Tag Archives: verkiezingen

Twee manieren om een vrouwvriendelijkere regering te krijgen

Stem op partijen die concrete voorstellen doen om de situatie van vrouwen te verbeteren. Zoals GroenLinks, D’66 en Artikel 1. En stem op vrouwelijke kandidaten die laag op de kieslijst van hun partij staan. Als we massaal die twee wegen bewandelen, hebben we in een mum van tijd een regering die veel meer vrouwen bevat dan nu. Dan gaan mannelijke politici vrouwen serieuzer nemen, (ze moeten wel), en komen de belangen van de helft van de bevolking hoger op de agenda.

Welke partijen hebben het goed voor met vrouwen? Onder andere tijdschrift Opzij en organisatie Women Inc. zochten het uit. Volgens Opzij hebben Artikel 1, D’66, GroenLinks en PvdA de beste papieren. Zij willen in actie komen tegen de loonkloof, pleiten voor uitbreiding van het karige ouderschapsverlof voor kersverse vaders, en willen meer diversiteit aan de top. Artikel 1 nam zelfs een feministisch manifest op in het programma.

Women Inc. geeft op haar website een overzicht welke thema’s partijen in hun verkiezingsprogramma’s opnamen, en of ze dat uitgebreid deden of alleen een paar loze kreten toevoegden. Opnieuw scoren Artikel 1, D’66, GroenLinks en PvdA hoog.  Opzij en Women Inc. komen zodoende onafhankelijk van elkaar tot hetzelfde beeld. Kijk verder vooral ook even bij tijdschrift Villeine, die per partij een vertegenwoordiger aan de tand voelde over het feministische gehalte van hun programma.

Naast algemene overzichten letten sommige organisaties op bepaalde onderwerpen. Zo bekeek het Centrum voor Individu en Samenleving CISA de programma’s vanuit het perspectief van alleenstaanden.  Dat is belangrijk omdat vrouwen mensen zijn, individuen, en omdat veel oudere vrouwen alleenstaand worden na de dood van hun partner.

Zoals verwacht komen Christelijke partijen niet goed uit de bus. Ze stellen het gezin duidelijk voorop, vanuit een jaren vijftig wereldbeeld waarbij vrouwen vooral moeder de huisvrouw zijn. Dit opgaan in het gezin laat vrouwen als individu verdwijnen en werkt zodoende niet mee met vrouwenemancipatie. Bovendien negeren deze partijen met hun gezinsideologie de belangen van de inmiddels 2,9 miljoen eenpersons huishoudens (waaronder dus die vele alleenstaande oudere vrouwen). GroenLinks komt wat dat betreft als beste uit de bus, op de voet gevolgd door D’66.

Kenniscentrum Atria scande de partijen op hun plannen om de loonkloof tussen de seksen te dichten. Deze genderscan wijst uit dat CDA, ChristenUnie, GroenLinks, PVV, SGP, VVD en 50PLUS niks zeggen over dit structurele onrecht. SP, PvdA, D’66, DENK en de Partij voor de Dieren besteden hier wél aandacht aan. Zo wil PvdA het onderbetalen van vrouwen aanpakken en dit bij wet regelen – want officieel mag het al niet om vrouwen minder te betalen voor hetzelfde werk, alleen handhaaft de overheid niet. Dus komen werkgevers nu makkelijk weg met deze vorm van discriminatie.

Dan de samenstelling van de Tweede Kamer. Je mag van een volksvertegenwoordiging verwachten dat vrouwen evenredig vertegenwoordigd zijn en evenveel macht hebben als hun mannelijke collega’s, maar dat is nog nooit het geval geweest. We zijn er echter met ons allen bij. Veranderen kan makkelijk, onderzocht Michaël Amir in zijn eindscriptie voor de studie Informatiekunde:

”De hoogste vrouw wordt namelijk toch wel verkozen.” Volgens Amir is het echter met een simpele aanpassing in de stemkeuze heel gemakkelijk om meer vrouwen in het parlement te krijgen. “Door je stem uit te brengen op een willekeurige vrouw uit de lijst van jouw favoriete partij, kunnen er veel meer vrouwen in de Tweede Kamer komen.” Via die tactiek maken veel meer verkiesbare vrouwen gebruik van de voorkeurstem, zegt Amir.

Ga dus niet voor de hoogst geplaatste vrouw op de kieslijst, meestal de nummer twee. Die komt er wel. Stem juist op een vrouw die ergens halverwege staat, of onderaan. Als veel mensen dat doen, en behalve voor een vrouw ook stemmen op een partij die vrouwen serieus neemt, kan de Nederlandse politiek er na 15 maart opeens heel anders uit zien.

Advertenties

Zo ziet politiek in Nederland er uit

Campagneleiders woonden een loting van de NOS bij, om te weten welke fractieleider met wie in debat mag in de aanloop naar de verkiezingen van maart aanstaande. Zo ziet dat er uit:

Wie gaan deze blanke mannen adviseren? Welnu, andere blanke mannen. Want dit is hoe het huidige landschap partijleiders eruit ziet. Zo:

Wie voeren deze blanke mannen aan? Meer blanke mannen. Want dat is het profiel van de kandidaten op de lijsten van de politieke partijen: hoogopgeleid, randstedelijk, blank, man.

Dit is dus de politieke situatie in Nederland: blanke mannen die blanke mannen promoten. Je kunt het zien. Of we het met ons allen ook wíllen zien… Of we het willen weten….? In ons conservatieve kikkerlandje vrees ik grote weerstand. Kwaliteit komt vanzelf bovendrijven. Vrouwen en mensen met een gekleurde huid willen zelf niet, die hebben geen ambitie, stellen andere prioriteiten, vinden hun gezin of de situatie in hun thuisland misschien belangrijker dan het land besturen. Ach, nog een jaartje of vijftig wachten en dan hebben vrouwen en minderheden die achterstand vanzelf ingelopen. Geen harde maatregelen nodig hoor. Da’s dwang en dwang vinden we heeeeel naar. De politiek reguleert zichzelf wel. Het is gewoon een kwestie van geduld. Alles komt vanzelf goed. Vanzelfsprekend.

Echt, ik kan deze riedel dromen. Ik lees dit iedere keer opnieuw zodra structurele discriminatie open in beeld komt en mensen zich alleen met veel moeite kunnen onttrekken aan dat wat voor je neus gebeurt. Maar de bewijzen stapelen zich op, mensen. Zo ziet politiek in Nederland er uit. Willen we beweren dat vrouwen en mensen met een gekleurde huid niet kunnen en niet willen? Serieus?

Joss Whedon’s geniale verkiezingsoproep belooft een naakte Mark Ruffalo

Leve Joss Whedon! De regisseur haalde een groep supersterren bij elkaar om Amerikanen op te roepen hun stem uit te brengen bij de presidentiële verkiezingen in november. Nergens staat ‘Stem op Clinton’. Maar wil je echt kiezen voor een racistische man die vanalles af wil vuren? Bovendien, stem en je krijgt acteur Mark Ruffelo te zien in een naakt scène. Als dat geen aanmoediging is….

Verder in Amerikaans verkiezingsnieuws met de focus op gender:

Trump beroept zich op seksistische aannames over hoe een president eruit moet zien. Dit dient om Clinton’s kandidatuur te ondermijnen  en zichzelf op te werpen als de ideale kandidaat, want: blank en mannelijk. Hij speelt, zeg maar, zijn mannenkaart uit, stelt de Los Angeles Times in een analyse.

Een andere analyse, van magazine The Atlantic, stelt dat veel mensen een diepgewortelde instinctieve angst voelen voor machtige vrouwen. In het geval van Clinton bestaat zelfs een aparte term voor die weerzin: het Clinton-Krankzinnigheidssyndroom. Dat syndroom betekent steun in de rug voor Trump, terwijl het Clinton in het nauw brengt:

”Electing the first woman president of the United States will be a revolutionary act, as terrifying to some as it is thrilling to others, but her victory is anything but inevitable. There’s a very real chance the visceral hatred, or at minimum the visceral ambivalence, toward Hillary Clinton could hand the election to Donald Trump.”

En dan zijn daar nog de debatten, waarvan de eerste plaats vindt in de nacht van maandag op dinsdag. Trump wint al als hij enigszins rustig blijft en goeie oneliners op televisie gooit, verwachten analisten, terwijl het Clinton waarschijnlijk niet zal lukken vooroordelen bij kiezers weg te nemen. Want vagina. En Trump het stoere alfamannetje komt overal mee weg.

Clinton’s campagne probeert tegenwicht te geven. Onder andere door Trump af te schilderen als een driftig onvolwassen mannetje, ongeschikt voor de verantwoordelijkheden die een president op zich moet nemen. Ook gebruikt ze in een nieuwe reclamespot Trump’s uitspraken over vrouwen tegen hem. Iemand die zo over vrouwen praat, is dat dé president voor onze dochters? Goeie vraag. Het antwoord weten we in november.

Michelle Obama reikt Hillary Clinton de hand in speech van de eeuw

Jaren geleden schoot ik een beetje vol toen de voorzitster van een Nederlandse politieke partij het stokje overdroeg aan haar opvolgster. Omdat het zo zelden voorkomt dat vrouwen elkaar op die manier de hand kunnen reiken. Nu schiet ik opnieuw een beetje vol, met de prachtige toespraak van First Lady Michelle Obama, ten behoeve van Hillary Clinton. Obama’s speech gaat inmiddels rap viraal, onder koppen zoals speech van de eeuw. Leuk weetje: de tekst komt uit de koker van een speechschrijfster, Sarah Hurwitz, dus het was een groot vrouwenfeest. Kijk zelf en geniet:

De tekst staat hier uitgeschreven, voor als je mee wil lezen. Het NRC analyseerde de toespraak en identificeerde vijf succesfactoren.

Waarom was dit zo’n belangrijke speech? De eerste dag van de conventie van de Democratische partij kende andere belangrijke toespraken, maar die van Obama sloeg alles. Ze ontroerde mensen volgens verschillende bronnen tot tranen aan toe en wist als enige, na alle uitgelekte mails en boe-roepende Bernie Sanders-aanhangers, de zaal en daarmee hopelijk ook de partij tot een eenheid te smeden:

Obama stepped out onto a stage in front of a divided party, including delegates who had booed almost every mention of the presumptive nominee. And she delivered a speech that united the hall, bringing it to its feet. She did it, moreover, her own way—forming a striking contrast with the night’s other speakers. She did it without shouting at the crowd. Without overtly slamming Republicans. Without turning explicitly negative. Her speech was laden with sharp barbs, but she delivered them calmly, sometimes wryly, biting her lower lip, hitting her cadence. It was a masterful performance.

Daarmee redde ze waarschijnlijk de Democratische conventie, die tot dan toe verliep in een sfeer van onderling geruzie en gedoe. Maar laat je niet misleiden door de nadruk op Obama’s terughoudendheid, haar optimisme en aandacht voor de historische betekenis van de eerste zwarte president en misschien de eerste vrouwelijke president. Ze haalde wel degelijk keihard politiek uit. Wist u bijvoorbeeld nog, die slogan van Trump, ”make America great again”? Obama veegde genadeloos de vloer aan met die kreet:

today, I wake up every morning in a house that was built by slaves. And I watch my daughters — two beautiful intelligent black young women — play with the dog on the White House lawn. And because of Hillary Clinton, my daughters and all of our sons and daughters now take for granted that a woman can be president of the United States. So don’t let anyone ever tell you this country isn’t great, that somehow we need to make it great again, because this right now is the greatest country on earth,” she said.

BOEM, daar ga je Trump. Delete your account!

Meer Hillary: Margriet van der Linden brengt haar leven en werk in kaart voor radio 1.

Brexit en de vrouwen

Ok, dus Engeland verlaat de EU. Maar hoe zit het met deze Brexit en de vrouwen? Conclusies tot nu toe: blanke mannen domineerden het debat en de campagnes. Vrouwen voelden zich veel minder dan mannen aangesproken door of betrokken bij de campagnes. (Goh, zou daar een verband tussen zitten?) Velen aarzelden wat ze moesten stemmen. Uiteindelijk bleek dat vrouwen iets meer naar de Brexit neigen dan mannen. UPDATE: en leeftijd was een belangrijke factor. Hoe ouder, hoe vaker een stem om uit de EU te stappen.

Ah ja, de Brexit. De campagne duurde maanden, kreeg een steeds grimmigere toon, en feiten waren ver te zoeken temidden van de luide kretologie. Bij dit alles domineerden blanke mannen. Zij namen 90% van het nieuws in landelijke media in beslag. Ook online maakten mannen het meeste kabaal. De bijdrage van vrouwen bestond, naast die 10% berichtgeving, ook uit de oproep aan andere vrouwen: praat asjeblieft mee, politiek is iets wat je zelf zou moeten willen doen, niet iets wat jou ”aangedaan wordt”. Dus doe mee, het is belangrijk!

Mooi gezegd en waar natuurlijk. Maar voor vrouwen blijft het lastiger dan voor mannen om je stem te verheffen. Je begeeft je in een wespennest. Bij The Guardian bestaat de top tien van meest belaagde opiniemakers bijvoorbeeld uit acht vrouwen en twee mannen. Beide mannen waren niet blank. Dat is geen toeval. Mocht je er als vrouw, ondanks alle vijandigheid, toch over nadenken mee te praten, dan is daar de situatie rondom Jo Cox. Wat ze zei werd constant gemarginaliseerd – iets waar veel vrouwen routinematig tegenaan botsen als ze zich in een publiek debat proberen te mengen. Pas toen een man haar ombracht, schonken mensen enige aandacht aan haar standpunten.

Dan de kiezers. Vrouwen hebben het stemrecht, maar als de politiek voor negentig procent bestaat uit luidkeels schreeuwende mannen die alleen praten over onderwerpen die mannen interessant vinden, bestaat er een gerede kans dat vrouwen zich niet vertegenwoordigd of betrokken voelen. Cijfers en onderzoeken, onder andere van de London School of Economics, wijzen daar inderdaad op. Vrouwen voelen zich niet aangesproken door de voor- en tegencampagnes. Mede daardoor had 20 tot 25% van de vrouwen eind vorig jaar nog geen idee wat ze zouden kiezen, tegen 10-15% bij de mannen. Facebook en Twitter lieten hetzelfde beeld zien.

Gezien die geringe betrokkenheid en vele onbesliste stemmen lag er een kans voor de voor- en tegencampagnes om vrouwen gericht op te zoeken en te overtuigen. Met name het ‘Blijf’-kamp slaagde daar niet in. Op 14 juni voorspelde Allison Pearson van The Telegraph daarom al dat Engeland voor een afscheid van de EU zou stemmen, met vrouwen voorop. Vrouwen geloofden niet in de argumenten van het ‘Blijf’-kamp. Ze lachten de mannelijke politici uit en hekelden hun neerbuigende toon:

Guess what – women don’t like condescending, mainly male politicians lecturing them. Who knew? There is panic in the Remain camp, and rightly so. Each new tactic comes across as an increasingly desperate Mr Punch beating up Judy and squawking, “Oh, yes, you will!” “Oh, no, we won’t!,” the people shout back.

De rest is geschiedenis.

UPDATE: juist voor vrouwen kan het wegvallen van Europese wetgeving nadelig uitpakken.  Gelijk loon voor gelijk werk, maatregelen tegen seksuele intimidatie, het kwam allemaal tot stand onder druk van de EU….

Clinton toont wat vrouwen met politieke ambitie tegen houdt

Hillary Clinton maakt pijnlijk de catch-22 duidelijk waar ambitieuze vrouwen zoveel last van hebben. Wil je ergens komen, dan moet je er naar streven. Maar streef je ernaar, dan ben je zichtbaar ambitieus. En als samenleving vinden we ambitieuze vrouwen naar. Studies brachten dit algemene patroon al aan het licht, maar Clinton levert een prachtige casus op voor het deelgebied politiek. Dan geldt de afkeer nog intenser. Want een politica wil niet alleen promotie, ze wil (meer) politieke macht.

Zelden houden de media zo nauwkeurig bij wat een ambitieuze politica doet en hoe populair ze is volgens peilingen, dan in het geval van Hillary Clinton. Uit alles blijkt dat mensen een irrationele afkeer van Clinton krijgen, zodra ze campagne voert. Zie de grafiek hierboven, met pijlen wanneer Clinton een gooi deed naar een hogere positie. Precies op die momenten duikelt haar populariteit omlaag. Heeft ze de promotie eenmaal binnen, dan slaan mensen weer om als een blad aan een boom en komen ze er ”opeens” (opnieuw) achter dat ze goed werk verricht.

Die duikelingen in populariteit hangen van tegenstrijdigheden aan elkaar. Ten eerste vijandbeelden. Clinton is een linkse communist én een superrechtse streber. Beide denkbeelden sluiten elkaar uit, maar dat weerhoudt niemand ervan om haar reputatie voor de honden te gooien.

Een tweede irrationele houding is dat mensen Clinton in de media oproepen om campagne te voeren voor bepaalde posities. Zodra ze dat echter doet, sabelen mensen haar neer.  McEwan neemt als voorbeeld 2008, toen opiniemakers Clinton bijna smeekten om de macht van de Republikeinen te ondermijnen. Zodra ze echter de strijd om de nominatie aanging, volgden de artikelen met als teneur ‘rot op’ elkaar op een gegeven moment zo snel op, dat McEwan de ”pak je tieten op en ga naar huis” watch begon, naast de al lopende Hillary Sexism Watch.

Ten derde roepen mensen in koor dat Clinton liegt. Opiniemaker Michael Arnovitz herleidt die beschuldiging tot een invloedrijk opiniestuk uit 1996, geschreven door een conservatieve blanke man. Daarna bleven Republikeinen de beschuldiging stug herhalen. Op die manier lijken er steeds schandalen om Hillary heen te hangen. Mensen zeggen dat ze liegt en bedriegt, wie weet klopt dat. O kijk, er lopen onderzoeken, geen wonder, misschien liegt en bedriegt ze immers wel. Cirkelredeneringen te over. Terwijl uit alles blijkt dat Clinton een behoorlijk eerlijke politica is.

Ja, aanvallen en verwijten horen er bij als je campagne voert. Als politicus moet je daar mee om gaan, punt. Maar mensen als Sadie Doyle, Melissa McEwan en bovengenoemde Arnovitz wijzen erop dat Clinton een speciaal soort vitriool over zich heen krijgt, op basis van een enorm seksisme in de samenleving. Je kunt het als vrouw nooit goed doen. Iets wat Clinton zelf ook beseft, en wat ze met presentator Jimmy Kimmel op de hak nam:

De catch-22 situatie rondom Clinton speelt ook in de Nederlandse politiek. Als land en cultuur coderen we politiek als iets voor blanke mannen. Wil je meer dan de marge en/of de tweede plek, dan krijg je het schrikbeeld van Agnes Kant en dat willen we niet:

Agnes Kant heeft het niet gered. Zij heeft ook te horen gekregen dat ze te fel was, te agressief, en ze heeft zichzelf teruggetrokken. Het verhaal van Kant laat in mijn ogen de taaiheid van de traditie zien.

Nu zelfs de SGP vrouwelijke kandidaten toestaat, houdt niks vrouwen formeel tegen om campagne te voeren, de positie van partijvoorzitter te veroveren en macht naar zich toe te trekken. Maar zoals vele feministen en mensen zoals cultureel antropologe Kate Fox weten: ongeschreven wetten kunnen net zo dwingend zijn. Geen wonder dat Nederland, als het gaat om vrouwen in de politiek, alleen redelijk goed scoort op het niveau van algemene kamerleden. Alles daarboven ligt problematisch.

Seksisme alarm: Omroep Gelderland

Waar vrouwen vooruitgang boeken, aarzelen media niet om te doen alsof het einde van de wereld nabij is. Zo kwam Omroep Gelderland op de proppen met de paniekzaaiende kop ‘Drie vrouwen verjagen mannen uit Provinciale Staten’. Het werkwoord alleen al. Verjagen. De Hunnen komen! Een woeste horde verdrijft mannen met hooivorken en brandende fakkels uit hun rechtmatig territorium! Snel, Nederland, doe iets!!!

Omroep Gelderland geeft met deze kop een goed voorbeeld van een toon die de muziek maakt. Het artikel zelf is namelijk vrij zakelijk. Zo niet saai. Zonder de sensationele kop zou een lezer misschien snel verder klikken. Het artikel begint met het ‘nieuws’ dat de definitieve uitslag van de provinciale statenverkiezingen in Gelderland niet wijzigde ten opzichte van de voorlopige resultaten. Ok… gaap… willen we nog doorlezen? Meh….

Daarna komt het nieuws dat er wél wijzigingen plaats vonden bij de samenstelling van sommige fracties. Wegens voorkeursstemmen behaalden vrouwelijke kandidaten van ChristenUnie, PVV en Partij voor de Dieren alsnog een zetel. Omineus vervolgt het artikel: ,, Een actie om VVD’er Chris van den Bos via voorkeurstemmen in Provinciale Staten te krijgen, mislukte.” Zielig! Zeker omdat mannen verdreven werden. Die arme Chris. Hij had recht op een plek, maar nee, vrouwen namen zijn zetel in. Boehoehoehoe!

Grootste grap, en dé reden waarom de kop van het artikel zo fout is: na de verkiezingen zitten er juist MINDER vrouwen in de PS van Gelderland dan voor 18 maart. Er klopt alleen al om die reden geen hout van dit type berichtgeving. Mannen hebben in deze provincie juist meer ruimte in kunnen nemen.

Dat geldt overigens voor heel Nederland. De Provinciale Staten-besturen zijn nog steeds mannenbolwerken. Dat begon al bij de kieslijsten, waar mannen domineerden en vrouwen meestal bleven steken op ongeveer een kwart van het aantal kandidaten. Gelderland week niet af van dat landelijke beeld. Sterker nog, de provincie kampte met twee partijen die 100% mannelijke kieslijsten aan de bevolking durfden te presenteren. Natuurlijk gaat het dan om de SGP, maar ook 50Plus hield het op louter mannen.

Dat de terugval van het aantal vrouwelijke statenleden in Gelderland niet erger was dan nu, komt omdat de weinige overgebleven vrouwelijke kandidaten zoals gezegd veel voorkeursstemmen kregen. In die zin zegevierde de democratie. En toonde de Gelderse bevolking zich vooruitstrevender dan de politieke partijen. Misschien een hint voor de volgende verkiezingen????

Nog even en we mogen stemmen

…En dan kan een lied natuurlijk niet ontbreken. Uit de strijd voor het vrouwenkiesrecht in Engeland verrees dit stuk van componiste Ethyl Smith:

Geniet ervan op deze mooie dinsdag!

De lezing van…Aletta Jacobs

Aletta Jacobs mag natuurlijk niet ontbreken in de rubriek ‘de lezing van’. Bijna honderd jaar geleden hield deze Nederlandse feministe in Amsterdam een toespraak over het vrouwenkiesrecht. Zij riep een bomvolle zaal op: Vreest niet de Vrouw der toekomst, Broeder!” 

Een oproep die nog steeds actueel is, gegeven alle weerstand tegen en ophef over de verschrikkelijke ‘feminisering’ van de overheid, het onderwijs, de rechtspraak, de medische zorg, nou ja, iedere sector waar vrouwen enigszins voet aan de grond beginnen te krijgen. Atria heeft de link naar het oorspronkelijke krantenartikel met de volledige tekst.

Enneh, vrouwen, maak op 18 maart gebruik van je hard bevochten democratische recht. Eer Aletta Jacobs, breng je stem uit!

Vrouwenpartij doet gooi naar Europa

Nieuwe gegadigden voor de verkiezingen…. De Vrouwenpartij wil graag meedoen aan de Europese verkiezingen en publiceerde onlangs haar programma. Gelijke rechten, gelijke toegang tot voorzieningen en economische hervormingen, zoals de invoering van een basisinkomen, vormen belangrijke pijlers van dat programma.

Monique Sparla en Mar de Jong voeren de Vrouwenpartij sinds oktober vorig jaar aan. Sparla is voorzitter en Europees lijsttrekker, De Jong lijsttrekker voor Nederland. Op haar weblog legt Sparla uit waarom ze de partij oprichtte:

…vrouwen zouden gelijk behandeld moeten worden en in de praktijk blijkt dat anders uit te pakken. […] we willen dat deze zaken actueel op het politieke podium gaan komen.  En dat er dingen gaan gebeuren op NL en EU vlak voor alle vrouwen van elk studieniveau en religie en etniciteit, seksualiteit.

Sparla en De Jong hebben tot nu toe, publicitair gezien, weinig voet aan de grond gekregen. De reguliere media lieten de partij voornamelijk links liggen. De Vrouwenpartij moet het hebben van sites en organisaties met een min of minder feministische inslag, zoals Wo=Men of het powervrouwenblog. Of sites zoals  De Lange Mars en de site van de Vereniging Basisinkomen, die net als de Vrouwenpartij pleiten voor een basisinkomen voor iedereen.

Ondertussen kwiteert en communiceert Sparla zich suf om allerhande stereotiepe reacties bij te stellen. Ja, mannen zijn ook van harte welkom bij de Vrouwenpartij. Nee, de partij bestaat niet uit humorloze agressieve feministen met behaarde benen. Nee, gelijke rechten op papier betekent niet dat het in de praktijk nu opeens vlekkeloos gaat. Nee, de emancipatie is niet voltooid. Enzovoorts enzovoorts.

Tussendoor doet ze oproepen om de Vrouwenpartij te steunen. Want deelnemen aan verkiezingen kost geld. Zo eist de Nederlandse regering ruim 11.000 euro van nieuwe partijen. Die ‘waarborgsom kandidaatstelling‘  krijgen partijen alleen terug als ze driekwart van de kiesdrempel halen. Wie de partij financieel wil steunen om dit soort bedragen op te hoesten, kan dat hier doen.

Hollywood, hier heb je een kant en klaar script

Hollywood heeft grote moeite om films te produceren waarin vrouwen een rol van betekenis spelen. Je mag in je handjes knijpen als tussen alle mannen één vrouw opduikt. Die vervolgens meestal de rol heeft van ‘het vriendinnetje van’, of  ‘hulpeloos wicht, moet gered worden’. Gelukkig komt het werkelijke leven filmproducenten tegemoet. De verkiezingen in Chili bieden een kant en klaar scenario voor een dramatische film met twee complexe vrouwelijke personages in de hoofdrollen.

Michelle Bachelet voert campagne.

Het verhaal heeft alles in zich. Politieke thriller! Vrouwenvriendschap! Pijnlijke persoonlijke breuken en feestelijke overwinningen! Stel je voor. Chili, 1958. Twee families nemen tegelijkertijd hun intrek in woningen bij een militaire vliegbasis, Cerro Moreno. Terwijl de vaders carrière maken in het leger, ontstaat er een vriendschap tussen twee van hun dochters: Evelyn Matthei en Michelle Bachelet. Ze verkennen de vliegbasis op hun fietsjes, kletsen urenlang met elkaar en maken plezier.

Alles verandert echter als militairen in 1973, onder leiding van generaal Pinochet, de zittende president Allende vermoorden en de macht overnemen. Door omstandigheden bevindt de familie Matthei zich aan de ‘goede’ kant van de streep, terwijl de familie Bachelet de ‘verkeerde’ politieke ideeën heeft. De vader van Michelle belandt in de gevangenis en sterft uiteindelijk na martelingen. De vader van Evelyn maakt promotie en komt aan het hoofd te staan van de locatie waar Michelle’s vader gemarteld werd. Evelyn kan met haar familie in Chili blijven, maar Michelle en haar moeder vluchten naar Duitsland.

Maar het wordt nog mooier. Michelle keert na jaren van ballingschap terug naar Chili, gaat de politiek in en wint verkiezing na verkiezing. Ze wordt president, werkt daarna een paar jaar als hoofd van VN Vrouwen, en doet nu opnieuw mee om voor de tweede keer president te worden. Wie ziet ze nu echter tegenover zich staan? Haar oude hartsvriendin Evelyn. Ook die ging de politiek in. Ook die won verkiezingen. Ook die doet een gooi naar het presidentschap. Alleen doet Evelyn dit vanuit een zeer conservatieve partij, en Michelle vanuit een progressieve partij.

Echt, dit verhaal heeft alles in zich om Oscars in de wacht kan slepen. Hollywood, werp eens een blik op de gebeurtenissen in Chili en de persoonlijke levensverhalen van Evelyn Matthei en Michelle Bachelet. De verhalen over complexe vrouwen liggen overal ter wereld voor het oprapen. Je hoeft er echt geen feministisch meesterwerk van te maken. Dat een verhaal de Bechdel test haalt is al heel wat. Dus doe er iets mee!

Amerikaans debat geeft kijkje achter de schermen bij benoeming van vrouwen

Nederland staat niet alleen in ongemakkelijke discussies over de benoeming van vrouwen op hoge functies. Het Amerikaanse debat tussen Romney en Obama, die allebei de volgende president van de V.S. willen worden, leverde een zeer interessante discussie op over dit thema. Het blijkt dat mannen in de V.S. net als in Nederland volautomatisch aan mannen denken als ze hoge functies te vergeven hebben. Dat ze uiteindelijk ook vrouwen benoemen, komt vaak vanwege druk van buitenaf.

Volgens Romney trok hij als baas van de staat Massachusetts zelf aan de bel omdat hij zag dat benoemingen naar mannen gingen. Hij vroeg om een map met gekwalificeerde vrouwen:

I had the chance to pull together a cabinet and all the applicants seemed to be men. And I — and I went to my staff, and I said, “How come all the people for these jobs are — are all men.” They said, “Well, these are the people that have the qualifications.” And I said, “Well, gosh, can’t we — can’t we find some — some women that are also qualified?” And — and so we — we took a concerted effort to go out and find women who had backgrounds that could be qualified to become members of our cabinet. I went to a number of women’s groups and said, “Can you help us find folks,” and they brought us whole binders full of women.

Met die map in de hand loodste onze held Romney vrouwen naar binnen. Probleem: hij loog. Hij vroeg niet zelf om namen van gekwalificeerde vrouwen, maar ontving ongevraagd een lijst omdat allerlei sociale organisaties het belachelijk vonden dat hij vrouwen oversloeg. Toen hij eenmaal een namenlijstje had, benoemde hij alsnog vrouwen. Hij maakte hen echter verantwoordelijk voor de onderwerpen waar hij niets mee wilde:

Romney did appoint 14 women out of his first 33 senior-level appointments, which is a reasonably impressive 42 percent. However, as I have reported before, those were almost all to head departments and agencies that he didn’t care about — and in some cases, that he quite specifically wanted to not really do anything. None of the senior positions Romney cared about — budget, business development, etc. — went to women.

Bovendien daalde het percentage vrouwen in de loop van zijn regeringstermijn weer van 42 naar afgerond 28%. Pas toen Romney het veld ruimde, steeg het aantal vrouwen op hoge posities weer in een rap tempo.

Los van dit alles merken critici nog dit op:

…note that in Romney’s story as he tells it, this man who had led and consulted for businesses for 25 years didn’t know any qualified women, or know where to find any qualified women. So what does that say?

Inderdaad. Inmiddels is Romney’s woordkeuze, ‘een map vol vrouwen’, een eigen leven gaan leiden. Internet creatievelingen buitelen over elkaar om deze uitspraak visueel gestalte te geven. Terwijl het debat aan de gang was, nota bene. The Guardian snapt wel waarom de woorden ‘mappen vol vrouwen’ zo hard aan kwamen:

Because it was tone deaf, condescending and out of touch with the actual economic issues that women are so bothered about. The phrase objectified and dehumanized women. It played right into the perception that so many women have feared about a Romney administration – that a president Romney would be sexist and set women back. And it turns out the way Romney presented it – that he asked for a study of women in leadership positions – wasn’t true anyway.

Onder andere webmagazine Jezebel, waar de auteurs de presidentiële debatten zeer kritisch volgen, juicht de acties op internet van harte toe:

Internet, sometimes you are the greatest and those sometimes are right now. Three-hole punch me, I’m done! Does this remind anyone else of those binders that polygamists choose their wives out of? Or is that just a Big Love thing? I’m gonna assume that show’s a mockumentary based on Romney’s life, tell everyone you know! (JK JK) (Kind-of)

Romney deed ook andere uitspraken die blijk geven van een wel zeer aparte kijk op werkende vrouwen. Zo liet hij zich erop voorstaan dat hij een vrouwelijke medewerker op tijd naar huis liet gaan, zodat ze thuis het eten op tafel kon zetten voor haar man en kinderen. Het paternalistische ‘kijk mij eens aardig en begripvol zijn voor de vrouwtjes’ druipt er vanaf. Twitter legde die houding van subtiel seksisme genadeloos bloot:

Obama eert vooruitgang voor vrouwen

Na de Republikeinen hielden nu ook de Democraten hun conventie. Het contrast kan niet duidelijker zijn. Waar Ann Romney het hield op ‘tsja, vrouwen hebben het nou eenmaal moeilijker dan mannen, wat kunnen jullie toch goed lijden, hier, een aai over jullie bolletjes’, sneed Michelle Obama in haar speech expliciet het thema aan van baas in eigen buik. En verbond ze vooruitgang voor vrouwen aan andere historische bewegingen, zoals de emancipatie van arbeiders en mensen met een getinte huidskleur.

Obama tijdens haar toespraak voor de Democratische conventie.

Opiniebladen lieten niet na om te benadrukken dat de speech van Obama veel enthousiaster werd ontvangen, en veel eerlijker over kwam. Tegelijkertijd noteerden commentatoren ook dat Obama, als vrouw, en als zwarte vrouw, nog steeds beperkt wordt. Die verandering is al langer gaande. Toen ze in 2004 voor het eerst optrad in het publiek, zei ze nog dingen die een vrouw van echt nooooit behoort te zeggen. Zoals:

“I cannot be crazy, because then I’m a crazy mother and I’m an angry wife,” she told The Chicago Tribune about balancing her husband’s Senate run with the rest of their lives. “What I notice about men, all men, is that their order is me, my family, God is in there somewhere, but me is first. And for women, me is fourth, and that’s not healthy.” “I’ve had to come to the point of figuring out how to carve out what kind of life I want for myself beyond who Barack is and what he wants,” she continued, on a more poignant note.

Acht jaar later heeft Michelle Obama geleerd van alle kritiek en schrik en verwijten dat ze haar man overvleugelt of zelfs castreert. Ze beperkt zich tot de zorg voor het thuisfront, en hield zich verre van expliciet politieke toestanden.

Die situatie kwam ook terug in haar speech. Net als Ann Romney beschrijft ze vrouwen toch vooral in termen van hun relaties tot anderen. En ook al besteedde ze aandacht aan diverse emancipatiebewegingen in de geschiedenis van de V.S., het eindigt toch bij ‘Mom in Chief’ als allerbelangrijkste taak waar ze zich voor gesteld ziet. :

If you feel let down by an arc that begins with anti-colonialism, immigration and women being dragged to jail, but returns to the cult of motherhood, you’re not alone. […] But for a black woman whose embrace of the most uncontroversial causes imaginable still managed to incite right-wing hysteria, who had to prove her normalcy and demureness and maternal love in the face of broad dehumanization, even mom-in-chief is something — even if it’s not everything. And her speech tonight could make you think that maybe, just maybe, that could change too.

Dat geeft hoop…

Tieners trappen deur in bij presidentieel debat

Drie Amerikaanse meiden van zestien, Emma Axelrod, Sammi Siegel, en Elena Tsemberi, hoorden op school dat twintig jaar geleden voor het laatst een vrouw een presidentieel verkiezingsdebat op de televisie leidde. Daarna vervulden alleen mannelijke televisiepersoonlijkheden deze eervolle taak. Belachelijk, vonden ze. Hun hele leven lang nog nooit een vrouw als moderator. Ze zetten een petitie op om ervoor te pleiten dat het een vrouw werd. Al snel hadden ze ruim 100.000 handtekeningen. En nog geen twee weken later werd er inderdaad een vrouwelijke televisiejournalist aangewezen. Candy Crowley, van zender CNN, leidt het tweede debat.

Deze drie activistes doorbraken het glazen plafond.

Zeker binnen de media zijn er in de V.S. zoveel competente kandidaten waar je uit kunt kiezen, dat de traditionele klacht ‘ we kennen geen vrouwen die ervoor in aanmerking zouden komen’ niet op ging. Alleen bleven die vele competente vrouwen op de een of andere manier buiten beeld. Er waren mensen van buiten voor nodig om deze situatie aan te klagen en televisiestations tot actie te dwingen:

Frustration at a lack of equal treatment is an open secret among women who work in television news. But several prominent women in the field declined to comment on the controversy, explaining that they were reluctant to appear as if they were complaining or promoting themselves. So in effect, the New Jersey teenagers are saying what the most powerful women in television rarely do out loud — that in newscasts, men are still often treated as if they have more authority than women.

Niet zo vreemd dat er meiden van zestien voor nodig waren. Zij hebben (nog) niets te verliezen. Maar sinds Women don’t Ask weten we dat professionals, als ze een bepaald niveau in hun werk willen bereiken, het zich niet kunnen veroorloven om stampij te maken. Het is te makkelijk om te roepen ‘in twintig jaar tijd hadden die vrouwelijke journalisten zichzelf aan kunnen melden’. Nee, veel vrouwen kijken wel linker uit. Ze weten dondersgoed wat er speelt. Gedraag je assertief, en voordat je het weet volgt sociale staf:

Behavior that can lead a man to be seen as ambitious or a go-getter can brand a woman as too pushy and aggressive. She may be called rude names, receive negative evaluations based solely on her personal style instead of her work and find herself closed out of networks or opportunities from which she might benefit. My boss was pleased that I asked him for what I wanted. A lot of women aren’t so lucky.

Dus, goed dat een paar assertieve meiden deze negatieve kip-ei situatie konden doorbreken. Als Obama en Romney elkaar op de televisie verbaal te lijf gaan, komen er eindelijk vrouwen aan te pas om vragen te stellen en het debat te leiden. Hoera!

Nederland ziet uittocht van vrouwelijke politici

Ineke van Gent. Nebahat Albayrak. Gerdi Verbeet. Allemaal gaven ze aan op te stappen. Nederland ziet, net zoals opinieblad Opzij ook al signaleerde in 2006, een uittocht van vrouwelijke politici. Op zich een logisch moment. De verkiezingen komen eraan, en als je wil stoppen is dit het juiste moment. Partijen weten dan waar ze aan toe zijn, wie ze wel op kandidaatlijsten kunnen zetten en wie niet. Toch valt het op dat er zoveel vrouwen zijn die vertrekken.

Ineke van Gent is één van de vrouwen die de tweede kamer voor gezien houden.

Dat opvallen kan verschillende redenen hebben. Theorie A houdt in dat vrouwen er met media-aandacht bekaaid vanaf komen en bij wijze van spreken pas nieuwswaardig zijn als ze weggaan. Theorie B houdt in dat het extra opvalt als vrouwen vertrekken, omdat ze sowieso een minderheid vormen – een van zes trekt meer de aandacht dan een van zesentwintig. Theorie C zou kunnen zijn dat vrouwen massaler opstappen dan mannen. Dat leidt automatisch tot vervolgvragen, zoals is dat inderdaad zo, en waarom vertrekken vrouwen.

Tijd en geld voor jarenlang wetenschappelijk onderzoek heeft De Zesde Clan niet. Over de vraag ‘waarom vertrekken ze’ kunnen we hier en daar wel iets lezen. De rode draad lijkt ‘het is tijd voor iets anders’. Ineke van Gent in de Volkskrant:

‘Ik doe het werk met passie en plezier. Maar ik zit 25 jaar, bijna de helft van mijn leven, in de politiek. Eerst in de gemeenteraad in Groningen, de laatste jaren in de Tweede Kamer. Dat is helemaal mijn ding, maar het is tijd voor heel iets anders. Wat, dat weet ik nog niet.’

Nebahat Albayrak, volgens de NOS:

Ze vindt het tijd voor andere dingen. “Op een moment als dit moet je je afvragen of je nog eens vier jaar wilt blijven en dat is bij mij niet het geval,” zegt Albayrak. Ze weet nog niet wat ze na september gaat doen.

Gerdi Verbeet, in Metro:

“Het voorzitterschap van de Kamer is een buitengewoon eervol, uitdagend en boeiend ambt. Maar het is ook een zware functie, lange dagen in woelige tijden”, stelt Verbeet in een verklaring. “Ik heb mij met alles wat ik in mij heb, ingezet om voor alle leden een goede voorzitter te zijn.” Verbeet wil zich niet verplichten om opnieuw vier jaar lang beschikbaar te zijn als volksvertegenwoordiger. Daarom stelt zij zich niet opnieuw kandidaat voor de Tweede Kamer.

Opzij zocht in 2006 ook naar een mogelijke achterliggende reden voor het opstappen van vrouwelijke politici. Het blad schreef:

Misschien plakken mannen meer aan het pluche, wachten ze even af of de partij hen nog wil hebben voor zij afscheid nemen. Karimi heeft al in januari – ver voordat er van een kabinetscrisis sprake was – aan Femke Halsema gemeld dat ze geen derde periode in de Kamer wilde. ‘Acht jaar zijn slopend, zeker bij een kleine fractie. Je maakt werkweken van 80 uur, hebt haast geen privé-leven. Ik vond het tijd voor iets anders. Ik ben nu een boek aan het schrijven over Afghanistan.’

De woorden ‘tijd voor iets anders’ keren ook nu weer terug.

Tijd voor iets anders geldt niet alleen voor personen, maar ook voor partijen. Onder andere de PvdA grijpt de gelegenheid van aanstaande verkiezingen aan om de kieslijst om te gooien. Bij monde van Hans Spekman liet de partij weten af te willen van het systeem van om en om een man en een vrouw op de kieslijst. De eerste drie namen op de lijst kunnen straks van hetzelfde geslacht zijn.

Gezien het culturele klimaat in Nederland voorspelt De Zesde Clan nu al dat het eerder drie mannen dan drie vrouwen zullen zijn. We zijn niet de enigen die onze wenkbrauwen optrekken. Ook De Jonge Socialisten reageerden kritisch op dit nieuws:

…dit toont alleen maar aan dat als de partij deze strikte regel opeens loslaat er ruimte is voor het beleid waar andere partijen zich dus al jaren mee bezighouden: zeggen dat je absoluut gelooft in de emancipatie van de vrouw, maar ondertussen vooral mannen op je lijsten zetten. […] …een verheffingspartij als de PvdA kan er toch geen genoegen mee nemen dat slechts een paar vrouwen die goed hun mannetje staan in de politiek uiteindelijk echt carriere maken in dit wereldje? Juist een partij als de PvdA moet staan voor een ander politiek klimaat waarin die ‘mannelijke’ eigenschappen minder nadrukkelijk naar voren hoeven te komen en waarin juist ook de kwaliteiten van vrouwen ook als waardevol en essentieel worden gezien. Om dit te verkrijgen moet je je nu wel aan de quota houden.

Enfin, de politiek blijft in beweging. Benieuwd hoeveel vrouwen later in 2012 de Tweede Kamer halen….en hoeveel daarvan vanuit de gewijzigde kieslijst van de PvdA komen.

UPDATE: Ook GroenLinks kamerlid Mariko Peters vertrekt en gaat iets anders doen, net als Kathleen Ferrier van het CDA, Mirjam Sterk, CDA, en haar partijgenote Sabine Uitslag.

Vrouwen horen niet tot het volk bij Egyptisch parlement

Vrouwen maken de helft van de bevolking uit, maar als je kijkt naar de samenstelling van de volksvertegenwoordiging in Egypte zou je dat niet zeggen. Vrouwen zijn nagenoeg afwezig in het pas geïnstalleerde parlement. Al hun activisme, hun deelname aan de opstand, protestmarsen houden, het leidde tot slechts acht benoemde vrouwen, nog geen twee procent. Geen enkele partij nam vrouwelijke kandidaten serieus.

Zoek de vrouwen.

Women’s Media Center heeft een duidelijke analyse over dit gebrek aan vrouwelijke volksvertegenwoordigers:

We can’t just blame Islamists who didn’t run women candidates; liberal parties also failed to support women candidates. Despite the rule that one woman had to be included on every party’s lists, all of these women appeared at the end of the lists. Because of the proportional system, if eight names are listed, unless your name is in the top three or four, you’re unlikely to be elected. There used to be a quota for women, but quotas became synonymous with the old regime that used women for their own interest. Women’s rights organizations tried to lobby for reinstating the quota system but did not succeed.

Een breed gedeelde, institutionele weerstand hield vrouwen op die manier buiten de poort. Erger, dit bijna geheel uit mannen bestaande parlement gaat niet alleen de nieuwe grondwet opstellen, maar werkt ook mee aan een conservatief klimaat. Analisten signaleren dat Egypte op dit moment met zoveel complexe, onoverzichtelijke problemen kampt, dat politieke partijen het eenvoudiger en makkelijker vinden om zich te beperken tot het morele gedrag van vrouwen. Trekken ze de juiste kleren aan, gedragen ze zich zedig genoeg? Daarnaast is het ook een manier om aandacht te trekken:

“When Egyptian media spends hours and hours discussing bikinis and alcohol with presidential candidates, it tells you where women are going,” says Marwa Rakha, an Egyptian writer, broadcaster and blogger. […] Rakha sees a cynical populist ploy. “They want attention, lights and media presence. How else will they get there unless they talk about women and their evil bodies?” she said. “These are issues that people can relate to on a personal level,” explains Karima Abedeen, a secular British-Egyptian living in Cairo. “They are also vague and not quantifiable and most of the people who use these issues as their platform haven’t a clue about how to solve any of the other, more urgent social and political issues.”

Egypte is daar niet uniek in. Hetzelfde gedrag zie je bijvoorbeeld in de Verenigde Staten. Enorme giga schuldenlast? Werkloosheid? Groeiende kloof tussen arm en rijk? Maakt niet uit, laten we het liever hebben over seksueel actieve vrouwen en wat ze wel en niet mogen doen met hun baarmoeders, zulks ter beoordeling van anderen:

Abortion is not only the best arrow in these politicians’ quivers, in terms of pleasing a crucial segment of the Republican base — it is arguably the only arrow they have. The reality, as has become evident since Obama’s election, is that the Republican party is tied to economic policies — opposition to infrastructure spending, fanatical devotion to tax cuts for the most wealthy — that will not create jobs, but, in fact, will destroy them. So abortion has, once again, as I termed it in my book, become a “brilliant distraction” from pressing social problems.

Tegenwicht bieden aan dit mechanisme is lastig. Maar vrouwen in Egypte blijven opkomen voor zichzelf. Zo sloegen ze leden van de zedenpolitie hun buurt uit  – ze waren de terreur van ultra fanatieke Salafisten helemaal zat. En vrouwen zijn de optimistische dagen van de revolutie niet vergeten. Die revolutie gaat gewoon door. Is het niet in of via het parlement, dan wel via de straat.

Vrouwelijke en allochtone kiezer stemt linkser

Als alleen Canadese vrouwen zouden stemmen, merken liberale partijen daar niet zoveel van. Maar de conservatieven zouden acht procent van de stemmen verliezen, en daarmee behoorlijk wat zetels. Terwijl de Nieuwe Democraten er juist vijf procent op vooruit zouden gaan. Zeker als er iets controversieels speelt ontstaan er opeens opvallende verschillen in stemgedrag van mannen en vrouwen. Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek onder meer dan 12.000 kiesgerechtigden in Canada. In Nederland zijn dezelfde trends zichtbaar.

Tijdschrift Vrij Nederland liet NIPO in mei 2010 peilen hoe het stond met mannen, vrouwen en stemmen. Uit dat onderzoek kwam naar voren dat vrouwen minder op VVD en PVV stemmen. Bij de PVV liep het verschil met de mannen op naar zes procent. Daarentegen zouden ze vaker kiezen voor GroenLinks – zeven procent verschil met de mannen. Bij het bepalen van hun standpunt gaven vrouwen veel vaker dan mannen aan dat ze vooral letten op onderwijs, gezondheidszorg en het milieu. Mannen letten meer op verkeer en de economie.

Specifiek op vrouwenemancipatie ingaan geldt echter algemeen als vragen om problemen, tekende het blad een paar weken later op tijdens een debatavond van Women Inc. Benoem het onderwerp expliciet, en de kiezer haakt af, heet het. Opvallend, want in hetzelfde NIPO onderzoek kwam naar voren dat 63% van de kiezers wil dat partijen zich inzetten voor de positie van de vrouw in de samenleving. VN:

 ‘Het lijkt erop,’ concludeert Peter Kanne van TNS NIPO, ‘dat emancipatie door de Nederlandse kiezer vooral met de mond wordt beleden. Het vrouwenstandpunt is duidelijk niet doorslaggevend. Een goede allochtone kandidaat geeft op dit moment meer een gevoel van urgentie dan een vrouw hoog op de lijst.’

Okeeee…. als je allochtonen wil lokken, hoe stemmen die dan? Kenniscentrum Forum onderzocht het stemgedrag van nieuwe Nederlanders aan de hand van de gemeenteraadsverkiezingen, en lette daarbij op Antillianen, Turken, Marokkanen en  Surinamers. Deze groepen nieuwe Nederlanders gaan minder vaak naar de stembus dan gemiddeld. Jongeren willen wel, zeker als ze een hoge opleiding hebben, maar bij de ouderen spelen taalproblemen een rol. Als allochtonen stemmen, is de PvdA favoriet, gevolgd door GroenLinks en de SP. Forum splitste de cijfers helaas niet uit naar gender.

Kortom, als vrouwen het voor het zeggen hadden zou Femke Halsema premier zijn in plaats van Rutte. Allochtonen zouden Job Cohen in het zadel geholpen hebben. En om nog even mee te geven aan het slot van dit artikel: dat zoveel vrouwen GroenLinks stemmen is niet vreemd. Niet alleen zet de partij veel vrouwen op goede, verkiesbare plekken, maar de standpunten staan bol van het bevorderen van emancipatie. Van vrouwen én voor mannen: GroenLinks pleit bijvoorbeeld voor goede kinderopvang, langer kraamverlof voor vaders, en een wettelijk recht op thuiswerken. Iets om even mee te nemen bij komende verkiezingen….

Ms Magazine maakt de balans op van verkiezingen V.S.

Er zijn nog vijf onbesliste races voor een zetel in Senaat of Huis van Afgevaardigden. Toch kan het Amerikaanse blad Ms Magazine langzamerhand de balans opmaken van de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten. Hoe ziet het plaatje eruit voor vrouwen?

Senaat van de Verenigde Staten.

Het hele artikel bereik je via deze link. Voor wie niet door wil klikken hier de korte samenvatting: 85 vrouwen met stemrecht in de Senaat, en 12 vrouwen erbij in het Huis van Afgevaardigden. Daarvan 8 Republikeins en 4 Democraat. Vrouwen maken tussen de veertien en zeventien procent uit van beide overheidsorganen, dus ze bevinden zich zwaar in de minderheid. In het Huis van Afgevaardigden vielen acht Democratische vrouwen weg die sterk voor baas in eigen buik waren. In de Senaat viel één pro choice vrouw af en kwam er een anti-abortus Republikeinse bij.

 Al met al hebben vrouwelijke politici als groep minder schade geleden dan eerst gevreesd werd: zelfs in de Senaat blijft het aantal vrouwen bijna gelijk. En een zeer conservatieve groep binnen de Democraten kreeg klop van de kiezer, dus dat scheelt. Met de komst van zoveel nieuwe Republikeinen heeft het anti-abortus kamp echter behoorlijk versterking gekregen. Dat beloofd niet zoveel goeds voor de situatie van vrouwen, want als je niet eens je eigen vruchtbaarheid kunt beheersen heb je pech als er mis gaat – of dat nou een geklapt condoom is of iets traumatisch zoals een verkrachting.

Houd voor meer analyses van de tussentijdse verkiezingen het weblog van Ms Magazine in de gaten.

Braziliaanse presidente maakt speerpunt van vrouwenrechten

Nederlandse kranten gaven terecht ruimte aan het nieuws dat Brazilië voor het eerst een vrouw als president heeft gekozen: Dilma Rousseff. Voor wat Rousseff wil moeten we echter uitwijken naar andere kranten, zoals de Guardian. Die krant ging in op haar overwinningstoespraak en daarin zegt de presidente overduidelijk: zonder gelijke rechten voor vrouwen is er geen democratie. Dus ik ga vechten voor hun rechten, zodat het straks de gewoonste zaak van de wereld is dat een vrouw president kan worden.

Dilma Rousseff viert haar overwinning.

Wauw! Verschillende commentatoren wijzen erop dat er nog nooit een president in Brazilië is geweest die gewoon hardop zegt: zonder gelijke rechten voor vrouwen geen democratie. Met andere woorden: het is geen geïsoleerd gezeur van een paar feminazi’s, maar een een politieke kwestie die het hart raakt van het functioneren van een moderne samenleving. Rousseff gaf in haar toespraak aan dat ze de mogelijkheden voor vrouwen wil vergroten. Braziliaansen moeten meer mogelijkheden krijgen om te leren, werken en te regeren. Er moet structurele aandacht komen voor wat vrouwen willen en kunnen.

Daar gaat aan gepaard dat je helaas ook moet kijken naar wat vrouwen nog steeds tegenhoudt en inperkt. Het Braziliaanse rijtje klinkt erg bekend. Net als elders op de wereld zijn vrouwen meer dan mannen hun leven niet zeker. Huiselijk geweld is een ware plaag, die speciale wetgeving vergde. Desondanks sterven volgens de krant Het belang van Limburg nog steeds tien vrouwen per dag. Abortus is uit den boze, zelfs in gevallen van incest of verkrachting. Vrouwen in de favela’s, de sloppenwijken in Braziliaanse steden, hebben daarnaast ook nog eens te kampen met het geweld tussen bendes. Onder andere Amnesty International wijst daarop. Mannen schieten elkaar dood en voor zover ze zelf niet geraakt worden door een verdwaalde kogel moeten de vrouwen zonder enige steun of voorzieningen maar zien hoe ze hun gezinnen in leven houden.

Brazilië heeft daarnaast een conservatief klimaat, waarbij de kerken een belangrijke rol spelen. Zo vond de katholieke kerk dat een 9-jarig meisje best een zwangerschap kon voldragen, want het leven is immers heilig. Verder moeten vrouwen zich vooral wijden aan huishouden en gezin, en geen gekke dingen willen zoals president van Brazilië worden. Worden ze toch actief buitenshuis, dan hebben ze volgens vakbond La Ruta meer dan mannen te maken met seksuele intimidatie, minder loon voor gelijkwaardig werk, en minder kansen op promotie. Ook blijven veel vrouwen steken in de informele economie, waar ze werken onder slechte omstandigheden.

Kortom, als Rousseff per 1 januari 2011 aan de slag gaat, ligt het werk voor het oprapen. Want vrouwenrechten hebben tot nu toe niet de aandacht gekregen die ze verdienen. Goed dat dit eindelijk gaat veranderen.

Republikeinen en media tonen vrouwenhaat in verkiezingstijd

Sinds presidentskandidate Hillary Clinton te horen kreeg dat ze overhemden moest strijken, letten mensen beter op de seksistische tendenzen bij verkiezingen in de Verenigde Staten. Die analisten kunnen hun lol op. Want steeds meer kandidaten, kranten en campagnes zijn de laatste tijd nogal heftig in hun pogingen om vrouwen onder de duim te houden. Onder andere Amanda Marcotte kan in de engelse krant The Guardian moeiteloos het ene na het andere incident opsommen waaruit vrouwenhaat blijkt. Ook campagnesite Name it Change it vult het bijbehorende blog met talloze seksistische uitlatingen in kranten en televisieprogramma’s.

Het overzicht in de Guardian richt zich vooral op standpunten van kandidaten en voorvallen tijdens politieke bijeenkomsten. Zoals conservatieve Republikeinse mannen die een tengere vrouw in elkaar meppen en daar de vrouw de schuld van geven, omdat zij de heren geprovoceerd zou hebben. Helaas is alles vastgelegd op video, dus die vlieger gaat niet op. Ook bespreekt Marcotte de standpunten van diverse kandidaten. Zo pleiten verdacht veel rechtse republikeinen voor een verbod op abortus, ook als de oorzaak is gelegen in verkrachting of incest. Terwijl ze aan de andere kant ook allerlei voorzieningen voor moeders van jonge kinderen willen afbreken. Kind of geen kind, je bent als vrouw altijd de klos.

Het overzicht van Name it Change it richt zich meer op de media. Die blijken vrouwelijke kandidaten nog steeds heel anders te benaderen dan mannelijke. Zo vindt de gezaghebbende krant New York Times de kleding van de vrouwen belangrijker dan hun politieke standpunten, en gebruikte David Letterman zijn goed bekeken talkshow om de democrate Nancy Pelosi eens even flink onderuit te halen vanwege haar vrouwzijn. Niet alleen Name It Change It stels seksisme aan de kaak. Ook traditionele media besteden steeds vaker openlijk aandacht aan dit probleem. ABCnews valt dit soort dingen op, en de Weekly Standard noemde het woord vrouwenhaar zelfs expliciet in een kop boven een artikel.

Die alertheid op seksisme is fijn, maar verklaart nog niet waarom vrouwenhaat zo’n duistere onderstroom vormt bij deze tussentijdse verkiezingen. Marcotte denkt dat de veranderende rol van vrouwen in de Amerikaanse samenleving de aanleiding is. Met name conservatieven maken zich ongerust: de toegenomen zichtbaarheid en invloed van vrouwen zou ten koste gaan van mannen, de mannelijkheid wordt bedreigd, etc. Marcotte constateert dat conservatieve kandidates zoals Palin op die onzekerheden inspelen. Ze beschuldigen hun mannelijke concurrenten ervan dat die geen ballen hebben. Kortom ‘stem op mij want die mannen zijn mietjes’. Fijn, zo’n toonzetting.

De sterke onderstroom van vrouwenhaat is niet het enige probleem waar Amerikanen mee worstelen. De gehele sfeer wordt negatief gekleurd door schreeuwlelijken, opruiende taal, verwijten en beschuldigingen die iedere grond missen. Het brulapengedrag in de politiek en de media leidde ertoe dat nota bene een komiek van de Daily Show een mars voor het herstel van het gezonde verstand organiseerde. Duizenden en nog eens duizenden mensen woonden het evenement bij, beschrijft onder andere salon.com.

De mars is niet politiek bedoeld. Op zijn website schrijft Stewart van de Daily Show dat hij het protest organiseerde omdat schreeuwen vervelend  en contraproductief is, en bovendien slecht voor je keel. Maar natuurlijk krijgt zo’n actie een politieke lading in tijden van verkiezingen. Misschien helpt het om mensen weer na te laten denken voordat ze iets roepen. Dat zou ook de vrouwen kunnen helpen, die nog steeds bloot staan aan seksistische media en standpunten die een directe bedreiging vormen voor de autonomie en het recht op zelfbeschikking van vrouwen.