Tag Archives: feminisme

Feministen roeren zich met symbolische en echte strijd

President Donald Trump verhoogde met 1 pennenstreek de drempel voor vrouwen uit arme landen om baas in eigen buik te zijn. Hij tekende zijn decreet omringd door welvarende blanke mannen in pak. De Franse feministische groep 52 maakte prompt een parodie met presidente Clinton die, omringd door andere vrouwen, een wet tekent die het mannen verbiedt om te ejaculeren, tenzij het de voortplanting dient. Nu volgt de Zweedse regering met de ondertekening van een klimaatverdrag door een vrouw, omringd door vrouwen. Deze symbolische strijd loopt parallel aan harde actie in de ‘echte’ wereld: een algemene staking van Amerikaanse vrouwen. Een dag zonder vrouwen.

Feministen strijden altijd op twee niveau’s: het gebied van symbolen en de ‘echte’ wereld. Op beide terreinen proberen dominante groepen namelijk hun territorium af te bakenen en hun macht vast te houden. Beide niveau’s versterken elkaar. Daarom had het zo’n grote symbolische impact toen Trump  arme vrouwen onder de bus gooide toen het gaat om hun reproductieve rechten, omringd door mannen:

Het Franse Collectif 52 besloot tegenwicht te bieden aan dit beeld. Ze produceerden een fictieve ondertekening van een fictieve wet om mannen te vertellen wat ze met hun lijf mogen doen. Door Clinton, omringd door vrouwen:

De Zweedse milieuminister Isabella Levin versterkte deze beeldenstrijd in de ‘echte’ wereld toen ze, omringd door vrouwen uit haar ministerie, een klimaatovereenkomst tekent om de uitstoot van schadelijke stoffen in 2045 terug te brengen tot nul. Fictie werd werkelijkheid met deze foto:

De Zweedse minister ensceneerde de ondertekening expres net zoals Trump zichzelf graag afgebeeld ziet. Slate magazine over deze beeldenstrijd:

The photo is striking in part because there are rarely, if ever, images of all-female groups making rules and laws. Women are disproportionately affected by the whims of legislators, but their whims often don’t even make it to the discussion table; women still make up a tiny minority of public officials in the U.S. and around the world. Watching a committee of men rule on the most intimate goings-on of women’s bodies may cause some viewers to boil with rage, but just as many others won’t bat an eye. It’s the status quo.

Zeker als vrouwenlevens op het spel staan, zoals bij pogingen van mannen om vrouwen te dwingen tot baren, mag die status quo niet vanzelfsprekend zijn. Vrouwen zijn ook mensen. Vrouwen hebben ook een kloppend hartje. Vrouwen voelen ook pijn. Als je niet eens kunt beslissen over je lijf, heb je geen poot meer om op te staan. Persoonlijker dan een gedwongen zwangerschap met baarplicht wordt het niet.

Extra motivatie dus voor vrouwenorganisaties in allerlei landen, waaronder de V.S., om te protesteren en verandering te eisen. Naast allerlei demonstraties willen de organisatoren van de Women’s March naar Washington een algemene staking uitroepen. De datum is nog niet bekend, maar hun oproep krijgt inmiddels veel bijval. Het is een krachtig middel. Onder andere vrouwen uit IJsland en Spanje gingen de Amerikaanse vrouwen voor, met succesvolle stakingen die hele steden en landen lam legden. Zodra er een datum is laat ik het weten….

Macht: Collectief 52 draait de rollen om

Vanaf nu is het mannen verboden te ejaculeren, tenzij het de voortplanting dient. Was getekend: presidente Hillary Clinton, omringd door vrouwen. Het nep nieuwsbericht gaat inmiddels viraal. Het is het perfecte antwoord van de Franse feministische groep Collectif 52 op de beelden van Trump, die, omringd door mannen, met één handtekening vrouwen uit ontwikkelingslanden de toegang tot abortus ontnam door de zogenaamde Global Gag Rule opnieuw in te stellen.

Collectif 52 gebruikte voor hun parodie een foto van de huisfotograaf van de Obama’s. Het oorspronkelijke beeld toonde Obama die een wet ondertekende om de veteranen van de Women Airforce Service Pilots te eren. Ze kregen een hoge onderscheiding, de Congressional Gold Medal. Met Photoshop verving Collectif 52 Obama door Clinton en voilà, een perfect beeld was geboren. Vrouwen met macht die mannen dicteren wat zij wel en niet met hun lijf mogen doen. De Belgische editie van Marie Claire:

De foto door Collectif 52 is zo grappig als hij pijnlijk is. Een groep vrouwen die levensbelangrijke beslissingen maakt die enkel mannen echt zal benadelen? Het klinkt absurd, maar helaas is het tegenovergestelde dagelijkse kost.

Dat duidelijk maken was precies de reden voor het nepnieuws met fictieve foto, vertelde een vertegenwoordigster van 52 (52 omdat vrouwen in Frankrijk 52% van de bevolking uit maken):

“Gender stereotypes are so strong, that one can only realize the absurdity of such a moment by showing the exact opposite,” a representative from 52 told the Huffington Post. “Which is why we thought we should show the image of a world where women could order men not to have any sexual relationships outside of procreation.”

De actie slaat aan.  Alle kleine beetjes helpen…. Wil jij ook helpen? Doe dan een donatie aan een fonds van minister Lilianne Ploumen. Die zamelt geld in om klinieken te ondersteunen als zij de donaties van de V.S. verliezen omdat ze vrouwen een volledig pakket medische zorg rond zwangerschap willen bieden. Zie ook #Ploumen4Women, een initiatief van scenarioschrijver Willem Bosch:

Ons initiatief heeft sinds vrijdagmiddag 36 duizend euro binnen gehaald. En er blijft meer binnen komen.

Aanbevolen!

Vrouwenmars trekt meer mensen dan inauguratie Trump

De Vrouwenmars in Washington, tegen Trump en alles waar hij voor staat, trok 500.000 demonstranten, twee keer zoveel mensen als de inauguratie. UPDATE: de teller staat nu op een miljoen. Het protest overschaduwde Trump’s eerste werkdag. Ook in honderden andere steden trokken mensen de straat op om te demonstreren tegen de nieuwe president. In Nederland onder andere in Amsterdam en Den Haag. Bij deze marsen was de opkomst óók groter dan verwacht. Een geweldig succes. Vreedzaam, met nul arrestaties, en mét een zee van roze gebreide pussyhats. Zelfs bij de politie.

Vrouwenmarsen hebben de geschiedenis al eerder drastisch veranderd. Trump en zijn team zouden er goed aan doen te luisteren naar de woorden van de vrouwen en mannen die een speech hielden. In Washington onder andere actrice Ashley Judd, die veel lol had met Trump’s nare vrouw-uitspraken, het optreden van Alicia Keys, America Ferrera, de 6-jarige Sophie Cruz en haar familie, filmmaker Michael Moore, actrice Scarlett Johansson, enzovoorts. Buiten Washington maakte senator Elizabeth Warren indruk met haar vurige toespraak in Boston, evenals presidentskandidaat Bernie Sanders in Vermont.

Diverse media gaven de uitgeschreven versies van de speeches, dus je kunt hun woorden nalezen als je wil. Onder andere die van Gloria Steinem, Janet Mock over transgenders en de rechten van prostituees, Madonna die ophef veroorzaakte met een paar fikse krachttermen, en Angela Davis, activiste pur sang.

Vox analyseerde de uitgangspunten van de Women’s March en signaleert dat de organisatoren zich stevig neerzetten als intersectionele feministen. Dat betekent dat gender meetelt, maar ook huidkleur, sociale ”klasse” en andere factoren die van invloed zijn op je positie binnen een hiërarchie. Door dit uitgangspunt te hanteren denken de organisatoren aan de langere termijn:

“If your short-term goal is to get as many people as possible at the march, maybe you don’t want to alienate people,” Anne Valk, the author of Radical Sisters, said in the same article. “But if your longer-term goal is to use the march as a catalyst for progressive social and political change, then that has to include thinking about race and class privilege.” Cooper says a key point to remember amid debates about intersectionality is simply that “when we organize under the banner of shared womanhood, acknowledging all these moving parts makes our collective work not weaker but stronger.”

Zie ook mijn uitleg over intersectionaliteit binnen de veelkleurige wereld van het feminisme. En dit interview met een Afro-Amerikaanse demonstrante.

Vanwege de duidelijke feministische inslag gold de Vrouwenmars bij voorbaat al als controversieel. New York Magazine signaleert dat dit grotendeels ligt aan negatieve beeldvorming in de media. Die schepten in de aanloop naar de protesten een beeld van feminisme in crisis en gedoe binnen de organisatoren en tussen vrouwen onderling. Net als bij Clinton kon er niks positiefs over de demonstratie gezegd worden. Ook besteedden diverse kranten en sites buitensporig veel aandacht aan discussies rondom ras en racisme. Alsof dat verkeerd is. Je zou ook kunnen zeggen dat zulke discussies juist essentieel zijn:

“When you make something that accounts for the most oppressed, everybody’s life tends to get better.” But that process may have bumps from time to time. UCLA’s Grace Hong believes the discord around today’s marches may, in the end, be good for feminism: “Maybe the point is to not all agree,” she says. “Maybe the point is to do these kinds of things so that you can have the tough conversations.” And maybe, she says, these marches are the next step toward having those tough, but necessary, talks.

Na de Mars lijken alle zorgen vergeten. Website Politicus USA noemt de demonstratie het grootste protest ooit in de V.S., met alleen al in Amerikaanse steden bijna drie miljoen deelnemers. Volgens zakenblad Forbes vormen de organisatoren een perfect voorbeeld van sociaal ondernemerschap. Daarnaast ziet onder andere de Boston Globe een directe lijn tussen heden en verleden. Honderd jaar geleden trokken zoveel vrouwen door de straten van Washington om het stemrecht te eisen, dat kandidaat Woodrow Wilson bijna Washington niet inkomen voor zijn inauguratie.

Nu, een eeuw later, moeten vrouwen nog steeds actie voeren om een sterkere positie in de samenleving te veroveren. Veel speeches, in Washington en andere steden, gingen over misstanden, inperkingen van vrouwenrechten, achterstand en alle andere manieren waarop vrouwen nog steeds tweederangs burgers zijn. Het speelveld is nog steeds niet gelijk, vrouwen trekken nog steeds aan het korte eind. Dus: protest!

Dat deden vrouwen en mannen 21 januari 2017 (opnieuw) met verve. Zakenblad Business Insider signaleert dat de succesvolle marsen een boodschap van eenheid afgeven. Het blad citeert feministe Gloria Steinem, een van de sprekers tijdens de Women’s March in Washington:

“Sometimes we must put our bodies where our beliefs are. Sometimes pressing send is not enough,” Steinem said, making a subtle dig at the Twitter-obsessed President Trump. “This unifies us with the many in the world who do not have electricity or computers … but do have the same hopes, the same dreams.” “This is an outpouring of energy and true democracy like I have never seen in my very long life. It is wide in age, it is deep in diversity. And remember, the Constitution does not begin with “I, the President,’ it begins with ‘We, the people,’” Steinem said.

Dus, Trump, pas maar op.

UPDATE: de mannen van de Vrouwenmars. En als je inspiratie zoekt voor feministische slogans: webmagazine Jezebel verzamelde de favoriete plakkaten. Ook de Huffington Post zette veel mensen met hun protestbord op de foto.

Zelfhaat, het vervolg

De gereedschapskist-aflevering over zelfhaat prijkt sinds de publicatie in 2013 dagelijks op de lijst van veel gelezen artikelen. Kerstvakantie, hoogzomer, weekeinde, een anonieme dinsdag, maakt niet uit, dagelijks zijn er mensen die dit stuk vinden, lezen, en doorklikken naar de informatie achter één of meerdere links in het artikel. Blijkbaar heb ik een gevoelige snaar geraakt.

Allereerst, voor de anonieme lezer die informatie over zelfhaat opzoekt: welkom. Hopelijk is het artikel je tot steun. Weet dat je niet alleen bent. De situatie waarin vrouwen verkeren vergroot het risico op traumatisering en zelftwijfel. Dat maakt je vervolgens kwetsbaar voor die volgende stap, zelfhaat.

Ik ben net zo gevoelig voor zelftwijfel als andere gemarginaliseerde mensen. Indertijd kostte het me bijvoorbeeld de grootste moeite om dat artikel te publiceren. Wie was ik om over dit onderwerp te schrijven? Ik wikte, woog, schrapte, voegde toe, streepte weg, en drukte uiteindelijk op de publiceer-knop omdat het er anders nooit van zou komen.

Eén van de redenen waarom ik schrijven over zelfhaat destijds zo moeilijk vond, was omdat het een kwetsbaar onderwerp is en er een harde geluidsband meeliep met ‘niet zeuren, huuuuh negatieve energie, je moet je met positieve dingen bezig houden, je bent toch een sterke moderne vrouw, nou dan, doe niet zo slap!’ Met als extra bonus de slechte beeldvorming rondom feministen. ‘Komen ze weer hoor, die verzuurde zeurpieten. Wat hebben ze nou weer te zeiken? Ach gut, lijden ze weer eens ergens aan?’

Zelftwijfel en het maatje zelfhaat komen ergens vandaan. Eén hele duidelijke reden voor zelfhaat zijn de vele ondermijnende situaties waarin vrouwen te vaak verzeild raken. Denk aan seksueel geweld, mishandeling, problematische bevallingen, structurele discriminatie van het type onderbetaling en ontslag na de aankondiging dat je zwanger bent (vaak met de smoes dat je niet goed zou functioneren).

Mensen zouden van minder van slag raken. Het enige voordeel is dat dit soort misstanden wat makkelijker zichtbaar kunnen worden. Ze zijn duidelijker. Ik denk dat naast dit type traumatisering twee sluipmoordenaars een rol spelen bij de ontwikkeling van zelftwijfel en zelfhaat. Voortdurende micro-agressies, en het ontbreken van een vrouwvriendelijke omgeving waarin je, als ‘tweede sekse’, je eigen ervaringen gespiegeld ziet zodat je weet dat je waarnemingen kloppen.

Ik begin met het laatste en verwijs je graag naar het werk van professor Saba Fatima. Als immigrantenvrouw met een gekleurde huid vertegenwoordigt zij een duidelijke minderheid in academische kringen. Ze merkte dat ze, als enige Ander in een ruimte, haar eigen ervaringen nauwelijks een plek kon geven. ‘Ze beeldt het zichzelf in’, heet het al snel. In haar eigen woorden:

As women of color, we are greatly underrepresented in academia. This adversely impacts our ability to speak about our experiences with an expectation of understanding such encounters by our allies. And when one is constantly given alternate banal explanations for their ‘overly-sensitive’ perceptions, one loses the epistemic ground they stand on. They cease to give credibility to their own perceptions.

Pas met de komst van internet, weblogs en digitale fora kwam ze in contact met vrouwen die in dezelfde positie verkeerden, die dezelfde ervaringen hadden, en die haar geleefde werkelijkheid konden bevestigen en van een context voorzien. Opeens kreeg ze benen om op te staan. Het ging niet om incidenten, waar ze ‘te overgevoelig‘ op reageerde. Het gaat om vele incidenten die samen een patroon van uitsluiting en marginalisering vormen, en die haar treffen omdat ze niet voldoet aan de standaard norm van heteroseksuele blanke academische man.

Toen ze dat inzag, kon Fatima zich weer ”normaal” voelen. Let wel: je kunt daarna nog steeds gelden als de enige hysterica in de kamer (met dank aan Masha Gessen voor die omschrijving), maar je begrijpt in ieder geval waar dat vooroordeel vandaan komt en kunt besluiten of je je erdoor laat beïnvloeden, of niet.

Bij dit alles spelen machtsrelaties een grote rol. Wie heeft het voor het zeggen? Wie wordt automatisch gelooft en wie niet? Wie kijkt, wie wordt bekeken? Filosofe Sandra Lee Bartky, die in 2016 helaas overleed, schreef belangrijke stukken over de situatie van vrouwen, de moeilijkheid van bewustwording, en de gevoelens van zelfhaat en minachting voor jezelf die het gevolg zijn van de situatie waarin we als samenleving vrouwen als mens onzichtbaar maken. Die situatie voorzien van context en gedeelde ervaring uitwisselen is van levensbelang, zeker voor een geminachte groep als feministen. Het persoonlijke is politiek…..

Wat me brengt op de tweede sluipmoordenaar: de micro agressies. Micro agressie staat voor op het oog kleine voorvallen. Van die speldenprikken die je in eerste instantie zelf nauwelijks opmerkt, laat staan anderen in je omgeving. Maar er volgt een tweede speldenprik, en een derde. De tiende voel je. De twintigste doet pijn. Tegen de tijd dat de dertigste komt krimp je bij voorbaat al in elkaar.

Micro agressie is één van de manieren waarop een samenleving vrouwen in een bepaalde hoek drijft. Kom uit je hok en je krijgt gedonder. Blijf in je hok, want elders is er geen plek voor je. Zo ontbreken we bijvoorbeeld in schoolboeken, worden we onderbetaald en moeten we in vergaderingen aparte technieken aanwenden om gehoord te worden.

Micro-agressies woekeren op allerlei manieren door in vrouwenlevens, maar zodra vrouwen over dit soort situaties beginnen tekent zich een tweedeling af. Herkenning van veel vrouwen, maar minstens de helft van de mannen ziet het probleem niet. Zelf zouden ze vrouwen nooooit zo respectloos behandelen. Vaak ontstaat ook verontwaardiging bij de not my Nigel-groep. Deze mannen en vrouwen zeggen maar wat vaak dat vrouwen niet moeten zeuren of overdrijven. We moeten vooral positief blijven en hooguit een vorm van ‘gezellig’ feminisme uitoefenen, anders schrikken we potentiële medestanders af.

Netwerken, online en offline, beginnen langzaam voor een kanteling te zorgen. Zoals Fatima merkte kun je als vrouw via die wegen herkenning en erkenning voor onze ervaren werkelijkheid vinden. Daardoor neemt de zelftwijfel af. Nee, wij zeuren niet, wij overdrijven niet. Wij benoemen een probleem, we verzamelen feiten en uit die stapel studies en ervaringen komt vanzelf een patroon naar voren. Wie zijn die anderen, om te zeggen dat het geen probleem zou zijn? Wiens belang dient ontkennen? Voor wie werkt stilte positief, omdat ze dan ongestoord door kunnen met wat ze doen?

Collectief kunnen vrouwen de stilte doorbreken en de status quo aanpakken, die hen tot voor kort dwong om zichzelf te verloochenen en zich bescheiden terug te trekken. Ik probeer daar met dit weblog een klein steentje aan bij te dragen. Door problemen te benoemen, door patronen zichtbaar te maken, door te verwijzen naar het vele werk van vele vrouwen, die ieder op hun manier feminisme uitdragen en thema’s aansnijden die belangrijk zijn voor ons.

Maar het begint bij het ontwikkelen van genderbewustzijn en een gezond gevoel van eigenwaarde. En het lezen van feministische vakliteratuur, want kennis is een vorm van macht en als vrouw kunnen we ieder sprankje macht goed gebruiken.

Lezeressen, ik sluit af met een wens. Een gezond, bezield 2017 vol moed, kracht en inspiratie! 

Vaarwel Carrie Fisher, feministe en humoriste

Carrie Fisher stierf aan een hartaanval – kan 2016 na de verkiezing van Trump, de dood van artiesten zoals David Bowie en Prince, en oprukkend conservatief populisme nog rottiger worden? (TRIESTE UPDATE: een dag na haar dood overleed ook haar moeder, actrice Debbie Reynolds).Talloze media besteden aandacht aan Fisher’s werk en leven, maar voor dit weblog concentreer ik me natuurlijk op een specifiek aspect: haar uitgesproken feminisme en humor, waarbij ze bij voorbaat al grappen maakte over haar eigen overlijdensbericht:

Now I think that this would make for a fantastic obit — so I tell my younger friends that no matter how I go, I want it reported that I drowned in moonlight, strangled by my own bra.

Fisher nam geen blad voor haar mond als het ging om de positie van meisjes en vrouwen in de wereld. New York Magazine verzamelde haar vijftien beste feministische citaten. Daarin neemt ze onder andere stelling tegen de enorme druk waar actrices onder staan om dun en knap te blijven, en pleit ze voor meer begrip voor mensen met psychische problemen.

Fisher begreep dat ze voor altijd in het teken zou staan van haar rol als prinses Leia in de Star Wars films. Ze benutte die iconische rol meteen om gekkigheid aan te pakken. Zo kreeg ze als Prinses Leia nooit zelf een lichtzwaard. Waarop ze later in een interview opmerkte: ”zelfs in de ruimte is er een dubbele moraal”.

Daarnaast benutte ze de scènes waarin ze een slavin in een sexy gouden bikini speelde, als springplank voor stevige discussies over de seksualisering van vrouwen, mannenfantasiën en manieren waarop de cultuur sterke vrouwen probeert te reduceren tot hun lichaam:

She said, “To the father who flipped out about it, ‘What am I going to tell my kid about why she’s in that outfit?’ Tell them that a giant slug captured me and forced me to wear that stupid outfit, and then I killed him because I didn’t like it. And then I took it off. Backstage.”

BAM! De gouden bikini verandert in drie zinnen in een feministisch hoogtepunt. Op die manier wist ze het personage Leia om te toveren tot een voorbeeld voor andere vrouwen. Leia vocht zichzelf uit die gouden bikini en bleef de opstand leiden, benadrukte Fisher. Leia was een prinses, maar wel een feministische prinses die streed voor een politieke zaak. Op die manier maakte ze bovendien de weg vrij voor andere StarWars heldinnen, zoals Rey en, in Rogue One, Jyn Erso.

Fisher maakte daarnaast ook naam als auteur. Ze schreef diverse romans en memoire-achtige essaybundels. Website The Verge stelde een leeslijst samen met haar werk, waarin ze openlijk een beeld gaf van verslaving, psychische aandoeningen, ouder worden en leven als vrouw. De literaire wereld betreurt haar heengaan

Misschien kunnen Nederlandse uitgeverijen iets doen om haar boeken toegankelijker te maken voor een breed publiek? Het lijkt erop alsof geen enkele titel in het Nederlands vertaald werd – bol.com geeft bijvoorbeeld geen hits bij Nederlandstalige boeken, als je op deze auteur zoekt. Gemiste kans, mensen….

Nieuwsronde: feestdagen editie

Van het verlies van Hillary Clinton in de V.S., de femicide in Latijns-Amerika tot aan de stagnerende emancipatie in Nederland, het was een ruw jaar voor vrouwen die als mens ruimte in willen nemen op onze planeet. Toch gaan vrouwen stug door – en die ontembare geest is een feestje waard. Daarom in deze feestdagen editie verhalen vol successen en vrouwen die blijven strijden voor een betere wereld.

  • Het Nigeriaanse voetbalteam Super Falcons won voor de achtste keer op een rij de Women’s Africa Cup of Nations. De regering beloofde de speelsters een bonus voor die historische prestatie, maar niks. Dus protesteerden de speelsters met medestanders voor het parlementsgebouw in Abuja. Betalen, pannenkoek!
  • Ondertussen schreven tienervoetbalsters in Engeland een boze brief naar de Football Association (FA) met luide kritiek op een rapport vol maatregelen om meer meisjes te interesseren voor de sport. De suggesties in dat rapport, zoals kleinere ballen gebruiken om meisjes niet af te schrikken met een normale, zwaardere bal, maken hersenloze barbies van meisjes, signaleren ze.
  • Voor het eerst wijdt een museum in de Australische stad Melbourne een grote expositie aan werken van Aboriginalkunstenaressen. De tentoonstelling is het resultaat van een snelle emancipatiebeweging. Zo gebeurde het nog in 1981 dat de Aboriginal Australia Exhibition, een prestigieus evenement met 321 werken van inheemse kunstenaars, louter mannen een podium gaf.
  • De monden vielen open van een groepje Britse tieners, toen ze in een krant lazen dat sommige vormen van vrouwenbesnijdenis ‘best moeten kunnen’. Echt niet! Ze schreven een prachtig lied tegen vrouwenbesnijdenis om te protesteren tegen deze vorm van genitale verminking.
  • In de V.S. zijn voor het eerst in de geschiedenis de meeste rechtenstudenten vrouw. In Canada maken meer vrouwen deel uit van de 1% mensen met de hoogste salarissen in het land.
  • Tegelijkertijd maken vrouwen nog steeds het grootste deel uit van de armen in de wereld. Ook in rijke westerse landen. Daarom heeft de Engelse drogisterijketen Boots nu een donatiesysteem opgezet om maandverband en tampons te schenken aan voedselbanken. Dit omdat vrouwen met een zeer laag inkomen deze essentiële producten vaak niet kunnen betalen.
  • Sinds 1990 nam de moedersterfte in ontwikkelingslanden af met 45%. Dat is goed nieuws, want een kind baren is wereldwijd doodsoorzaak nummer 2 voor vrouwen.
  • Sarah Roebuck liep in Parijs een man tegen het lijf die haar verwarde met een gebruiksvoorwerp. Een jaar later zag ze haar verkrachter terug in een Franse rechtbank. Bij die gelegenheid schreef ze een open brief aan de dader en aan mannen in het algemeen: ”“Ik wil dat mannen dit lezen en zich even misselijk voelen als de vrouwen die dit meegemaakt hebben. Ik wil dat dingen veranderen. Ik eis dat dingen veranderen.”
  • Het is niet vanzelfsprekend dat meisjes ruimte innemen op poppodia, maar een succesvol evenement probeert de drempel te verlagen. Girls Go BOOM vond plaats in de Belgische stad Gent en de Nederlandse stad Rotterdam, en bracht meiden bij elkaar die graag in een band spelen of aan de weg timmeren met slam poetry. Het initiatief kwam van Lindsi Dendauw en twee van haar vriendinnen. In de toekomst wil het trio vier keer per jaar iets organiseren. Zoals workshops over hoe je een band opstart. Of filmavonden.
  • India slaagde er twee jaar geleden in om een satelliet in een baan rond Mars te brengen. Dat zou nooit gelukt zijn zonder wetenschapsters zoals Ritu Karidhal, Nandini Harinath en Anuradha TK.

Winst Trump backlash voor ”feminisering” populaire cultuur?

Salon magazine publiceerde een interessante analyse over de verkiezingen in de Verenigde Staten. Namelijk deze: vrouwen kregen de afgelopen jaren veel ruimte in de populaire cultuur – in shows van popsterren, in vrouwelijke reboots van films, in liedjes van popsterren. Dat leidde tot een tegenreactie:  Maak de V.S. weer mannelijk!

”Trump, maak een einde aan deze nachtmerrie!!!”

Let wel: het blad claimt niet dat een seksistische tegenreactie op de ”progressieve” cultuur de enige reden was voor de winst van Trump. Onder andere racisme speelde een grote rol, bijvoorbeeld. Maar de angst voor het oprukkende vrouwelijke in de culturele openbaarheid kreeg een verpersoonlijking in Trump en wat hij vertegenwoordigt, betoogt het blad.

In augustus dit jaar zag Salon in de nominatie van Trump al een teken van een opstand tegen al die mondige vrouwen op televisie en in tijdschriften. Nu, met Trump als president, krijgt die opstand handen, voeten en tanden:

White men are going to keep voting Republican until you liberals get all those women and black people away from their TV sets.

Dit deel van de bevolking neemt, volgens magazine Salon, wraak voor een tijd waarin de populaire cultuur vrouwen steeds meer ruimte geeft. Zo toonden diverse televisieseries abortus op een respectvolle, genuanceerde manier. Kreeg Ghost Busters een geheel met actrices bevolkte reboot. Of neem Mad Max Fury Road, waarbij de heldin een belangrijkere rol had dan de held.

De ”vrouwelijke” Ghostbusters veranderde voor delen van de bevolking meteen in hét voorbeeld van de manier waarop vrouwen allerlei rollen overnemen die mannen tot voor kort ferm in hun knuisten dachten te hebben. Ook Mad Max Fury Road riep bij sommige mensen een luid neeeeeeee! op.

De Trumpstemmers namen waarschijnlijk ook aanstoot aan televisieseries die open en genuanceerd over abortus vertellen. Van de conservatieve blanke Christenen steunde 81% Trump, mede vanwege zijn anti abortus pose. Een meerderheid van de Trumpstemmer wil abortus verbieden. 18% wil dat zelfs als het leven van de moeder gevaar loopt, of in geval van verkrachting.  39% vindt dat de vrouw straf moet krijgen als ze een ongewenste zwangerschap beëindigt.

Daarnaast vatten mensen de slogan ‘drain the swamp‘ (demp het moeras) tot voor kort op als een pleidooi om een einde te maken aan de kliek van Wall Street haaien en conservatieve politici. In kringen van Trump-aanhangers kreeg deze slogan echter een andere betekenis. Het veranderde in een oproep om allerlei links liberale types Washington uit te werken. 

Trump’s keuzes voor zijn regeringsploeg wijzen inmiddels ook duidelijk in die richting.  Alle belangrijke sleutelposities in zijn kabinet gingen naar rijke, meestal blanke mannen. Veel van deze mannen gaven blijk van grote minachting voor vrouwen. Hun standpunten druisen lijnrecht in tegen het doel van de regeringsinstantie die ze moeten leiden. Amerikaanse media spreken wat dat betreft al van vossen die op de kippenren moeten passen. Wat kan daar fout mee gaan? Niks toch? (Oh, dat…)

O ja, en het helpt als je er goed uitziet, want Trump hecht bij het aanstellen van zijn naaste medewerkers grote waarde aan een televisievriendelijk uiterlijk. Niks mis namelijk met televisie, reality shows en andere populaire cultuur, als die uitingen maar passen in het denkraam van de Trumpstemmer.

Seksisme alarm: moeder heeft het gedaan

In de categorie ‘volautomatisch’/onbewust seksisme deze keer een column van Sheila Sitalsing, nota bene gepubliceerd door maandblad Opzij. Zij reageert op een onderzoek van het CBS waaruit blijkt dat pubers al honderd procent doordrongen zijn van de Nederlandse norm op het gebied van huishouden en betaald werken. Het kostwinnersmodel heeft afgedaan. Het nieuwe ideaal voor heterostellen is het anderhalfverdienersmodel. In dat model heeft hij dé baan, en is zij hoofdverantwoordelijk voor huishouden en kinderen, met een baantje erbij ‘voor de extra’s’ of ‘om de kinderopvang te betalen‘.

De rubriek Seksisme Alarm bestaat omdat we openlijke vrouwenhaat makkelijk herkennen. ‘Wijven kunnen niet autoracen, ze horen in de keuken thuis’, da’s duidelijk en daar kun je makkelijk stelling tegen nemen, als je van mening bent dat vrouwen mensen zijn. In Nederland zijn we echter een stapje verder. Het seksisme gaat ondergronds, wordt impliciet, of krijgt een roze strik (het zogenaamde ‘welwillend seksisme’.) Of het gebeurt zo onbewust volautomatisch dat het niemand opvalt. Die voorbeelden, soms wat ouder van datum en soms recent, verzamel ik hier.

In dit seksisme alarm: het CBS onderzocht hoe jongeren over de verdeling van betaald en onbetaald werk denken. Ze moesten zich voorstellen dat ze later een relatie en een kind hadden, en hoe de situatie dan zou zijn. Dat leidde keurig tot een scenario waarbij híj minimaal vier dagen per week betaald buitenshuis werkt, en liefst fulltime. Zij heeft geen betaalde baan of verricht hooguit een dag of twee in de week betaald werk. Voor de rest zorgt zij onbetaald voor huishouden en kinderen.

Sitalsing signaleert in Opzij terecht dat jongeren blijkbaar al in een vroeg stadium weten hoe het volgens de omgeving hoort. De jongeren beschrijven een norm, en voegen zich daar naar.

So far, so good. Maar dan schrijft ze dit, met de vetgedrukte delen door mij toegevoegd:

In hoeverre dit de schuld is van Bart Smit, roze stofzuigers voor meisjes en scheikundedozen voor jongens valt buiten de opzet van dit onderzoek. Het CBS heeft wel iets anders onderzocht dat vermoedelijk nog bepalender is dan pratende babypoppen: kinderen nemen een voorbeeld aan hun ouders.  Moeders met kleine baantjes die het zorgen goeddeels voor hun rekening nemen en het geld verdienen goeddeels overlaten aan de man in huis geven aan hun dochters én hun zoons de boodschap mee dat dit oké is. Daarnaast zitten die moeders vermoedelijk de hele tijd de vaders die iets in het huishouden doen te bekritiseren te corrigeren. Want – en dit vind ik de zieligste uitkomst van het onderzoek – niemand, helemaal níemand van de ondervraagde jongeren denkt dat jongens beter zijn in stoffen, wc’s poetsen en koken dan meisjes. Je oogst wat je zaait.
In deze tekst gaat het om schuld. Wie heeft schuld. Het gaat om ‘je oogst wat je zaait’, een verwijzing naar een metafoor die onder andere in de Bijbel voorkomt. De ‘je’ in de zin over oogsten wat je zaait, is duidelijk degene die schuld heeft. Dat geeft een morele lading aan het geheel.
Wie is die ‘je’ die zaaide wat er geoogst wordt?  ”Kinderen nemen een voorbeeld aan hun ouders”, schrijft Sitalsing. Dat gaat meteen over in moeder. De moeder neemt het zorgwerk op zich. De moeder laat geld verdienen over aan de man. De moeder geeft dochters en zonen de boodschap mee dat de norm oké is. Zíj, de moeder, is degene die zaait. Zij, de moeder, heeft schuld, stelt Sitalsing impliciet.
Maar hoezo verandert ”ouders” opeens in alleen de moeder? Waar is de vader gebleven? Wat geeft hij zijn kinderen mee? Waar zijn de werkgevers die vrouwen naar huis sturen zodra ze aangeven dat ze zwanger zijn? Waar zijn alle familieleden, collega’s, vrienden en andere mensen die vrouwen onder zware sociale druk zetten om zich te schikken in dat anderhalf verdienersmodel? We lezen echter niks over de omgeving of de anderen. We lezen alleen dat de moeder vermoedelijk [= eigen invulling van Sitalsing, haar vermoeden] op vaders begint te vitten zodra die proberen iets in het huishouden te doen.
Zo dan mannen verleiden?
Sitalsing herhaalt hiermee een seksistische mythe, die vaak wordt ingezet om vrouwen met schuld beladen terug in hun hok te knuppelen. ‘Hoezo klagen dat mannen niks doen in het huishouden. Je maakt het er zelf naar, dus zeur niet.’ In werkelijkheid zie en lees je dat vrouwen tobben, elkaar om advies vragen wat te doen, en vanalles proberen om diplomatiek hun man te betrekken bij huishouden en gezin. Van mannen bekritiseren is alleen sprake in de zin van pleiten voor een herverdeling van betaald en onbetaald werk, omdat vrouwen overbelast worden als ze overal alleen voor staan.
Kortom, we hebben hier een prachtig staaltje volautomatisch seksisme te pakken. Wat er ook gaande is, wie er ook allemaal een aandeel in hebben, we letten alleen op moeder de vrouw. Zij is de schuldige. Foei, moeders! Beter je leven en wel nu meteen, anders groeit de volgende generatie ook op voor galg en rad en schiet het niet op met het feminisme.

Vier op de tien mannen erkent seksisme

Wow, niet slecht. Veertig procent van ondervraagde mannen erkent dat seksisme bestaat en dat vrouwen er hinder van ondervinden. Dat blijkt uit onderzoek van Pew Research Center. Van de ondervraagde vrouwen oordeelt 63% dat seksisme nog steeds bestaat. En de overige circa 60% mannen en 40% vrouwen? Die hebben waarschijnlijk moeite met het erkennen van hun eigen vooroordelen, denkt The Guardian. Seksisme zit zo diep verankerd in maatschappelijke systemen en onze eigen gevoelswereld, dat het onbewust overal in sluipt.

Bij de beoordeling of seksisme nog bestaat en vrouwen hindert, maakt je sekse veel uit. Vrouwen hebben andere ervaringen dan mannen en komen zodoende vaker tot een andere mening. Neem de verkiezingscampagne in de Verenigde Staten. Veel mannen denken dat Hillary Clinton voordeel heeft van haar sekse. Trump klaagde zelfs in het openbaar dat Clinton haar ‘vrouwenkaart’ inzet en zo oneerlijk voordeel zou krijgen. Vrouwen schatten juist in dat Clinton’s sekse een nadeel is. En ze somden op wat de vrouwenkaart brengt: onder andere geweld, een lager loon, hoon en discriminatie.

Vrouwen zien het goed. Sinds er onderzoek naar wordt gedaan, blijkt dat mensen slecht tegen vrouwen kunnen die onnatuurlijk gedrag vertonen (zoals fel debatteren) of onnatuurlijke ambities hebben. Als samenleving straffen we haar, want ze overtreedt de ‘regels’. Zo geven wij als samenleving mannen meer kans. Ze krijgen promotie op grond van verwachtingen, terwijl vrouwen pas in aanmerking komen voor een hogere positie als ze keer op keer bewezen hebben dat ze de baan aankunnen. Ook naar: mannen die feministische kwesties aankaarten die vrouwen al decennia proberen te agenderen zijn helden, terwijl vrouwen zeurende mannenhaters heten. Dat dit oneerlijk is, zien steeds meer mannen in. Hoera!

Seksisme is de lucht die we inademen. Ik vind het persoonlijk top dat zo’n vier op de tien mannen en zes op de tien vrouwen zich er van bewust zijn dat die giftige zooi dromen fnuikt en ambities bitter maakt. Daarom blijft bewustwording bereiken zo’n belangrijk thema. Mannen hebben daar een cruciale rol bij – de veertig procent die inziet dat vrouwen achtergesteld worden, kan de andere 60% mannen hopelijk helpen om dat ook in te zien.

Voor degenen die nog niet zo ver zijn helpen misschien harde cijfers, gedegen onderzoekpersoonlijke verhalen, en eigen ervaringen. Ooit valt dan het kwartje wel, met wat goede wil en menselijk fatsoen:

This isn’t about casting women as victims or making villains of men. It’s about taking personal responsibility for the part we all play, albeit often unintentionally, to perpetuate the status quo and in having the courage to do our bit to change it.

Kleding: laat vrouwen met rust deel 2

Vrouwen, wat ze dragen, wat ze niet dragen, wat ze niet mogen dragen, wat ze wel moeten dragen, het blijft maar komen. Zoals de Belgische organisatie Vrouwen Overleg Komitee (VOK) vaststelt: kledingvoorschriften van een echtgenoot vervangen door die van de overheid veranderen nul komma niks. En het blijft wringen dat mannen nergens last van hebben – niemand legt hun outfit onder een vergrootglas en adviseert dringend beperkingen in hun bewegingsvrijheid.

De ongezonde obsessie met vrouwenkleding kent geen grenzen. Meest recente ontwikkelingen: De staat Israël legt vrouwen zedelijkheidsregels op. Tijdens gesubsidieerde evenementen mogen vrouwen geen bikinitop dragen. Wil je tijdens het Cannes filmfestival naar een film, dan moet je hoge hakken dragen. Anders word je eruit gegooid.  Oh, en wil je als toeriste naar India, dan kun je beter geen rokken dragen.

Soms zijn de makers van de ge- en verboden opvallend eerlijk over de reden waarom vrouwen vanalles moeten en niet moeten doen. Als vrouwen zich bijvoorbeeld verplicht moeten hullen in een jute zak, zit er vaak achter dat zij de last draagt omdat hij zijn lusten niet in toom zou kunnen houden:

Pentecostal churches encourage women to dress modestly defined by each denomination or church. For example, the United Pentecostal Church International defines modesty as a refusal to wear any clothing or accessory that might incite a man to lust. This includes low-cut shirts, makeup and jewelry with the exception of watches — and wearing pants — as the rule declares that pants make the contours of a woman’s lower body clearly visible.

Dit is een seksistisch standpunt. Daarom protesteren feministen hier heftig tegen. Mannen zijn mensen, zij kunnen nadenken, zij zijn zelf verantwoordelijk voor hun eigen gevoelens, inclusief lustgevoelens. Feministen krijgen vaak het verwijt dat zij mannenhaters zouden zijn, maar de ergste mannenhaters zijn conservatieven en fundamentalisten die mannen ontslaan van iedere verantwoordelijkheid voor wat er gebeurt en hen reduceert tot een hersenloos primitief wezen – rhaah, VROUW, daar moet een piemel in!!

Bovendien duurt dit preutsheidsgebod net zolang totdat mannen seksueel geprikkeld dienen te worden met wat sexy eye-candy. Dan móet je opeens aan de korte rokjes en hoge hakken. Niet alleen op het filmfestival van Cannes, maar ook op het werk. Draag hoge haken of de onderneming ontslaat je.

Voeg daar de lange, tegenstrijdige geschiedenis aan toe van alles wat vrouwen in de geschiedenis ooit moesten doen en laten op kledinggebied, en het is helder: dit gaat niet over vrouwen en wat ze aantrekken. Dit gaat over machtsverhoudingen, om wat mannen willen, om onzekerheid over je identiteit als land, angst voor de Ander. Steeds opnieuw kiezen machtigen ervoor om ‘de vrouw’ als strijdtoneel te nemen voor allerlei spanningen die op andere gebieden liggen.

Met vrouwen zelf heeft het nauwelijks iets te maken. Zij zijn alleen de zichtbare bliksemafleider voor alles wat in het verborgene broeit. Dus, slaat de vlam weer eens in de pan rondom vrouwenkleding? Negeer het gezeur over de vrouwenkleding en kijk wat er achter zit. Dan heb je de échte oorzaak van de obsessie met vrouwenkleding te pakken.

Olympische Spelen bieden podium voor feminisme

De Olympische Spelen domineren op dit moment het nieuws, waarschijnlijk wereldwijd, en dus krijgen allerlei acties van vrouwen extra impact. Zoals feministische actiegroep Safai, die opkwam voor de rechten van Iraanse vrouwen, met een spandoek: ‘Laat Iraanse vrouwen hun stadions betreden’. Vrouwen mogen in Iran namelijk niet naar een stadion. Alleen mannen kunnen live een voetbal- of volleybalwedsdtrijd bekijken. Andere vrouwen doorbraken op andere manieren sociale taboes.

Alleen al jezelf zijn, als vrouw, kan een daad van feministisch activisme worden. Chinese zwemster Fu Yuanhui haalde met ploeggenoten een vierde plek. Na de race sprak ze met journalisten over haar eigen aandeel. Ze zei dat ze last had van haar menstruatie. Yuanhui voegde er expliciet aan toe dat dit geen excuus is, en ze zwom gewoon haar wedstrijd, maar ze vermoedt wel dat ze daardoor niet op de toppen van haar kunnen kon presteren.

Het was een factor, en ze benoemde het op dezelfde manier zoals een sporter andere lichamelijke factoren meeneemt in reacties op een optreden in een wedstrijd. Onder andere in Yuanhui thuisland China is in het openbaar spreken over menstruatie echter taboe. Door er zo openlijk over te praten, doorbrak Yuanhui die sociale norm en gaf ze vrouwen moed om er zelf ook wat meer ruchtbaarheid aan te geven. Niet alleen dat: tampons zijn vrijwel onbekend in China, maar dankzij Yuanhui’s openheid en eerlijkheid hoorden vrouwen opeens dat dit middel er is, dat je het kunt gebruiken, en dat je dan gewoon het zwembad in kunt duiken. Revolutie….

Rio levert ook zichtbare, expliciete voorbeelden op van de haat die vrouwen naar hun hoofd geslingerd krijgen. Onder andere Twitter biedt allerlei verbitterde trollen een platform, Atletes komen in het geweer tegen de agressie, en krijgen steeds vaker hulp. Zo maakten Twitteraars Gabby Douglas uit voor rotte vis, omdat de Amerikaanse turnster minder hoog scoorde dan gehoopt. Onder andere actrice Leslie Jones organiseerde een campagne om haar te steunen.

Jones was kort gelden nog zelf het mikpunt van een haatcampagne op Twitter, omdat ze de euvele moed had een van de hoofdrollen in de film Ghostbusters te spelen. Dus ze weet hoe het voelt om zoveel zooi over zich heen te krijgen. Hopelijk maakt het mensen bewust van de aparte behandeling die vrouwen krijgen, en voelen platforms zoals Twitter zich meer verantwoordelijk om dit soort haat te bestrijden. Het bedrijf heeft inmiddels zelf toegegeven dat Twitter tekort schiet en dat de onderneming meer en effectievere maatregelen moeten nemen.

En dan zijn er nog de vrouwen die, puur door te sporten en mee te doen aan de Olympische Spelen, taboes doorbreken en het sociaal geaccepteerde speelveld voor vrouwen verruimen. Zoals drie Indiase worstelaars uit de staat Haryana. Dit gebied is berucht vanwege talloze moorden op vrouwen (”eerwraak”), het aborteren van foetussen als het een meisje dreigt te worden, en in het algemeen een k-behandeling van vrouwen omdat het tweederangs wezens zouden zijn. Dat drie vrouwen worstelen? Dat ze zich kwalificeerden voor Rio? Dat ze daar volwaardig meedraaien in de competitie? Ongehoord, en een klap in het gezicht van iedereen die wil beweren dat vrouwen niks kunnen.

Leve Rio, en feminisme? We kunnen er niet genoeg van hebben, want los van sport valt er overal nog een wereld te winnen voor vrouwenrechten….

 

 

Compromisloze feministen omarmen? Misschien in sprookjes…

Mooi opiniestuk in De Volkskrant van gastcolumnist Sarah Sluimer. In ‘‘De maatschappelijke eis om lekker te zijn” schetst ze een beeld van een spagaat waar veel vrouwen in belanden. Je wil niet onzichtbaar zijn, dus voeg je je naar beelden van de ideale (mooie) vrouw. Maar je wil ook niet alleen als lijf beoordeeld worden. Zo ontstaan volgens Sluimer vreemde tegenstrijdigheden. ”Ja, we verafschuwen het seksisme waar vrouwen dag in dag uit slachtoffer van zijn. Maar dat doen we wel terwijl we er beschikbaar uit zien. Er wordt immers alleen maar naar je geluisterd als je leuk bent om naar te kijken”.

Achter die Bonte Was gingen compromisloze vrouwen schuil. Omhelzingen? Ver te zoeken….

Sluimer besluit haar stuk met een verzuchting:

Ik kan alleen maar mededogen met ons voelen, maar verlang zo erg naar de eerste uitgesproken feministe van nu die iedere ijdelheid trots overboord zet, omdat ze weet dat ze zichzelf daarmee in deze wereld uiteindelijk genadeloos in eigen voet schiet. Compromisloos, losgezongen van iedere houdbaarheidsdatum, onverschillig marcherend door het grimmige landschap van seksualiteitsstress. Iemand die vindt dat mannen zoveel mogen praten als ze willen. Ze kiest zelf wel of ze luistert. In andere woorden: een vrouw. Ik zou mezelf onmiddellijk in haar armen werpen.

Zou het? De paar vrouwen die dat compromisloze pad kozen, kregen geen omhelzingen maar eindigden steevast als paria. De belangrijkste vraag ten tijde van de tweede feministische golf was namelijk niet ‘wat hebben feministen te zeggen’ maar moeten strijdende vrouwen zo grof zijn? In Nederland vonden mensen de vrouwen van uitgeverij De Bonte Was behoorlijk enge mannenhaters. Betrokkenen zoals Eén Anneke van Baalen kregen steevast te maken met hoon:

Van Baalen werd door mensen die haar niet goed kenden vaak afgeschilderd als een dogmatische activist die altijd en eeuwig doordramde. Wie haar leerde kennen, was verbaasd over haar humor, moed en het vermogen haar eigen leven te relativeren.

In het buitenland ondervonden compromisloze vrouwen diezelfde reacties. Neem Andrea Dworking, een Amerikaanse feministe die geen seconde van haar tijd wilde verspillen aan het schoonheidsideaal of door-ouwehoerende mannen in de zendstand. Mensen die haar niet goed kenden schilderden haar af als een mannenhater die porno af wilde schaffen, de horror!

In werkelijkheid toonde ze enorme moed, onder andere door geweld tegen vrouwen bespreekbaar te maken en daarbij mannen aan te spreken op hun aandeel. En nee, da’s geen mannenhaat. Dat is feiten benoemen en daar logische consequenties aan verbinden.

Tegenwoordig moet je nog steeds glimlachen en buigen om gehoord te worden. Zelfs als je kiest voor humor, korte puntige stukjes, afwisseling en allerlei andere manieren om mensen voor je in te nemen, dan nog motten mensen je boodschap niet. Vooral niet als je tot de dominante groep blanke mannen behoort. Voor een voorbeeld, zie deze analyse van een recensie van Ewout Klei, over het boek ‘Vrouwen schrijven niet met hun tieten’.

Kortom, waren er maar meer mensen die compromisloze vrouwen inderdaad met open armen zouden ontvangen. Zulke weldenkende mensen waren er nauwelijks in de tweede feministische golf, en ik vrees dat die er ook nu nog veel te weinig zijn.

Nieuwsronde: strijdbare editie

Glazen kliffen, marketing van boeken, Zomergasten bereikt een verhouding van 50% man en 50% vrouw,  Amerikaanse staten die hun anti-abortus wetten terug moeten draaien, dat en meer in deze strijdbare editie van de nieuwsronde.

Hedy d’Ancona doet mee aan Zomergasten

  • Meisjes van acht snappen het al: de manier waarop je een boek in de markt zet, doet iets met zowel de lezers als de auteurs. Nadat The Bell Jar van Silvia Plath een chick-lit kaft kreeg, met woedende reacties tot gevolg, zou je denken dat uitgeverijen beter weten. Maar nee. Journaliste Suki Kim ging undercover en woonde een jaar in Noord-Korea om de situatie in het land van binnenuit te beschrijven. Haar uitgever besloot echter om haar boek niet te bestempelen tot werk van een verslaggever, maar als persoonlijke memoires. Op die manier ondermijnde de marketing haar professionaliteit en haar deskundigheid. Kim laat het er niet bij zitten en protesteert openlijk.
  • Zomergasten krijgt een behoorlijk diverse editie. Presentator Arjen Lubach, schrijfster Griet op de Beeck, oud-politica en feministe Hedy d’Ancona, hoogleraar gerontologie Andrea Maier, premier Mark Rutte en activist Abou Jahjah (een omstreden keuze) krijgen allemaal drie uur om een avond televisie te verzorgen. Oftewel 50% vrouwen. Complimenten, VPRO!
  • Misschien kunnen andere redacties een voorbeeld nemen aan Zomergasten, want bij het Groot Dictee is het bijvoorbeeld nog steeds een eenheidsworst. Opnieuw schrijft een blanke man de tekst van het dictee. Moeten we met ons allen echt geloven dat behalve Kristien Hemmerechts (editie 2008) en Lieve Joris (2016) geen enkele vrouwelijke auteur goed genoeg is om het dictee te schrijven? Sinds 1991? Komop zeg!
  • Nog een goed voorbeeld: de groep mensen die films een Oscar toekent, lag onder vuur omdat het vooral blanke mannen waren. Ze luisterden naar de kritiek. De groep breidt uit en nodigde honderden nieuwe leden uit, waarvan 46% vrouwen en 41% mensen met een niet-blanke huid. Als de groep die kiest meer diversiteit bereikt, wordt de kans groter dat ”andersoortige films” en ”andere mensen” *kuch vrouwen zijn mensen kuch* prijzen winnen.
  • Als vrouwen meer lof en eer winnen, krijgen ze misschien meer kansen. Nu ontvangen ze voor hetzelfde soort productie veel lagere budgetten, en hun films draaien in veel minder bioscopen dan gelijksoortige films van mannelijke collega’s. Hoog tijd dat hier verandering in komt.
  • Nadat de allerhoogste rechters in de V.S. de vloer aanveegden met wetgeving die het vrouwen onmogelijk maakt hun recht op abortus daadwerkelijk uit te oefenen, moeten conservatieven in allerlei staten hun keutels intrekken. Zo blokkeerde een rechter in Florida een wet die klinieken zou beroven van fondsen en hen zou dwingen peperdure operatiekamers op te tuigen (voor niks, want abortus is een van de veiligste procedures die er bestaan). Ook in Indiana stak een federale rechter een stokje voor anti-abortus wetgeving. Alabama, Kansas, Louisiana, Mississippi, Oklahoma en Wisconsin volgen waarschijnlijk binnenkort.
  • Verder in de V.S.: dé voorvechtster voor vrouwenrechten, presidentskandidaat Clinton, kan op warme steun van veel vrouwen rekenen. Progressieve mannen laten het echter afweten. Die andere Democratische kandidaat, Bernie Sanders, trok zich na zijn verlies nog steeds niet officieel terug en 22% van zijn potentiële kiezers zouden liever voor Trump stemmen dan Clinton. Hoe kunnen mannen van het Bernie-kamp zich als feministisch en progressief presenteren, terwijl ze tegelijkertijd  terugdeinzen om op een vrouw te stemmen? Waar blijven ze?
  • Terug in Nederland: redacteur Daphne van Rossum lanceert hashtag #ikbennietverkrachtmaar naar aanleiding van seksueel geweld tegen meisjes en vrouwen. Onder andere op muziekfestivals gaat het mis. Prima dat vrouwen het zwijgen doorbreken, maar andere partijen zijn ook aan zet. Misschien kan de overheid het succes van de ‘wees niet die vent’-campagne kopiëren. Die p.r. campagne leidde tot tien procent minder aanrandingen in Vancouver, Canada. Onder andere door de groep aan te spreken die de daders levert. Ideetje!
  • Leuk, al die vrouwen die in de nasleep van de Brexit het politieke podium beklimmen. Maar er zit een adder onder het gras. Stereotypering van vrouwen als redder, want ze zijn zo begripvol en ze communiceren zo goed en wat fijn dat ze de rotzooi opruimen. En de glazen klif – een kans pakken, maar wel voor plekken die een veel groter risico op mislukking met zich meebrengen.
  • ….En webmagazine Jezebel gaat ondertussen stug door met het bestrijden van vrouwenhater Donald Trump, met prachtige omschrijvingen zoals ”Donald Trump, our favorite fascist wad of upchucked puree carports” of ”gold-tipped mucus plug Donald Trump” (uuuurgh, smerig!!!!) of‘GOP presumptive nominee and melted Claymation villain Donald Trump”.

 

Nieuwsronde: stripdagen Haarlem, abortus en alternatieve geschiedenis

Opnieuw een mooi essay van de door mij zeer bewonderde Rebecca Solnit. Een vrouwelijke leider uit Malawi komt in actie tegen kinderhuwelijken. Slate magazine over de gewoonte van sommige mannen om vrouwen ongewenst te kussen in het openbaar of op podia. Vrouwen in de wetenschap: aanmoedigen is niet genoeg. Dat en nog veel meer in deze nieuwsronde.

stripdagen haarlem

  • Tijdens de Stripdagen in Haarlem organiseert tijdschrift Lover de expositie Drawing Modern Feminism. ”Feminisme [is] de inhoud en stripjournalistiek de vorm”, meldt het blad. Voorproefje zien? Klik hier.
  • Oorlog, helaas een dominant fenomeen op de planeet aarde. Website io9 verzamelde elf boeken over oorlog, de ervaringen van soldaten en militaire geschiedenis die je beslist moet lezen als je een goed beeld wil krijgen. Vier boeken behandelen expliciet de bijdragen van soldates en de rol van gender op het slagveld. Zo krijgen de Russische pilotes uit de tweede wereldoorlog erkenning.
  • Oorlog nu: Eén van de commandanten die ISIS bevechten is de Koerdische Rojda Felat. Op dit moment probeert ze de Syrische stad Raqqa te heroveren op de extremisten. Hoog tijd, want ISIS-medewerkers houden vrouwen als slavinnen en proberen ze via Facebook te verkopen. En dat is maar het topje van de ijsberg van wreedheden tegen vrouwen en de algemene marginalisering van vrouwen onder de strikte Sharia wetgeving. De val van ISIS kan niet snel genoeg gebeuren.
  • Rebecca Solnit hield een toespraak over journalistiek. Teveel media gaan voor  de gevestigde verhalen. Echte journalisten daarentegen hebben de moed om gevestigde patronen te doorbreken. Ze luisteren naar voorheen ongehoorde stemmen. Ze vertellen de verhalen die machtigen niet leuk vinden. Ze brengen wantoestanden aan het licht en maken het zodoende mogelijk om veranderingen te bewerkstelligen.
  • Een voorbeeld daarvan vormt de verslaggeving rondom mannen die vrouwen onverwachts kussen in het openbaar. Hun acties leverden tot nu toe applaus op. Cannes lijkt echter verandering te brengen in die status quo. Tijdschriften zoals Slate spreken opeens openlijk over de stille agressie van de ongewenste kus naar aanleiding van Lapo Elkann. Deze man misbruikte een prijsuitreiking in Cannes om actrice Umma Thurman op het podium met zijn speeksel te belagen. Hij vergat even dat de tijden veranderen.
  • De gemiddelde deskundige die op de Amerikaanse kabeltelevisie over abortus praat is man, blank, en een verkoper van ultrarechtse leugens om baas in eigen buik voor vrouwen af te schaffen. Dat blijkt uit een uitgebreid onderzoek van organisatie Media Matters. Onder andere Fox Nieuws en CNN leggen de rode loper uit voor dit type spreker.
  • Engelse vrouwen studeren inmiddels vaker dan mannen af in de zogenaamde ”harde” wetenschappen. Zodra ze aan het werk willen gaat het echter mis. Vrouwen stromen in grote getallen uit en sinds 2009 daalt het aantal wetenschappelijke publicaties van vrouwen. Ja, duh, zegt Jenny Gristock in een prachtig artikel voor The Guardian, ze lopen stuk op seksistische organisatiestructuren. En dan zwijgen we nog maar over seksueel geweld, structurele minachting en andere uitingen van vrouwenhaat.
  • Leve Theresa Kachindamoto, een Chief uit het Dedza district in Malawi. Zodra ze aan de macht kwam nam ze een wet aan die kindhuwelijken in haar gebied illegaal maakt. Ze zorgde ervoor dat vijftig zogenaamde ”onder-chiefs” dit verbod actief uitdragen en draaide bovendien 850 kindhuwelijken terug. Joop.nl noemt haar de held die Malawi nodig heeft.
  • Uh oh.. Antwerpen begint een campagne tegen seksuele intimidatie op straat. Top dat het stadsbestuur dat doet. Maar, vraagt blogster Amelie zich af, waarom reduceren de slogans vrouwen tot de dochter, partner, moeder van? Je zou niet van seksuele intimidatie af moeten zien omdat de vrouw in kwestie je zus had kunnen zijn, merkt Amelie terecht op, maar omdat ze een mens is, die niet zit te wachten op je straatintimidatie.
  • De Engelse omroep BBC beweerde in een uitzending dat alternatieve SF/Fantasy geschiedenisverhalen een mannendomein zijn. Fans van het genre geven de BBC graag bijscholing en doen een rondje schrijfsters die het verleden een andere wending gaven. Sophia McDougall (wat als het Romeinse Rijk gewoon voort zou bestaan?), Shannon Selin (wat als Napoleon had kunnen ontsnappen en naar de V.S. was gegaan?), Jo Walton (wat als Engeland zich mee had laten sleuren door het Nazisme? Wat als president Kennedy in 1963 zou zijn gesneuveld?) Enzovoorts.

Brazilië krijgt 100% mannelijke regering

Voor het eerst sinds 1979 heeft Brazilië een regering zonder vrouwen. De gevarieerde, linkse ploeg van presidente Dilma Rousseff is vervangen door een rechts, voornamelijk blank en geheel mannelijk  bolwerk. De campagne die leidde tot deze eenheidsworst stond bol van seksisme en hypocrisie. De op Rousseff’s vrouw-zijn gerichte haat was zo intens, dat zelfs de Verenigde Naties protest aantekende.

BRAZIL ROUSSEFF IMPEACHMENT BYE DEAR 0511_standard

Rousseff maakte in 2011 furore toen ze het land ging leidde. Ze beloofde destijds een links beleid te voeren, met vrouwenrechten als speerpunt. In de jaren die volgden gooiden corruptieschandalen en een diepe economische crisis echter roet in het eten. Bovendien had en heeft Rousseff sterke vijanden die een diepe haat koesteren voor alles waar ze voor staat. Ze begonnen een campagne om haar ten val te brengen.

Dat lukte, zoals lezers van dit weblog in de Nederlandse media konden volgen. In de analyses van haar val gaat het vooral over de beschuldigingen van corruptie aan het adres van Rousseff, de slechte economie en andere ellende. Maar wat je niet leest is dat de campagne tegen Rousseff,  volgens onder andere New York Magazine, bol stond van het seksisme. De berichtgeving gaat niet verder dan dat Rousseff zelf zegt dat seksisme een rol speelt bij haar afzetting.

Voor een indruk van de totale hetze tegen haar, moet je naar buitenlandse media:

Crude, grotesque images of Rousseff have long circulated online and have been turned into car stickers that fit around the gas tank, depicting Rousseff with legs splayed and inviting drivers to penetrate her every time they fill up. One blogger, meanwhile, photoshopped an image of her covered in mud, emerging from the depths of the earth. The post called her “The Lying Prostitute of the Planalto (Brazil’s presidential palace),” a particularly ironic label given recent revelations of male politicians using state money to hire actual prostitutes.

De aanvallen op Rousseff’s vrouw-zijn nam zulke vormen aan dat de Verenigde Naties in maart dit jaar een persbericht rondstuurde om het seksistische politieke geweld tegen Rousseff aan de kaak te stellen. Vorig jaar deed een Braziliaanse vrouwenorganisatie hetzelfde – ook zij herkennen een heksenjacht als ze er eentje zien.

Dat vrouwenhaat een belangrijke rol speelt blijkt ook uit het eindresultaat. De nieuwe regering heeft een samenstelling die sinds de militaire dictatuur niet meer voor kwam – allemaal mannen, en ook nog eens blanke mannen uit zeer rechtse milieus. Dat riekt naar backlash, een vijandige tegenreactie op ieder teken dat vrouwen teveel macht zouden krijgen. Je herkent die backlash  ook aan het gejuich van de mannen en de plakkaten die ze omhoog houden met, in snerend BraziliaansTchau Querido, oftewel ‘doei, schatje’.

Vanwege de hypocrisie en de aard van de mannen die Rousseff opvolgden, identificeren steeds meer mensen en media de val van Rousseff inmiddels als een staatsgreep. Eentje zonder fysiek geweld en met zogenaamd legale middelen, maar ondertussen. Na een vrouwelijk linkse onderbreking heeft mannelijk rechts en extreem corrupt de teugels weer in handen, op zeer dubieuze gronden.

Of deze mannenploeg het beter zal doen dan Rousseff? Gezien de staat van dienst van de leden, de vele corruptieschandalen waar deze heren zelf in zijn verwikkeld, en hun hatelijke uitlatingen, vrees ik het ergste.

Verder lezen over seksisme in de politiek: de situatie in Nederland mag vriendelijker lijken, maar is beslist niet gunstiger voor vrouwen. Mannelijke voorzitters nemen hun vrouwelijke nummer twee niet mee naar formatiebesprekingen, we hebben maar 1 vrouw aan het hoofd van een partij, en we coderen politiek als iets van mannen, voor mannen, door mannen. Ook in andere landen nemen politici vrouwen op seksistische wijze onder vuur. Zie verder ook de speech van de Australische premier Julia Gillard, het initiatief van zeventien hooggeplaatste vrouwen om seksisme in de Franse politiek te bestrijden, negen standaard manieren waarop de media en collega’s politici naar beneden halen op grond van hun sekse – zie voor de situatie in de V.S. Name it, Change it en vele studies, onderzoeken en analyses over de manieren waarop we vrouwen in de politiek marginaliseren. Rousseff staat niet op zichzelf…..

Nieuwsronde: de louter positieve editie

Pasen! Dat viert dit weblog met een editie van de nieuwsronde vol positieve berichten. Successen, eervolle prijzen, mijlpalen, in deze aflevering louter goede ontwikkelingen op het gebied van vrouwenemancipatie.

Auto's onveiliger voor vrouwenVooruitgang!

  • De Amerikaanse tak van Amazon betaalt mannen en vrouwen evenveel. De onderneming heeft de hardnekkige loonkloof, die zoveel vrouwen op achterstand zet, nagenoeg weten uit te bannen. Gelijk loon voor gelijk werk? Het kan! Bovendien krijgen medewerkers sinds kort twintig weken betaald ouderschapsverlof. Da’s in de V.S. zeer uitzonderlijk. Kortom, hulde.
  • Nederland valt sinds 1 maart 2016 onder het zogenaamde Verdrag van Istanbul. Dit verdrag dwingt ondertekenaars om geweld tegen vrouwen actief te bestrijden en tegen te gaan (preventie). In Nederland heeft 45% van alle vrouwen ouder dan 15 jaar ooit te maken gehad met lichamelijk en/of seksueel geweld, meldt het College voor de Rechten van de Mens. ”Het Verdrag geeft een nieuwe impuls aan de aanpak van dit maatschappelijke probleem,” hoopt deze instantie. Hard nodig, want naast allerlei andere factoren die vrouwen tegen houden, scoort huiselijk geweld ook hoog.
  • De beroemde Michelin gids krijgt een nieuw, bijzonder zusje: een gids over alle vrouwelijke topkoks. De editie zoomt in op 74 restaurants uit België en Luxemburg met één of meer vrouwelijke chefs. Onder hen Karen Keygnaert van restaurant A’Qi; Arabelle Meirlaen in Marchin; Lydia Glacé van restaurant Les Gourmands en Léa Linster, als eerste vrouw bekroond met een Bocuse d’Or.
  • Eindelijk gerechtigheid. Voor het eerst kwalificeert het internationale Strafhof in Den Haag seksueel geweld als oorlogsmisdaad. De drie rechters deden hun uitspraak in een zaak tegen Jean-Pierre Bemba Gombo. Als rebellenleider was hij in de Congo betrokken bij massale verkrachtingen van vrouwen.
  • Psycholoog Marleen Rijkeboer won de Docentenprijs 2015-2016 van de Universiteit Utrecht. Het was voor het eerst in zeven jaar dat een vrouw een kans maakte. Het onafhankelijk nieuwsblad van de universiteit, DUB, signaleerde dat studieverenigingen opvallend vaak alleen mannen voordroegen voor de eretitel. Zeventien nominaties in totaal, zonder dat daar een vrouw bijzat? Statistisch bijzonder onwaarschijnlijk… Wel fijn dat de eerste keer in al die jaren dat een vereniging een vrouw voordraagt, zij ook meteen wint.
  • Films met vrouwen in de hoofdrol of in belangrijke bijrollen deden het goed in de bioscopen. 10 Cloverfield Lane harkte 25,2 miljoen dollar binnen in de eerste weken. Dat mensen Batman vs Superman willen zien, komt voornamelijk door het personage Wonder Woman. The Witch geldt niet alleen als de beste horrorfilm die het jaar 2016 tot nu toe bracht, maar het verhaal is ook nog eens bijzonder feministisch.
  • Filmgerelateerd ander nieuws: De Canadese filmcommissie verdeelt het beschikbare budget 50-50 onder tussen mannelijke en vrouwelijke regisseurs. Het fonds wil daarmee de gelijkwaardigheid tussen de seksen bevorderen, en vrouwen de kans geven hun eigen verhalen te vertellen. Hulde!
  • De Nederlandse regering steekt 12 miljoen euro in onderzoek naar de gezondheid van vrouwen. De resultaten van de studie moeten de zorg verbeteren. Nu sterven onnodig veel vrouwen omdat artsen bijvoorbeeld de symptomen van een hartaanval niet goed herkennen, en vrouwen naar huis sturen omdat hun klachten tussen de oren zitten.
  • Weg met de jaren vijftig rolpatronen! Speelgoedfabrikant Lego introduceert een set met een vaderpoppetje met fles en een werkende moeder. Winkelketen Target gebruikte een mannelijk model om hun XXL-kleding te showen. De gelukkige, Zach Miko, kreeg prompt een contract bij IMG Models. Grote kans dat er binnenkort voor het eerst een plus-size mannelijk model op de catwalk paradeert. En Femke van Odijk schrijft voetbalgeschiedenis in Nederland. Ze is de eerste vrouw die een mannenelftal gaat trainen.
  • Feminist Frequency, bekend van video-analyses over rolpatronen, stereotypering van vrouwen in computerspelletjes en andere feministische onderwerpen, begon een crowdfunding actie voor een nieuwe serie. Deze keer over vrouwen die in het verleden hun eigen koers voeren en naam maakten. De actie leverde binnen de kortste keren ruim 73.000 dollar op. Ordinary Women, here we come….

Fijne Paasdagen,

groetjes

Ingrid

Nigeriaanse vrouwen boeken succes met romantische verhalen

Geweldig! In het Noordelijke deel van Nigeria blijken vrouwen zeer succesvol romantische boeken te schrijven en te publiceren. Een gemiddelde eerste druk heeft een oplage van 10.000 stuks. De vrouwen verdienen een aardig inkomen met de verkoop. En veranderen het culturele landschap in hun regio, door over seks te schrijven en sociale problemen in hun land aan te stippen in de verhalen.

romance-literature-written-by-women-in-nigeria-file-photo-AP-640x480

Voor de vrouwen zelf is het niks nieuws dat ze romantische verhalen schrijven en uitgeven. Het is zoals Columbus: die ontdekte alleen iets omdat de ”nieuwe wereld” bij de Spaanse en Portugese koningen onbekend was. Zo ook hier: voor de ”westerse” wereld of ”Engelstalige media” is het nieuws dat vrouwen dit doen. De Columbus van dienst is fotografe Glenna Gordon. Ze kwam de schrijfsters op het spoor tijdens een project rondom huwelijksrituelen in het noorden van Nigeria.

Er ging een wereld voor Gordon open toen ze in gesprek raakte met de schrijfsters. Een aantal van hen wilde anoniem blijven. Vaak uit schaamte of uit angst voor represailles van conservatieve groeperingen. Anderen toonden echter geen schroom. Ze spraken met Gordon over hun werk en lieten zichzelf portretteren. Het leverde prachtige beelden op van trotse vrouwen die een gevoel van eigenwaarde ontwikkelden en doen wat ze leuk vinden.

De activiteiten van de Nigeriaanse auteurs zette Gordon ook aan het denken over haar ideeën rondom feminisme en Islamitische samenlevingen:

“The fact that I went there and met women making money and writing books and being totally feisty and self confident, that alone shattered my image of what women look like in our image of a repressive Muslim society. … Maybe it’s a Muslim society where people are happy with the boundaries that exist between genders and happy for the roles they have in their homes. A lot of what I learned when working on this is that none of this looks like to me what I think feminism looks like but maybe I need to change what I think feminism looks like.”

Hear hear ;)

BONUS Voor meer artikelen over feminisme, romantische boeken en ”niets is zoals je denkt dat het is”-inzichten: Wetenschapster Linda Duits over de status en de functies van het genre – met de eye-opener dat lezeressen dit type roman onder andere gebruiken om hun horizon te verbreden en iets bij te leren. Schrijfster Charlotte Lamb over het genre: ‘In feite is het feministische kunst”. Iets waar magazine Bustle, website Radical Notion en Frans van der Roest en Mayo de Vries zich bij aansluiten – de verhalen zitten beter in elkaar dan je zou vermoeden en tonen een zeer positief vrouwbeeld. Een auteur merkte zelfs dat het schrijven van een romantisch boek een scherpere feministe van haar maakte. Tot slot: website Smart Bitches, Trashy Books houdt alle nieuwe publicaties bij (Engelstalig). En Nederland heeft onder andere romantischeboeken.nl.

Nieuwsronde

Zoveel verhalen. Zo weinig tijd om er apart aandacht aan te besteden. Daarom af en toe een nieuwsronde, met alles wat je wilde weten over gender en de situatie van vrouwen. Seksueel geweld, de loonkloof, structurele onderschatting van vrouwen, het is allemaal nog even actueel als veertig jaar geleden tijdens de tweede feministische golf. Dus… naar welke bijeenkomst ga jij op 8 maart?

Samantha Bee maakt furore met haar nieuwe show…. zie hieronder.

  • Internationale vrouwendag komt eraan! Onder andere Women Inc verzamelt zoveel mogelijk initiatieven en bijeenkomsten in een overzicht. Grote kans dat er bij jou in de buurt ook iets georganiseerd wordt. Ikzelf ben op 8 maart in Amsterdam, bij een evenement van Atria.
  • Samen een vuist maken is hard nodig, want tot op de dag van vandaag krijgen vrouwen bijvoorbeeld niet hetzelfde loon voor hetzelfde werk. Terwijl dat sinds 1980 bij wet geregeld is. Keklik Yucel, Tweede Kamerlid voor de PvdA, doet een nieuwe poging en wil afrekenen met die ongelijke beloning. En zo zijn er nog veel meer zaken waar we als samenleving hoog nodig iets aan moeten doen.
  • Wat zijn de uitdagingen voor ‘het’ feminisme in 2016? Weblog De Tweede Sekse zette een aantal kwesties op een rijtje.
  • Tijdschrift VIVA wil natuuuuurlijk weten of het feminisme achterhaald is. Eh… zie boven? De redactie peilt de stemming in het forum van het blad aan de hand van drie stellingen: ”1. Feminisme is niet meer van deze tijd. 2. Vrouwen dienen hetzelfde te verdienen als mannen. 3. Het merendeel van de topfuncties wordt bekleed door mannen omdat vrouwen niet zo hard willen werken.” Ja, dat staat er echt. Gelukkig diende een lezeres dit prachtige antwoord in: ”1. Nee 2. Ja 3. Nee.” Tien punten voor deze feministe!
  • Eén van mijn favoriete commentatoren, Rebecca Solnit, schreef een geweldig stuk over taalgebruik en de zaak van de verdwenen dader. Zodra het gaat over geweld tegen vrouwen, gebruiken auteurs opeens opvallend vaak passieve zinsconstructies. Vervolgens lijkt het net alsof vrouwen zwanger worden van teveel alcohol drinken. De mannen die het voorzien hebben op dronken slachtoffers verdwijnen op mysterieuze wijze en lijken geen enkele rol te spelen bij het ontstaan van een zwangerschap. Raaaarrrrrrr….
  • Ierse vrouwelijke politici deden het goed bij de meest recente verkiezingen, en een vrouwenquotum speelde daarbij een positieve rol: ,,gender quotas absolutely had a role within the main parties. In particular, Fianna Fáil and Sinn Féin appear to have been rewarded by the electorate for selecting young, new female candidates.”
  • Deskundigen adviseren minister Jet Bussemaker om jongens op school les te geven over relaties en seks, met als expliciet doel dat zij leren meisjes en homo’s te respecteren. ‘De lessen zouden onderwerpen zoals mannelijkheid en groepsdruk moeten behandelen. ”Voorwaarde is dat de voorlichting wordt gegeven door een man die de juiste toon weet te treffen,” schrijft De Volkskrant. Wie meldt zich?
  • President Hollande besloot een vrouw gratie te verlenen nadat rechters haar veroordeelden tot tien jaar cel wegens moord. De vrouw schoot haar echtgenoot neer, nadat ze decennia lang het slachtoffer was geweest van huiselijk geweld. Haar alcoholistische man vergreep zich ook aan de kinderen van het echtpaar. Na het vonnis tekenden ruim 400.000 Fransen een petitie om voor haar vrijheid te pleiten – met succes.
  • Wie krijgt erkenning als genie? Hint: meestal geen vrouw. Vaak duurt het decennia voordat het grote publiek het werk van een vrouw op waarde schat. Waarom, hoe werkt dat, en wat kunnen we doen om het talent van vrouwen eerder te herkennen en erkennen? We kunnen beginnen bij onze eigen vooroordelen en de manier waarop we hetzelfde gedrag bij een man positief beoordelen, maar bij een vrouw negatief: ,,If you’re a guy who makes stuff and you tend to be oblivious to the needs of others because you are obsessed with the inner workings of your own mind, people will call you a genius. A woman with these qualities is more likely to be called crazy, monstrous, an attention whore.
  • Voorzitter van de meest feministische partij in Vlaanderen. Zo noemt Wouter Beke zichzelf. In een interview voor het blad Knack legt hij uit waarom iedereen een feminist zou moeten zijn. Ook mannen: ,,We mogen niet aan de zijlijn staan toekijken, we moeten vrouwen steunen vanuit de rollen die we vervullen: als vader, als partner en als collega”.
  • Comédienne Samantha Bee maakt op dit moment furore met haar show ‘Full Frontal’. Na 12 jaar bijrollen bij de Daily Show hadden de producers haar kunnen kiezen om presentator John Stewart op te volgen. Dat deden ze niet – oeps! Bee begreep de hint, vertrok, en heeft nu een centrale rol in haar eigen late night show op de Amerikaanse televisie. Er zijn minstens vier redenen waarom je naar haar programma zou moeten kijken. Maar de belangrijkste is: ze is enorm grappig, haar show is steengoed en ze werkt hard om meer diversiteit mogelijk te maken. Meer weten? Lees dit mooie verhaal in New York Magazine.

Zesde Clan opent blog-serie over tweede golf

Van Dolle mina naar Twitterfeminist. Onder die noemer verkent kenniscentrum Atria wat  de thema’s van de tweede feministische golf vandaag de dag voor ons betekenen. Atria digitaliseert werken uit die tijd en nodigde bloggers uit om in een serie artikelen nader in te gaan op diverse onderwerpen. Ik kreeg de eer deze serie blogs te openen met een helaas nog steeds akelig actueel onderwerp: seksueel geweld.

things that cause rape

 

Atria presenteert het digitaliseringsproject van werken uit de tweede feministische golf op 8 maart 2016 in de Tolhuistuin in Amsterdam. Op die manier blijven deze pamfletten, analyses, studies en polemieken bereikbaar voor een breed publiek. Dat is belangrijk, want veel onderwerpen die feministen aan de orde stelden in de jaren zeventig en tachtig zijn nu nog steeds relevant. Als vrouw krijgen we nog steeds minder salaris dan mannen. Ook seksueel geweld komt helaas nog steeds veel te vaak voor.

In mijn openingsartikel voor de serie, gepubliceerd op de website van Atria, maar ook door tijdschrift Lover, reflecteer ik op een boek van Jeanne Doomen. Deze journaliste en feministe publiceerde in 1976 het boek ”Verkrachting: ervaringen, vooroordelen, achtergronden”. Wat mij vooral trof was de dynamiek. Als vrouwen te maken krijgen met aanranding en verkrachting, kijken we als samenleving nog steeds naar de vrouw. Wat deed ze, wat droeg ze, dronk ze alcohol, zei ze wel duidelijk genoeg ‘nee’, gaf ze aanleiding voor de agressie. Vertelt ze eigenlijk wel de waarheid? Hmmm, nee, ze liegt vast en zeker. Waar zijn de bewijzen?

Over de dader zwijgen we opvallend oorverdovend. Dat is meestal een man. Alleen dat feit benoemen, is echter al een omstreden daad. Kloppen de onderzoeken wel? Mannen bedoelen het echt niet kwaad. De meeste mannen doen niets verkeerds. Denk aan de reputatie van de man, zeker bij valse beschuldigingen. Mannen zijn nou eenmaal mannen. Als hij al de fout in ging, was het vast omdat zij iets verkeerds deed. Wat deed ze, wat droeg ze, dronk ze alcohol, zei ze wel duidelijk genoeg ‘nee’, gaf ze aanleiding voor de agressie. Vertelt ze eigenlijk wel de waarheid? Hmmm, nee, ze liegt vast en zeker. Waar zijn de bewijzen? De cirkel is rond: de man verdwijnt uit beeld en de argwanende schijnwerpers zijn weer gericht op de vrouw.

Die dynamiek doorbreken ligt moeilijk. Feministen kampen met vooroordelen als zouden zij mannen haten/demoniseren/over één kam scheren. Of vooroordelen als zouden feministen naïef iedere vrouw geloven die iets roept, en haar steunen in slap jankerig slachtofferschap. Eer je die vooroordelen ontmanteld hebt is de interviewtijd voorbij,  het televisieprogramma afgelopen, de soundbite afgekeurd (want: te lang, te complex). En heb je nog steeds de stilte over de sekse van de daders niet doorbroken.

Nog steeds een akelig relevant thema dus, seksueel geweld. Enfin. Meepraten? Kom dan 8 maart naar Amsterdam. ‘k Zie je daar!

Brazilië beleeft nieuwe feministische golf

Een evangelische president die abortus nóg moeilijker wil maken dan het al is, structureel seksisme, een hoger percentage vrouwen met een goede opleiding, de opkomst van sociale media, die combinatie zorgt er volgens magazine The Atlantic voor dat het feminisme met kracht opleeft in Brazilië. Vrouwen houden demonstraties, pakken via Twitter publieke uitingen van seksisme aan, en vechten steeds massaler voor hun rechten. NRC spreekt al van een Braziliaanse Lente.

Actrice noemt het beestje bij z'n naam

Feminisme is niks nieuws in Brazilië en, breder, Latijns-Amerika. In het begin deden vrouwen vooral vanuit de moederrol een beroep op rechten. Vanaf de jaren zeventig kreeg het revolutionaire gedachtegoed van linkse bewegingen landen in hun greep. Ook vrouwen namen dat als basis voor de roep om hervormingen en meer rechten voor vrouwen. Vanaf 1981 komen feministische organisaties uit allerlei landen bijeen in zogenaamde Encuentros. Die congressen zijn enorm belangrijk voor het ontwikkelen van netwerken en het benoemen van belangrijke strijdpunten.

De Braziliaanse Lente komt dus niet uit de lucht vallen. Het land kent volgens tijdschrift Lover twee grote feministische bewegingen. The World March of Women, die zich richt op antikapitalisme en straatprotesten. En The Articulation of Brazilian Women, die lobbyen centraal stelt en zich bezig houdt met wetgeving.

Neem seksueel geweld. Het Braziliaanse onderzoeksinstituut IPEA berekende dat er 1.500 verkrachtingen per dag plaatsvinden. In 90% van de gevallen zijn vrouwen het slachtoffer (en is de dader een man). In die context wekt het zeer veel woede op dat de Braziliaanse president, de conservatief Eduardo Cunha, de beschikbaarheid van anticonceptie wil inperken en abortus in geval van verkrachting alleen nog wil toestaan als de vrouw aangifte doet en zich lichamelijk laat onderzoeken.

Daar komt het Zika-virus nog bovenop. Wil je zwangere vrouwen echt dwingen om een zwaar gehandicapt kind ter wereld te brengen? De epidemie is vreselijk, maar zorgt er wel voor dat het abortusdebat opnieuw oplaait. Opnieuw blijken beslissingen rondom het recht op baas in eigen buik niet zo zwart-wit als de pleiters voor gedwongen baren doen voorkomen.

De positie van mannen bij dit alles is lastig. Zolang ze hun houding en gedrag niet veranderen, zien veel voorvrouwen weinig ruimte voor mannen binnen hun beweging en breder, bij de emancipatie:

”Some people call this the spring of the woman,” said Silviana Bahia, who has also been involved in a burgeoning black women’s protest movement in the country. “Men need to change the way they look at women.” […] They hear men say things like, “a feminist is a woman who doesn’t want to be married,” and they fear that men, if invited in, will dominate feminism like they do other spheres of life. “In our movement, men don’t sign the papers,” said Thais Alves Pinto. “It’s not that men are horrible,” Lopez interjected. “I love men! But sexism is socialized in the man from the time that he’s a young person.”

Om die reden richten veel feministen zich breder op de gehele cultuur van de Braziliaanse samenleving, en zoeken ze naar manieren om die vrouwvijandige socialisering te doorbreken. Ook intersectionaliteit heeft een plek binnen de beweging, bijvoorbeeld in de favelas, de sloppenwijken die veel grote steden domineren.

Hoe dan ook, het borrelt en bruist in Brazilië. En da’s goed nieuws.