Hardloopsters doelwit van willekeurige mannen

Ik kan een serie beginnen met als rode draad: neem activiteit X, voeg daar vrouw-zijn aan toe en voilà, het regent ‘lach eens, schatje’ ‘lekkere tieten’ en pogingen vrouwen te achtervolgen en/of ongewenst te betasten. Zodra je als vrouw een grens aangeeft loop je daarnaast het risico op agressieve reacties. De meest recente toevoeging: als  mensen hardlopen, kunnen mannen dat redelijk ongestoord doen terwijl vrouwen regelmatig lastig gevallen worden. Meestal door mannen. Mannen die ze niet kennen.

Vakblad Runner’s World vroeg ruim 4500 sporters naar hun ervaringen. Slechts 4% van de mannen maakte melding van incidenten die je kunt beschouwen als seksuele intimidatie. Bij de vrouwen steeg dat naar 43%. Een gemiddelde, want als je er jong uit ziet loopt het op naar bijna 60%. In 30% van de gevallen rapporteerden vrouwen bovendien dat mensen/mannen ze achtervolgden. Op de fiets, hardlopend, of door langzaam naast hen mee te rijden in een auto.

Dit heeft gevolgen voor het welzijn van de vrouwen en de keuzes die ze maken. Zo laat 63% van de vrouwen hun looproute afhangen van een risico-analyse of het veilig is voor ze. Driekwart nam vanwege het risico op seksuele intimidatie een telefoon mee, tegen een kwart van de mannen.

Zestig procent van de vrouwen koos ervoor om alleen bij daglicht hardlopen (tegen 14% bij de mannen). Zorgen om lastig gevallen te worden maken ook dat vrouwen, veel vaker dan mannen, liever met andere mensen samen willen sporten. Bij de vrouwen was dat 51%, bij de mannen 15%. Tot slot koos bijna een kwart van de vrouwen er voor om af en toe binnen te rennen, bijvoorbeeld op de lopende band bij een sportschool, omdat ze even geen gedoe op straat wilden meemaken.

Deze verschillen laten zien dat mannen zich weinig zorgen maken over seksuele intimidatie en hun sportroutine niet ingrijpend aanpassen. Bij vrouwen is het echter meer dan de helft die zichzelf beperkingen oplegt, routes wijzigt of alleen op bepaalde momenten durven te sporten.

In een toelichting bij het onderzoek bevestigt Runner’s World dat het niet gaat om levensbedreigende toestanden. Waar het wel om gaat is dat je als vrouw sport, en tijdens het beoefenen van je sport opmerkingen kunt horen van het type ‘ondankbare bitch’, ‘let’s gang-rape her‘ (laten we haar als groep verkrachten) en allerlei opmerkingen over je lichaam. Dat veroorzaakt grote stress:

Even if nothing like this happens most days, knowing that it (or something worse) could happen causes stress. As the recent national dialogue surrounding Donald Trump’s sexist comments and alleged assaults brought to light, almost all women—runners or not—have endured unwanted sexual attention. And no matter how swift a woman’s pace, it’s impossible to outrun harassment.

Bovendien kunnen vrouwen wel naar alternatieven zoeken, zoals binnen in een sportschool hardlopen, maar ook daar zijn ze vaak niet veilig:

Some women find even that’s ineffective: Boston-based runner Bailey eventually stopped going to her gym after a man there said her workout tights would look better off. “Running is supposed to be a release, a sanctuary,” she says. “Instead, I’m wondering if I’m going to be safe.”

Voor de duidelijkheid: bij dit alles gaat het niet om seksualiteit, laat staan liefde of de fysieke aantrekkingskracht van iedere willekeurige vrouw. Het gaat om macht. Wie domineert in de openbare ruimte. Runner’s World sprak daar onder andere over met socioloog Michael Kimmel van de Stony Brook University in New York:

“The public sphere is [still] a male space,” says Michael Kimmel, Ph.D., […] Honks, innuendos, and so on are a man’s way of saying, “You are present in my space and I’m going to let you know it’s my space.”

En dat is precies het punt. Vrouwen weten heel goed het verschil tussen een welgemeend compliment en een agressief ‘terug in je hok’ commentaar. De mannen die zich schuldig maken aan dit gebrekkige vermogen om een sociale ruimte te kunnen delen, verpesten het sportplezier van vrouwen. Ze moeten hier mee ophouden. Andere mannen kunnen hen daarbij helpen, door seksegenoten aan te spreken op dit rotgedrag en seksuele intimidatie van de mannelijke sekse bespreekbaar te maken. Zet ‘m op, heren!

Vrouwen ook in virtuele werelden niet veilig

Zelfs in virtuele werelden (virtual reality, VR) zijn vrouwen niet veilig voor mensen die hen ongewenst willen betasten. Jordan Belamire is één van de vrouwen die deze nieuwe vorm van seksuele intimidatie aan de kaak stelt. Ze speelde QuiVR, een virtueel spel waarbij je je boogschietkunsten kunt loslaten op hordes zombies. Zodra ze de multi-player optie koos, besloot ene ”BigBro442” zijn poppetje te gebruiken om haar poppetje ongewenst te betasten.

Echt, bedenk een nieuwe techniek en ranzige seksisten gebruiken dat om zich aan vrouwen op te dringen en hen het leven zuur te maken:

he chased me around, making grabbing and pinching motions near my chest. Emboldened, he even shoved his hand toward my virtual crotch and began rubbing. There I was, being virtually groped in a snowy fortress with my brother-in-law and husband watching. […] Guess what. The virtual groping feels just as real. Of course, you’re not physically being touched, just like you’re not actually one hundred feet off the ground, but it’s still scary as hell. […] What had just happened? I hadn’t lasted three minutes in multi-player without getting virtually groped.

De ontwikkelaars van QuiVR namen maatregelen om deze ongewenste intimiteiten tegen te gaan. Je kunt een soort bubbel om je virtuele persoon vormen en met een specifiek handgebaar vervelende spelers wegwuiven en onzichtbaar maken, zodat je elkaar niet meer ziet en het gedoe stopt.

Onder andere website The Mary Sue juicht dit toe, maar slachtoffers manieren geven om zichzelf te beschermen is niet genoeg.  Wat doen bedrijven met daders? Hoe kun je er als aanbieder van virtuele spelletjes voor zorgen dat wie zich misdraagt, waarschuwingen krijgt en bij herhaling weg moet? Want dit soort gedrag heeft als effect dat vrouwen de nieuwe technieken en nieuwe vormen van gamen beginnen te mijden als de pest. Belamire:

Women are allowed, sure, but the BigBro442s of the world will make sure you never want to come back.

Dit geldt breder voor allerlei technologieën. Van internet tot Twitter, vrouwen ontmoeten bakken met haat en bedreigingen. Je moet een sterke maag hebben om deel te blijven nemen. Dat de agressie nu ook opduikt in virtuele games, zorgt voor een zekere wanhoop. Vrouwen zijn echt nergens veilig. Sterker nog, er bestaan virtual reality games die spelers uitnodigen om vrouwelijke personages lastig te vallen – dat is de missie in het spel. Wat voor boodschap geef je daar mee af als producent?

Gelukkig beseffen steeds meer bedrijven dat ze forse inkomsten mislopen als vrouwen weg blijven. De alertheid op wangedrag neemt toe. Er kwam forse kritiek op de VR games die mannen in staat stellen virtuele vrouwen te bepotelen. En organisatoren van de Tokyo Game Show in september stuurden dit jaar mannen weg, omdat ze bij VR games vrouwelijke medespelers lastig vielen. Het mag echter duidelijk zijn dat er veel meer moet gebeuren om dit soort agressie tegen vrouwen te voorkomen.

Prado wijdt eerste solo expositie aan vrouw

Voor het eerst in het 200-jarige bestaan van dit Spaanse museum wijdt het Prado een solotentoonstelling aan een kunstenares. De eer gaat naar Clara Peeters, een Vlaamse schilderes uit de zeventiende eeuw. Peeters maakte vooral stillevens. Van fruit, forse Edammer kazen, kreeften en andere heerlijkheden.

Het is een eerste, voorzichtige stap, merkt The Arts Newspaper fijntjes op. Met Peeters komt de teller op in totaal 41 vrouwen, tegen circa 5000 mannen in de permanente collectie van het Prado.

Die nog altijd grote kloof maakt dat onder andere Jonathan Jones, kunstrecensent bij de Engelse krant The Guardian, pleit voor meer van dit soort exposities. Volgens hem zie je als kunstliefhebber te weinig van hun werk om kunstenaressen echt op waarde te schatten. Dat kan echter veranderen als je tentoonstellingen aan hen wijdt en het mogelijk maakt om te zien wat ze deden, hoe hun werk zich ontwikkelde, hoe ze zich verhielden tot andere kunstenaars die in hun tijd actief waren.

Dan pas, stelt Jones, kun je de betekenis van hun werk écht opmerken. Zo zien critici inmiddels dat Artemisia Gentileschi iets unieke inbracht, bijvoorbeeld in haar schilderijen met de Bijbelse Judith die Holofernes vermoordt:

In most paintings, including Caravaggio’s hallucinatory rendering, Judith has a servant who waits to collect the severed head. But Gentileschi makes the servant a strong young woman who actively participates in the killing. This does two things. It adds a savage realism that even Caravaggio never thought of – it would take two women to kill this brute. But it also gives the scene a revolutionary implication. “What,” wonders Gentileschi, “if women got together? Could we fight back against a world ruled by men?”

Het duurde nog een tijdje voordat vrouwen samen sterk genoeg werden. Niet om mannen te onthoofden, zoals bange mannen vaak denken, maar om verbeteringen in hun situatie af te dwingen. Dat ging met vallen en opstaan. Tijdens de Franse Revolutie onthoofden mannen Olympe de Gouges omdat ze burgerrechten voor vrouwen vroeg. Maar rond 1900 lukte het in diverse landen om het stemrecht te krijgen en daarna volgden de verbeteringen elkaar steeds sneller op. Zo kwamen getrouwde vrouwen in Nederland eindelijk af van hun juridische status als handelingsonbekwaam. In 1956.

Wat betreft kunst bracht de tweede feministische golf vrouwengeschiedenis als serieus academisch vak, waarna blijkt dat vrouwen waarschijnlijk de meeste prehistorische grottekeningen maakten. We kregen de Guerrilla Girls die zich afvroegen of je als vrouw naakt moest zijn om in het museum te komen. Dat alles leidt tot allerlei  herontdekkingen van het werk van vrouwen, pogingen om hen (opnieuw) op te nemen in de kunst-canon, analyses rond de vraag hoe het komt dat we kunstenaressen zo snel vergeten, en wat we daar aan kunnen doen.

Al die inspanningen keren het tij langzaam maar zeker. Seksisme in de culturele sector krijgt eindelijk erkenning als een serieus probleem van ons allemaal. En kunstenaressen krijgen wat vaker ruimte. Met exposities gewijd aan vrouwen, of doordat musea eindelijk kunstenaressen solo exposeren, zoals het Prado. Da’s een goeie ontwikkeling. Meer! Meer!

 

Seksisme alarm: Quote en mannen op een missie

Vergelijk de volgende situaties en uitspraken. Vrouw pleit voor de komst van asielzoekers in haar gemeente en krijgt van een spreekkoor van boze mannen te horen: ”daar moet een piemel in”. Vrouw levert sportcommentaar: ”die teef heeft gewoon een piemel nodig”. Willekeurig wie schrijft een feministisch opiniestuk: allerlei varianten van ‘die bitch heeft een goeie beurt nodig‘. Mensen nemen aanstoot aan een artikel wat mannen oproept een bewusteloze vrouw te penetreren: ”haatseks met de haatheks [is] het enige dat haar tot bedaren kan brengen”.

Quote vindt de kritiek niet eerlijk!

Quote besloot tot schelden omdat er kritiek kwam op een artikel waarin redacteuren van Esquire mannen uitleggen hoe ze kunnen uitvinden welk type vrouw ze moeten hebben. Door te doen, in alle omstandigheden. Ook als de vrouw in kwestie, bijnaam ‘dronken Dolly’, bewusteloos raakte van de alcohol:

“Ze stelde zich voor, maar je kon haar naam niet goed verstaan. Jullie liepen naar huis, maar ze struikelde over de stoeprand. Je hielp haar de trap op. Het lukte niet om haar broek soepel uit te doen. Ze viel halverwege in slaap. De katerlucht zal niet te harden zijn. Maar vanavond telt dat allemaal niet – je bent op een missie.”

Onder andere deze passage leidde tot kritiek, omdat het aanzet tot een misdrijf. Er staat geen expliciete oproep tot verkrachting, maar dat hoeft ook niet. De situatie is duidelijk. De vrouw kán geen toestemming geven voor seks. Maar je doet het toch, omdat je op een missie bent. Als mannelijke lezer weet je dan genoeg. Hint hint, nudge nudge, pak dat wijf.

Dat is geweld. Seksueel geweld. Verkrachting. In een context waarbij vrouwen veel vaker dan mannen het slachtoffer zijn van precies die misdaad, maar daar vaak geen aangifte van durven te doen omdat dan de hel losbarst en je het er bovendien wel zelf naar gemaakt zult hebben.

Esquire haalde het gewraakte artikel offline en de hoofdredacteur betuigde spijt. Zo niet Quote. Die publiceerde het stuk met een verklaring dat er niks mis mee is, en wie toch kritiek heeft is een haatheks. Haatheks was voor mij een nieuwe term. Google geeft niet veel ‘hits’ voor dit woord. Ik vond een kop van Geenstijl.nl: ‘Lilian Ploumen is een asociale haarheks‘. Waarom is niet helemaal helder, maar Geenstijl vindt haar ”van binnen totaal verrot”, dus daar.

Ik vond ook een weblog waarbij columniste Elma Drayer met ‘haatheks’ aangeduid wordt, omdat ze blijk zou geven van ”maniertjes in haar teksten, die suggestie van verwondering als het om verzuring gaat, dat misplaatste sarcasme – mijn haren gaan altijd recht overeind staan.” Dan is daar nog website Krapuul, waar PVV-er Laurence Stassen het moet ontgelden. Ze zou een haatheks zijn omdat ze een nazi zou zijn en ‘hysterisch over moskeeën krijst’

Wat dit kleine rondje duidelijk maakt is dat het woord haatheks gericht gebruikt wordt tegen vrouwen die irritatie opwekken, vanwege hun schrijfstijl, hun innerlijke verrotheid, hun hysterisch gekrijs.

Quote heeft uiteraard allerlei redenen om heel stoer tegen de schenen van die politiek correcte haatheksen te trappen en het onschuldige stukje lekker puh tóch online te houden. Het zijn drogredenen die feministen zo vaak horen dat er inmiddels hulpmiddelen zijn om lezers te verwijzen naar de uitleg waarom het een kulargument is. Scheelt lappen tekst. Het was maar een geintje? Zie hier. Het is een kwestie van smaak (dus doe niet zo op je teentjes getrapt)? Zie hier. Vrouwen zijn zelf seksistisch dus waar praten we over? Zie hier. Vrouwen zoeken expres naar seksisme om boos te worden? Zie hier. Je hebt kritiek, wij kunnen daar niet tegen en nu moet er een haatpiemel in? Zie hier.

Ik vind het stuitend dat de redactie van Quote het nodig vindt om dezelfde taal uit te slaan als internettrollen. Ik vind het stuitend dat de redactie net doet alsof woorden geen betekenis hebben en machtsverschillen niet bestaan. Ik vind het stuitend dat de redactie zich verschuilt achter dezelfde smoezen waar feministen al sinds de middeleeuwen doorheen prikken. Seksisme alarm!

Nederland kan eeuwen wachten op vrouwelijke premier, als de genderdiscussie zo primitief blijft

De verkiezingen in de V.S. leveren scherpe analyses over gender op, vanwege het seksistische gedrag van Donald Trump en het feit dat de strijd om het hoogste ambt gaat tussen een man en een vrouw. Hoe zit het in Nederland met het emancipatoire bewustzijn? Niet goed, blijkt uit allerlei incidenten. Dat is vervelend, want inzicht in de situatie rondom gender is cruciaal om te begrijpen waarom mannen in de politiek de macht blijven houden. Zonder kritische discussies over die situatie kunnen we nog eeuwen langer wachten op een vrouwelijke premier in Nederland.

Politiek in Nederland blijft, praktisch en symbolisch, iets van blanke mannen. Vrouwen zijn een minderheid in de politiek. Als het er echt op aan komt houden mannen de touwtjes strak in handen. Zo lieten twee mannelijke partijleiders bij de vorige formatiebesprekingen hun vrouwelijke nummer twee thuis. In plaats daarvan namen ze blanke mannelijke vertrouwelingen mee naar de onderhandelingen. Ook blijven de zwaarste/machtigste posten stevig in het mannelijk kamp, inclusief het premierschap.

Na de verkiezingen in maart 2017 is de kans op herhaling groot. Ten eerste omdat alleen al het constateren van het feit dat vrouwen ontbraken bij de vorige formatie, destijds zorgde voor een golf van vijandige ‘terug in je hok’ reacties. Mensen wilden er niet over praten. Vrouwen moesten niet zeuren. Met zo’n houding leer je niks en doen mannen bij de volgende formatie weer hetzelfde.

Ten tweede omdat alle berichten over werving en selectie rieken naar een verkokerde blik, waarbij mannen in eigen kring op zoek gaan naar soortgelijke mannen, middels een proces waar Marieke van den Brink uitgebreid promotie-onderzoek naar deed. Het veld van partijleiders zal in 2017 opnieuw bijna geheel blank en mannelijk zijn, zelfs als nog niet duidelijk is hoe de strijd uitpakt, zoals bij de PvdA. Uit een opinieonderzoek van EenVandaag blijkt dat vrouwen zulke praktijken eerder signaleren en problematisch vinden dan mannen. Maar dat mannen vooral naar vrouwen wijzen als schuldige:

Onder mannen is een derde het eens met de stelling dat partijen liever mannen dan vrouwen kandideren, onder vrouwen de helft. En misschien gaat het verder: met de stelling dat vrouwen worden gediscrimineerd door partijen is 30 procent van de mannen het eens, maar een grotere groep van 44 procent van de vrouwen vermoedt discriminatie. […] het ligt, zo is de indruk, ook aan wat vrouwen zelf zouden doen en laten, al zijn het vooral mannen die het antwoord op de schuldvraag bij de vrouwen zelf zoeken. [vetgedrukt door red.]

Die blindheid voor het structurele machtsvoordeel van mannen maakt dat allerlei mechanismen onzichtbaar blijven, die ervoor zorgen dat de hiërarchie tussen de seksen intact blijft. Kiezers beginnen bijvoorbeeld de man over- en de vrouw onder te waarderen.  Wint een vrouw alsnog, dan gebeurt dat vaker in situaties waarbij een partij er slecht voor staat en laten partijgenoten haar bij tegenslag sneller vallen. De vrouwelijke partijleider ruimt zodoende eerder het veld dan mannelijke collega’s.

Ten derde omdat het mannelijk overwicht een machocultuur in stand houdt. Het problematische haantjesgedrag van mannelijke parlementariërs was al in 1997 onderwerp van kritische stukken in de kranten. Ruim tien jaar later schreef Femke Halsema over dat machogedoe in haar politieke memoires en anno nu vertonen de heren nog steeds masculien machtsvertoon op een apenrots vol alfamannetjes.

Deze machocultuur koppelt mee met algemeen onbehagen zodra een vrouw té zichtbaar wordt in een mannenbolwerk. Dat onbehagen over een verstoring in de hiërarchie zorgt voor weerstand. Die weerstand uit zich onder andere in taalgebruik en ‘grapjes’ met een snijdende ondertoon. Zo heeft de vooral uit vrouwen bestaande Commissie Zorg de bijnaam ‘de commissie van de kijvende wijven’. En als twee politici met elkaar in debat gaan, kopt een landelijk dagblad ‘Bitchfight in de ministerraad’.

Al deze factoren leiden tot een seksistisch denkraam waarbinnen mannen gelden als de stevige debaters en vrouwen hysterisch zijn. Vervolgens wordt het logisch dat mannen voor mannen kiezen en dat vrouwen denken ‘ik kan het niet, ik maak geen kans’ en het niet eens meer proberen. Vervolgens kun je vrouwen daar dan op afrekenen en is de vicieuze cirkel weer rond.

Het kritische debat over dit seksistische klimaat staat in Nederland nog in de kinderschoenen. Analyses blijken steken op een  neerbuigend ‘zie je wel, vrouwen willen niet, ze liggen te slapen’. Zie hier voor een voorbeeld van zo’n analyse, waarbij vrouwen niet alleen verantwoordelijk gesteld worden voor hun eigen marginalisering, maar ook nog de veeg uit de pan krijgen dat ze sowieso niet goed genoeg zijn.

Een ander voorbeeld: vrouwen krijgen in ons land, nota bene van collega’s zoals Kamerlid Marith Volp, nog steeds het advies wat Margaret Thatcher al kreeg (en wat niet werkte want je ontkomt niet aan je sekse): zacht en laag praten. Ja, doei! Het probleem is meestal dat de omgeving meer waarde hecht aan wat een man zegt. Hoe hij het zegt maakt niet uit. En zij? Zij moet haar kop houden. Zegt of doet ze toch iets, dan is ze een bitch of een manwijf of een kenau of, zoals Trump uitriep, een nasty woman.

We horen steeds ‘het komt wel goed’. ‘We moeten geduld hebben’. ‘Hopelijk meldt zich op een gegeven moment een vrouw’. Als de feministische analyse blijft steken op het niveau ‘vrouwen willen niet‘ (maar waaróm ”willen” ze niet?), of ‘we moeten geduld hebben, dan komt het vanzelf goed’, blijven mannen aan de macht in de Nederlandse politiek omdat we vrouwen buiten sluiten.

Willen we dat echt?

Derde debat Clinton-Trump door een genderbril

Hillary Clinton won het derde debat tussen haar en Donald Trump. Behalve Trump’s gedraaikont rond de vraag hij de uitkomst van de Amerikaanse verkiezingen zou respecteren ja of nee, speelde zich opnieuw een genderstrijd af op het podium. Met een man die Clinton een nare vrouw (‘nasty woman‘) noemde, abortus beschreef in apocalyptische termen (doelde hij misschien op een keizersnede?), onder het uitroepen van ‘ik ga abortus verbieden’ en ‘ik respecteer vrouwen’. Tuuuuurlijk joh.

Tja. Trump. Het publiek lachte bij zijn bewering dat niemand vrouwen zo respecteert als hij.

Hoe moet je een man worden met Trump als voorbeeld, vraagt een transgender-redacteur van magazine Slate zich af. Het enige positieve is dat Trump zo’n duidelijk schoolvoorbeeld van giftige mannelijkheid geeft, dat er zowaar een serieuze discussie over mannen en mannelijkheid op gang komt in de V.S. Inclusief een verhoogde aandacht voor de schadelijke effecten van Trump’s soort mannelijkheid. Oproepen dat mannen iets moeten met de angst en onzekerheid die onder machogedrag a la Trump schuil gaan. De verkrachtingscultuur en de mythe van ‘goede’ en ‘slechte’ mannen. En moeders en vaders die hun zonen publiekelijk wijzen op andere vormen van man-zijn.

Enfin. Wat Trump in het derde debat ook deed, Clinton bleef opnieuw kalm, onverstoorbaar, en haarscherp. Zelf draaide ze op haar beurt nergens omheen wat genderkwesties betreft. Bijvoorbeeld toen het ging om abortus. Ga eens luisteren naar de vrouwen waar ik mee heb gesproken, riep ze Trump op. Om daarna het recht van baas in eigen buik te verdedigen, met de stelling dat de overheid zich niet moet bemoeien met vrouwen die zo’n moeilijke keuze moeten maken.

Cosmopolitan signaleert dat Clinton, bij onderwerpen zoals reproductieve rechten en seksueel geweld, over vrouwen sprak zoals geen enkele mannelijke kandidaat ooit voor elkaar kreeg. Omdat ze het woord ‘wij’ kon gebruiken. Wij vrouwen. Wij weten hoe het voelt als mannen je behandelen als een willoos seksobject. Wij vrouwen willen gelijk loon voor gelijk werk. Wij vrouwen weten hoe het is als je een ongewenste of gevaarlijke zwangerschap af moet breken. En hoe vernederend, eng en gevaarlijk het is als je geen baas in eigen buik kan zijn.

Magazine Slate constateert dat landen alleen al om deze reden meer vrouwen op politiek machtige posities nodig hebben:

When men discuss abortion among themselves, as they do in far too many policy discussions, it takes on a detached air of philosophical principles. When Clinton’s on the stage, it becomes about flesh and blood: women’s bodies and their most private, sacred rights to determine the courses of their own lives. Of all the reasons it benefits the nation to have more women in politics, this may be the biggest—the shift of women’s lives from the realm of hypotheses into the real world.

UPDATE: Vrouwen een naar wijf /nasty woman noemen, of erger, heeft een lange geschiedenis. Zulke beledigingen zijn namelijk erg handig voor mannen die vrouwen klein willen houden en die onbehagen rond vrouwen met macht willen versterken, analyseert de New York Times. Inmiddels verkopen verkiezingen-shirts met slogans als ‘nasty women vote’ erop als een dolle.

UPDATE 2: Beide kandidaten moesten een soort stand up comedian routine doen tijdens een diner met allerlei Belangrijke Mensen. Trump verruilde grappen voor gescheld op Clinton en oogstte boe geroep. Clinton hield een speech die én grappig was, én ontroerend, en van politiek belang omdat ze sprak over de normen en waarden waarmee ze een presidentschap in wil gaan als ze het wordt. Trump, wegwezen…

VN dulden alleen fantasievrouw als boegbeeld

En de nieuwe genderambassadeur voor de Verenigde Naties is…. comics heldin Wonder Woman! En de nieuwe Secretaris Generaal van de Verenigde Naties is… een man! Opnieuw! Deze combinatie wekt woede op bij mensen die hoopten op een vrouw aan het hoofd van de VN.

Dichterbij dan dit komen we niet.

Onder andere Susan O’Mally, VN vertegenwoordiger namens de International Federation of Business and Professional Women, kon he-le-maal niks met deze gang van zaken:

At the same time that the Security Council was appointing António Guterres, who does promise that there will be gender parity in senior appointments, women got hit with Wonder Woman, a male fantasy. We need real women in decision-making positions in the United Nations to empower women, not female cartoon characters who don’t talk back.

Wat de benoeming van de zoveelste man in de 70-jarige geschiedenis van de VN zo tenenkrommend maakt, is niet alleen dat in zeventig jaar tijd blijkbaar nooit een vrouw goed genoeg was om aan het hoofd van deze organisatie te staan. Het was ook omdat de vorige Secretaris Generaal expliciet hoopte dat een vrouw hem op zou volgen. Dat er vervolgens een campagne op gang kwam om meer diversiteit aan de top te bereiken. Dat er deze ronde zeven zeer gekwalificeerde vrouwen in de rij stonden. Dat de commissie die uiteindelijk de knoop doorhakte, uit allemaal mannen en 1 vrouw bestond. En dat die mannenclub gewoon weer een man benoemde.

Insiders zagen de bui al hangen nadat een eerste intern voorkeurslijstje voor de post van Secretaris Generaal niet verder kwam dan 1 vrouw in de top vijf. Na een smerige procedure met gehackt e-mails en gekonkel in achterkamertjes, met een dubieuze rol voor de V.S. en Rusland, bleek dat er geen enkele vrouw meer voorkwam in de top drie van favorieten. Het werd uiteindelijk een Portugese man.

Onder andere de Argentijnse Minister van Buitenlandse Zaken Susana Malcorra, zelf kandidaat, zei daarop in het openbaar dat het hele selectieproces voor vrouwen tot nu toe altijd ongunstiger uitpakt dan voor mannen. Onder andere vanwege allerlei impliciete vormen van seksisme. Dat was ook de conclusie van wetenschapster Jean Krasno van het City College of New York:

“We thought the U.N. could reform and move into the 21st century with gender equality. But they are still making backroom deals among the old boys club,” said Jean Krasno, a lecturer on international affairs at the City College of New York and chair of the Campaign to Elect a Woman U.N. Secretary-General. “Fourteen men on the Security Council, and one woman, Samantha Power, just couldn’t envision a woman at the top,” she said.

Om in die situatie het fictieve personage Wonder Woman op te voeren als de nieuwste ambassadrice voor het bevorderen van gendergelijkheid in de wereld, komt op z’n zachtst gezegd vreemd over. De VN had beter een paar maanden kunnen wachten met deze p.r. stunt. Hoe feministisch je haar personage ook uit kunt leggen, in de huidige situatie klopt deze parallelle ontwikkeling voor geen meter.

Spaanse mannen verzetten zich tegen macho-geweld

De Spaanse stad Sevilla staat 20, 21 en 22 oktober 2016 helemaal in het teken van mannen die zich uitspreken tegen de macho cultuur in hun land. Onder het motto ‘machismo is geweld’ organiseert een actiecomité bijeenkomsten en demonstraties. Mannen die zich aansloten bij dit initiatief pleiten in de media voor een andere houding. Mannen moeten vrouwen steunen bij hun emancipatie, geweld tegen vrouwen actief veroordelen, en kritisch onder de loep nemen wat mannelijkheid voor hen betekent.

Mannen voor de Gelijkheid, de organisatoren van het evenement, neemt een voorbeeld aan José Saramago. Deze auteur, die de Nobelprijs won, deed tien jaar geleden een oproep. Hij beschreef huiselijk geweld en aanverwante agressie tegen vrouwen een probleem van mannen. Het zijn mannen die hun handen niet thuis kunnen houden en vinden dat ze vrouwen terug in hun hok moeten slaan. Deze mannen krijgen steun van een cultuur waarin mensen die agressie stilzwijgend accepteren.

Dat zwijgen willen de Mannen voor Gelijkheid doorbreken. De universiteit van Sevilla houdt donderdag 20 oktober een congres onder de noemer Mannen en Macho-geweld. De vrijdag staat in het teken van een hommage aan José Saramango en een demonstratieve tocht door de stad. De zaterdag staat in het teken van het feminisme en de rol die mannen in die beweging kunnen spelen.

Het is geweldig dat mannen zo groots en uitgebreid stilstaan bij hun rol in het feminisme en het aandeel van hun sekse in de problematiek van geweld en discriminatie. Waarschijnlijk helpt het dat de Spaanse maatschappij agressie tegen vrouwen expliciet benoemd als een ernstig probleem en tellingen bijhoudt van mannen die vrouwen vermoorden.

Alle gewonde en psychisch beschadigde vrouwen zijn niet meegenomen in zulke overzichten, maar ze maken duidelijk hoe ingrijpend mannelijk geweld is. Het verhoogt ook het bewustzijn bij mannen dat hun sekse problemen kent en dat ze daar zelf, als mannen, iets mee moeten.

Nederlandse mannen, fijn dat jullie na de aanrandingen in Keulen in minirok de straat op gingen om te protesteren tegen geweld tegen vrouwen. Dat was echter begin 2016 en daarna werd het weer akelig stil. Dus. Wie volgt het voorbeeld van de Spaanse mannen?

Oude mannen houden vooruitgang tegen in top bedrijven

Topmannen hebben geen zin om macht te delen met vrouwen, meldde NRC Handelsblad twee jaar geleden al. Die analyse kreeg dit jaar een wetenschappelijke onderbouwing met een internationaal onderzoek van PricewaterhouseCooper’s Governance Insights Center. Van de 884 ondervraagde topbestuurders vindt één op de tien dat het percentage vrouwen niet hoger mag komen dan tussen de 0 en maximaal 20 procent. Nog eens 43% van de ondervraagden vindt 20 tot 40% vrouwen mooi genoeg. Slechts vijf procent vindt een 50-50 verdeling van mannen en vrouwen in theorie acceptabel.

Het Governance Insights Center wijt de seksistische houding van de directeuren aan hun leeftijd. De ondervraagde groep bestaat voor het grootste deel (83%) uit blanke mannen van 63 jaar of ouder. Iets meer dan de helft van hen heeft problemen met ‘teveel’ vrouwen in de top:

This means that more than half of all board members think women deserve significantly fewer than half the seats on corporate boards. Since women make up more than half of the world’s population, this suggests that more than half of current board members think women are inherently less capable of serving in corporate leadership positions.

Deze mannen geven daarnaast blijk van een hypocriete houding. Gevraagd naar het belang van diversiteit aan de top zegt bijna iedereen (96 procent) dit belangrijk te vinden. Vraag je echter door, dan denkt slechts een kwart van de ondervraagden dat er voldoende gekwalificeerde kandidaten zijn onder vrouwen (en mannen met een gekleurde huid). Dit verklaart de hardnekkige klacht ‘we willen wel maar er zijn geen geschikte vrouwen’. Een opvatting die je ook in Nederland te vaak hoort en waar Lubach op Zondag genadeloos de spot mee dreef. 

Daarnaast blijken de seksistische heren hun vakliteratuur niet bij te houden. Studie na studie wijst uit dat diversiteit aan de top leidt tot hogere rendementen en betere beslissingen. Maar van de topmannen geeft slechts een kwart aan dat ze diversiteit belangrijk vinden omdat hun onderneming dan waarschijnlijk economisch gezien beter zal presteren.

Als je alleen de vrouwelijke ondervraagden bekijkt, zie je dat die veel meer waarde hechten aan diversiteit. 89% denkt, correct dus, dat meer diversiteit de economische prestaties van het bedrijf omhoog stuwt. 92% denkt dat meer diversiteit leidt tot betere besluiten en meer efficiency.

Enfin, lees het rapport en huiver. En weet dat we als vrouw in geen tweehonderd jaar een gelijkwaardige plek aan tafel krijgen als de huidige situatie rustig voortsuddert zoals nu. Alle Opzij top honderden van succesvolle vrouwen, alle mooie praatjes over diversiteit, alle goede voornemens, alle oproepen tot zelfregulering en ‘neem geen maatregelen, wij gaan zelf aan de slag’ gekakel ten spijt.

Vrouwen verslaan Trump in Amerikaanse verkiezingen

Stel dat alleen vrouwen zouden mogen stemmen bij de Amerikaanse verkiezingen in november. Dan had presidentskandidaat Donald Trump geen schijn van kans, becijferde website FiveThirtyEight, gespecialiseerd in onderzoek en statistiek. Ook niet onder Republikeinen. Vrouwen met die politieke voorkeur rennen twee keer zo snel weg van kamp Trump dan mannen. Zelfs super Christelijke vrouwen, de harde kern, beginnen Trump de rug toe te keren. Om nog maar te zwijgen van een vrouw als Michelle Obama, die, waardig als altijd, Trump en zijn aanhangers beleefd de deur wees in een daverende speech.

Aanhangers van Trump beginnen steeds zenuwachtiger te worden. Ze zien de bui hangen. Zelfs Conservatieve Christenen walgen van de hypocrisie van hun mannelijke geloofsgenoten die Trump verdedigen en hen zodoende laten vallen. De spanningen op dit gebied nemen toe nu steeds meer bekend wordt over de levenswandel en daden van Trump. Na de onthullingen over de ervaringen van kandidates en medewerksters van programma The Apprentice, of de ervaringen van Miss-kandidaten, of zijn vele recente beledigingen van vrouwen, komen vrouwen na zijn ‘het zijn slechts woorden’ geklets naar buiten met beschuldigingen over aanranding. De teller staat inmiddels op vier. Correctie: vijf. Correctie: tien

De vrouwen zwegen vaak jarenlang, maar de maat is vol na Trump’s leugens en smoesjes:

De vrouwen vertelden de gebeurtenissen wel in hun directe omgeving, maar traden nooit eerder in de publiciteit. Ook deed geen van beiden aangifte bij de politie. Leeds: ‘In die tijd dacht je als vrouw nog dat je het er vermoedelijk zelf naar had gemaakt.’ Na de ontkenningen van Trump tijdens het debat van zondag, besloten de vrouwen alsnog met hun verhaal naar buiten te komen.

Zeggen dat Trump een vrouwenprobleem heeft, zou wel eens het understatement van het jaar kunnen worden. Hij kwam jarenlang weg met zijn gedrag, dankzij de privileges die je als blanke man geniet in een cultuur waar blanke mannen de norm zijn. Nu hij presidentskandidaat is, gaan mensen echter serieuzer en kritischer kijken met wie ze te maken hebben. Dat is schrikken. Bij weldenkende mensen zal die afschuw voorlopig niet verdwijnen.

Kortom, kamp Trump in rep en roer. En hoe reageren ze? Door een campagne te beginnen om het stemrecht voor vrouwen terug te draaien. De V.S. regelden dat met een regeling die bekend staat onder nummer 19, dus de oproep luidt: trek de 19e in (repeal the 19th). Waarmee een heel ander debat begint. Zijn vrouwen mensen? Mogen we basale democratische rechten uitoefenen? Beschikken we over onszelf, of zijn we voorwerpen die ter beschikking staan van de grijpgrage handen van mensen zoals Trump? Baas in eigen buik of willoze baarmachine waar een gezond kind uit moet komen want anders dan?

Een ding is zeker. Van Trump moeten vrouwen het niet hebben. Van Clinton en haar bewezen aandacht voor vrouwenrechten wél. Van Michelle Obama wél:

 

College voor de Rechten van de Mens tikt overheid op de vingers

Mensenrechten maken expliciet deel uit van het buitenlands beleid, maar als het gaat om binnenlands beleid schiet de Nederlandse regering tekort. Dat stelt het College voor de Rechten van de Mens in een persbericht. Dit terwijl we bergen werk hebben op dit gebied. Zo discrimineren werkgevers zwangere vrouwen stelselmatig en betalen ze mannen meer salaris dan vrouwen voor het zelfde werk. Gemiddeld gaat het om 53 euro per maand. Dat levert een leuk bedrag op, gerekend over een hele loopbaan.

Het College vindt dat de Nederlandse overheid structureel aandacht moet besteden aan mensenrechten. Een punt van zorg vormt bijvoorbeeld zwangerschapsdiscriminatie. Volgens het CVRM krijgt 43% van de aanstaande moeders daar mee te maken. Vrouwen krijgen geen verlenging van tijdelijke contracten, oftewel ontslag. Of opleidingen en promoties gaan aan hun neus voorbij.

Vrouwen lijken moedeloos te worden van die structurele, stelselmatige, al decennia durende discriminatie. Volgens het CVRM daalde onze bereidheid om zwangerschapsdiscriminatie te melden van 26% in 2012 naar 14% dit jaar, omdat ‘dit toch niets uithaalt’.

Een ander punt van zorg vormen de decentralisaties van (zorg)taken. Die zetten mensenrechten op verschillende manieren onder druk. Zo komt veel onbetaalde zorgarbeid bij vrouwen terecht. Bovendien kunnen gemeenten hun eigen beleid voeren. Dat betekent grote onderlinge verschillen tussen de zorg aan en ondersteuning van mensen, afhankelijk van hun woonplaats.

Wat betreft de onderbetaling van vrouwen voerde het College de afgelopen jaren verschillende onderzoeken uit. Waar ze ook kijken, mannen krijgen meer. Werkgevers blijken namelijk criteria te hanteren die vrouwen op achterstand zetten. Ze bepalen het aanvangssalaris bijvoorbeeld op basis van salarisonderhandeling in plaats van op relevante werkervaring, geven een vrouw wel promotie maar niet of te weinig extra salaris, en/of gaan uit van het laatst verdiende salaris, zonder te kijken naar de vorige functie of naar de huidige baan.

Dit soort praktijken zorgen ervoor dat 4301 onderzochte vrouwen bij hogescholen gemiddeld €3.798 verdienden, terwijl hun 3218 mannelijke collega’s gemiddeld €4.258 per maand mee naar huis namen. Oftewel ruwweg 10% meer. In algemene ziekenhuizen bleek de loonkloof rond de 20% te liggen. Enzovoorts, enzovoorts.

Naast de oproep aan de regering stuurt het CVRM ook een rapport naar de Verenigde Naties over het gebrek aan aandacht voor mensenrechten in het Nederlandse binnenlandse beleid. De Mensenrechtenraad van de VN bespreekt de situatie in Nederland volgend jaar. Alles om druk te zetten. Want, stelt het College:

Meer ambitie voor het creëren van een echte infrastructuur om de implementatie van mensenrechten in Nederland te bevorderen, is te verwachten van een land dat zich internationaal profileert als een voorvechter van mensenrechten.

Of, in gewone mensentaal: je kunt niet Calvinistisch je vingertje vermanend opsteken bij andere landen, terwijl je in eigen huis de zaken totaal niet op orde hebt.

Vrouwen maken geschiedenis

Vrouwen wonnen dik verdiend bij de uitverkiezing van het beste geschiedenisboek aller tijden door Het Historisch Nieuwsblad. Duizenden mensen die hun stem uitbrachten plaatsten Els Kloek op 1, met de onder haar leiding samengestelde bundel 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis. Op de tweede plaats eindigde Het pauperparadijs van Suzanna Jansen

Els Kloek en collega’s werkten tien jaar aan 1001 Vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis. Het boek bevat de biografieën van opmerkelijke vrouwen die helaas vergeten werden. Maar, zoals het Historisch Nieuwsblad in een mail aan alle kiezers meldt:

Met deze uitverkiezing zijn deze vrouwen niet meer te negeren. Uit de reacties van stemmers blijkt dat zij waarderen dat er ‘eindelijk een boek geschreven is waaruit blijkt dat vrouwen ook geschiedenis hebben geschreven’.

Die lezerswaardering moet Els Kloek deugd doen. Ze geldt als één van de pioniers van vrouwengeschiedenis als academisch erkend vak en geeft in interviews herhaaldelijk aan dat vrouwen een monument verdienen. Daar moesten zij en haar collega’s wel iets voor doen. Aan het Historisch Nieuwsblad vertelde Kloek dat ze hele speurtochten in archieven op touw moesten zetten.

Vaak leverde die zoektocht belangwekkend nieuws op. Zo bleek uit onderzoek dat achter een anonieme, invloedrijke verhandeling over pedagogiek, De la premiere éducation, hugenotendochter Marie du Moulin (1622-1699) schuil ging. Kloek en collega’s konden bewijzen dat zij de auteur was.

Ik vind het geweeeeeeeldig dat deze bundel de eerste plaats behaalde. En zonder lezers zou de uitgave niet zijn verschenen. Kloek zette een succesvolle crowdfunding actie op om de publicatie te bekostigen.  Ook ik doneerde een bedrag. Dus ik ben een tikkeltje vooringenomen als het gaat om dit boek😉

Enfin. Koop! Lees! Geniet en verwonder je!

Waarom zoveel mensen Trump nu opeens zat zijn

Ruim een jaar riep Trump vanalles en nog wat over Mexicanen, negers, moslims en vrouwen, zonder dat iemand er echt een punt van maakte. Totdat de Washington Post tien jaar oude opnames publiceerde waarbij Trump onder andere zegt dat hij, als beroemdheid, vrouwen vrijuit in hun kruis kan tasten. En Trump in een openbaar debat dreigde dat hij Clinton gevangen zet als hij wint. Zijn gedoe mocht niet baten: hij verloor het debat. En, UPDATE: vrouwen beloven Trump dat de kutten hem terug zullen grijpen op 8 november, de dag van de verkiezingen….

 

Om maar met dat laatste te beginnen: het tweede debat tussen de twee presidentskandidaten was er eentje waarbij Clinton waardig bleef, terwijl Trump zei dat hij een heer was, terwijl hij zich in werkelijkheid gedroeg als een macho pestkop die Clinton probeerde te intimideren door vlak achter haar te staan. Hij kwam zodoende over als een enorme engerd. Vooral het feit dat hij haar dreigde met de cel als hij zou winnen, wekte bij veel kijkers afschuw op. Je rivaal in de gevangenis gooien schendt basale afspraken binnen de democratie en riekt naar het gedrag van een dictator.

Ondertussen breidt het schandaal rond het ‘grijp ze bij hun kut’ filmpje van Donald Trump zich steeds verder uit. Waarom struikelen mensen nu pas over hem heen en nemen prominente Republikeinen nu pas afstand van hem? Verschillende commentatoren komen met verschillende verklaringen voor deze omwenteling.

Slate magazine oppert dat de grens bereikt is omdat niemand er meer omheen kan dat Trump écht een seksistisch varken is. Tot nu toe wuifden veel mensen zijn lange geschiedenis van vrouwenhatende opmerkingen weg onder het mom van ‘het is Trump, hij meent het niet zo, het zijn grappen, het is een show’. De opnames tonen echter aan dat er geen verschil bestaat tussen Trump de televisiester en Trump als persoon. Voor en achter de camera’s ziet hij vrouwen als een gebruiksvoorwerp. Dat komt hard aan. Republikeinen kunnen hem niet meer verdedigen en beginnen af te haken.

Magazine The New Statesman noemt een tweede verklaring voor de plotselinge ophef. Trump deed zijn uitspraken op het moment dat hijzelf net getrouwd was. Eén van zijn doelwitten was een vrouw die op haar beurt ook getrouwd was. Zolang Trump in het algemeen vrouwen als seksobject behandelde of hen neersabelde vanwege hun gewicht of andere uiterlijkheden, vinden partijgenoten het wel best. Maar als een man aan de vrouw van een andere man komt, houdt het op voor veel Republikeinen. Je dochter of echtgenote zijn bezit en andere mannen moeten daar vanaf blijven. De grens was bereikt.

Auteur en feministe Jessica Valenti noemt in een opiniestuk voor dagblad The Guardian een derde verklaring. Trump zet actrice Arianne Zucker te kakken. In de bus, voordat hij uitstapt, neemt hij TicTacs voor het geval hij de knappe vrouw wil kussen of op andere manieren wil lastig vallen. Zodra hij uitstapt, doet hij zijn best om charmant over te komen bij Zucker, maar ondertussen weten hij en zijn mannelijke medestander precies waar hij op uit is, ten koste van de vrouw in kwestie. Dat wekt woede en pijn op en maakt dat de grenzen bereikt zijn bij vrouwen:

Trump won’t recover from this tape. Too many of us have been groped and commented on, joked about and made to feel small. Even Trump’s non-apology is something we’ve seen before – we know the look of someone who has gotten caught doing something that they don’t at all feel badly about. We know the look of someone who has little regard for women. We’ve seen that look, we’ve heard these insults, our entire lives. They’re a part of who we are. And on 8 November, Trump will find out just how tired we are of it.

Magazine The Nation tenslotte, zoekt de verklaring in de aard van reality televisie en de bevolkingsopbouw van de Verenigde Staten. Eerst de bevolking. Vrouwen vormen een meerderheid in de bevolking van de V.S. The Nation kan zich, net als Valenti, geen vrouw voorstellen die de opnames ziet en niet kwaad wordt. Hierna nog op Trump stemmen lukt alleen als je jezelf als vrouw een rad voor ogen draait. De meeste vrouwen weten beter. Trump heeft zo’n grote bevolkingsgroep tegen zich in het harnas gejaagd, dat een overwinning steeds moeilijker wordt.

Ten tweede de aard van reality televisie. Niets is zo aantrekkelijk voor kijkers als een stomende mix van seks en roddel. De opnames van Trump bieden beiden in overvloed. Mensen zullen het filmpje delen en bekijken en nog een keer willen zien. De aard van de video zal tijdens de campagne voortdurend terugkomen in gesprekken. Op die manier bereikt het ‘nieuws’ van Trump’s seksisme groepen die normaal gesproken geen politiek nieuws volgen of de persoonlijkheid van Trump tot nu toe negeerden:

…it’s one thing to have “heard about” a controversy; it’s quite another to watch a tape that reveals Trump’s grotesqueries in all their sordid vividness. Seeing is believing, and countless people are going to be seeing that tape over the next four weeks. […] Having lived by the sword of celebrity television, Donald Trump is now on the verge of dying by it.

Met een PS van Joan Walsh. In The Nation constateert zij dat Republikeinen weliswaar veel rumoer maken over hun afkeer van Trump, maar de meesten voegen geen daad bij het woord. Ze stemmen nog steeds op de man die openlijk zegt dat hij vrouwen aanrandt.

Clinton kan dus nog niet op haar lauweren rusten. Ze moet vechten voor iedere stem en hopen dat gezond verstand uiteindelijk de doorslag geeft in het stemhokje. Aan de vrouwen zal het niet liggen:

Seksisme Trump lijkt kritische grens te bereiken

Tussen nu en 8 november kan nog vanalles gebeuren, maar voorlopig bereikt de Amerikaanse verkiezingscampagne iets wat veel commentatoren beschouwen als een keerpunt. Na de zoveelste uitgelekte seksistische uitspraken van Trump, lijkt de weerzin tegen zijn houding rond vrouwen een kritische grens bereikt te hebben. Persbureau Reuters gebruikt inmiddels het woord ‘crisis’ voor Trump. Andere bronnen melden dat de Republikeinen in paniek zijn nadat deze bom barstte. Pussygate!

Het kantelpunt lijkt bereikt dankzij de Washington Post. Die onthulde opnames van Trump waarin de presidentskandidaat ongegeneerd seksistische taal over vrouwen uitsloeg. In platte taal sprak hij over vrouwen en de manieren waarop hij hen wilde vastgrijpen, kussen en hoe hij hen in bed wilde krijgen voor een potje seks. Vooral uitspraken zoals ”als ster mag je een vrouw in hun pussy (vagina) grijpen” vallen zó slecht, dat onder andere Variety signaleert dat dit de druppel kan zijn die de emmer doet overlopen.

Zulke uitspraken komen namelijk neer op aanranding:

Trump is evidently proud of the fact that he wielded his wealth and star power as a weapon to help him abuse women—to kiss and grope them without their permission. This is violence, full stop.

Trump’s houding en gedrag geven de verkrachtingscultuur in een notendop weer. Vlak na het uitlekken van de opnames begonnen vrouwen via sociale media hun ervaringen te delen met mannen die hen ongewenst tussen hun benen grepen (#grabbedbythepussy). Zodat iedereen doorkrijgt dat het in dit soort situaties gaat om strafbare feiten en een cultuur van seksueel geweld tegen vrouwen.

Trump lijkt nog niet te begrijpen dat hij aanranding goedpraat. Hij publiceerde vrij snel na de primeur van de Washington Post een video waarin het lijkt alsof hij excuses aanbiedt. Een nadere analyse van zijn tekst wijst echter uit dat hij zijn gedrag probeert te normaliseren met een beroep op het ‘ach nou ja, jongens zijn jongens- argument. Gewoon wat praat van mannen in een kleedkamer, moet kunnen, phoe phoe zeg, sorry als iemand zich daar aan ergerde.

Een tweede excuus leek neer te komen op de aloude smoes die verkrachters van stal halen zodra iemand ze betrapt: ze vroeg erom. Opnieuw een element uit de verkrachtingscultuur.

Dat soort non-excuses verergeren de situatie. Zelfs partijgenotes vallen de conservatieve kandidaat nu openlijk aan. Andere Republikeinen trekken hun steun voor hem in:

Jason Chaffetz, the Republican congressman who chairs the House committee that is investigating Clinton’s use of a private email server, also withdrew his support. “I’m out – I can no longer in good conscience endorse this person for president,” Chaffetz told a Fox television affiliate. “It is some of the most abhorrent and offensive comments that you can possibly imagine.” He said he could no longer look his 15-year-old daughter or wife in the eye while backing Trump.

Deze opnames komen namelijk boven op een berg eerdere schandalen. Dagblad  The Telegraph kan moeiteloos een hele rubriek vullen met de geschiedenis van alle seksistische uitspraken die Trump heeft gedaan en, belangrijker, nu nog steeds doet.

Hoeveel incidenten en excuses van de dader wil je hebben voordat je toegeeft dat het een patroon is? Joan Walsh van magazine The Nation deed een paar dagen voor het uitbreken van dit meest recente schandaal al een oproep: ”laten we het gewoon hardop zeggen. Donald Trump is een seksistisch varken”. Steeds meer mensen, ook uit de Republikeinse hoek, beginnen dat standpunt nu over te nemen. En vragen zich af: moet dat onze president worden?

UPDATE: een aantal conservatieven bekritiseren Trump, want stel je voor dat iemand zo met hun dochter om zou gaan. Klinkt sympathiek, maar, zoals Slate magazine signaleert, zulke uitspraken zijn problematisch. De mannen die zo praten, halen de Dochter Clausule aan:

The Daughter Clause reveals an extraordinarily primitive understanding of human rights. It more or less implies that unless someone is your flesh and blood, you have little reason to care what happens to her.

Of, anders gezegd:

When a man’s concern for women begins and ends with her patriarchal relationships, he’s not speaking from empathy; he’s speaking from ownership.

Als weldenkend mens zou je ook zo, gewoon, uit jezelf, kunnen beseffen dat mannen zo niet over vrouwen moeten praten en niet zo met vrouwen om moeten gaan. Omdat vrouwen mensen zijn.

UPDATE 2: de New York Times houdt een lijst bij met prominente Republikeinen die publiekelijk Trump afzweren. De teller staat al op 150. De krant stelde ook een lijst op met mensen en ‘dingen’ (organisaties, landen, fenomenen zoals gehandicapt zijn) die Trump heeft beledigd. Die teller staat inmiddels op 273. Reken er maar op dat beide getallen de komende tijd nog oplopen.

Vrouwelijke Thor past in vooruitgang binnen comics-industrie

Aaaargh, een vrouwelijke Thor, dat kan niet goed zijn, kreunden mensen een paar jaar geleden. In augustus 2016 geeft onder andere website Smart Bitches, Trashy Books verzamelbundel Thor: Goddess of Thunder echter een tien. Ook website Forbidden Planet noemt de vrouwelijke Thor één van de beste Marvel series. Thor geeft zelfs blijk van een feministische inslag. Wow…..Deze ontwikkeling van ”meh” naar ”hoera” is symbolisch voor een omwenteling in de comics-industrie als geheel.

Er verschijnen steeds meer reeksen die om een vrouw draaien. Naast Thor verschijnt begin volgend jaar bijvoorbeeld een nieuwe serie rondom Batwoman. Met reden. De stripboeken over de vrouwelijke Thor verkochten beter dan die van de mannelijke Thor. Uitgeverijen merken dat en willen die dollars en euro’s graag ontvangen.

Uitgeverijen krijgen bovendien door dat vrouwen tegenwoordig bijna de helft (46%) uitmaken van de groep die comics leest. Die lezers worden bovendien steeds kritischer. Zo beloofde DC Comics in 2011 om meer vrouwen aan te nemen, nadat fans kritiek hadden op het belachelijk lage percentage werkneemsters. De firma lijkt daad bij het woord te voegen. Het verhaal van de nieuwe serie over Batwoman komt bijvoorbeeld uit de pen van Marguerite Bennett.

Vrouwen krijgen zodoende steeds vaker de ruimte en mensen beginnen te wennen aan hun invloed op de verhalen. Het blijft uitkijken- zoals bij veel emancipatiebewegingen zie je vaak dat na twee stappen voorwaarts weer een stap achteruit volgt. The Mary Sue kraakte bijvoorbeeld een opvolger van Goddess of Thunder tot de grond toe af vanwege de seksistische inhoud van het nieuwe verhaal:

It’s all well and good to create safe spaces for alternative readers in books like Thor or Ms. Marvel, but if you then progress these characters by placing them in situations where they’re treated as badly as female comic characters have been historically (murdered, mutilated, sexually harassed etc.) then you’re not championing inclusion at all. We’ve got our safe spaces, Marvel; but why is the rest of your world still so dangerous?

Zulke stappen terug doen de algehele vooruitgang gelukkig niet teniet. De laatste tijd verandert er echt iets. Zo zoeken vrouwen steeds vaker hun eigen weg als tekenares en scenariste van strips. Dat gebeurt meestal los van de grote uitgeverijen zoals Marvel en DC Comics. Die grote bedrijven moeten reageren op de groei van onafhankelijke uitgevers, willen ze hun marktaandeel behouden. Want lezers willen diversiteit, merkt onder andere striptekenares Ashley A. Woods:

“I learned that for black girls who read comics, I suddenly became a big deal. People would bring their kids to stop by wherever I was, just so they could meet me,” said Kendall, who is guest writing on a Princeless anthology, featuring an adventurous black princess who eschews the awaiting-a-white-knight stereotype. “One of the moms said to me, ‘My daughter loves comics but at most of the stuff we go to, she doesn’t see anyone who looks like her.'”

Dus krijg je steeds vaker situaties zoals Marvel die vrouwen aanneemt om een Captain Marvel strip te produceren, en waarom zou Wonder Woman niet lesbisch zijn? Dit personage leefde jarenlang in een vrouwenmaatschappij en het past in de canon dat ze relaties had met vrouwen, ook liefdesrelaties. Dus is het logisch als je dat zonder ophef of nadruk gewoon opneemt in de verhaallijnen.

De hele industrie lijkt langzaam wakker te worden en te beseffen dat vrouwen mensen zijn, signaleert Adriana Melo:

when I started, back then, 80% of what mattered on a female character, was her body. She had to have the right size and the right amount of curves and there’s a word for a frame that was called “butt-shot”, and they used it a lot. But now, the editors are the first ones that say “no butt-shots”.

Poolse regering laat abortuswet vallen

Protesteren heeft zin! Poolse vrouwen verzetten zich heftig tegen een poging van de regering om abortus te verbieden. Nadat de straten in veel Poolse steden maandag 3 oktober zwart kleurden in een massale staking, heeft de regering een omstreden abortuswet schielijk ingetrokken.

Niet terug naar de kleerhangers!

De wet zou abortus de facto totaal verbieden en artsen opzadelen met vijf jaar celstraf als ze de enige uitzondering verkeerd zouden interpreteren. Abortus zou namelijk alleen nog mogen als het leven van de moeder in gevaar is. Maar ja, hoe bepaal je dat precies en wanneer grijp je in? Beter om als arts terughoudend op te treden en als de vrouw dan sterft, tja, tragisch… Gelukkig zag de regering tijdig het licht.

UPDATE: De Huffington Post toont foto’s en geeft impressies van de massale stakingen en protesten. Poolse vrouwen reageren in de Engelse krant The Guardian op de omwenteling in hun land:

They call us Nazis and say that we are no better than Hitler because we think a woman should have be able to choose whether she gives birth to a seriously sick child – but we are used to such comparisons. They say these things about us because they are frightened. […]  I have never seen such huge protests. Something snapped in Polish women; we are empowered and we won’t stop. The protests were so spontaneous: with barely a few days’ notice thousands of women were walking out of work, and if they couldn’t get the day off, many told me, they said to their bosses they would not return because they could not work alongside people who did not believe in their rights.

Op de site van RTL Nieuws staat een interview met Karina, nog zo’n vrouw die het gehad heeft met de plannen van de overheid en strijdt voor abortus.

Curatoren stellen erfgoed Australische filmmaaksters veilig

Vrouwen lopen een groot risico om in de vergetelheid te belanden, hebben mensen als Els Kloek, Germaine Greer, Gerda Lerner en Elaine Showalter keer op keer aangetoond als het gaat om onder andere kunstenaressen, schrijfsters en vroege feministen. Maar er is vooruitgang. Zo zorgt een groep curatoren ervoor dat het werk van vooruitstrevende filmmaaksters uit Australië bewaard blijft.

De jaren negentig van de vorige eeuw waren een opwindende tijd voor de filmproductie in Australië. En vrouwen speelden een grote rol. Ze experimenteerden met vorm, kleur en cameravoering. Ook inhoudelijk baanden ze nieuwe wegen, door aandacht te besteden aan de ervaringen van vrouwen, transgenders, homoseksuelen en lesbiennes. Hun films bereikten festivals zoals Cannes en daarnaast produceerden regisseuses talloze korte films, die vertoond werden bij lokale filmevenementen.

Maar daarna verdwenen de regisseuses en hun werk. De jaren negentig staan inmiddels te boek als een ‘vergeten tijdperk’ en de regisseuses kregen het etiket ‘over het hoofd gezien’ achter hun naam. Jacqueline Millner, Jane Schneider en Deborah Szapiro moesten anno 2016 goed zoeken naar de films:

We’ve spent the past year curating an exhibition of films by women from this era – some of which have languished for decades in VHS or Beta format, while their playback platforms all but disappeared. For instance, a Beta version of acclaimed director Samantha Lang’s short film Out (1995) – a delightful work that came early in her career – was in the Australian Film, Television and Radio School student film archive, but not even the film-maker had seen it in 20 years. Other films we found had not even made it as far as an archive, but remained in unplayable formats in personal storage.

Daar heb je de situatie in een notendop. Werk van vrouwen haalt de archieven niet. Films liggen te verstoffen in persoonlijke collecties. Of de techniek ontwikkelt zich, zodat werk technisch gezien niet meer te vertonen valt en vergeten wordt. Pas als je gericht op zoek gaat met de wil om de creaties van vrouwen wél te behouden voor het nageslacht, omdat het belangrijk is en waarde heeft, verandert dat.

De curatoren zetten films over naar afspeelbare formats, digitaliseerden ze en ontwikkelden er een tentoonstelling omheen. Tijdens Femflix kreeg een nieuw publiek de kans om kennis te maken met de verhalen van deze vrouwen. Daarnaast zetten Millner, Schneider en Szapiro een aantal gedigitaliseerde korte films op Youtube. Zoals Kitchen Sink van Alison McLean, een Gothic kijk op huishoudelijke zaken.

Super dat dit gebeurt! Waar zijn de vrouwen? Overal. Als je ze wilt zien.

Trump campagne gooit alles op Clinton’s sekse en huwelijk

Wow, Trump gaat voluit in zijn vrouwenhaat. Na een vijf dagen durende tirade over een miss Universe die in de ogen van de presidentskandidaat te dik zou zijn én sletterige sekstapes zou hebben gemaakt, viel hij Clinton aan met de Grote Zes: lelijk, hoerig, krankzinnig, leugenachtig, niet loyaal aan haar man en  zwak. Vervolgens zei Trump-aanhanger Rudy Guliani, voormalig burgemeester van New York, hardop wat seksisten denken: Trump is als man sowieso beter dan een vrouw, ongeacht haar kwaliteiten.

De Miss Universe, Alicia Machado, slaat hard terug in de media. Ze is de aantijgingen van Trump zat en laat zich niet door hem intimideren:

”Door zijn haatcampagne probeert de Republikeinse kandidaat een vrouw in diskrediet te brengen en te demoraliseren, een van zijn meest verschrikkelijke eigenschappen. Maar wat hij echt wil is de aandacht afleiden van zijn echte problemen en zijn onbekwaamheid om zelfs maar te pretenderen dat hij de leider van dit grootse land is.”

Clinton zelf moet al haar hele loopbaan dealen met seksisten zoals Trump. Zodoende wist ze in het eerste debat precies wat ze moest doen om de vrouwenhaat van Trump in de schijnwerpers te zetten. Haar overwinning leverde haar na dat debat een stijging in de peilingen op, terwijl Trump duidelijk schade leidde door zijn zwakke optreden en zijn soms onsamenhangend klinkende obsessieve kritiek op Machado en Clinton.

Voor het tweede debat, op 9 oktober, heeft Trump aangekondigd dat hij het nog harder gaat spelen en dat hij zich onder andere zal richten op de ontrouw van Bill Clinton. Want als je als vrouw je echtgenoot niet kunt managen, kun je het land ook niet leiden. Of zoiets. Meer seksisme van Trump! Meer krankzinnige aanvallen op vrouwen en mensen met een gekleurde huid. Dat helpt vast. Vooral om vrouwelijke kiezers over de streep te trekken.

Dat soort complimenten zijn helemaal geen complimenten

Bij dit geweldige artikel van Laura Bates van het Everyday Sexism Project moest ik meteen denken aan een recent incident bij de NS. Een vrouw meldde dat een conducteur in de trein ongewenst achter haar aan zat, naast haar ging zitten en aandacht wilde. Een anonieme klantenservice medewerker was niet onder de indruk van haar klacht. Zie het maar als een compliment, kreeg ze te horen. Beetje flirten, moet kunnen, en als het echt vervelend wordt kun je er zelf iets van zeggen.

Jahaaa…. alleen het probleem is: dit soort gedrag van mannen is geen compliment. Het is niet ‘een beetje flirten’. En de circa 90% vrouwen die erg zenuwachtig worden van zulke mannen hebben volkomen gelijk, want als ze laten merken niet van zulk gedrag gediend te zijn, breekt de hel verrassend snel los. Zoals Laura Bates analyseert: situaties escaleren in een oogwenk, met zeer negatieve gevolgen voor de vrouw die een grens stelde:

Women who have shared their experiences with the Everyday Sexism Project, which I founded, have variously described being chased, hit by cars, punched, spat on, having bricks and bottles thrown at them, and being subjected to sexual assault – all after rejecting unwanted male advances. Yet, had they reported the initial ‘compliment’ that began the interaction, many would have told them to be grateful, to smile, to enjoy it.

Precies de eerste reactie van de NS-medewerker. Compliment! Doe niet zo moeilijk! Maar deze complimenten die geen complimenten zijn, gebeuren in een context van mannen die een instrumentele kijk hebben op vrouwen. Vrouwen verdienen alleen ”respect” in de mate waarin ze voldoen aan zijn behoefte, inclusief het beschikbaar stellen van haar lijf. Dat lijf is niet van haarzelf, maar van hem, om te bekijken, te beoordelen en desgewenst te bepotelen.

Het is de kijk op vrouwen die je tegen komt bij intellectuele auteurs die belangrijke maatschappelijke misstanden aan de kaak stellen. Het is de blik die je tegenkomt bij de studenten die een bangalijst van sexy studentes samenstellen en rondmailen. Het is de blik die je tegenkomt bij hoog opgeleide consultants van internationale accountantsbureau’s. Het is de blik die naar voren komt in rap- en hiphopvideo’s, bij presidentskandidaten voor wie zelfs een Miss Universe niet knap en aantrekkelijk genoeg is en bij journalisten die astronautes vragen hoe dat zit met hun lippenstift in de ruimte.

Het is een blik die vrouwen reduceert tot gebruiksvoorwerp en seksobject. Je hebt als man het recht dat voorwerp te gebruiken, want daar is het voor. Dat voorwerp moet niet opeens amok maken, aldus Bates:

There is a power dynamic at play here – a hierarchy that dictates whose body belongs to whom. Violence is the price for those who dare to break these unwritten rules.

Daarom is het volstrekt terecht dat de politie in Engeland een hatecrime maakt van straatintimidatie en andere vormen van agressie tegen vrouwen in de openbare ruimte. Dat nafluiten, toeroepen, jezelf opdringen en vrouwen achtervolgen, schoppen en slaan, komt voort uit haat en minachting van vrouwen. Je moet zulk gedrag aanpakken voordat het escaleert. Zie voor ons land: stop straatintimidatie. En de Nederlandse tak van Hollaback, waar vrouwen incidenten kunnen melden en steun krijgen om standvastig te blijven. Want, zoals Laura Bates zegt:

We will never fully address the harassment and violence women face unless we begin at its roots, by tackling the underlying idea that women are second class citizens, that their bodies are fair game for male comment and touching, and that men have an inherent ‘right’ to expect a sexual response from a woman. This is a problem that can only be solved by disrupting that sense of entitlement that some men believe holds true.

Hillary Shimmy song vrolijkt hopelijk slachtoffers huiselijk geweld op

Het eerste debat tussen Amerikaanse presidentskandidaten Trump en Clinton dreunt nog steeds na. De krant USA Today heeft zich voor het eerst in haar bestaan uitgesproken over verkiezingen en lezers opgeroepen vooral te gaan stemmen, maar niet op Trump omdat hij volgens de redactie totaal ongeschikt is voor het presidentschap. En mensen componeren liedjes met Clinton als triomfantelijk middelpunt, zoals de Hillary Shimmy Song:

Shimmy‘ staat voor vibreren en voor een bepaalde beweging uit de jazz danswereld, waarbij iemand met het bovenlichaam schudt. Dat is wat Clinton op een bepaalt moment in het debat deed in reactie op een belachelijke uitspraak van Trump over zijn geweldige temperament en oordeelsvermogen. Internet explodeerde – op een zeer positieve manier. En leverde onder andere de Shimmy Song.

Hopelijk kan dit vrolijke deuntje slachtoffers van huiselijk geweld opvrolijken. Na het kijken van het debat blijken vrouwen die deze vorm van geweld meemaakten namelijk traumatische flashbacks van Trump te krijgen. Ze zien en horen Trump en herkennen daarin precies de gedragingen van de hork die hun leven jarenlang tot een hel maakte, signaleert de Huffington Post.

Trump triggert ook nare gevoelens bij vrouwen die andere soorten geweld van macho mannen meemaakten, vanwege zijn minachtende houding vol emotionele manipulatie. Hij liegt, verdraait de waarheid, geeft anderen de schuld, projecteert zijn gif op anderen, doet net alsof hij over A praat terwijl hij het eigenlijk over B heeft, schreeuwt, praat dwars door anderen heen en praat vrouwen schaamte aan voor hun uiterlijk, somt Every Day Feminism op. Dat is traumatisch voor vrouwen die eerder het mikpunt waren van dit soort behandeling.

Om die traumatische lading van Trump af te halen, helpt naast de Shimmy song misschien ook deze video, met alle debat-snotters en snuiven van Trump. Aan elkaar geplakt in een epische compilatie:

Niet flatterend voor Trump.

Meer goed nieuws na het debat: mensen die in eerste instantie openlijk schreven dat ze Clinton haatten (bijvoorbeeld omdat ze fervent aanhanger waren van Bernie Sanders en zijn Bernie-bro’s) trekken hun keutel in en geven publiekelijk toe dat ze zich vergisten. Onder andere omdat ze zagen hoe Clinton zich opstelde in dit eerste debat met Trump:

I’ve felt myself start advocating for Hillary more than advocating a vote against Trump, culminating in last night’s debate when she finally, totally, completely won me over. […] Secretary Clinton, I’m sorry. And I retract my previous position of hatred and angst towards you.

En comédienne Samantha Bee analyseerde het debat op haar eigen briljante wijze. Snel, kijken ;):

Donald: I said she doesn’t have the look, the stamina. To be President of this country you need tremendous stamina.

Samantha: Oh, just say penis, Don. Three-syllable words don’t suit you.