrouwen rukken wat dat betreft op in de wetenschap. Op basis van hun prestaties zouden vrouwen zodoende net zo snel carrière kunnen maken als mannen. Nu het slechte nieuws: door een combinatie van vooroordelen en vastgeroeste structuren zit die rooskleurige toekomst er niet in. Seksisme houdt vrouwen tegen, melden onderzoekers van Yale.

Als vrouwen zeggen dat zij discriminatie ervaren op grond van hun sekse, wordt dat meestal niet zomaar geloofd. Zij zeggen iets onsmakelijks, iets waar anderen niet aan willen. Waar is je bewijs? Zeker weten dat je niet gewoon zeurt, of slechte keuzes maakt waardoor je op achterstand komt? Kijk eerst maar eens even naar jezelf, meisje, voordat je met het vingertje naar anderen wijst. Oh, en mannen hebben het ook moeilijk, hoor.

Het erge van die minachtende reacties is dat er al allerlei onderzoek gedaan is naar structurele discriminatie van vrouwen. Daar wijzen verschillende deskundigen op. Zoals Marieke van den Brink, die promoveerde op een onderzoek naar de praktijk van hoogleraarsbenoemingen:

Wie denkt aan een professor, denkt eerst aan een oudere man. Daardoor zal een man makkelijker hoogleraar worden, zelfs als de sollicitatiecommissie voor de helft uit vrouwen bestaat. Ik merk het zelfs bij mezelf. Als op een congres een professor wordt aangekondigd, kijk ik in de zaal eerst naar de man met de baard, en niet naar de jonge vrouw op de stoel naast hem. Door die onbewuste beeldvorming kan het nog decennia duren voordat het aandeel vrouwelijke hoogleraren vijftig procent is.’

Zoals ook Van den Brink aanhaalt in het artikel, bestaan er studies waarbij identieke cv’s, korte verhalen of brieven de ene keer de naam van een man kregen, en de andere keer een vrouw, waarna de onderzoekers gingen observeren welke waardering mensen geven aan de brief of cv. Denkt de beoordelaar dat de inzending van een vrouw afkomt, dan daalt de waardering significant. Zeer recent vond opnieuw zo’n studie plaats, met dezelfde uitkomsten.

Gevraagd of persoon X een kandidaat zou aannemen voor een goede baan op een laboratorium, en zo ja, tegen welk salaris, bleek dat de beoordelaars mannen stelselmatig competenter vonden, hoger aansloeg, eerder zou aannemen, en ook nog eens een hoger salaris zouden betalen.

Die salarisverschillen liepen flink op (denk aan duizenden dollars per jaar). Omdat we allemaal mensen zijn, die opereren in dezelfde cultuur, bleek dat de sekse van de beoordelaar niet uitmaakte:

female and male faculty were equally likely to exhibit bias against the female student. Mediation analyses indicated that the female student was less likely to be hired because she was viewed as less competent. We also assessed faculty participants’ preexisting subtle bias against women using a standard instrument and found that preexisting subtle bias against women played a moderating role, such that subtle bias against women was associated with less support for the female student.

Kortom, officieel kunnen vrouwen gaan en staan waar ze willen, studeren, en hun best doen, maar in de praktijk krijgt de man voorrang en worden vrouwen gezien als minder. Vrouwen sterven op die manier de dood van de duizend kleine verwondingen:

Dr. Hopkins said that small slights, accumulated over the course of a career, slowed many women of science. “They don’t have the confidence level to get to the top,” she said. “They’re getting undercut.” She added, “People tend to think that the problem has gone away, but alas, it hasn’t.”

Het is heel erg dat vrouwen dit al decennia aangeven, en dat het seksisme steeds opnieuw bewezen moet worden. Maar zoals deze blogster schrijft:

I recognize that it’s easy for me to say this because I am not a woman scientist.Women who are trying to make careers as scientist need these numbers right now in this moment to validate their experiences. And for that reason, THANK GOODNESS FOR THIS STUDY. Shame on all the people who make this study necessary and make the results true. I do hope that in the end, this study helps change things. Sometimes people just need “proof” that will show them why they need to alter their behavior and which will make them more aware of what they are doing.

Vraag stellen leidt al tot verwijt van ‘gezeur’

Stel een open vraag, en wat gebeurt er? ‘Wat een gezeur’, met als ondertoon ‘rot op, hou je mond’. De reacties zijn niet mals op een artikel van De Volkskrant met als kop ‘Waarom zitten Edith en Jetta niet naast Mark en Diederik?’ De krant stelt deze vraag nadat beide heren besloten de nummers 2 op hun kieslijsten niet mee te nemen als secondant bij de formatiebesprekingen. Dat waren twee vrouwen. In plaats daarvan kozen de heren voor mannelijke kamerleden die lager op de kieslijst stonden.

Wat maakt het uit, man of vrouw. Kwaliteit stond voorop…

Vragen stellen over het slegs-vir-manne feestje viel slecht. We mogen het niet over gender hebben. ”O alsjeblieft, wat een gezeur. Wat maakt het nou uit of er een man of een vrouw zit? Als je je daar druk om maakt ben je pas een seksist”, reageert Jacco123. Anderen kiezen voor de persoonlijke aanval, zoals Hans H., geen fan van de PvdA: ”Mijn god, wat een murenkrabberij. Alsof de secondanten zijn geselecteerd alleen omdat ze man zijn. Maar ja, D’Ancona. Dan weet je genoeg.”

O? Wat weten we dan?

Ook de voorlichters van de VVD zijn er als de kippen bij om het mannenbolwerk zo snel mogelijk weg te beredeneren. De p.r. mensen benadrukken dat het alleen om de kwaliteit ging.

Milde kritiek, in de vorm van ‘ik ben niet boos, alleen een beetje teleurgesteld’, moet van individuele personen komen. Zoals Hedy d’Ancona, oud minister van de PvdA. In de Volkskrant zegt zij:

‘Het blijft windowdressing als het alleen maar op die lijst tot uitdrukking komt. Ik vind het teleurstellend. Kijk, dat de lijsttrekkers daar zitten, lijkt me logisch. Maar die secondanten….Dat kunnen gewoon de nummers 2 van de lijst zijn. Waarom staan ze anders daar?’

Hans Wiegel is misschien nog het eerlijkst als hij zegt:

Zo’n formatie is een heel aparte gebeurtenis, en Rutte en Samsom hebben mannen gekozen die gepokt en gemazeld zijn. Maar dat zijn de vrouwen ook hoor, het is een keuze die Rutte en Samsom zelf maken, een persoonlijke keuze.

Persoonlijke keuzes. Kwaliteit. Opvallend, hoe vaak dat leidt tot een louter uit mannen bestaande ploeg. Voor de zoveelste keer ontbreken vrouwen bij formatiebesprekingen. En diezelfde Mark Rutte kwam volautomatisch uit op oudere blanke mannen toen hij bijna twee jaar geleden zijn tot mislukken gedoemde gedoogconstructie met de PVV opzette. Waarbij hij er als de kippen bij was om te benadrukken dat hij niet lette op sekse, alleen op kwaliteit.

Wat een enorm toeval dat de gevraagde kwaliteit blijkbaar alleen van mannen kan komen. Vrouwen, allochtonen, pech voor jullie. Jullie zijn niet goed genoeg.

Hoe zitten die criteria voor kwaliteit eigenlijk in elkaar? Aha. Kijk, daar is onderzoek naar gedaan. Sekse speelt wel degelijk een rol bij de beoordeling wie je competent vindt, wie geschikt is, in wie je op moeilijke tijden wilt vertrouwen. Keer op keer op keer blijkt dan dat de mannen met macht kiezen voor andere mannen.

Dat dit betekent dat ze vrouwen buitensluiten, wegzetten als ‘minder’, dáár willen de heren niet aan. Totdat ze ‘opeens’ met een mannelijke monocultuur zitten. Oeps! Hoe kan dat nou? Daar voelen diezelfde hoge heren zich anno 2012 toch een beetje ongemakkelijk bij. Logisch dat je zeer geïrriteerde reacties krijgt, en rituele bezweringen, zodra je vraagt waar de vrouwen zijn. Dat raakt een open zenuw. Ergens voelen ze wel aan dat er iets mis gaat in de democratie, als de helft van de bevolking niet mee mag praten tijdens de formatie van het landsbestuur.

Kunnen we de opgewonden ‘we letten alleen op kwaliteit’ afwimpel methode asjeblieft een keer verlaten? De Zesde Clan pleit voor een open discussie, waarin vragen stellen mogelijk is. En zou wensen dat de mensen die zo hard schreeuwen dat sekse niet uitmaakt, eens een keer een goed onderzoek lezen. Of Feminism101 bestuderen. Dan leert Nederland misschien eens een keertje wat seksisme inhoudt, en dat dit nog steeds bestaat. Hoe de man nog altijd als norm wordt genomen, bewust of onbewust. En dat het echt anders kan.

De man als norm op kantoor en in de medische wereld

Klimaatssystemen op kantoor, afgestemd op de ‘universele mens’. Medicijnen, getest op mensen voor bijwerkingen. Dat lijkt ok, maar in de praktijk is de universele mens een man, en de proefpersonen voor medicijnen meestal ook. Dat leidt ertoe dat vrouwen vaker dan mannen last hebben van lagere temperaturen op kantoor, en vaker bijwerkingen van medicijnen ondervinden. In het geval van plaspillen zelfs zodanig vaak en ernstig, dat een vrouw soms naar het ziekenhuis moet. Zomaar wat praktische gevolgen van het feit dat onze cultuur de man als norm neemt…

Vrouwen zwijgen vaker als zij in de minderheid zijn

Zet een paar vrouwen en een heel stel mannen bij elkaar. Zeg dat het een bijeenkomst is om bij meerderheid van stemmen een beslissing te nemen. En zie: mannen praten, veel en luid, en vrouwen, om te beginnen al in de minderheid, trekken zich verbaal terug. Met andere woorden, ze spreken veel minder dan de mannen. Dat blijkt uit onderzoek van de Brigham Young University en Princeton.

Dat het om een cultureel fenomeen gaat bleek toen de onderzoekers de situatie veranderden. Op het moment dat ze aangaven dat er een unaniem besluit moest komen, veranderde de situatie acuut:

The time inequality disappeared when researchers instructed participants to decide by a unanimous vote instead of majority rule. Results showed that the consensus-building approach was particularly empowering for women who were outnumbered by men in their group. Study co-author Tali Mendelberg of Princeton says these findings apply to many different settings.

Het wegvallen van de vrouwelijke stem blijkt grote gevolgen te hebben. Zodra een unanieme beslissing nodig was en vrouwen wél spreektijd claimden, veranderde de besluitvorming en kwamen de gemengde groepen op hele andere oplossingen uit:

…Notably, the groups arrived at different decisions depending on women’s participation – swinging the group’s stance on the level of generosity given to the lowest member of the group. “When women participated more, they brought unique and helpful perspectives to the issue under discussion,” Karpowitz said. “We’re not just losing the voice of someone who would say the same things as everybody else in the conversation.”

Webmagazine Jezebel speculeert dat het ‘vrouwen die zichzelf als minderheid kleiner maken en mannen die het woord vasthouden-fenomeen’ past bij allerlei andere maatschappelijke verschijnselen, die inhouden dat mannen de norm zijn en dat vrouwen wel drie keer na moeten denken voordat ze iets stoms doen. Het past bij beeldvorming over de expert en de leider als een wijze man, dus vrouwen beginnen al als ‘de ander’. Het past bij een fenomeen zoals mansplaining.

Het waargenomen gedrag past ook bij de vele manieren waarop vrouwen leren dat ze bescheiden, hulpvaardig en verzorgend moeten zijn, want anders dan. Jezebel:

Perhaps most significantly, it just goes back to that hoary old double standard—when men speak up to be heard they are confident and assertive; when women do it we’re shrill and bitchy. It’s a cliche, but it’s true. And it leaves us in this chicken/egg situation—we have to somehow change our behavior (i.e. stop conceding and start talking) while simultaneously changing the perception of us (i.e. asserting that assertiveness does not equal bitchiness). But how do you assert that your assertiveness isn’t bitchiness to a culture that perceives assertiveness as bitchiness? And how do you start talking to change the perception of how you talk when that perception is actively keeping you from talking? Answer: UGH, I HAVE NO IDEA.

Desondanks is het goed dat een wetenschappelijk verantwoord uitgevoerde studie harde feiten biedt. Want een door vele vrouwen doorleefde realiteit, krijgt nu eindelijk handen en voeten. Heel erg nuttig:

Womanhood is full of frustrating hunches, and society is full of people who want to pooh-pooh those hunches. “I’m pretty sureI’m being treated like shit right now because of my vagina,” we women say. “Shut UP, women! Because men get injured in industrial accidents! Therefore, equality reigns!” the pooh-poohers reply. There’s almost nothing as satisfying as having one’s hunches backed up by science.

Automatische herbenoemingen houden vrouwen tegen

Tsja, dat was te verwachten. EU commissaris Reding begint over een vrouwenquotum in de top van grote beursgenoteerde ondernemingen, en prompt komen invloedrijke netwerken in verzet. Ook Nederland liet de EU weten niet gediend te zijn van een quotum. Ondertussen blijkt uit onderzoek dat een quotum voor geen enkele organisatie problematisch ligt. Het enige wat beursgenoteerde bedrijven moeten doen, is automatische herbenoemingen stop zetten.

EU Commissaris Reding stelde een vrouwenquotum voor.

Prof.dr. Mijntje Lückerath-Rovers, universitair hoofddocent aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en hoogleraar Corporate Governance aan Nyenrode Business Universiteit, zocht het uit en kwam vorig jaar al tot de conclusie dat 98 procent van de bedrijven aan de voorgestelde EU-norm kan voldoen. Als deze ondernemingen de bijna volautomatische herbenoemingen na elke periode van vier jaar afschaffen, kan het aantal vrouwen in de Raad van Commissarissen voor 2016 op peil zijn.

Klinkt als een fluitje van een cent, maar het betekent wel dat zittende mannen het veld moeten ruimen voor iemand anders, hoogst waarschijnlijk een vrouw. Dat is balen voor hen. Zij hadden die automatische herbenoeming verwacht. Logisch dat mannen, meer dan vrouwen, de hakken in het zand zetten zodra vraagstukken van gender-gelijkheid op tafel komen:

Although the opponents of gender equality efforts include women, too, the majority of its most vocal opponents seem to be men. The opposition of men to gender equality efforts has been studied for instance by Ingrid Pincus (1997) in Sweden, and ways of overcoming this resistance have been sought in the literature on practical methods relating to men and gender equality (see footnote 1 in section 4).

Die weerstand lijkt opnieuw succesvol te zijn. Deskundigen verwachten dat Reding’s voorstel het niet gaat halen en dat ze opnieuw naar de tekentafel moet om te kijken hoe vrouwelijk talent behouden kan blijven voor het bedrijfsleven. Toch heeft de discussie over vrouwen in de top een positief effect. Opeens beginnen mannen te pleiten voor maatregelen om vrouwen op andere manieren dan met een quotum door te laten stromen.

Dat is geweldig. De Zesde Clan zou nu graag zien dat deze heren daad bij het woord voegen. We verwachten dat beursgenoteerde ondernemingen massaal het convenant Talent naar de Top ondertekenen en goed, sluitend, solide beleid maken om oude structuren op te schudden en de organisatie te veranderen. We verwachten dat als hooggeplaatste vrouwen zelf, als ervaringsdeskundigen, maatregelen voorstellen, bedrijven luisteren en handelen, in plaats van het rapport in een la weg te stoppen zoals nu gebeurde, en dan negatief in het nieuws te komen omdat vrouwen je bedrijf ontvluchten (en dan voor een hoger salaris bij je concurrent aan de slag gaan).

Kortom, we verwachten geen loze oproep, waarna er weer een oorverdovende stilte volgt. Al die directeuren die tegen een quotum zijn, zijn het aan hun stand verplicht de daad bij het woord te voegen en te komen met concrete voorstellen en maatregelen in de praktijk. Want echt, lieve mensen, bedrijven waar diversiteit zichtbaar is, waar werknemers bestaan uit mannen en vrouwen, mensen met een kleurtje, mensen met verschillende achtergronden, doen het beter. Alleen al om die economische reden zou een fatsoenlijk bedrijf de monocultuur aan de top moeten willen doorbreken. Niet morgen, maar nu.

Cosmopolitan blijkt tweesnijdend zwaard

Glossy tijdschrift Cosmopolitan nodigt vrouwen uit om zelf keuzes te maken, maar ze moeten wel díe keuzes maken die volgens het blad de juiste zijn. Met name op het gebied van het uiterlijk stelt het blad steeds hogere eisen, waar vrouwen aan MOETEN voldoen. Anders falen ze als individu. Het blad blijkt, volgens een eindscriptie van Jordy Haantjes en Amerikaans onderzoek naar de reactie van lezeressen, op die manier te fungeren als een tweesnijdend zwaard – bevrijdend én beperkend tegelijkertijd.

Haantjes deed een kwalitatief onderzoek naar het discours van dit blad over vrouwelijkheid en de manieren waarop je uiting geeft aan die identiteit. Ze ging niet in op de manier waarop lezeressen het blad ervaren, daarover later. Puur gekeken naar de inhoud viel het Haantjes op dat bepaalde onderwerpen zoals gezondheid in 1982 prominent op de agenda stonden. Tegen 2009 viel dit onderwerp echter af. De Nederlandse editie van Cosmopolitan legde steeds meer de nadruk op beroemdheden en het uiterlijk van vrouwen.

Ook de toon veranderde:

de benadering naar de lezeres toe werd tegenstrijdiger: van een milde, overtuigende en sterk informerende toon werd er overgegaan op een enerzijds inspirerende, anderzijds bevelende toon met een scherp randje. Waar de lezeres het eerst nodig had om geïnformeerd en overtuigd te worden over van haar capaciteiten en keuzemogelijkheden, wordt zij nu geacht in staat te zijn zelf keuzes te maken, doch wordt er nu veel harder geoordeeld over welke keuzes dit zouden moeten zijn.

Hoewel de toon en inhoud van het blad veranderde, bleef het gebruik van foto’s hetzelfde. In de gehele onderzoeksperiode schitterden gekleurde mensen door afwezigheid. Ook beeldde Cosmopolitan vrouwen vaak uit in een traditionele rol. De enige uitzondering vormden foto’s en illustraties bij seksuele onderwerpen. Dan toonde deze glossy vrouwen in een dominante positie.

Amerikaans onderzoek wijst uit dat die nadruk op plezier in en rond het bed, in combinatie met de herhaalde mantra van vrije keuze, maakt dat groepen lezers bladen als Cosmopolitan ervaren als bevrijdend voor vrouwen:

“Participants briefly exposed to Cosmopolitan more strongly endorsed a view that female sexual assertiveness is for a woman’s own pleasure,” as opposed to a man’s pleasure. That’s just about the opposite of what Cosmo’s drive-your-man-wild headlines would suggest. They were also less likely “to view premarital sexual intercourse as risky,” which could be good or bad, depending on your perspective — “and were more supportive of sexually assertive women who prioritized their own pleasure.”

Die tegenstrijdigheid – bevelen voor het maken van de juiste keuze versus seksuele revolutie in bed – past prima in terugblikken op het blad en op de oprichtster van Cosmopolitan, Helen Gurley Brown. Zij heeft, net als haar magazine, altijd een tegenstrijdige en complexe relatie gehad met vrouwen en de maatschappij. In de tijd van de oprichting van het blad was de nadruk op seksuele vreugde voor vrouwen absoluut revolutionair. De nadruk op moeten voldoen aan ideaalbeelden, binnen een heteoseksuele relatie, en falen als individu als het leven toch niet zo maakbaar blijkt, maken het blad echter tegelijkertijd problematisch, aldus Haantjes:

…de verantwoordelijkheid en druk die vrouwen hiermee wordt opgelegd door te stellen dat alles in de wereld maakbaar is, is groot en beperkend. Gaat de realiteitszin niet verloren door constant te stellen dat alles in het leven maakbaar is? Is het geen ondermijning van de eigenwaarde van de lezeres om haar constant het idee te geven dat ze de verantwoordelijkheid heeft voor de perfectie van haar leven?

Goeie vragen, die pleiten voor meer onderzoek.

Mannen en discussies over ‘vrouwenzaken’

Een discussie kun je niet voeren met de halve maatschappij, daar heb je de hele maatschappij voor nodig. Die boodschap geeft Erik Theunissen op de website van Aletta, instituut voor de vrouwengeschiedenis, nadat hij een congres bijwoonde van de Nederlandse Vrouwen Raad. Hij pleit voor een grotere deelname van mannen aan discussies over ‘vrouwenzaken’. De Zesde Clan is het helemaal met hem eens. Maar wil er tegelijkertijd wel op wijzen dat de praktijk weerbarstig is. Want het is de vraag in hoeverre mannen deel willen nemen aan discussies die voor henzelf pijnlijk kunnen zijn.

Feminist Ryan Gosling 😉

Theunissen ziet dat zelf ook in:

Ik had net als in India het gevoel dat ik niet thuis hoorde in de situatie en wou eigenlijk verdwijnen. Ik snap dat het politiek noodzakelijk is om ‘jezelf’ als groep te organiseren voordat je ‘de strijd’ aan gaat met andere groepen, in dit geval ‘de mannen’. Dat is gebeurd, de Nederlandse vrouwenbeweging is professioneel en goed georganiseerd. Mijn punt is echter dat als je onder andere spreekt over geweld, eerlijke verdeling, gelijke vertegenwoordiging en gelijke beloning, dat het belangrijk is dat er op een gegeven moment een brede maatschappelijke discussie plaatsvindt en dat gaat niet als de halve maatschappij zich niet betrokken voelt bij het onderwerp. Dat is moeilijk, mannen hebben bewezen niet uit zichzelf te komen en zelfs tegen te werken maar ik ben er van overtuigd dat, net als bij competente vrouwen voor hoge posities geldt: zoekt en gij zult vinden.

Dat zoeken is echter zeer, zeer moeizaam. Probeer in Nederland maar eens een discussie te beginnen over vrouwen die op straat lastig gevallen worden. Meteen steekt een basishouding de kop op: de mannen treft geen blaam. Moet je het er toch over hebben, omdat het een populair onderwerp is, dan gebruikt iemand als Steven de Jong het platform van het NRC  Handelsblad meteen om de problematiek te reduceren tot bouwvakkers die er niks vervelends mee bedoelen als ze een vrouw nafluiten. Zo, discussie gesloten, als er al een probleem is ligt dat volgens veel mannen aan die overgevoelige vrouwtjes en hun foute kledingkeuze.

Zelfs het voornemen uitspreken om een ‘vrouwenonderwerp’ te willen onderzoeken, stuit al op afwijzende reacties van mannen. Zo besloot een student van de Erasmus Universiteit haar eindscriptie te wijden aan discoursen over vrouwelijkheid in Cosmopolitan. Prompt reageerden twee mannelijke vrienden als volgt:

Een ietwat spottend „natuurlijk‟ was de reactie die ik kreeg van vriend 1, toen ik vertelde dat ik mijn scriptie wilde schrijven over feminisme en media. „Natuurlijk? Hoe bedoel je, natuurlijk!?‟ was mijn reactie. „Nou.. uhh.. gewoon‟ stotterde de vriend, die de sfeer in enkele seconden hard achteruit zag gaan. „Ik zeg niet dat je een feministe bent of zo. Maar je hebt wel… tsja.. die instelling.‟ „En wat als ik nou wel een feministe ben? Is dat een slecht iets?‟ „Uhh… Neeeee..‟, antwoordde de vriend, en keek me aan alsof ik hem vertelde dat ik een besmettelijke huidziekte had. De begrijpende reactie van vriend 2 op dit voorval maakte het geheel niet beter. „Ik begrijp hem wel. Je bent gewoon een beetje man-sceptisch. Fel tegen mannen enzo.‟ „Man-sceptisch? Dus omdat ik voor mezelf opkom en niet naar jullie onzin luister, ben ik man-sceptisch?!‟, reageerde ik verontwaardigd. „Ja,‟ antwoordde vriend 2 met een stalen gezicht, „precies.‟

Veel mannen tonen in woord en daad dat ze ‘er’ niks mee te maken willen hebben. Ze vatten kwesties al snel op in termen van vrouwen die te negatief doen over mannen, zoals in bovenstaand voorbeeld. Ze roepen verbazingwekkend snel en vaak dat vrouwen zeuren, overdrijven, iets aan zichzelf te wijten hebben. Ze komen al snel met opmerkingen die benadrukken dat mannen het ook zwaar hebben, hoor. Mannen worden ook uitgescholden op straat. Of zelfs mishandeld. Daar zou de vrouwenbeweging eens iets aan moeten doen!

De moeizame verhouding van mannen met het feminisme is niet zo vreemd. We opereren niet in een sociaal vacuüm. Vaak komt het uiteindelijk neer op in de maatschappij ingebedde ongelijkheid, waarbij mannen privileges en vrijheden hebben die we onthouden aan vrouwen. Dat maakt het voor mannen lastig om op een goede manier deel te nemen aan discussies waarin diezelfde machtsongelijkheid tussen mannen en vrouwen een rol speelt.

Het is daarnaast de vraag of mannen hun privileges willen opgeven. Ze hebben er bijvoorbeeld belang bij als vrouwen de zorg voor huis en kinderen op zich nemen – en dat geven ze desgevraagd ook toe. Wat winnen ze ermee als vrouwen een discussie willen beginnen over de combinatie zorg en betaalde arbeid? Dan krijgen zij opeens ook te maken met lastige dilemma’s en stress. Beter voor hen als de last van die combinatie op vrouwenschouders blijft drukken. Beter voor hen als Nederland een cultuur in stand houdt waarin een meerderheid ook vindt dat kinderen en huishouden de verantwoordelijkheid zijn van de vrouw, en dat zij maar moet inschikken als ze daarnaast nog andere activiteiten wil ontplooien.

In die situatie kan de Nederlandse Vrouwen Raad doen wat ze wil, maar dan blijft het toch een kwestie van jezelf als vrouw organiseren en streven naar verandering. Met de mannen die welwillend zijn, graag. Het feminisme heeft jullie hard nodig! Maar zonder de mannen die vinden dat vrouwen zich niet uit mogen spreken. Want feminisme en je kop houden sluiten elkaar uit. Dat moet Theunissen toch ook begrijpen?

Studies tonen keerzijde van de medaille

‘Kind nekt carrière moeder’, luidt de onheilspellende titel van een studie uit buurland België naar de manier waarop vrouwen kind en loopbaan proberen te combineren. Vergelijk dat met de resultaten uit een andere studie, waarin Amerikaanse onderzoekers aan de mannen vroegen hoe zij dat nou eigenlijk doen. Iets wat niet vaak gebeurt. Maar vraag je het ze, dan is het volgens een deel uit die groep simpel. Ze hebben thuis een huisvrouw die de zaken regelt, zodat zij, de man, zich geheel aan hun carrière kunnen wijden. Aha…

De studie naar de mannen omvatte heren die in de academische wereld in de V.S. werken. Van deze groep had vijftien procent geen kinderen. Voor hen geen kinderen die een loopbaan kunnen nekken. De vaders dan? Meer dan de helft bleek een traditioneel rollenpatroon te volgen, waarbij de zorg voor huis en kinderen voornamelijk bij de vrouw lag. Veel mannen benadrukten dat dit natuurlijk ook best wel de volledig vrije keuze van hun vrouw was, hoor. Echt waar.

De onderzoekers plaatsten daar vraagtekens bij. Hoe vrijwillig is een keuze als je man onwillig is en dwars voor opties gaat liggen:

“[I]t appears that men overemphasize their wife’s decision as a ‘choice,’ when in reality their wife’s choice to care for the children is constrained by her husband’s schema of children as primarily ‘her issue,’ ” the authors write.[…]  “That these graduate students and faculty members distance themselves from child care and home care is illustrative of a general trend among men in the transitional dual-earner model. These men portray decisions about child rearing as made entirely by their wives, rather than joint decisions, which has the effect of rhetorically — and possibly practically — removing them from the responsibility of care-work,” the authors write.

Andere mannen waren dan ook eerlijk. Ze gaven volmondig toe dat ze er belang bij hebben dat hun vrouw thuis de zaken regelt. Uit interviews tekenden de onderzoekers onder andere deze uitspraken op:

Some of those interviewed expressed awareness of how they benefited. “For me it’s a little easier because I have a wife that has stayed home and taken care of [the children]. I imagine it would be much much more challenging if I didn’t have a spouse that was planning on staying home,” said one. But others seemed decidedly less sympathetic to the impact of their choices. Asked, “Do you think that having children then is difficult to manage with being a scientist?” one physicist said, “No, absolutely not. That’s why you have a wife.”

Handig! Een huisvrouw. Zouden vrouwen ook moeten hebben. Want uit Belgisch onderzoek van de universiteit van Brussel blijkt dat de omstandigheden op de werkvloer voor vrouwen acuut verslechteren zodra er een kind komt. Een kind is háár pakkie an, dus op het werk kregen ze prompt minder verantwoordelijkheid. Daardoor verminderde de inhoud van hun baan, en vrouwen kunnen minder hun eigen ideeën en creativiteit kwijt. Dat levert ontevredenheid en stress op, en bevordert de uitstroom. Een complex verhaal met een duidelijk resultaat. Vrouwen gaan minder uren werken of stoppen zelfs tijdelijk:

Voor De Vylder was deeltijds werk in het reclamebureau geen optie. ‘Dat had mijn baas al snel duidelijk gemaakt. Op een gegeven moment dacht ik: loont het nog wel de moeite, als ik er zo weinig voor terug krijg? Toen koos ik voor een loopbaanonderbreking.’

Dus naast mannen die het als de verantwoordelijkheid van de vrouw beschouwen om voor huis en haard te zorgen, kampen ze met werkgevers die hen vaak op een zijspoor zetten, zodat hun werk vervelender wordt en toekomstperspectieven verdwijnen. Vrouwen gaan dan knopen tellen. Ze zijn niet immers niet gek. Er speelt vanalles mee, niet alleen de baby. Vandaar dat er kritiek kwam op de titel van het rapport en de beschreven situatie. Zoals An Goovaerts, chef binnenland van dagblad De Morgen, in een opiniestuk stelt:

Kinderen nekken geen carrière. Dat doen inflexibele werkuren, conservatieve denkpatronen, moeilijke schooluren, te dure crèches, te dure poetsvrouwen en te lage lonen.

Filosofen richten zich op impliciete vooroordelen

Als vrouwen te horen krijgen dat ze iets niet mogen doen, heb je te maken met openlijk seksisme en kun je dat aanvechten. Maar wat doe je met verborgen seksisme, subtiele discriminatie, een onuitgesproken web van vooroordelen? Er valt bijna niet tegen te vechten. De ander kan altijd roepen dat je je aanstelt, of spoken ziet, of dat hij/zij het niet zo bedoeld had, gutteguttegut, wat een gezeur. Het vakblad voor Sociale Filosofie herkent deze problematiek en wijdt er een speciaal themanummer aan (link werkt tot en met 31-12-2012).

Het tijdschrift signaleert dat de studierichting Filosofie, van alle ‘zachte vakken’, de minste vrouwen telt. Naast openlijke uitsluiting en problemen zoals seksuele intimidatie, vindt er ook een subtiele discriminatie van vrouwen plaats, waar de academische wereld pas sinds kort enige aandacht aan geeft. Gebrek aan onderzoek maakt dat harde cijfers tot nu toe schaars zijn – dit bemoeilijkt de discussie. Daarnaast dragen verschillende trends bij aan een verdere versluiering van de problemen.

Zo beargumenteert Margaret Crouch in haar bijdrage aan het themanummer dat Amerikaanse universiteiten nog wel naar diversiteit streven, maar dat zij dit gieten in een marktmodel. Het gaat niet meer om rechtvaardigheid en emancipatie, maar om het verbeteren van producten en het verhogen van efficiency. In de Verenigde Staten staan universiteiten bovendien onder druk om zakelijk te presteren en mensen op te leiden voor werk. In dit marktdenken komt filosofie al snel onder vuur te liggen als een wazige studie voor losbollen. Dit klimaat is niet bevorderlijk voor het stellen van fundamentele vragen en nadenken over hoe de wereld in elkaar zit.

Ga je echter gericht kijken naar de departementen Filosofie, dan valt er genoeg te bespreken. Zo wijzen diverse auteurs erop dat onbewuste vooroordelen elkaar op allerlei manieren versterken. Als mannen domineren, bepalen zij bijvoorbeeld de groepscultuur. Mannelijke studenten voelen zich vervolgens eerder thuis in dat klimaat. Vrouwelijke studenten stromen eerder uit omdat ze aan alle kanten voelen dat ze niet echt mee mogen doen.

Daarnaast geven mensen het werk van mannen of als mannelijk gekwalificeerde eigenschappen een hogere status. Daar zijn leuke onderzoeken naar gedaan. Een identiek cv scoort bijvoorbeeld hoger als de beoordelaar denkt dat het om een man gaat. Voor vrouwen is het in zo’n culturele context moeilijker gezag te verwerven, een goede reputatie op te bouwen en in aanmerking te komen voor promotie.

Ook onderzoeksmethoden kunnen bestaande ongelijke verhoudingen in stand houden of zelfs versterken. Zo kun je onderzoek doen naar de ideeën die mensen hebben. Als je echter alleen daarover praat en geen aandacht besteedt aan de context waarin deze gedachten ontstaan, blijf je oud gedachtengoed herhalen. Je bouwt de vooroordelen al in terwijl de studie nog moet beginnen.

Het gaat ook mis als je programma’s samenstelt en zegt ‘we letten alleen op de kwaliteit’. Dan krijg je situaties waarin onbewuste vooroordelen de vrije hand hebben. Plotseling, geheel toevallig, blijkt dan dat kwaliteit gelijk staat aan mannelijk. Vrouwen vallen af. Dat gebeurde bij de vorming van het kabinet Rutte, en je ziet dit mechanisme opnieuw in Engeland, waar de regering gereorganiseerd werd en opeens opvallend veel vrouwen het veld moesten ruimen. Dit is geen toeval, maar een hardnekkig patroon van het diskwalificeren en marginaliseren van vrouwen omdat zij geen man zijn.

Het gaat ook mis als je denkt een vrije discussie te voeren, terwijl in wezen de dominante groep de dominante cultuur uitdraagt:

Although philosophers aim to advance truth and understanding, some common practices of philosophical exchange can function to silence and misrepresent the concerns of those who are marginalized within the discipline. […]  Her examination of a recent online exchange illustrates how implicit biases against women can be perpetuated in this manner. Ultimately, she suggests that greater critical reflexive attention to philosophical practices and norms of discussion can help address these problems.

Kortom, genoeg wetenschappelijke bijdragen om je tanden in te zetten…

Gescheiden klassen maken stereotypen sterker

Jongens en meisjes uit elkaar halen en aan hun sekse aangepaste lessen laten volgen, maakt stereotypen sterker en verslechtert de kwaliteit van het onderwijs. Dat constateert de ACLU, een onafhankelijke Amerikaanse organisatie, in een studie naar de praktijk van gescheiden onderwijs. In de Verenigde Staten bestaan ruim duizend scholen die het onderwijs aanpassen op basis van theorieën over de echte jongen en het echte meisje. Ook in Nederland pleiten conservatieve ideologen voor het scheiden van de seksen.

In Nederland pleitten onder andere voorzitter Wim Kuipers en onderwijskundige Angela Crott voor het opzetten van soortgelijke scholen. Ze hanteren daarbij neuroseksistische leerstellingen over jongensbreinen en meisjesbreinen. Die zouden volstrekt anders in elkaar zitten, onder andere vanwege een taakverdeling in de oertijd die verdacht veel lijkt op de levenswijze van de Flinstones.

In de Verenigde Staten kregen mensen met dit soort opvattingen voet aan de grond. Hier krijgen jongens en meisjes gescheiden van elkaar les op basis van wat iedere sekse nodig zou hebben. Hoe ziet dat eruit? Welnu, zulke scholen zitten als volgt in elkaar:

The scenes they describe are right out of a gender essentialist nightmare: the boys’ classroom “is brightly lit and cool, and the students are allowed to run around to blow off steam. They can sit in beanbag chairs if they wish and their desks are moveable and do not face each other.” On the other hand, the girls’ classrooms “are warm and dimly lit, and students are expected to remain in their seats and face each other while they work, even if they find that distracting.
 Girls are supposed to discuss their feelings about novels while boys are supposed to discuss the action in the books.” How very 1800′s, and ll paid for by your tax dollars- scary!

De docenten op zulke scholen doen er alles aan om stereotypen te versterken. Zo moedigen ze de jongens aan om avonturenboeken te lezen, te sporten en zich te concentreren op hun rol als beschermer en kostwinner. Meisjes moeten nadenken over gevoelens, en krijgen alle ruimte om zich te concentreren op kapsels en make up. Jongens mogen zich met ‘harde, abstracte’ wiskunde bezig houden. Meisjesbreinen gruwen daarvan volgens dit soort pedagogen. Zij krijgen wiskundeles aan de hand van verhaaltjes, zodat meisjes de link met de dagelijkse praktijk in het oog krijgen. Enzovoorts, enzovoorts.

De scholen namen deze ver strekkende maatregelen op grond van dubieus ‘onderzoek’. Sommige scholen namen zelfs niet de moeite ergens een pamfletje vandaan te halen en refereerden alleen aan ‘jongens zijn nou eenmaal anders’. Evaluaties van resultaten ontbraken en diverse scholen overtraden Amerikaanse wetgeving. Bijvoorbeeld de bepaling dat deelname aan gescheiden klassen op basis van vrijwilligheid moet gebeuren en dat leerlingen altijd een alternatief moeten krijgen.

De ACLU eist dat de overheid ingrijpt en dat er veel meer toezicht komt op dit soort gescheiden scholen:

The widespread legal violations uncovered by our investigation underscore the need for greater public accountability and oversight by state authorities, and for more enforcement efforts at the federal level. Specifically, the Department of Education should act swiftly to rescind the 2006 regulations that have led to a widespread misunderstanding of the requirements for implementation of single-sex education in public schools, to reinstate the prior regulations, and to provide immediate and much-needed guidance making clear that programs based on sex- stereotyped instruction violate Title IX and the Constitution.

Bedrijfsleven verkoopt mooie praatjes

Alles beter dan een hard quotum voor vrouwen in de top van het bedrijfsleven, en dus komen allerlei mannen op invloedrijke plekken in verzet. Na adjunct-directeur Keyner, die een vrouwenquotum een slecht idee vindt omdat hij het een slecht idee vindt, doet nu ook hoogleraar accounting Jan Bouwens een duit in het zakje. Hij doet het voorkomen alsof bedrijven massaal vertrekken zodra ze drie vrouwen in de top aan moeten nemen. Hij pleit voor gericht beleid om meer vrouwen door te laten stromen.Dat is lef hebben. Het bedrijfsleven heeft al decennia lang de kans gekregen daar serieus mee aan de slag te gaan, maar tot nu toe bleef het bij mooie praatjes en goede voornemens.

Vergeet de sirenezang van lage lonen landen, belastingparadijzen of omgevingen waarin milieuwetgeving ontbreekt. De doorslaggevende factor in het verplaatsen van je bedrijf naar een ander land is volgens hoogleraar Bouwens de dreiging van de plicht een paar vrouwen in de top te benoemen. Begin daarover en grote ondernemingen laten je land acuut links liggen. Ramp!

Dus zegt Bouwens, samen met Keyner: ‘geef ons meer tijd’, laten we investeren in het opleiden en laten doorstromen van vrouwen. Probleem met deze redenering: dat verhaal kennen we. Ondanks jarenlang diversiteitsbeleid staat de opmars van vrouwen in topfuncties bijna stil. De enige reden dat de Volkskrant blij een toename kan vermelden is omdat er het afgelopen jaar zowaar negen vrouwelijke commissarissen bij kwamen in het bedrijfsleven. Negen. Landelijk. Toe maar. Ondertussen bestaan de beursgenoteerde ondernemingen nog steeds voor iets meer dan de helft uit organisaties waarin geen enkele vrouw zitting heeft in de top.

De echte wil ontbreekt. In drie jaar tijd wilden slechts 200 ondernemingen Talent naar de Top ondertekenen, een vrijwillig convenant om vrouwen meer kansen te geven. In hun monitor van 2010 moet Talent naar de Top toegeven dat de grotere Nederlandse multinationals ondervertegenwoordigd zijn, evenals bedrijven uit de industrie, bouw en handel en horeca. Het zijn vooral non-profit en overheidsinstanties die het charter willen onderschrijven.

Van de ondertekenaars voldeed bovendien een meerderheid  in 2010 niet aan de vrijwillige afspraken:

Van de ondertekenaars uit 2010 heeft 33% geen doelstellingen bepaald en 64% heeft niet bepaald hoe en wanneer de doelstellingen moeten worden bereikt (strategie). Voor de onderteke­naars uit 2008 en 2009 geldt dit voor 17% respectievelijk 47%. Meer dan 50% van de ondertekenaars uit 2008 en 2009 en bijna alle ondertekenaars uit 2010 hebben geen toereikend beleidsdocument. Daarmee voldoen deze ondertekenaars niet aan de charterrichtlijnen

Als het beeld al zo is bij organisaties die in principe aangeven welwillend te zijn, dan vraag je je af hoe het zit met de bedrijven die zelfs hiertoe niet bereid zijn. Oh wacht, dat weten we. Dat zijn die 52% bedrijven met louter mannen in de top. Wiens directeuren volhouden dat er nou eenmaal te weinig capabele vrouwen beschikbaar zijn. Omdat ze niet willen en niet kunnen en dan verdorie ook nog het lef hebben zwanger te worden. Datzelfde Talent naar de Top vecht hard tegen deze vijandige mentaliteit. Vrouwelijk toptalent is namelijk niet schaars, je moet het talent alleen wel willen zien. Dat lukt niet als je blijft recruteren uit het besloten wereldje van de Erasmus Universiteit, de TU Delft en de vriendjes van de golfclub.

Alleen TNT slaagde er volgens Talent naar de Top in dertig procent vrouwen in de gelederen op te nemen. Als enige voldoet dit bedrijf al aan de beoogde EU-norm waar Eurocommissaris Reding zich hard voor wil maken. Opvallend genoeg ging TNT niet failliet. Voor zover we weten toont de onderneming tot nu toe ook weinig initiatieven om de werkzaamheden naar China te verplaatsen. Misschien moeten mensen als Keyner en Bouwens daar eens een kijkje nemen, in plaats van angst te zaaien en vooroordelen te spuien.

UPDATE: We hebben pech dat Nederlandse bobo’s het tot nu toe houden op impliciet seksisme en versluierend taalgebruik. In Australië zei ’s lands meest populaire dj gewoon openlijk in zijn radioshow dat vrouwen de boel de vernieling in helpen zodra ze op machtige en invloedrijke posities terecht komen. Kijk, openlijke haat, daar kun je tenminste iets mee. Er ontstond prompt een Destroy the Joint Facebook groep, je kunt T-shirts kopen, Twitteren, op Youtube Destroy the Joint filmpjes bekijken, enzovoorts enzovoorts. Zulke makkelijke doelwitten bieden Nederlandse directeuren en hoogleraren niet. Terwijl de cijfers toch echt boekdelen spreken:

Obama eert vooruitgang voor vrouwen

Na de Republikeinen hielden nu ook de Democraten hun conventie. Het contrast kan niet duidelijker zijn. Waar Ann Romney het hield op ‘tsja, vrouwen hebben het nou eenmaal moeilijker dan mannen, wat kunnen jullie toch goed lijden, hier, een aai over jullie bolletjes’, sneed Michelle Obama in haar speech expliciet het thema aan van baas in eigen buik. En verbond ze vooruitgang voor vrouwen aan andere historische bewegingen, zoals de emancipatie van arbeiders en mensen met een getinte huidskleur.

Obama tijdens haar toespraak voor de Democratische conventie.

Opiniebladen lieten niet na om te benadrukken dat de speech van Obama veel enthousiaster werd ontvangen, en veel eerlijker over kwam. Tegelijkertijd noteerden commentatoren ook dat Obama, als vrouw, en als zwarte vrouw, nog steeds beperkt wordt. Die verandering is al langer gaande. Toen ze in 2004 voor het eerst optrad in het publiek, zei ze nog dingen die een vrouw van echt nooooit behoort te zeggen. Zoals:

“I cannot be crazy, because then I’m a crazy mother and I’m an angry wife,” she told The Chicago Tribune about balancing her husband’s Senate run with the rest of their lives. “What I notice about men, all men, is that their order is me, my family, God is in there somewhere, but me is first. And for women, me is fourth, and that’s not healthy.” “I’ve had to come to the point of figuring out how to carve out what kind of life I want for myself beyond who Barack is and what he wants,” she continued, on a more poignant note.

Acht jaar later heeft Michelle Obama geleerd van alle kritiek en schrik en verwijten dat ze haar man overvleugelt of zelfs castreert. Ze beperkt zich tot de zorg voor het thuisfront, en hield zich verre van expliciet politieke toestanden.

Die situatie kwam ook terug in haar speech. Net als Ann Romney beschrijft ze vrouwen toch vooral in termen van hun relaties tot anderen. En ook al besteedde ze aandacht aan diverse emancipatiebewegingen in de geschiedenis van de V.S., het eindigt toch bij ‘Mom in Chief’ als allerbelangrijkste taak waar ze zich voor gesteld ziet. :

If you feel let down by an arc that begins with anti-colonialism, immigration and women being dragged to jail, but returns to the cult of motherhood, you’re not alone. […] But for a black woman whose embrace of the most uncontroversial causes imaginable still managed to incite right-wing hysteria, who had to prove her normalcy and demureness and maternal love in the face of broad dehumanization, even mom-in-chief is something — even if it’s not everything. And her speech tonight could make you think that maybe, just maybe, that could change too.

Dat geeft hoop…

Man veegt vrouwenquotum van tafel op basis van…. ja, wat eigenlijk?

Errol Keyner werkt als adjunct-directeur en krijgt via Z24, met links via dagbladen zoals Volkskrant en Trouw, een podium om zijn afkeer van een vrouwenquotum te ventileren. Op persoonlijke titel, haast hij zich erbij te vertellen. Keyner voelt zich geprikkeld omdat Eurocommissaris Reding nu echt ernst wil maken met het invoeren van een quotum voor vrouwen aan de top. Dat kan en mag niet, vindt Keyner. De Zesde Clan besteedt graag aandacht aan zijn redenaties, want hij geeft een goed inkijkje in de mentaliteit die vrouwen op hun plek houdt.

Vrouwenquota hebben bewezen effect. Nog een reden voor Keyner om erg bang te worden….

Wat roept Keyner over vrouwenquota? Welnu, achtereenvolgens dit:

  • Quota discrimineren capabele mannen ten faveure van minder competente vrouwen
  • Er zijn veel meer mannen dan vrouwen die de ambitie, ervaring, kennis en talenten hebben om de rol van commissaris zinvol te vervullen
  • discriminatie speelt wel een rol, maar een ondergeschikte
  • Het lijkt dan een kwestie van geduld alvorens de goed opgeleide meisjes geboren rond 1960 rijp zijn voor een commissarispositie
  • De top is alleen haalbaar als rücksichtslos alles wordt opzijgezet voor dat ene. […] Op Reding na, begrijpt ieder zinnig mens dat de top vrijwel onhaalbaar is wanneer je er een decennium tussenuit piept om je grotendeels op het moederschap te richten.
  • als uiteindelijk de top wordt gehaald, heeft de commissaris geen last van het stigma dat ze die positie aan quota te danken heeft.

Dat zijn nogal wat beweringen. Waarop baseert hij zich? Verder dan dat ‘ieder zinnig mens’ dit alles wel weet, komt hij niet. Onderzoeksresultaten, cijfers, uitkomsten van kwalitatieve analyses, het ontbreekt. Geen idee waar Keyner al deze wijsheden vandaan haalt. Het hoofdargument blijkt ‘ik moet er niks van hebben omdat het slecht is en ik er niks van moet hebben’. Lekkere logica van deze meneer.

Daarnaast vertoont zijn verhaal enorme gaten. Zo spreekt Keyner van keuzes zonder de context mee te nemen. Niemand maakt keuzes in het luchtledige. Culturele normen en waarden, randvoorwaarden zoals belastingstelsel en kinderopvang, de manier waarop de economie is ingericht, het speelt allemaal mee. Door dat allemaal weg te laten is het lekker makkelijk om problemen van tafel te vegen. Als er al een probleem is, is dat haar schuld, had ze maar beter moeten kiezen.

Keyner stapt ook heel gemakkkelijk over discriminatie heen. Hij erkent wel dat er iets structureels scheef zit, maar schuift dat weg als zijnde niet zo belangrijk:

Toegegeven, dat zou betekenen dat een kwart in plaats van de huidige 14 procent van de commissarissen vrouw zou moeten zijn. Discriminatie speelt zonder twijfel een kwalijke rol. Voor de goede orde: een ondergeschikte rol.

Punt. Daar houdt het op. Maakt u zich geen zorgen, dames, niks aan de hand, het valt echt reuze mee met de loonkloof tussen mannen en vrouwen, de discriminatie van vrouwen die het wagen zwanger te worden, de structurele onderwaardering van vrouwen en het vrouwelijke, de manier waarop blanke mannen blanke mannen benoemen en talentvolle vrouwen niet eens zien. Als dat en meer al een rol speelt zal dat echt niet zoveel invloed hebben op uw loopbaan, hoor.

Keyner grossiert ook in beladen taalgebruik. Minder netjes gezegd: stemmingmakerij. Zo moet Eurocommissaris Viviane Reding het ontgelden. Ze ‘heeft het op haar heupen’. Nou, als een vrouw het op haar heupen heeft, dan weten we het wel, he?!? Volgens Keyner lijdt ze ook aan ‘blind doorzettingsvermogen’ en ‘frustraties’. Keyner spreekt daarnaast van het ‘door de strot duwen’ van een quotum, bedrijven ‘het mes op de keel’ zetten. Toe maar. Het is nog net niet de Derde Wereldoorlog en de Totale Ondergang van het Bedrijfsleven.

Het is het oude liedje. We moeten vooral geduld hebben, heel veel geduld, dan komt het vanzelf wel goed. Op miraculeuze wijze. Als die domme vrouwtjes maar slimmere keuzes maken, zelf zorgen voor een echtgenoot die hen steunt, familieleden die de kinderen willen opvangen, niet zo zeuren over dat tikkeltje discriminatie, en zonder veranderingen te eisen zichzelf aanpassen aan de manier waarop je volgens Keyner carrière behoort te maken. Namelijk door alles opzij te zetten en je tweehonderd procent in te zetten voor je werk, je werk en nog eens je werk.

Keyner toont zich daarmee een conservatieve man van de oude stempel. Geen woord over de beweging om de arbeidscultuur kritisch te onderzoeken, te pleiten voor een inrichting van de economie en de maatschappij zodat mensen zorg en betaalde arbeid kunnen combineren zonder zichzelf als arbeidskracht te diskwalificeren. Iets waar feministe Joke Smit al in de jaren zeventig voor streed.

Nee, van Keyner moet alles hetzelfde blijven. Voor hem is het vanzelfsprekend dat een topfunctie alleen is weggelegd voor mensen die de vereiste tachtig urige werkweken kunnen draaien omdat er thuis iemand is die voor al het andere zorgt. Waarbij die persoon aan de top toevallig bijna altijd een man is, en degene die thuis de boel draaiende houdt geheel toevallig bijna altijd een vrouw. Toeval, echt waar.

Ondertussen, in de echte wereld. Noorwegen voerde een vrouwenquotum in en bleef gewoon bestaan. Sterker nog, het gaat economisch goed met het land. Feit.

Huiswerk leert meisjes de hoer te spelen

Dat is een mooie huiswerkopgave die een dochter van columniste Sylvia Witteman meekreeg. Als leerlinge in de derde klas van het gymnasium kreeg ze wiskundige berekeningen onder ogen die slaan op een situatie waarbij Mooie Mies kusjes verkoopt, en ene Does betaalt voor bescherming plus een vast bedrag per kusje. Bereken de omzet nodig om zo en zoveel euro te verdienen, of bereken aan de hand van een gegeven omzet hoeveel geld Does ontvangt voor de verkochte kusjes.

WTF??? Tweette Witteman terecht. ‘Uw oordeel graag’. De reacties lieten niet op zich wachten:

@sylviawitteman Waaaaaaaat! Mooie Mies is een prima hoer-in-wording, nu nog leren onderhandelen met haar pooier.#dichtdieschool

Wie verzint zoiets? Het zijn meisjes en jongens van een jaar of veertien die dit onder ogen krijgen. Of hebben de docenten die hier geen probleem in zagen teveel naar South Park gekeken? (Waarbij de Zesde Clan wil aantekenen dat vrouwen in woord en daad ook hier onderop belanden – de vrouw is de ‘bottom bitch’)

 

Slechte moeders! (Over de vaders praten we niet)

Webmagazine Jezebel vond weer een mooi voorbeeld van de manier waarop seksistische manieren van wetenschap bedrijven vrouwen een slechte naam geven. Het ging in dit geval om een onderzoek naar de tijd die moeders besteden aan hun kinderen, met name op het gebied van voeding en beweging. Vooral werkende vrouwen doen te weinig, zodat hun kinderen inactief en dik worden. Schande! Totdat je je afvraagt: en de vaders dan?

Jezebel maakt duidelijk dat het blad het echt niet op wetenschappers gemunt heeft. Maar als wetenschappers onbewuste vooroordelen verwerken in hun studies, ontstaan er problemen:

It’s not that we’re “science-shaming;” it’s that way too often gender bias becomes head-bangingly clear once you take a closer look. […] One of the most frustrating aspects of studies like these is how quickly they’re shared around the internet, from personal blog to big blog to, finally, a newspaper article, thus reinforcing hurtful stereotypes that aren’t even necessarily correct. Next time research makes you feel bad about your career/lifestyle/dating/whatever choices, take a closer look.

In dit geval was dat hard nodig, want even kritisch lezen maakte duidelijk dat de hoofdonderzoeker, John Cawley, ‘professor of policy analysis and management and of economics’ aan het Cornell’s College, denkfouten maakt. In een persbericht stellen de onderzoekers dat met name werkende vrouwen minder tijd besteden aan hun kinderen. Kritische lezers kwamen onmiddellijk in het geweer tegen die denkwijze. Want wat het onderzoek aantoonde was dat vaders tussen de 13 en 41 minuten per dag tijd aan hun kinderen besteden, terwijl moeders 277 tot 410 minuten per dag bezig zijn met hun kinderen:

When your research indicates that the time fathers – working or not – spend on activities related to kids’ eating and exercise is in the tens of minutes, while the time mothers – working or not – spend is in the hundreds of minutes, suggesting that moms are to blame shows clear gender bias about expected household activities and contributions to childcare. The whole focus on women’s activities — with men’s as an afterthought — reeks of blaming working women.

Dat is de reden waarom weldenkende mensen aanstoot nemen aan dit soort koppen en persberichten. Dat een werkende man dagelijks nauwelijks een kwartier aanwezig is in het leven van zijn kind, is geen probleem. Hij houdt zich immers aan het script. De kost verdienen, fulltime werken, zo hoort een man dat te doen. Dus geen woord over zijn gedrag, en al helemaal geen negatieve oordelen als zou hij zijn kinderen negeren en dik maken. Werkende vrouwen daarentegen doorbreken de norm dat ze thuis bij de kinderen moeten zitten. Dus maken zij er een zooitje van:

The headline ignores the father’s role and focuses on how the mother is fucking up her kids, stating in the paper’s abstract that the findings “suggest plausible mechanisms for the association between maternal employment and childhood obesity.” Ladies: if you’re gainfully employed, your kid will get called “fatty” on the playground. Quit your jobs.

Het kan echt beter. De Stanford universiteit zette een uitstekende website op met allemaal methoden om alert te blijven op gender en te voorkomen dat onbewuste vooroordelen met je wetenschappelijke werk aan de haal gaan. De Zesde Clan hoopt dat professor John Cawley van zijn fouten leert en de volgende keer eerst een kijkje op Gendered Innovations neemt, voordat hij dit soort persberichten de wereld instuurt.

Nieuwsronde

Vrouwen in Tunesië vechten voor hun rechten, Nederlands-Belgische samenwerking geeft vrouwenvoetbal nieuwe kansen, de Amerikaanse presidentskandidaat Romney kiest een voor vrouwen bijzonder eng maatje, en de ontwikkelingen rondom actrice Kristen Stewart laten zien dat de dubbele moraal nog ijzersterk is. En wist je dat je de mogelijkheid om zelf producten te recenseren bij sites als Amazon.com als wapen kunt gebruiken? Onder andere pennen voor haar kregen deze behandeling. Dat en meer in deze nieuwsronde.

Helen Gurley Brown, hoofdredactrice van Cosmopolitan, overleed. Ze had een grote invloed in en op de media.

  • Wat? Kristen Stewart bedroog haar vriendje van de Twilight films? Dump die trut! Stewart mag niet meespelen in het vervolg op Sneeuwwitje en de jager. Alle mannen betrokken bij het schandaal kunnen ondertussen ongehinderd verder met hun werkzaamheden. Niemand die maatregelen tegen hen neemt of hen het brood uit de mond stoot.
  • Samenwerking tussen Nederland en België moet vrouwenvoetbal een nieuw elan geven. De schaalvergroting zorgt voor een interessanter toernooi en geeft meisjes hopelijk meer heldinnen wiens prestaties ze kunnen nastreven. Want een positief voorbeeld geeft moed en laat zien dat het kan, vrouwen die voetballen.
  • Helen Gurley Brown overleed. Ze werkte als secretaresse, maar wist zich op te werken tot hoofd van Cosmopolitan. Ze wist het tijdschrift te transformeren van noodlijdend blad tot koploper op het gebied van vrouwen, seksualiteit en uiterlijk. Volgens de biografie Bad Girls Go Everywhere zouden succesvolle series als Sex & The City onbestaanbaar zijn geweest zonder Gurly Brown. Zij pleitte ervoor dat alleenstaande vrouwen ook recht hebben op een actief seksleven en moesten kunnen gaan en staan waar zij wilden. In haar tijd een revolutionaire boodschap.
  • Tunesische vrouwen hielden onlangs een massale demonstratie. Ze willen niet dat de regering hun rechten en vrijheden inperkt. Het gevaar komt van orthodoxe islamitische groepen, die eisen dat het gematigde regime vrouwen ‘hun natuurlijke rol’ teruggeeft. Dat zijn mooi klinkende codewoorden voor ‘terug in je hok jij’.
  • De Amerikaanse presidentskandidaat Mitt Romney koos een maatje om, bij winst, vice president te worden. Dat zou heeeel slecht nieuws voor vrouwen zijn. Ryan wil een kleine overheid die zich beperkt tot kerntaken, en één van die kerntaken is vrouwen reduceren tot een envelop waar een baby uit moet komen. Vrouwen hoeven niet te hopen op gelijk loon voor gelijk werk, of laagdrempelige zorg van Planned Parenthood. Daarnaast wilde Ryan een wet hebben die het voor verkrachters mogelijk zou maken hun slachtoffer te dwingen haar door de verkrachting veroorzaakte zwangerschap te voldragen. Ja, dat leest u goed. Ook op andere gebieden heeft Ryan nogal dubieuze ideeën.
  • Abortus blijft onder vuur liggen. Gelukkig zijn er artsen die de moed hebben om iets te vertellen over de praktijk van alledag: ”The late Senator Daniel Patrick Moynihan once said, “Everyone is entitled to his own opinion, but no one is entitled to his own facts.” Reproductively speaking, the facts of Mississippi are: high teen and unintended pregnancy rates, high infant mortality, high maternal mortality, and astronomical poverty, accompanied by abortion access barriers of mandatory waiting periods, parental notification laws,  biased state-mandated counseling, public scorn, and extremely aggressive protesters. These realities confront every woman in the state with an undesired pregnancy, or a wanted-but fatally flawed one. Their need for safe, compassionate, medical care, in this instance abortion, calls compellingly to anyone who would listen.”
  • Sites als Amazon.com bieden je de mogelijkheid producten te recenseren. Honderden mensen doen dit inmiddels, en gebruiken de recensies als wapen tegen belachelijke producten. Zoals BIC pennen voor haar, in roze! Jij wist zeker niet dat je dit soort pennen NU nodig hebt, he? Veel andere mensen ook niet. Ze togen massaal naar de recensiepagina bij de Engelse afdeling van Amazon. Hilarische berichten volgden,,Good Lord, what is the world coming to? Allowing women to write?! With a pen?! Next they’ll be giving monkeys machine guns!”