Canadese politie wuift aangiften verkrachting weg

Canadese politieregio’s wuiven gemiddeld 1 op de 5 aangiftes van seksueel geweld weg. Volgens de agenten van dienst is er in zo’n geval niets strafbaars gebeurt, klaar. Eerder bleken politiekorpsen in de V.S. over dezelfde blinde vlek te beschikken. Door aangiftes niet te accepteren en geen onderzoek te beginnen, blijven misdaden onbestraft, kunnen daders door en blijven slachtoffers in de kou staan.

Niet zo stoer als het om seksueel geweld gaat

Niet zo stoer als het om seksueel geweld gaat

De Canadese cijfers kwamen met veel moeite boven water, nadat de krant Globe and Mail honderden verzoeken om informatie indiende. Uit het door hardnekkige journalisten verkregen overzicht blijkt dat korpsen onderling grote verschillen tonen. Zo kent de regio New Brunswick twee politieposten die ongeveer hetzelfde aantal bewoners onder z’n hoede heeft. In het ene gebied, Fredericton, komen agenten tot 16% ‘valse’ of ongefundeerde aangiften, terwijl dat in Saint John oploopt tot een bizarre 51%.

Daarnaast kwamen rare verschillen per regio naar voren. Zo zou in Mississauga een kwart van de aangiften nergens op gebaseerd zijn, terwijl de politie in een grote stad als Toronto 7% ongefundeerd vindt. In sommige regio’s loopt het percentage aangiftes die volgens de politie nergens op slaan, op tot 60%. Commentatoren wijten deze situatie aan vooroordelen tegen vrouwen, waardoor agenten onwillig zijn om vrouwen te geloven en een onderzoek te starten. Die houding verandert valse aangiften in een mensenrechten-kwestie die past in een problematisch patroon:

Systemic discrimination in policing remains a significant human-rights issue in Canada and one that the Ontario Human Rights Commission has been tackling for well over a decade. Beyond the issues of unfounded sexual-assault cases, this includes failing to properly investigate thousands of cases of missing and murdered indigenous women and girls. It includes the overpolicing of black, Middle Eastern and indigenous men based on stereotypes. And it includes excessive use of force on people with mental-health disabilities. The end result is that some groups of people are overrepresented in our criminal justice system while some criminals are free to walk our streets.

Het beeld lijkt heel erg op dat van de Verenigde Staten. Ook daar kwamen grote, onverklaarbare verschillen aan het licht tussen politieposten. Scottsdale, Arizona registreerde 46% ”valse” incidenten van verkrachting in de periode van 2009 tot en met 2014. In Grand Prairie, Texas,  36%. Pittsburgh registreerde de politie 30% ”valse” aangiftes en in Baltimore 34%. Eén korps wilde zelfs beweren dat 54% van de aangiften nergens op slaat. Ja ja….

Canadese autoriteiten dringen bij de politie aan op een grondig onderzoek naar al die zogenaamd valse of onbewezen aangiften. De politie zou zaken alsnog in onderzoek moeten nemen en excuses aanbieden aan slachtoffers die impliciet voor leugenaar uitgemaakt werden.

Ook kijken betrokkenen met veel belangstelling naar een experiment in de stad Philadelphia. Daar werken agenten al zeventien jaar samen met lokale belangenverenigingen en  vertegenwoordigers van een Women’s Law Project. Zij bestuderen aangiftes van seksueel geweld en adviseren de politie. Sindsdien daalde het aantal valse aangiften van 18% naar 4%. Ter vergelijking: deskundigen gaan bij seksueel geweld uit van 4 tot maximaal 8% ongefundeerde aangiften. Die 4% kun je zien als het ”normale” aantal.

Moet je nagaan hoeveel vrouwen de politie tot nu toe in de kou laat staan…. Ook in Nederland trouwens, waar gebrekkige praktijken bij de politie en zaken zoals een bedenktijd bij aangifte van aanranding, nog steeds kamervragen opleveren.

Waarom ik Jan Roos liet sterven

Beste Jan,

Sorry, ik heb je laten sterven. Ik zweer je, in het echte leven zou ik jou als echt mens echt wel helpen als je in nood was. Ik zou je bijvoorbeeld best te eten geven als je verging van de honger, of uit het water vissen als je spartelend lag te verdrinken in een gracht. Maar in pixelvorm, op Kamergotchi? Dag en nacht opletten of je aandacht, liefde of lekkere hapjes nodig had en dan acuut doen wat je vraagt of misschien zelfs opeist? Nee.

Waarom liet ik je genadeloos creperen? Ik denk onder andere aan:

  • Je partij wil de partneralimentatie drastisch inperken. Dat betekent in de praktijk dat mannen hooguit vijf jaar hun ex moeten ondersteunen. Dit terwijl uit harde cijfers blijkt dat mannen die dit doen, er in et slechtste geval 6% op vooruit gaan met hun netto inkomen. En in de context van een anderhalf verdienersmodel waarbij wij als samenleving alle risico’s bij de vrouw neerleggen. Deze maatregel is zodoende zeer vrouwvijandig.
  • Jij en je partij zien de gelijkwaardigheid van man en vrouw alleen in de context van radicale islam. Met dat standpunt schaar je je aan de zijde van Nederlandse mannen die vinden dat enge radicalen met hun tengels van vrouwen af moeten blijven. Die regel geldt echter niet voor jou:  op een van alcohol doordrenkt feestje liet je je omringen door halfnaakte vrouwen, en er gaan hardnekkige geruchten rond dat je vrouwen in borsten of billen knijpt.
  • Je houdt van vrouwenhaters zoals Thierry Baudet. Je zocht samenwerking met diens Forum voor Democratie. Baudet is berucht vanwege zijn lofbetuigingen aan het adres van zogenaamde ‘pick up artists’: mannen die andere mannen leren om vrouwen te belagen en koste wat kost in bed te krijgen. Volgens Baudet willen vrouwen niet gerespecteerd worden: ”de realiteit is dat vrouwen overrompeld, overheerst, ja: overmand willen worden”. Ook wel genoemd: aanranding of verkrachting. Geen probleem voor jou, Jan.
  • Je promoot jouw partij als een partij met kloten. Dat klinkt triviaal, maar taal is het venster waardoor je de wereld bekijkt. Met ‘kloten’ beroep je je op een biologisch aspect waar vrouwen niet over beschikken. Dit veelzeggende taalgebruik versterkt het machogehalte in de politiek. Je sluit vrouwen buiten en versterkt het patroon waarbij mensen politiek symbolische definiëren als iets mannelijks, van mannen.
  • Je hebt maar twee vrouwen op je kandidatenlijst. Terwijl die lijst 17 personen telt. Twee op de zeventien, dat is een verwaarloosbaar percentage. Fijn dat het duo wellicht steun kan hebben aan elkaar, maar blanke mannen domineren alles.
  • Je roept op Twitter dat vrouwen een beurt moeten krijgen. Daar mag je niks van zeggen want dan volgt een minachtend snerend ‘zoek je aandacht, mop?’ Echt, het maakt niet uit, vroeg of laat zal een malloot over een piemel beginnen, die in een vrouwenlijf moet. Ongeacht wat de vrouw daarvan vindt. Jan, je hebt blijkbaar net als Thierry niet door dat je praat over aanranding en verkrachting:

Jaaroverzicht Lezeres des Vaderlands: een must-read

Iedereen die meent dat kwaliteit ‘vanzelf’ boven komt drijven, iedereen die vindt dat vrouwen gewoon beter hun best moeten doen om hun boeken gepubliceerd te krijgen, iedereen die zich afvraagt ‘waar zijn de vrouwen toch?’ zouden het jaaroverzicht van de Lezeres des Vaderlands als must-read op hun lijstje moeten zetten. De cijfers zijn overduidelijk (70% m-30% v) en als niemand iets wil doen omdat eerst anderen iets zouden moeten veranderen, zitten we over vijftig jaar nog steeds met blanke eenheidsworst.

Eerst de feiten. Na een jaar turven en tellen blijkt de aandacht voor vrouwelijke auteurs steken op 30%. Dit aandeel van circa eenderde komt ook terug in andere landen, zoals Australië of in de VIDA-tellingen uit de V.S. Het gaat om een structurele blinde vlek voor alles wat buiten het veld van blank en mannelijk valt. Daardoor halen schrijfsters de krantenkolommen slechts mondjesmaat, ongeacht hun werk.

In Nederland zouden vooral Het Parool en Vrij Nederland zich moeten schamen: die redacties komen niet verder dan rond de 20%. Dat het echt anders kan bewijst dagblad Trouw, met gemiddeld 40%. Niet geheel toevallig werken bij Trouw de meeste vrouwelijke recensenten en bij Vrij Nederland de minste, merkt de Lezeres op. Hulde aan Trouw! Allemaal een voorbeeld nemen aan die krant! Wordt abonnee van Trouw! Hoera!

Bij het stukken tellen hield de Lezeres geen rekening met de omvang van artikelen, en de plek binnen een boekenbijlage – prominente voorin met foto, of ergens achterin bij de korte signalementen. Zou ze dat aspect meegenomen hebben, dan duikelt dat gemiddelde van 30% aandacht voor vrouwen verder omlaag. Zowel in week 4 als in week 6  telde ze dit wel mee, en bleken stukken over vrouwen bij bijvoorbeeld de Volkskrant structureel korter te zijn en in de marge te staan. Op die manier ontstaat een tweede vorm van structurele marginalisering, binnen de geturfde marginalisering.

Tot slot maakt de Lezeres des Vaderlands korte metten met smoezen van het type ‘ja maar misschien  publiceren vrouwen minder boeken, uitgeverijen moeten ook wat doen, waarom heb je zo de pik op arme onderbetaalde krantenrecensenten’ enz enz. Welnu, verwijzen naar het aanbod uitgeverijen of andere schakels in de literaire wereld, is een manier van wegduiken:

Het is zeker zo dat waar je je schijnwerper ook zet in deze keten, vrouwen ondervertegenwoordigd zijn. Zelf heb ik al eens laten zien dat leeslijsten op middelbare scholen ook allesbehalve divers zijn. Dat betekent ook dat iedereen in de keten naar een schakel vóór zich kan wijzen om het probleem – en de verantwoordelijkheid – van zich af te schuiven. Dan verandert er echter nooit iets. […] Er wordt veel meer geproduceerd dan gerecenseerd, dus een boekenbijlage kán makkelijk diverser bespreken dan nu gedaan wordt. […] We zijn niet ‘vanzelf’ op weg naar meer gelijkheid, daar moet actief aan gewerkt worden.

Aan dat argument kan ik er nog eentje toevoegen. Kranten en andere media hebben de functie van poortwachter. Boeken waar zij aandacht aan besteden, komen beter onder de aandacht van lezers. Daarom houden uitgeverijen nauwlettend in de gaten welk boek De Wereld Draait Door in de etalage zet. Hun Boek van de Maand belandt daarna steevast in de toptien van de Bestseller 60. En daarom reageerden comics-fans zo teleurgesteld toen de New York Times een rubriek over dat genre schrapte – het wordt nu lastiger om uit te vogelen welk album je wil lezen, wat de aanbevolen titels zijn.

Ook op andere manieren blijken kranten en andere media poortwachters. In Australië komt tweederde deel van alle boeken uit de koker van een schrijfster. Als literaire bijlagen slaafs het beleid van uitgeverijen zouden volgen, zou het in de Australische media moeten wemelen van de artikelen over schrijfsters en recensies van hun boeken. Maar dat is niet zo. Australische boekenkaternen geven nog steeds tweederde van de kolomruimte aan mannelijke auteurs.

Kortom, op de media rust een extra verantwoordelijkheid om de situatie te veranderen. De Lezeres des Vaderlands hint dat Nederland misschien een eigen structurele telling krijgt, een instituut zoals VIDA. Dat hoop ik van harte, want de buren overzee merken dat cijfers publiceren een schok veroorzaakt in medialand en dat lekker tellen het debat naar een hoger niveau tilt:

VIDA’s count director Jen Fitzgerald says the numbers are so clear that they’re starting to change the conversation. “We have these stark blue-and-red charts that offer up data, and there’s no negating it. When we present it, it’s no longer a question of, ‘Is there an imbalance?’ Now, it’s a question of, ‘Why is there an imbalance? Do we want to change the imbalance?’ ” Fitzgerald says. “You know, the initial shock of, ‘Oh my goodness, are we really seeing 75 percent men across the board?’ to a question of, ‘Why are editors OK with 75 percent men across the board?’ “

Vrij Nederland, Parool, Volkskrant, NRC enz.: de bal ligt bij jullie. Doe er iets goeds mee.

Nieuwsronde

Feminisme in de Zuid-Koreaanse gaming industrie, succesvolle sopranen uit 1850, Russische mannen mogen straffeloos Russische vrouwen slaan, de bestrijding van het Zika-virus, straatintimidatie wordt wellicht strafbaar, dat en meer in deze nieuwsronde

  • Vrouwen die graag gamen komen hopen haat en minachting tegen, maar het verzet tegen die seksistische behandeling neemt toe. Vrouwen groeperen zich rondom een fictief vrouwelijk personage uit het spel Overwatch en voeren actie om mensen bewust te maken van de situatie.
  • Elizabeth Taylor Greenfield… noooooit van gehoord. Zij blijkt een Afro-Amerikaanse sopraan die in 1851 een zeer succesvolle tournee door de V.S. maakte en met haar talent alle vooroordelen over primitieve zwarten overhoop gooide. Met haar optredens maakte ze de weg vrij voor andere Afro-Amerikaanse artiesten, zoals Sissieretta Jones en Audra McDonald.
  • Groot nieuws voor de organisatie die straatintimidatie aan wil pakken: de PvdA diende een initiatiefwet in om deze vorm van openbare agressie strafbaar te stellen. Denk aan vrouwen voor hoer uitmaken, met een groepje omsingelen, vertellen welke seksuele handelingen ze met haar willen verrichten, dat en meer zou de status van overtreding moeten krijgen. De politie kan dan situaties onderzoeken, straatintimidatie opsporen en boetes uitdelen. Ook gemeenten zoals Amsterdam werken al aan hun eigen anti-straatintimidatie regels.
  • Vrouwen moeten blij zijn dat hun man ze slaat. Aldus columnist Yaroslav Korobatov over een nieuwe Russische wet die huiselijk geweld uit het strafrecht haalt. Alleen verkrachting en het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel blijft strafbaar. ”Het voortaan oogluikend toestaan van mishandeling is het gevolg van een succesvolle lobby van ultraconservatieve politici in het land,” constateert Joop.nl.
  • De eerste vrouw als leider van het Holland Festival is het snelst weer weg, kopt Dagblad Trouw. Ruth MacKenzie verhuist na de editie van 2018 het Holland Festival naar Frankrijk, om het Parijse Théâtre du Châtelet te leiden. Ze heeft het Festival dan vier keer gedraaid. De mannen deden gemiddeld zeven edities.
  • Patricia Paay besloot in het openbaar te treden om te praten over de gevolgen van een seksfilmpje. Onbekenden publiceerden dat filmpje op diverse websites. In een positief ontvangen interview bij Jinek vertelde Paay dat haar leven nu een nachtmerrie is: ”Ze komt haar huis niet meer uit, voelt zich bekeken. “Wat erg voor u,” had een taxichauffeur gezegd. Om in één adem door te vragen of ze écht van plasseks houdt.”
  • Zika bestrijden en voorkomen dat dit virus schade toebrengt aan baby’s? Top. Dat in die strijd vrouwenrechten sneuvelen? Niet top. Regeringen eisen dat vrouwen voorkomen dat ze zwanger worden, dat vrouwen niet naar andere landen reizen en dat vrouwen voorkomen dat ze verkracht worden en dan alsnog zwanger raken. Op die manier schuift de samenleving de verantwoordelijkheid  voor de ziekte af op vrouwen, zodat die nog meer problemen krijgen bovenop al bestaande problemen zoals armoede, geweld, zware zorgtaken en andere toestanden.
  • Na de aandelencrisis van 2008 verzuchtten experts dat alles anders zou zijn geweest als het Lehman Sisters was geweest in plaats van Lehman Brothers: vrouwen zouden de crisis hebben voorkomen. Grappig maar waar: bij een soortgelijke aandelencrisis in 1720 gebeurde het omgekeerde. Mannelijke experts wezen vrouwen aan als de schuldige. Om uit de crisis te komen moesten mannen weer mannen worden, en moest vrouwen buiten de beursvloer blijven.
  • De regering van El Salvador verleende gratie aan Sonia Tábora, een vrouw die 30 jaar de cel in moest voor een miskraam.  Een conservatieve regering, gesteund door de Katholieke Kerk, maakte het afbreken van een ongewenste zwangerschap in 1998 totaal verboden, zonder enige uitzondering. Sindsdien belandden honderden vrouwen na een miskraan in de cel. Er gaan inmiddels stemmen op om abortus weer toe te staan in geval van incest, verkrachting of als het leven van de moeder in gevaar is. Deze gratie kan daar een voorbode van zijn…. Wie weet….

Politicus: zwangere vrouw is omhulsel

We hadden al Amerikaanse politici die vrouwen vergeleken met koeien en varkens. En politici die anti-abortus voorstellen opnamen als onderdeel van landbouwwetten. Maar nu hebben we een politicus uit Oklahoma die openlijk stelt dat zwangere vrouwen een omhulsel zijn. Ze hebben geen eigen rechten meer over wat er met hun lijf gebeurt. Zo. Duidelijk! Vrouwen zijn geen mensen, maar dingen.

In het Engels klinkt de woordkeuze van Republikein Justin Humphrey nog horror-achtgier dan ik het vertaal. Hij gebruikt de term ‘host’. Dat kan gastheer/vrouw voor mensen betekenen, maar je kunt ook de host zijn van parasieten, virussen of monsters. Jezebel liet de berichtgeving over de uitspraken van Humphrey dan ook vergezeld gaan van een foto uit horrorfilm Alien. Humphrey stelt:

“I understand that they feel like that is their body,” he said of women. “I feel like it is a separate — what I call them is, is you’re a ‘host.’ And you know when you enter into a relationship you’re going to be that host and so, you know, if you pre-know that then take all precautions and don’t get pregnant,” he explained. “So that’s where I’m at. I’m like, hey, your body is your body and be responsible with it. But after you’re irresponsible then don’t claim, well, I can just go and do this with another body, when you’re the host and you invited that in.”

Humphrey vindt dat die domme omhulsels niet zelf over over hun lijf mogen beslissen. Ze zouden alleen een zwangerschap af mogen breken als de erbij betrokken man toestemming geeft. Dit is iets wat de wet sinds 1992 expliciet verbiedt omdat het tegen de grondwet indruist. Dat maakt Humphrey niet uit. Desnoods mag de man in zijn voorstel een DNA test eisen om zijn vaderschap vast te stellen – waarna de vrouw die procedure uiteraard moet doorstaan, want de foetus zit in haar lijf.

Diverse feministen proberen een positieve kant aan de hele gang van zaken te vinden. Zo stelt auteur Jessica Valenti dat Humphrey complimenten verdient omdat hij zegt waar het op staat. Geen omslachtig gedoe over de gezondheid van vrouwen of hun psychische toestand of wetgeving om klinieken om te toveren tot medische forten. Nee, gewoon, openlijke vrouwenhaat. Pats, recht in je gezicht. Duidelijk!

Webmagazine Jezebel kwam met suggesties voor nieuwe teksten op ansichtkaarten:

“Congratulations on becoming a host and inviting that in!” is a truly beautiful thing to say to a pregnant woman. Hallmark should start printing that on cards for baby showers.

De Huffington Post voelde de noodzaak om onder de kop een onderkopje te zetten met de bevestiging dat dit echt is, realiteit, geen verzinsel, geen nepnieuws. Nee, zo praat een conservatieve politicus met de macht wetgeving te introduceren.

Tot slot: Het Verhaal van de Dienstmaagd, van Margaret Atwood, staat opnieuw in de bestsellerslijsten, Haar science fiction over een fundamentalistisch Verenigde Staten waar vrouwen letterlijk fokvee zijn geworden, staat opnieuw in de belangstelling. Alles wat ervoor zorgt dat mensen gaan lezen en kennis maken met goede romans, is wat mij betreft prima. Plus, geen situatie zo naar, geen voorstel zo wreed en vrouwenhatend, of een kitten maakt het beter. Want:

“Let’s pray that nothing happens that would make us all pick up ‘The Road.’”

Dus ter afsluiting: hier, een troostend katje.

Ruim helft docenten en ouders discrimineren meisjes en jongens

57% van de leraren geven toe dat ze meisjes en jongens (onbewust) stereotyperen op school. Ruim de helft van de ouders geeft toe dat ze hun zonen anders behandelen dan hun dochters. En jongeren zien exacte vakken als ‘mannelijk’ en dus minder geschikt voor meisjes. Dat blijkt uit een Engels onderzoek, uitgevoerd ter gelegenheid van een Maand van de Exacte vakken.

Deze stereotypering heeft negatieve gevolgen voor meisjes. Zo maakte 54% van de ondervraagde docenten mee dat meisjes onder druk van hun ouders stopten met exacte vakken. Deze vroege uitval voorkomt dat meisjes een echte vrije keuze kunnen maken. Misschien zijn ze stiekem best ok in wiskunde, maar als dat geldt als ‘iets voor jongens’ en je ouders zeggen ‘wiskunde is veel te moeilijk voor jou, stop er maar mee’, dan moet je als kind van goede huize komen om een eigen koers te varen.

Tegen de tijd dat het gaat om studeren en een baan vinden, domineren jongens en mannen en halen werkneemsters nog geen kwart van het totaal uit bij bedrijven. Samenlevingen verspillen zodoende bergen talent.

De studie past bij eerdere onderzoeken. Zo blijken docenten de wiskundige vaardigheden van jongens al vroeg veel hoger in te schatten dan bij meisjes. Zij krijgen bij voorbaat het vertrouwen van docenten. Meisjes niet. Uit een ander onderzoek bleek vervolgens dat docenten wiskundehuiswerk van meisjes betere cijfers geven dan dat van jongens, maar alleen zolang ze niet weten of een jongen of meisje de sommen maakte. Zodra ze de sekse wisten, gaven ze meisjes juist lagere cijfers dan jongens.

Hetzelfde overkomt vrouwen als ze bijvoorbeeld software programmeren en aanbieden op een platform zoals GitHub. Gebruikers gaven hun producten hoge waarderingen, maar alleen als ze geen idee hadden of een man of een vrouw erachter zat. Zodra ze wisten dat het programma van een vrouw kwam, vonden ze het niks meer.

Kortom, docenten en ouders zijn gewoon een product van een seksistische maatschappij. We zwemmen met ons allen in hetzelfde water, geven de boodschap vervolgens door aan kinderen en zo leren kinderen al vroeg hoe het hoort. Genialiteit is een mannelijke eigenschap, weten meisjes van zes al. Aan wiskunde hoeven ze niet te beginnen want dat kunnen meisjes niet, tenzij je een uitzonderlijke freak bent. Waarna meisjes afhaken en iedereen zegt ‘zie je wel, wiskunde is niets voor meisjes.’ Zo houdt het patroon zichzelf in stand….

Ze was gewaarschuwd. Ze kreeg uitleg. Toch hield ze vol.

Zou de Republikeinse leider Mitch McConnell spijt hebben van zijn woorden? Tijdens een discussie in de Amerikaanse senaat, over de nominatie voor minister van Justitie van racist en vrouwenhater Jeff Sessions, legde hij een Democratische politica het zwijgen op. Elizabeth Warren Snow wilde een brief voorlezen van Coretta Scott King, over het racisme van de genomineerde. McConnell gebruikte daarvoor een wet uit 1836. Zijn uitleg om dit goed te praten veranderde prompt in een strijdkreet voor het feminisme.

Vrouwen verbieden in het openbaar te spreken kent een zeer lange geschiedenis, zoals historica Mary Beard onlangs in een lezing uitlegde. McConnell geeft slechts een van de meest recente voorbeelden. In het Engels klonken de woorden van McConnell om zijn actie te rechtvaardigen als volgt: “She was warned. She was given an explanation. Nevertheless, she persisted.” Oftewel: ze was gewaarschuwd. Ze kreeg uitleg. Desalniettemin bleef ze doorgaan / hield ze vol.

Dit leverde een prachtige samenvatting op van twintig eeuwen feminisme. Door de eeuwen heen hebben mannen vrouwen gewaarschuwd – doe dit of je bent een hoer, doe dat of je draait de cel in, echte vrouwen lopen niet in hun eentje op straat rond, echte vrouwen hebben geen behoefte aan het stemrecht, wees lief en hou je mond. Die waarschuwingen gingen gepaard met uitleg waarom vrouwen minderwaardig en rechteloos zouden moeten zijn. Ondanks dat hielden vrouwen vol.

En hier staan we dan, anno 2017, met hard bevochten rechten waar je regelmatig opnieuw voor moet strijden. En nog steeds snoeren mannen vrouwen de mond. Formeel, met een beroep op wetten, informeel, door vrouwen weg te pesten, zoals op sociale media gebeurt, of op het werk, bijvoorbeeld door in beoordelingen op te nemen dat vrouwen te agressief zouden zijn of moeilijk in de omgang (en ze daarna geen promotie te geven). Of door de zaken om te keren: het zijn die gemene feministen die mannen onmondig maken, boehoehoe. Dus doe niet zo vals, vrouwen, en hou je kop.

In de V.S. geldt she persisted inmiddels als een strijdkreet. Het leidt onder andere tot filmpjes en Twitter-series over andere vrouwen die ook volhielden, wat ze ook naar hun hoofd geslingerd kregen. Zo krijgen mensen, dankzij McConnell, gratis geschiedenisles over feminisme en de lange strijd van vrouwen om te gelden als mens, met alle kansen en mogelijkheden die daar bij horen.

De sneer van McConnell verenigt bovendien vrouwen van alle etnische achtergronden. Want als het gaat om ruimte in het openbaar innemen, telt gender zwaarder dan huidkleur. Wat Warren overkwam is niets nieuws, zeiden vrouwen onder andere op Twitter. Iedere vrouw die het zag weet precies wat er gebeurde.

Hoe verder? Warren las de brief voor op de trappen van het Senaatsgebouw. Het leverde een YouTube video op die 4,5 miljoen keer werd bekeken, en de teller loopt nog. Warren’s collega-senatoren Jeff Merkley, Tom Udall en Sherrod Brown lazen de brief van Loretta King alsnog voor in de Senaat. En McConnell kreeg in termen van machtspolitiek precies wat hij wilde. In een door Republikeinen gedomineerd orgaan, met vrouwenhater Trump als president, kon hij zijn achterban tevreden stellen door een vrouw aan te vallen en loodste hij de nominatie van Sessions probleemloos naar de finish.

En de Oscar gaat naar….. een man

Jaarlijks reikt de Amerikaanse filmindustrie Oscars uit, en jaarlijks blijkt welke verhalen, personages en makers de dominante cultuur belangrijk vindt: het werk van blanke mannen en de verhalen van blanke mannen. Vrouwen maken slechts 20% van de genomineerden uit. Het protest groeit, onder de noemer Oscars So Male. Hollywood heeft een enorm mannenprobleem, waardoor mannen kansen en werk aan andere mannen geven en vrouwen buiten in de kou staan.

Vakblad Variety signaleert dat de diversiteit op het gebied van huidkleur een beetje toenam en, na een aantal zeer magere jaren, nu weer opklom naar het niveau van 2007. Onder andere Octavia Spencer, Denzel Washington en Viola Davis maken dit jaar kans op een Oscar en in de categorie ‘beste film’  staan Moonlight, Hidden Figures en Fences, drie films met ras en etniciteit als belangrijk thema.

Deze relatieve vooruitgang strekt zich echter niet uit tot de seksen. Als je de acteurscategorieën even buiten beschouwing laat, domineren mannen in hoge mate. Dit jaar nomineerde de Academy of Motion Picture Arts and Sciences geen enkele vrouw voor beste regisseur of cinematograaf. De categorie scenarioschrijver leverde slechts 1 vrouw op uit een groep van minstens 10 genomineerden. Bij producenten ziet het beeld er iets gunstiger uit: negen van de 30 genomineerden zijn vrouw.

Al met al komen mannen op 80% van de genomineerden. De Academy nomineert liever een jodenhater als Mel Gibson dan een vrouw, aldus actrice Lena Dunham:

“It’s so crazy that Mel Gibson gets to make those insane movies and like scream about Jewish people on the street and then he gets to make a movie and everyone’s like, ‘But he’s an artist!’” Dunham is confident that, “If a woman went on a rant about Jews she would literally be like put in a dungeon.” Robinson inserted that, adding insult to injury, Gibson was nominated for “fucking Hacksaw Ridge,” a film she places in the cinematic genre of a “white dude jerking off about the heroism of another white man—I could not be less interested in that.”

De mannelijke dominantie is hardnekkig. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen in de periode van 2005 tot 2016 gemiddeld nooit verder kwamen dan 19% van de Oscarnominaties. Dit jaar biedt meer van hetzelfde. Alleen in de categorie ‘korte documentaires’ bevat de lijst evenveel mannen als vrouwen. Heel toevallig gaat het dan om relatief goedkope films, die je zelfstandig kunt maken met weinig middelen.

Bij de acteurscategorieën kom je altijd 50-50 uit, maar ook dan zie je opvallende verschillen. Zo hebben vrouwen in de categorie ‘beste ondersteunende actrice’ opvallend vaak rollen waarin ze een mannelijke hoofdpersoon helpen. Bijvoorbeeld als loyale echtgenote van of als de moeder van. Omgekeerd gaat het bij ondersteunende acteurs meestal om schurkenrollen, of zelfstandig opererende personages die het pad van een mannelijke hoofdpersoon kruisen, signaleert website Goldderby.

Waarom zijn lof en eer voor vrouwen en ‘vrouwenverhalen’ belangrijk? Welnu:

Because what we choose to honour doesn’t only tell us who excelled; it tells us who we are. If women aren’t integral to our storytelling, it skews the perspective of which stories are “worth” hearing, and how they’re told. At this point, you’re likely smacking your head, thinking you’ve heard all this before. Listen, I would give anything not to be still writing it. But the statistics keep forcing me to, like some film-columnist Ancient Mariner with a dead Oscar hanging around my neck.

Dus is het veelbetekenend dat wij als cultuur vrouwen marginaliseren. Het ontneemt vrouwen kansen en sluit deuren voor ze. Zo pikte Steven Spielberg het werk op van Colin Trevorrow omdat hij zichzelf in deze regisseur herkende. Hij gaf hem een miljoenenbudget en de kans om Jurassic World te regisseren. Dit gebeurde in hetzelfde jaar waarin Kathryn Bigelow Zero Dark Thirty uitbracht (omzet ruim 95 miljoen dollar). Maar, zoals Johanna Schneller van dagblad de Globe and Mail constateert:

Bigelow is the only woman to have ever won a best director Oscar, for 2008’s The Hurt Locker. But if Spielberg saw himself in her, he hasn’t said so. And she’s not directing Star Wars: Episode IX, either. Colin Trevorrow is.

Zo houd je de status quo in stand en kom je vanzelf op baggercijfers zoals 7% regisseuses in de top 250 van meest succesvolle films uit 2016. En weet je vrij zeker dat Oscars naar een man gaan.

Feministen roeren zich met symbolische en echte strijd

President Donald Trump verhoogde met 1 pennenstreek de drempel voor vrouwen uit arme landen om baas in eigen buik te zijn. Hij tekende zijn decreet omringd door welvarende blanke mannen in pak. De Franse feministische groep 52 maakte prompt een parodie met presidente Clinton die, omringd door andere vrouwen, een wet tekent die het mannen verbiedt om te ejaculeren, tenzij het de voortplanting dient. Nu volgt de Zweedse regering met de ondertekening van een klimaatverdrag door een vrouw, omringd door vrouwen. Deze symbolische strijd loopt parallel aan harde actie in de ‘echte’ wereld: een algemene staking van Amerikaanse vrouwen. Een dag zonder vrouwen.

Feministen strijden altijd op twee niveau’s: het gebied van symbolen en de ‘echte’ wereld. Op beide terreinen proberen dominante groepen namelijk hun territorium af te bakenen en hun macht vast te houden. Beide niveau’s versterken elkaar. Daarom had het zo’n grote symbolische impact toen Trump  arme vrouwen onder de bus gooide toen het gaat om hun reproductieve rechten, omringd door mannen:

Het Franse Collectif 52 besloot tegenwicht te bieden aan dit beeld. Ze produceerden een fictieve ondertekening van een fictieve wet om mannen te vertellen wat ze met hun lijf mogen doen. Door Clinton, omringd door vrouwen:

De Zweedse milieuminister Isabella Levin versterkte deze beeldenstrijd in de ‘echte’ wereld toen ze, omringd door vrouwen uit haar ministerie, een klimaatovereenkomst tekent om de uitstoot van schadelijke stoffen in 2045 terug te brengen tot nul. Fictie werd werkelijkheid met deze foto:

De Zweedse minister ensceneerde de ondertekening expres net zoals Trump zichzelf graag afgebeeld ziet. Slate magazine over deze beeldenstrijd:

The photo is striking in part because there are rarely, if ever, images of all-female groups making rules and laws. Women are disproportionately affected by the whims of legislators, but their whims often don’t even make it to the discussion table; women still make up a tiny minority of public officials in the U.S. and around the world. Watching a committee of men rule on the most intimate goings-on of women’s bodies may cause some viewers to boil with rage, but just as many others won’t bat an eye. It’s the status quo.

Zeker als vrouwenlevens op het spel staan, zoals bij pogingen van mannen om vrouwen te dwingen tot baren, mag die status quo niet vanzelfsprekend zijn. Vrouwen zijn ook mensen. Vrouwen hebben ook een kloppend hartje. Vrouwen voelen ook pijn. Als je niet eens kunt beslissen over je lijf, heb je geen poot meer om op te staan. Persoonlijker dan een gedwongen zwangerschap met baarplicht wordt het niet.

Extra motivatie dus voor vrouwenorganisaties in allerlei landen, waaronder de V.S., om te protesteren en verandering te eisen. Naast allerlei demonstraties willen de organisatoren van de Women’s March naar Washington een algemene staking uitroepen. De datum is nog niet bekend, maar hun oproep krijgt inmiddels veel bijval. Het is een krachtig middel. Onder andere vrouwen uit IJsland en Spanje gingen de Amerikaanse vrouwen voor, met succesvolle stakingen die hele steden en landen lam legden. Zodra er een datum is laat ik het weten….

Singer eert Desirée Dolron met veelzijdige expositie

Zijn het stofdeeltjes? Planeten? Sterrenstelsels? Hoe hangt dat gewervel samen met de weerspiegeling in het plafond? Daardoor lijkt het alsof je omhoog kijkt naar een sterrenhemel. En wat heeft dat alles te maken met angst? Die verwondering en meer roept het werk van Desirée Dolron op, onder andere met haar video-installatie ‘I will show you fear in a handful of dust II‘. Het werk maakt deel uit van een veelzijdige expositie in het Singer Museum in Laren. Grijp je kans – dat kan tot en met 14 mei 2017.

Xteriors

Harper’s Bazaar houdt het kort. ”Wie van fotografie houdt: dit is jouw tentoonstelling”. Dolron brak door met een reeks foto’s over religieuze rituelen in India, Pakistan en andere landen, waar mensen zichzelf pijnigen om een staat van transcendentie te bereiken. Tegelijkertijd toont het Singer ook haar latere werk, zoals de serie Xteriors, met prachtige, verstilde foto’s van serene mensen met een onpeilbare blik.

Maar Dolron doet meer dan alleen fotografie. Meteen als je de hoofdgang van het Singer museum in loopt, hoor je een onrustig fladderend ruisen. Het geluid komt van video-installatie Complex Systems. Geïnspireerd door de bewegingen van een zwerm spreeuwen speelt Dolron hier met leegte en beweging, soms harmonieus, soms manisch, aanzwellend en wegstervend. Enige minpunt: vanwege de locatie in de gang lopen er constant bezoekers door het beeld. Het pleit voor de kracht van Dolron’s installatie dat mensen toch geboeid bleven kijken.

Eenmaal binnen in de reeks zalen begint de bezoeker bij de onderwaterfotografie van de serie Gaze, waarna de religieuze beelden uit de jaren negentig volgen, een mooie reeks foto’s uit Cuba en Xteriors. Ook al lijkt het werk ernstig, je kunt wel degelijk humor ontdekken. Zoals Habana Libre, een foto van de Cubaanse hoofdstad gezien vanaf de boulevard. Dolron gebruikte bedekte kleuren. Donkere wolken aan de hemel en duidelijk zichtbare gaten in de vervallen gevels, ja, vrijheid…..

Tussendoor kun je in een pikdonkere bijzaal ‘I will show you fear in a handful of dust II‘ ondergaan. Ik heb er geen ander woord voor – ondergaan. Op een goede manier. Ik vond het werk vervreemdend, mysterieus, mooi op een ontzagwekkende manier. Dolron hierover in een interview voor het Financieel Dagblad:

Dolron komt niet uit een religieus nest, maar zat wel op een nonnenschool. ‘Daar werd ik niet blij van. Ik zie de secularisering als een bevrijding. Ik geloof ook niet in een hiernamaals. Mijn recente werk, I Will Show You Fear in a Handful of Dust (2016, red.), is een video van dwarrelend stof. Als mens ben je niets anders dan een transformatie van de stof. Zelfs onze angst huist in de materie.’

Zoveel kun je dus bereiken met warrelende deeltjes.

Om Dolron’s laatste installatie te zien moet je eerst door de toegift wandelen. Het Singer liet de fotografe een keuze maken uit de collectie. Ze koos vrouwenportretten van Leo Gestel en Jan Sluijters, omdat die schilderijen ”voor haar een sterke zeggingskracht en tijdloos karakter hebben”, aldus de toelichting. Leuk: het naakt met parelketting (Jan Sluijters, circa 1932) heeft gewoon haar op haar oksel, zoals dat hoort bij mensen.

Enfin, helemaal achterin zie je Uncertain, TX. Begeleid door omineuze a-tonale muziek zie je beelden van Caddo Lake in Texas, waar vreemde eend in de bijt Salvinia Molesta (grote vlotvaren) het hele ecosysteem aan het verwoesten is. Aan de oppervlakte zie je er weinig van. Zon, blauwe hemel, exotische bomen in een moeras…  maar onder water verstikt deze woekeraar alle leven. Beklemmend

Geen wonder dat grote musea zoals Victoria & Albert museum in Londen of het Reina Sofia Museum in Madrid haar werk bewonderen en tentoon stelden. Fijn dat je nu niet naar Engeland, Spanje of de V.S. (Guggenheim) hoeft te reizen. Je kunt alles zien in ons eigen kikkerlandje. Aanbevolen!

Vrouwen leiden verzet tegen Donald Trump

Vrouwelijke juristen en rechters leiden het verzet tegen Donald Trump. Zijn decreet om de grenzen te sluiten voor mensen uit zeven landen schendt de grondwet, stellen ze, en daarom tekenen ze beroep en bezwaar aan. Nee zeggen tegen Trump is niet zonder risico. Het kostte interim minister van Justitie Sally Yates haar baan. Haar ontslag maakt haar de vijand voor het Trump-kamp, maar een heldin in de ogen van de vele mensen die het optreden van de president van de V.S. ten diepste afkeuren. Dankzij dit verzet heeft een rechter Trump’s inreisverbod nu tijdelijk geblokkeerd.

Het ontslag van Yates heeft een ironische lading. Tijdens de benoemingsprocedure kreeg ze een preek van ene Jeff Sessions over het belang van nee zeggen tegen een president. Als je als rechter twijfelt aan de wettelijke onderbouwing van een maatregel, moet je stelling durven nemen, zelfs als het om de president gaat. Kon en zou ze nee zeggen? Nou? Nou?

Yates gaf het goede antwoord en kreeg de baan. Nu zegt ze nee, omdat ze wijfelen aan de wettelijke onderbouwing van dit inreisverbod, en prompt beschuldigt Trump haar van verraad en stuurt haar de laan uit. En Sessions? Die vindt dat prima. Heel toevallig koos Trump deze racistische seksist bovendien als de beoogde nieuwe minister van Justitie.

Het is ook ironisch dat Trump vrouwen tot nu toe behandelde als vee, maar dat juist vrouwen hem nu het vuur aan de schenen leggen. Vier vrouwen leiden het verzet. Federale rechter Ann Donnelly, district court judge Allison Burroughs, rechter Leonie Brinkema, magistraat Gail Dein, allemaal ondertekenden ze bevelen om het inreisverbod tijdelijk te blokkeren totdat er duidelijkheid komt over de wettelijke status van Trump’s decreet. Na hun actie tekende ook een mannelijke rechter verzet aan:

For those of you scoring at home, that’s four female judges and one male judge pushing back in a 12-hour span. Those four women aren’t pushing back because of their gender. It’s hard to imagine any judge reading this executive order, which was seemingly reviewed by Lionel Hutz at a bar in Springfield, without enjoining it. But it seems wonderfully fitting, just a week after the Women’s March on Washington, that the fight against Trump will be taken up by female lawyers, advocates, and jurists, and that they’ll be fighting alongside men.

Trump werkt ondertussen gestaag verder aan het verpesten van de situatie voor alles wat niet blank en mannelijk is. Behalve de mensen uit Syrië, Irak, Iran, Jemen, Libië, Sudan en Somalië, die zwaar getroffen worden door het inreisverbod, heeft Trump bekend gemaakt wie hij wil benoemen tot rechter in het Hoogste Gerechtshof van de V.S. Het is de conservatieve rechter Neil Gorsuch. Hij stemde in het verleden diverse keren vóór vrouwvijandige maatregelen.

Gelukkig vormde hij toen een minderheid en konden andere rechters voorkomen dat vrouwen zonder voorbehoedsmiddelen en andere reproductieve rechten kwamen te zitten. In het Hoogste Gerechtshof zou hij echter levenslang schade aan kunnen richten. Andere rechters zijn oud, en als die wegvallen kan Trump meer van dit soort conservatieven benoemen. Met als einddoel het (opnieuw) verbieden van abortus. Iets waar voorstanders van de baarplicht zich nu al op verheugen, en iets wat voor voorstanders van vrije keuze een waar schrikbeeld is. Onder andere omdat het dode en gewonde vrouwen oplevert.

Zo ziet politiek in Nederland er uit

Campagneleiders woonden een loting van de NOS bij, om te weten welke fractieleider met wie in debat mag in de aanloop naar de verkiezingen van maart aanstaande. Zo ziet dat er uit:

Wie gaan deze blanke mannen adviseren? Welnu, andere blanke mannen. Want dit is hoe het huidige landschap partijleiders eruit ziet. Zo:

Wie voeren deze blanke mannen aan? Meer blanke mannen. Want dat is het profiel van de kandidaten op de lijsten van de politieke partijen: hoogopgeleid, randstedelijk, blank, man.

Dit is dus de politieke situatie in Nederland: blanke mannen die blanke mannen promoten. Je kunt het zien. Of we het met ons allen ook wíllen zien… Of we het willen weten….? In ons conservatieve kikkerlandje vrees ik grote weerstand. Kwaliteit komt vanzelf bovendrijven. Vrouwen en mensen met een gekleurde huid willen zelf niet, die hebben geen ambitie, stellen andere prioriteiten, vinden hun gezin of de situatie in hun thuisland misschien belangrijker dan het land besturen. Ach, nog een jaartje of vijftig wachten en dan hebben vrouwen en minderheden die achterstand vanzelf ingelopen. Geen harde maatregelen nodig hoor. Da’s dwang en dwang vinden we heeeeel naar. De politiek reguleert zichzelf wel. Het is gewoon een kwestie van geduld. Alles komt vanzelf goed. Vanzelfsprekend.

Echt, ik kan deze riedel dromen. Ik lees dit iedere keer opnieuw zodra structurele discriminatie open in beeld komt en mensen zich alleen met veel moeite kunnen onttrekken aan dat wat voor je neus gebeurt. Maar de bewijzen stapelen zich op, mensen. Zo ziet politiek in Nederland er uit. Willen we beweren dat vrouwen en mensen met een gekleurde huid niet kunnen en niet willen? Serieus?

Macht: Collectief 52 draait de rollen om

Vanaf nu is het mannen verboden te ejaculeren, tenzij het de voortplanting dient. Was getekend: presidente Hillary Clinton, omringd door vrouwen. Het nep nieuwsbericht gaat inmiddels viraal. Het is het perfecte antwoord van de Franse feministische groep Collectif 52 op de beelden van Trump, die, omringd door mannen, met één handtekening vrouwen uit ontwikkelingslanden de toegang tot abortus ontnam door de zogenaamde Global Gag Rule opnieuw in te stellen.

Collectif 52 gebruikte voor hun parodie een foto van de huisfotograaf van de Obama’s. Het oorspronkelijke beeld toonde Obama die een wet ondertekende om de veteranen van de Women Airforce Service Pilots te eren. Ze kregen een hoge onderscheiding, de Congressional Gold Medal. Met Photoshop verving Collectif 52 Obama door Clinton en voilà, een perfect beeld was geboren. Vrouwen met macht die mannen dicteren wat zij wel en niet met hun lijf mogen doen. De Belgische editie van Marie Claire:

De foto door Collectif 52 is zo grappig als hij pijnlijk is. Een groep vrouwen die levensbelangrijke beslissingen maakt die enkel mannen echt zal benadelen? Het klinkt absurd, maar helaas is het tegenovergestelde dagelijkse kost.

Dat duidelijk maken was precies de reden voor het nepnieuws met fictieve foto, vertelde een vertegenwoordigster van 52 (52 omdat vrouwen in Frankrijk 52% van de bevolking uit maken):

“Gender stereotypes are so strong, that one can only realize the absurdity of such a moment by showing the exact opposite,” a representative from 52 told the Huffington Post. “Which is why we thought we should show the image of a world where women could order men not to have any sexual relationships outside of procreation.”

De actie slaat aan.  Alle kleine beetjes helpen…. Wil jij ook helpen? Doe dan een donatie aan een fonds van minister Lilianne Ploumen. Die zamelt geld in om klinieken te ondersteunen als zij de donaties van de V.S. verliezen omdat ze vrouwen een volledig pakket medische zorg rond zwangerschap willen bieden. Zie ook #Ploumen4Women, een initiatief van scenarioschrijver Willem Bosch:

Ons initiatief heeft sinds vrijdagmiddag 36 duizend euro binnen gehaald. En er blijft meer binnen komen.

Aanbevolen!

Resident Evil laat verrassend feministische erfenis na

”Jovovich heeft haar niche gevonden als de Brünnhilde van de film, de schildmaagd, de sterke en alerte Walküre die geen enkele man nodig heeft om de wereld te redden, tot de volgende apocalypse”. Met die woorden vat filmrecensente Thelma Adams het werk samen van actrice Milla Jovovich en de Resident Evil serie. Die bereikt met deel zes een einde – hoewel je dat nooit zeker kunt weten met zombies. Tijd voor een terugblik, met vrouwen centraal en een focus op gender. Hoe pulperig ook, de reeks films bevat verrassend veel feministische elementen.

Resident Evil begon als een computerspel. Een sinistere onderneming, de Umbrella Corporation, voert experimenten uit die leiden tot een zombieplaag en (bijna) het einde van de wereld. Slechts een paar mensen hebben door wat er gebeurt en proberen de Umbrella Company te bestrijden, terwijl ze zich tegelijkertijd de zombies van het lijf moeten houden. Deze beknopte samenvatting doet absoluut geen recht aan de serie games, dus lees vooral dit type dossier over het hoe en wat, met alle details.

Regisseur Paul Anderson besloot de succesvolle games in 2002 om te zetten naar een film. Met een vrouw in de hoofdrol. Dat beschouwden Amerikaanse studiobazen, ondanks de Alien reeks met Sigourney Weaver, als een te groot risico. Anderson produceerde deel 1 daarom buiten het Hollywood systeem om.

Dat een vrouw centraal staat in de Resident Evil films mag bijzonder heten, want zoals Gender and Genre constateert, begon de zombiefilm als een nogal vrouwvijandig genre. De verhalen straften getrouwde vrouwen die vreemd gingen met andere mannen. Op naar zombieland, slet! Regisseur George Romero gaf vrouwelijke personages meer ruimte, maar volgens Gender en Genre moesten ze hun vrouw-zijn grotendeels bij de voordeur achterlaten, net zoals moderne loopbaanexperts nog steeds adviseren.

Met de Resident Evil serie kreeg je op het eerste gezicht een ander stereotype. De films kregen een vrouwelijke hoofdpersoon, Alice, die er op het eerste gezicht uitziet als de sterotiepe sexy chick die zombies bevecht met allerhande wapentuig, gekleed in zoiets als een rode jurk en laarzen met hoge hakken. Tussen de bedrijven door deden de films echter wel degelijk iets wat je niet vaak ziet. Het verhaal van de eerste aflevering in de serie draaide bijvoorbeeld om twee vrouwen:

The conventional wisdom has always been that video games pull a male audience, and the movies would, too. Anderson, a teenage admirer of Sigourney Weaver’s Ripley, simply ignored that old saw, reasoning that men liked an adventurous heroine as much as women did. He described the first movie as being driven “the relationship between two women, Alice and Rain,” the commando leader played by Michelle Rodriguez.

De serie zette die lijn voort in de daaropvolgende delen. Vrouwen spelen belangrijke rollen, en de centrale heldin opereert in een zeer divers universum. Niet alleen telt haar team meestal meerdere vrouwen, maar ook meerdere mannen met een niet-blanke huidkleur. Bovendien maken de films zich niet schuldig aan het kwetsbare vrouwen syndroom. In iedere film sneuvelen personages, maar vaak gaan er meer mannen dan vrouwen dood.

De serie haalt vanwege de verfrissende diversiteit van de cast meerdere mijlpalen. De Bechtel test: de verhalen kennen meerdere bij naam genoemde vrouwelijke personages, die over iets anders praten dan een man. De Sarkeesian Corollary: als hierboven, met de toevoeging dat de vrouwen langer dan een minuut aan het woord zijn. En de toevoeging dat ditzelfde gebeurt rondom personages met een niet-blanke huidkleur. Tot slot haalt de serie ook de Ripley Test, namelijk dat de sekse van personages er in de kern niet toe doet voor hun functie in het verhaal. Ze doen hun werk, proberen te overleven, ze gedragen zich ‘gewoon’, als mensen.

Wat ook opvalt is dat de meeste vrouwelijke personages samenwerken en elkaar steunen in de strijd – meestal een strijd tegen mannelijke schurken. Actrice Ali Larter hierover in een interview:

“Milla has really spearheaded, and was one of the first women to frontline any action movies,” Larter continues. The fact that we’re now in our sixth one and still female-led, that’s the real story for me. And the fact that we haven’t been pitted against each other, that we haven’t fallen into those traps. We build each other up. We’re there to support each other. And I think that’s something that makes it different and really special.”

Kortom, bloederige pulp van soms twijfelachtige kwaliteit, maar met het hart op de juiste plek en zeer vrouwvriendelijke casts en verhaallijnen. Je kunt het slechter treffen in Hollywood. Om al die redenen tonen filmrecensenten zich enigszins weemoedig, nu het laatste deel in de bioscopen komt:

We all probably wish they were a bit better; that there was better character drama to go with the immersive visuals and bonkers action, but the films deserve some credit too. Not just for the spectacle, but for delivering some good zombie action before it was a commercial craze and for delivering one kickass action heroine after the next. Sure, Alice always has her thighs out for some reason (Alice’s Road Warrior garters in Extinction are an all-timer of stupid sexy costuming) and it would be nice to see women with that kind of training dress a bit more tactically, but you’d be hard-pressed to find another franchise that is overflowing with so many female characters who call the shots and save the day.

Stereotypen richten al vroeg schade aan bij meisjes

Meisjes van een jaar of zes zijn er al vast van overtuigd dat genialiteit een mannelijke kwaliteit zou zijn, waar zij als meisje en toekomstige volwassen vrouw helaas niet over beschikken. En meisjes leren al jong dat ze afhankelijk van anderen zijn voor het doen van uitgaven: ouders geven dochters 20% minder zakgeld en minder financiële vrijheid dan hun zonen. Dat blijkt uit twee recente onderzoeken naar opvattingen over mannen en vrouwen.

Ouders besluiten of hun kind zakgeld krijgt en zo ja, hoeveel en hoe vaak. Wat blijkt uit onderzoek? Ouders geven jongens 20% meer zakgeld, houden regelmaat aan, en laten hun zonen redelijk vrij in wat ze er mee doen. Meisjes daarentegen krijgen minder geld, op onregelmatige momenten, en in veel gevallen blijven ouders betrokken bij wat ze met dat zakgeld doen. Meisjes moeten bijvoorbeeld vaker aan hun ouders vragen of ze een uitgave mogen doen en als dat al mag, krijgen ze het geld niet zelf in handen maar gaan de ouders mee om de portemonnee te trekken.

Ook Nederlandse ouders doen dit:

Wie er niet van opkijkt is Joop Schipper, hoogleraar Arbeids- en Emancipatieeconomie aan de Universiteit van Utrecht en expert op het gebied van beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen. “Dit is niet het eerste onderzoek waarin deze ongelijkheid wordt beschreven. Het begint bij het zakgeld, daarna krijgen jongens meer betaald voor hun eerste bijbaantje en  zo gaat het door in het hele verdere leven.

Meisjes leren op die manier al vroeg dat jongens meer verdienen, dat ze van anderen afhankelijk zijn voor geld, en dat geld niet iets is waar ze zelfstandig over te beslissen. Dat onderscheid maken niet alleen ouders, maar ook scholen. Zo krijgen meisjes in de Amerikaanse staat Utah op school te horen dat ze zich, als ze met een jongen uitgaan, ‘vrouwelijk’ moeten gedragen, hem moeten behagen en zijn geld niet mogen verkwisten,

Ook op andere manieren krijgen meisjes signalen dat ze minder zijn. De onderzoekers van de ‘wie is de slimste’ studies kwamen er bijvoorbeeld achter dat jongens en meisjes op hun vijfde nog geen verschillen zien tussen de seksen als het gaat om genialiteit. Tegen de tijd dat ze zes worden, hebben meisjes echter verinnerlijkt dat alleen jongens ‘van nature’ briljante slimheid vertonen.

Dit verschil bij zesjarigen treedt op ongeacht de opvoedingsstijl van de ouders, inkomensgroep of etnische achtergrond. De onderzoekers wijten het aan ‘de cultuur’. Die toont, op enkele uitzonderingen na, louter jongens en mannelijke figuren die geniaal zijn en allerlei problemen oplossen. Denk aan de gemiddelde door mannen gedomineerde geschiedenisles op school, Sherlock Holmes, de mannen van Star Trek, dr. Who, enzovoorts. Ook speelgoed laat niet na om meiden te vertellen dat wiskunde zo moeilijk is en dat wetenschap alleen kan met roze kleuren.

Meisjes verinnerlijken die stereotypen. Met grote gevolgen. Ze reageren minder vaak op studiebeurzen als die gepromoot worden met vragen van het type ‘ben jij slim genoeg?’ (want meisjes zijn niet slim, dus helaas). Ze achten zichzelf minder geschikt voor studies die naar verwachting grote intelligentie vereisen, en beginnen zodoende niet aan een loopbaan in de exacte vakken.

Om het schadelijke effect van dit soort overtuigingen tegen te gaan zijn voorbeelden nodig, denken de onderzoekers. Meer fictieve heldinnen die geniaal blijken. Meer aandacht voor vrouwen die, in heden of verleden, blijk gaven van genialiteit en iets uitvonden, ontdekkingen deden en/of succesvol werkzaam zijn binnen exacte beroepen. En wist je dat James Bond’s Q in werkelijkheid een vrouw is? Zulke voorbeelden kunnen als tegengif dienen voor de stereotiepe beelden waar wij als maatschappij jongens en meisjes mee overspoelen.

Seksisme alarm: Forge of Empires

Terug naar de jaren vijftig met een Flintstones-achtige oertijd! Dat was het eerste wat ik dacht bij het zien van een reclame voor een nieuw online spel. In Forge of Empires kun je als speler een beschaving opbouwen – niks nieuws onder de zon, vele games doen hetzelfde. Maar de reclamespot laat het spel zien aan de hand van een heterostelletje, en geeft daarin blijk van een oerconservatieve, seksistische visie:

Wat opvalt bij dit reclamefilmpje is dat de mannelijke handelaar de primitieve man bij de hut benadert. Zij onderhandelen als mannen onder elkaar. De vrouw komt er pas bij als er een misverstand ontstaat: de handelaar lijkt de man om de/’zijn’ vrouw te vragen, waarop zij duidelijk schrikt, naar haar man rent en de man haar beschermt met agressief dreigend gedrag.

Met andere woorden: in deze wereld kan een vrouw bezit zijn, iets wat de ene man aan een andere man kan verkopen. Pardon? Dat de handelaar het misverstand recht zet, doet niets af aan deze seksistische situatie. De schrik van de vrouw en agressie van ‘haar’ man geven duidelijk aan dat vrouwenhandel een optie is in deze oertijd.

In dit geval niet: de handelaar heeft zijn oog laten vallen op de mooie ketting van de vrouw. De vrouw geeft haar ketting af aan ‘haar’ man, waarna de mannen onderling de deal sluiten. De man ruilt de ketting voor gereedschap voor hemzelf. De vrouw speelt in dit scenario een zeer passieve rol. Zelf doet ze niks, alleen mooi zijn en een ketting weggeven. In een context van vrouwenhandel en een duidelijk verschil tussen tengere sexy poppetje en agressieve, grotere, sterkere man, is het maar de vraag hoe vrijwillig ze dit doet. Wat als ze zou weigeren? Kan ze dat? Of heeft de man dan het ‘recht’ zijn vrouw te slaan en de ketting met geweld af te pakken?

Vanaf daar gaat het snel: een montage toont hoe het alfamannetje in hoog tempo overduidelijk vrouwelijke sieraden ruilt voor allerlei mannelijke gereedschappen. Daarna zie je dat hij een middeleeuws huis bouwt. Zijn sexy poppetje mag de ladder vasthouden zodat hij niet valt. Zelfs in een verre toekomst, vol ruimtewagens en hologrammen, is er niks veranderd in de jaren vijftig rolpatronen: zij hangt slank en sexy aan zijn arm, terwijl hij een nieuwe ruil doet met een man. Mannen zijn de handelaar, de bouwer, de uitvinder en ontdekker. Het vrouwtje staat erbij, kijkt ernaar en poseert sexy.

Ik vind het echt verbijsterend dat dit eind 2016, begin 2017, zo klakkeloos in Nederlandse huiskamers op de televisie verschijnt. Wat is de boodschap aan meisjes en vrouwen? Wees sexy en strik de juiste vent, dan kun je passief meeliften en krijg je vanzelf meer sieraden, een mooier huis en betere spullen. Willen we dat als cultuur echt meegeven aan de helft van de bevolking?

Wil je weten hoe het echt zit met vrouwen in de oertijd en verder? Zie onder andere deze twee artikelen van mijn blog. Of boeken zoals Vrouwenwerk, de eerste 20.000 jaar , en onderzoeken die uitwijzen dat jagers-verzamelaars culturen meestal behoorlijk egalitair waren. En als het gaat om toekomstbeelden? Naast de visie van Forge of Empires plaats ik graag de beelden van allerlei auteurs die met hele andere werelden op de proppen kwamen, en projecten rondom feministische utopia’s. Er kan zo veel meer….

Trump vrouwenhaat-watch: Afrikaanse vrouwen abortus ontnemen

Laat de betekenis van dit beeld even op je inwerken. Omringd door blanke, welvarende mannen zette Trump zijn handtekening om een oude wet opnieuw in werking te stellen. Een wet die het internationale hulporganisaties verbiedt om informatie of ondersteuning rondom abortus te geven, zodra ze een cent van de V.S. aannemen. Met name arme vrouwen met een gekleurde huid uit de armste landen ter wereld worden naar verwachting ernstig getroffen door de effecten van deze zogenaamde Gag Rule. Mijn hoop is nu gevestigd op onze eigen minister Ploumen en haar poging geld voor abortus bij elkaar te scharrelen.

UPDATE: Marie Stopes rekende de gevolgen van Trump’s actie uit. Als deze organisatie geen alternatieve fondsen vindt (en dus met minder geld minder kan doen) leidt dat naar schatting tot 6,5 miljoen ongewenste zwangerschappen, 2,2 miljoen abortussen en 21.700 vrouwen die sterven gedurende de zwangerschap of tijdens de baring. Wat Ploumen probeert is dus letterlijk van levensbelang. België zegde al steun toe voor Ploumen’s fonds.

De maatregel staat bekend als de Global Gag Rule, de internationale knevel-regel, omdat artsen en verpleegsters letterlijk moeten zwijgen over zorg rondom het afbreken van een ongewenste zwangerschap. Ook al vragen vrouwen expliciet en gericht om informatie, ze mogen niks zeggen. De Gag Rule is ook erg strikt op andere manieren. Het maakt bijvoorbeeld niet uit of hulporganisaties alleen ‘eigen’ geld of andere donaties gebruiken voor zorg en voorlichting rondom ongewenste zwangerschappen. Zodra ze een donatie uit de V.S. ontvangen, begint het taboe rondom abortus.

Onderzoek wijst uit dat die manier van doen vrouwen in het nauw brengt. Het gaat vaak om arme vrouwen uit problematische ontwikkelingslanden. Weigeren klinieken de voorwaarden van de Gag Rule te accepteren, dan verliezen ze het Amerikaans geld. Dat leidt vervolgens regelmatig tot de sluiting van klinieken. Daardoor verliezen vrouwen toegang tot preventieve zorg en voorbehoedsmiddelen.

Met name het gebrek aan anticonceptie zorgt vervolgens voor meer ongewenste zwangerschappen en een toename van het aantal onveilige abortussen. In Ethiopië hinderde de Gag Rule bijvoorbeeld de regering om het aantal onveilige abortussen terug te dringen – in dat land een grote oorzaak van moedersterfte en chronische aandoeningen bij vrouwen.

Dat en meer is waarom media zoals Vogue de wet een ramp noemen, en Slate Magazine concludert:

If Republicans really wanted to reduce international abortion rates, they wouldn’t attach strings to federal family planning funding for NGOs providing crucial resources to impoverished areas. The Trump administration’s insistence on reinstating this disastrous rule is only further proof of its indifference to women’s health, safety, and autonomy.

Of, anders gezegd:

Trouw legt eenheidsworst Tweede Kamer bloot

Fijn dat dagblad Trouw lekker ging tellen. Feit: de politieke kandidatenlijsten bestaan voor tweederde uit welvarende, blanke mannen uit de Randstad. Partijen willen geen risico nemen, signaleert de krant. Alleen voorkeursstemmen kunnen het tij enigszins keren. Op die manier kunnen kiezers lager geplaatste kandidaten alsnog in de Kamer krijgen. Laten we dat massaal doen om te gedenken dat vrouwen honderd jaar geleden het passieve kiesrecht kregen.

Laat dat even tot je doordringen. Als de redactie van Trouw het goed zag (en ik heb geen reden daaraan te twijfelen) geldt alles wat niet blank, man en uit een bepaalde klasse komt, als risico. Niet doen, tenzij. Dit past bij allerlei onderzoeken naar benoemingen. Vrouwen krijgen pas een kans als het blanke mannelijke model overduidelijk niet meer werkt en de zaak bijna verloren is. De zogenaamde glazen klif.

Op deze manier ontstaat een hardnekkige vicieuze cirkel. Als cultuur zien we ‘politiek’  als iets van mannen, iets waar vrouwen niet bij horen en niet aan moeten beginnen. En inderdaad, of het nou gaat om provincies, gemeentes, de groep burgemeesters of de waterschappen: het is man, man, man. En blank. Partijleider Marianne Thieme hierover:

Ik loop inmiddels tien jaar op het Binnenhof rond, heb in die periode veel vrouwen zien komen, maar er meer nog zien gaan. Een eeuw nadat Aletta Jacobs en de haren hun strijd wisten te verzilveren, is het aantal vrouwen in de Tweede Kamer nog altijd minder dan de helft, 56 om precies te zijn. Fors minder dan de 64 die er na de vorige verkiezing zaten. Van de 17 fractievoorzitters ben ik de enige vrouwelijke lijsttrekker. Dat is ronduit kwalijk. Het beeld dat de kiezer van de politiek heeft, is een masculiene arena waarin mannen elkaar overtroeven in een verbaal wedstrijdje ver-plassen.

Zo krijg je bolwerken waar je als vrouw nauwelijks tussen komt, onder andere omdat je de afwijkende Ander bent en je je misschien niet thuis voelt bij macho ver-plas wedstrijden. Krijg je toch een kans, dan is het risico op falen groter. Wat weer alle vooroordelen over vrouwen bevestigt. Kip, zie ei. Ei, zie kip.

Het Parlementair Documentatie Centrum van de Universiteit van Leiden, die de kandidatenlijsten op verzoek van Trouw doornam, constateert dat partijen binnen die behoudende voorkeur voor blanke mannen nog op andere manieren op veilig spelen. Er staan opvallend veel militairen, agenten, officieren van justitie en rechters op verkiesbare plaatsen. De ‘law and order‘ types zeg maar, stoere jongens die de eerste de beste crisis met enge asielzoekers of radicale moslims wel eens even flink zullen aanpakken. Bovendien ontbreken jongeren onder de dertig bijna geheel, evenals ouderen boven de zestig.

Wil je als kiezer met je voorkeursstem meer diversiteit bereiken, dan moet je het slim aanpakken. Vrouwenbelangen signaleert dat je als kiezer, om effect te hebben, je stem ‘moet’ geven op een vrouw die nét buiten de boot dreigt te vallen. Dat betekent dat je

  • de meest recente peiling neemt om het aantal zetels te weten
  • Stel, partij X zou volgens de prognose 6 zetels krijgen. De vrouw op de zevende of achtste plek zou dan nét buiten de boot vallen.
  • Stemmen op die vrouwelijke kandidaat vergroot de kans dat er meer vrouwen in de kamer komen (de kandidate op plek drie of vier haalt het toch wel)

Ook als het niet lukt, heeft het zin om je voorkeursstem aan een lager geplaatste vrouw op de kandidatenlijst te geven. Je stem blijft behouden voor de partij die jouw voorkeur heeft, dus er gaat niks verloren. Maar je geeft een signaal af: meer vrouwen aub. Partij X, doe niet zo behoudend.

Vrouwenmars trekt meer mensen dan inauguratie Trump

De Vrouwenmars in Washington, tegen Trump en alles waar hij voor staat, trok 500.000 demonstranten, twee keer zoveel mensen als de inauguratie. UPDATE: de teller staat nu op een miljoen. Het protest overschaduwde Trump’s eerste werkdag. Ook in honderden andere steden trokken mensen de straat op om te demonstreren tegen de nieuwe president. In Nederland onder andere in Amsterdam en Den Haag. Bij deze marsen was de opkomst óók groter dan verwacht. Een geweldig succes. Vreedzaam, met nul arrestaties, en mét een zee van roze gebreide pussyhats. Zelfs bij de politie.

Vrouwenmarsen hebben de geschiedenis al eerder drastisch veranderd. Trump en zijn team zouden er goed aan doen te luisteren naar de woorden van de vrouwen en mannen die een speech hielden. In Washington onder andere actrice Ashley Judd, die veel lol had met Trump’s nare vrouw-uitspraken, het optreden van Alicia Keys, America Ferrera, de 6-jarige Sophie Cruz en haar familie, filmmaker Michael Moore, actrice Scarlett Johansson, enzovoorts. Buiten Washington maakte senator Elizabeth Warren indruk met haar vurige toespraak in Boston, evenals presidentskandidaat Bernie Sanders in Vermont.

Diverse media gaven de uitgeschreven versies van de speeches, dus je kunt hun woorden nalezen als je wil. Onder andere die van Gloria Steinem, Janet Mock over transgenders en de rechten van prostituees, Madonna die ophef veroorzaakte met een paar fikse krachttermen, en Angela Davis, activiste pur sang.

Vox analyseerde de uitgangspunten van de Women’s March en signaleert dat de organisatoren zich stevig neerzetten als intersectionele feministen. Dat betekent dat gender meetelt, maar ook huidkleur, sociale ”klasse” en andere factoren die van invloed zijn op je positie binnen een hiërarchie. Door dit uitgangspunt te hanteren denken de organisatoren aan de langere termijn:

“If your short-term goal is to get as many people as possible at the march, maybe you don’t want to alienate people,” Anne Valk, the author of Radical Sisters, said in the same article. “But if your longer-term goal is to use the march as a catalyst for progressive social and political change, then that has to include thinking about race and class privilege.” Cooper says a key point to remember amid debates about intersectionality is simply that “when we organize under the banner of shared womanhood, acknowledging all these moving parts makes our collective work not weaker but stronger.”

Zie ook mijn uitleg over intersectionaliteit binnen de veelkleurige wereld van het feminisme. En dit interview met een Afro-Amerikaanse demonstrante.

Vanwege de duidelijke feministische inslag gold de Vrouwenmars bij voorbaat al als controversieel. New York Magazine signaleert dat dit grotendeels ligt aan negatieve beeldvorming in de media. Die schepten in de aanloop naar de protesten een beeld van feminisme in crisis en gedoe binnen de organisatoren en tussen vrouwen onderling. Net als bij Clinton kon er niks positiefs over de demonstratie gezegd worden. Ook besteedden diverse kranten en sites buitensporig veel aandacht aan discussies rondom ras en racisme. Alsof dat verkeerd is. Je zou ook kunnen zeggen dat zulke discussies juist essentieel zijn:

“When you make something that accounts for the most oppressed, everybody’s life tends to get better.” But that process may have bumps from time to time. UCLA’s Grace Hong believes the discord around today’s marches may, in the end, be good for feminism: “Maybe the point is to not all agree,” she says. “Maybe the point is to do these kinds of things so that you can have the tough conversations.” And maybe, she says, these marches are the next step toward having those tough, but necessary, talks.

Na de Mars lijken alle zorgen vergeten. Website Politicus USA noemt de demonstratie het grootste protest ooit in de V.S., met alleen al in Amerikaanse steden bijna drie miljoen deelnemers. Volgens zakenblad Forbes vormen de organisatoren een perfect voorbeeld van sociaal ondernemerschap. Daarnaast ziet onder andere de Boston Globe een directe lijn tussen heden en verleden. Honderd jaar geleden trokken zoveel vrouwen door de straten van Washington om het stemrecht te eisen, dat kandidaat Woodrow Wilson bijna Washington niet inkomen voor zijn inauguratie.

Nu, een eeuw later, moeten vrouwen nog steeds actie voeren om een sterkere positie in de samenleving te veroveren. Veel speeches, in Washington en andere steden, gingen over misstanden, inperkingen van vrouwenrechten, achterstand en alle andere manieren waarop vrouwen nog steeds tweederangs burgers zijn. Het speelveld is nog steeds niet gelijk, vrouwen trekken nog steeds aan het korte eind. Dus: protest!

Dat deden vrouwen en mannen 21 januari 2017 (opnieuw) met verve. Zakenblad Business Insider signaleert dat de succesvolle marsen een boodschap van eenheid afgeven. Het blad citeert feministe Gloria Steinem, een van de sprekers tijdens de Women’s March in Washington:

“Sometimes we must put our bodies where our beliefs are. Sometimes pressing send is not enough,” Steinem said, making a subtle dig at the Twitter-obsessed President Trump. “This unifies us with the many in the world who do not have electricity or computers … but do have the same hopes, the same dreams.” “This is an outpouring of energy and true democracy like I have never seen in my very long life. It is wide in age, it is deep in diversity. And remember, the Constitution does not begin with “I, the President,’ it begins with ‘We, the people,’” Steinem said.

Dus, Trump, pas maar op.

UPDATE: de mannen van de Vrouwenmars. En als je inspiratie zoekt voor feministische slogans: webmagazine Jezebel verzamelde de favoriete plakkaten. Ook de Huffington Post zette veel mensen met hun protestbord op de foto.

Belangstelling groeit voor Octavia Butler’s vooruitziende blik

Octavia Butler schreef genuanceerde science fiction over racisme, seksisme, het milieu, de Ander. Nu, dankzij het oprukkende conservatieve populisme, krijgen deze vraagstukken een nieuwe urgentie. En neemt de belangstelling voor de ideeën van deze auteur toe. ‘Alles wat je aanraakt, verander je’, schreef Butler, en met die hoopvolle boodschap kunnen mensen wellicht verder in het tijdperk Trump (en bij ons Wilders? Of die seksistische Trump-sympathisant Thierry Baudet???)

De hernieuwde aandacht voor Butler uit zich op allerlei manieren. Non-profit organisatie Clock Shop organiseerde vorig jaar een evenement rondom de auteur. Onder de noemer Radio Imagination vonden het hele jaar door performances, filmavonden en literaire bijeenkomsten plaats.  Clock Shop zelf produceerde bovendien een reeks podcasts over haar leven en werk.

Daarnaast houdt de Huntington Library, trotse beheerder van Butler’s archief, vanaf april 2017 een tentoonstelling, zodat mensen haar brieven, schetsen, aantekeningen enz. met eigen ogen kunnen zien. Oktober vorig jaar nam een journalist uit Los Angeles bovendien het instagram-kanaal van de Huntington Library over om haar nalatenschap digitaal te ontginnen. En haar roman Kindred (geestverwant) werd bewerkt tot een literair stripboek, met een voorwoord van SF auteur Nnedi Okorafor. Recensenten noemen dit album essentieel leesvoer en een prima introductie tot haar werk.

Butler’s ideeën en inzichten krijgen op die manier de kans om breder bekend te raken bij een groter publiek. Een hoopvol teken, zeker in de V.S., waar blanken met een abonnement op Fox News een seksistische, racistische president kozen, die op dit moment allemaal racistische, seksistische mannen aanstelt die de rechten van vrouwen en niet-blanke mensen in willen perken.

Hoe kun je in zo’n verhard klimaat verder? Hoe navigeer je dit soort troebele wateren? Butler zelf kan een voorbeeld vormen, met haar pure wilskracht. Daarnaast biedt ze inzicht in situaties (kennis is macht). Ze snapte precies hoe conservatief populisme werkt en hoe ras, gender en sociale klasse op elkaar inwerken. Zo voorspelde ze Trump’s campagneslogan al in de jaren negentig. In Parable of the Talents staat een figuur op die, in een tijd van crisis, religieuze intolerantie en een toenemende hang naar isolationisme, campagne voert onder het uitroepen van ‘maak Amerika weer groot’.

Literair tijdschrift ZYZZYVA nam dit boek dan ook prompt op in een leeslijst voor het Trump tijdperk:

While Butler tackles the issues of white supremacy, misogyny, and exploitative capitalism that climax in a post-apocalyptic America, her real concern is the novel’s empathic protagonist. Lauren turns her burden into the foundation for a religious community based in empathy; in doing so, she lets us imagine what a society organized according to human need might look like.

Naast medemenselijkheid stelt Butler in haar verhalen een vorm van holistische spiritualiteit voor, samen met een politiek gebaseerd op ecologie en de gemeenschap, zoals collectieven en coöperaties. Ze plaatst zichzelf daarbij in een lange traditie van feministische utopieën en dystopieën, signaleert magazine FemSpec. Cruciaal daarbij is het vermogen van mensen om te kunnen veranderen:

Butler in the end opts for the pragmatic solution within her utopian vision, and with that speaks to concerns within feminist grassroots movements: With whom to ally? What compromises are acceptable, what is not open for negotiation? And above all, she addresses issues of agency and the potential to seize the moment and change the world around us, the promise of “All that you touch, you change.”

Dat kan op een negatieve manier zijn, maar ook op een positieve wijze. Butler laat zien hoe je aan de positieve kant uit kunt komen. Mensheid, doe er je voordeel mee.

PS.: In Nederland is alleen De Patroonmeester tweedehands verkrijgbaar, de rest van haar werk bleef zo te zien onvertaald in het Nederlands. Uitgeverijen…..?!?