Monthly Archives: juni 2012

De lezing van….Tineke Schilthuis

De Vereniging Vrouwenbelangen stond in 1989 stil bij zeventig jaar vrouwenkiesrecht, en in 2007 bij vijftig jaar handelingsbekwaamheid van Nederlandse vrouwen. Ter gelegenheid van die mijlpalen nodigde de vereniging meester in de rechten Tineke Schilthuis uit om te spreken over de vooruitgang in de wettelijke status van vrouwen. ,,Lang lag de tekst ongebruikt. Gelukkig is deze geschiedenis nu teruggevonden,” schrijft de vereniging. De Zesde Clan neemt de tekst van deze lezing graag op in deze rubriek.

Tineke Schilthuis.

Schilthuis, Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, werd in 1974 de eerste vrouwelijke Commissaris der Koningin en speelde een belangrijke rol in de PvdA. In haar lezing voor de Vereniging Vrouwenbelang benadrukt ze dat er weliswaar veel pieken en dalen zijn geweest, maar de rode lijn in de wetgeving is die van vooruitgang, vrijheid, en meer zelfstandigheid voor vrouwen:

Wat ik heb willen aan- geven, is dat er sedert 1919 essentiële wijzigingen in de wetgeving zijn aangebracht, die een ontwikkeling én markeren én mogelijk maken in de rol en plaats van de vrouw in de samenleving en in het verband van man en kinderen. De algemene lijn daarin is, dat de vrouw niet meer in de eerste plaats een onderdeel is van een geheel: familie, echtpaar, huisgezin, waarin ze verplicht is zich aan te passen aan de behoeften van dat geheel – behoeften die vastgesteld worden door de vaders en mannen – maar dat ze een zelfstan- dige persoonlijkheid is, die eigen rechten heeft en haar plichten in vrijheid op zich neemt.

Dat is zeker weten iets om te vieren. Bij deze! O ja, Vereniging Vrouwenbelangen bestaat nog steeds, en je kunt je bij hen aansluiten. De vereniging houdt op gezette tijden workshops, zoals onlangs de workshop Onbalans, over genderongelijkheid, stereotypen, rolpatronen, en wat je daar in het dagelijks leven mee aanmoet. Met resultaat:

Tijdens deze workshop zijn ongeveer twintig vrouwen en mannen in het thema gender(on)gelijkheid gedoken. Aan het eind van de workshop zijn verschillende leuke initiatieven geopperd, zoals een e-maillijst en het opzetten van een Utrechtse feministische groep.

Advertenties

Obama’s zorgwet maakt leven voor vrouwen beter

Ja, president Obama mag een wet invoeren die het mogelijk maakt dat inwoners van de Verenigde Staten een ziektekostenverzekering krijgen. Webmagazine Jezebel juicht de uitspraak toe. En komt meteen ter zake, want de belangrijkste vraag is natuurlijk: wat betekent dit voor vrouwen. Er is volgens het blad één nadeel. In twaalf staten wordt abortus flink duurder. De rest van het nieuws is echter positief tot zeer positief.

Progressief Amerika juicht nu de zorgverzekeringswet van president Obama erdoor komt.

Verschillende media wezen erop dat vrouwen veel te winnen hebben bij de nieuwe wetgeving. Dat is omdat vrouwen nu de klos zijn binnen het bestaande systeem, onder andere vanwege hun sekse:

Even pregnancy has been grounds for insurance companies to refuse policies on the grounds that it’s a pre-existing condition.  All this made women more likely to be uninsured—as one in five women under 65 were in 2010. And even when we did have coverage, we often weren’t able to get our insurers to pay for birth control and other basic prevention (even while they were doling out Viagra, no questions asked).

De nieuwe wet zorgt ervoor dat verzekeraars zulke kunstjes niet meer kunnen flikken. Miljoenen vrouwen die nu onverzekerd rondlopen, krijgen alsnog een ziektekostenverzekering. Ook maakt de wet een einde aan de willekeur rondom het hebben van een medische voorgeschiedenis. Zorgverzekeraars mogen klanten niet langer weigeren in verband met seksueel misbruik of  zwangerschap. Jongeren kunnen bovendien langer meeliften op de verzekering van hun ouders.

Meer goed nieuws: verzekeraars mogen geen hogere premies meer rekenen voor vrouwen. Tot nu toe betaalden vrouwen regelmatig dertig procent meer dan mannen, voor precies hetzelfde zorgpakket. Zwangerschap, geboorte, en anticonceptie moesten vrouwen daarnaast nog los bijbetalen.  Het zorgplan van Obama maakt een einde aan die financiële discriminatie.

Nog meer goed nieuws: vrouwen kunnen eindelijk vrij gebruik maken van alle medische voorzieningen die de overheid heeft goedgekeurd. Daaronder vallen voorzieningen zoals voorbehoedsmiddelen, soa tests en diverse andere preventieve onderzoeken. Republikeinen, die maandenlang schreeuwden dat de pil hoeren maakt van vrouwen, hebben het nakijken. Anticonceptie valt straks onder de gewone gezondheidszorg aan vrouwen, net als in de rest van de beschaafde wereld.

Tsja, en abortus? Jezebel signaleer dat twaalf staten wetten aannamen die vrouwen dwingen zelf te regelen dat ze die ingreep vergoed krijgen. Dat kan aardig duur uitvallen:

In these states, employers and individuals who purchase insurance on the soon-to-be-implemented state exchanges will need to purchase additional abortion insurance or settle for not having coverage at all. Which doesn’t seem like that huge a deal unless you consider the fact that many private companies currently carry policies that cover abortion for employees, and the most expensive abortions are late term, and late-term abortions often occur after a couple discovers a birth defect or health risk to the mother. So if you get pregnant and decide you don’t want to be pregnant, and you live in one of these twelve states, get ready to cough up (or, you know, pick a cooler place to live and move there).

Tsja, je kunt niet alles hebben. Al met al geeft de nieuwe zorgverzekeringswet vrouwen een enorme steun in de rug. Met de huidige oorlog tegen vrouwen kunnen ze die bemoedigende ontwikkeling goed gebruiken.

Vrouwen komen van ver

De aanleiding is een stuk in magazine The Atlantic, maar het had net zo goed een van de vele verhalen uit de Nederlandse pers kunnen zijn. Want er wordt veel geschreven over vrouwen, de combinatie werk en gezin, of je als vrouw wel beiden, ‘alles’, kunt hebben, problemen, problemen. Salon.com pleit ervoor dat we ophouden met die genadeloze focus op de betaald werkende vrouw. Want het komt voort uit een conservatieve houding en angst voor verandering, en heeft als uiteindelijke effect dat vrouwen te horen krijgen dat ze genoegen moeten nemen met minder.

Geef het maar op. GEEF HET MAAR OP! Je kunt beter opnieuw thuis gaan zitten, waar je natuurlijke plaats is.

Het verhaal gaat als volgt. Vrouwenemancipatie maakt vrouwen ongelukkig. Ze moeten vanwege het feminisme betaald werk buitenshuis verrichten (sterker nog, er waren ‘powerfeministes’ rond voor wie de enige goede vrouw een bitch met een topfunctie is, iehiehiek, ze willen vrouwen eigenlijk in mannen veranderen, ramp!!!!).Maar helaas komen die arme vrouwen daardoor hopeloos in de knel. Iedereen wordt er uiteindelijk ongelukkig van. Vrouwen zelf nog het meest, omdat ze terecht komen in een situatie waarbij ze op twee fronten falen – niet perfect op het werk, en niet perfect thuis. Kijk, ze zeggen het zelf:

It’s time to stop fooling ourselves, says a woman who left a position of power: the women who have managed to be both mothers and top professionals are superhuman, rich, or self-employed.

Sorry, het gaat gewoon niet. Alleen een superheldin kan alles combineren. En ben jij een superheldin? Nee. Dus, meisje, geef het maar op. Dit gaat vaak gepaard met het soort beeldvorming wat feministe Jessica Valenti samenvat onder de noemer ‘verdrietige blanke baby met een gemene feministische moeder’, een fotografisch genre op zich.

Salon auteur Rebecca Traister begint met te benadrukken dat er, zoals gewoonlijk, met twee maten wordt gemeten als je het hebt over ‘alles willen hebben’-verhaal:

We don’t lay the same booby traps for men. We don’t constantly quiz and evaluate and poke and prod and take their emotional temperature, asking if they feel fulfilled and happy, if they have everything they want, if their every youthful aspiration has been met sufficiently, if they feel that they’re measuring up at the office, in the kitchen, in bed.

Zou je dat wel doen, dan is de kans namelijk groot dat je erachter komt dat mannen ook kampen met twijfels, frustraties, dingen die ze eigenlijk anders willen doen, maar niet durven.

Het ontevreden geneuzel doet bovendien de vrouwenbeweging onrecht aan:

Here is what is wrong, what has always been wrong, with equating feminist success with “having it all”: It’s a misrepresentation of a revolutionary social movement. The notion that female achievement should be measured by women’s ability to “have it all” recasts a righteous struggle for greater political, economic, social, sexual and political parity as a piggy and acquisitive project.

Op die manier plaatst dit verhaal het feminisme in het beklaagdenbankje. Alles zou ok zijn als vrouwen tevreden thuis bleven bij de kinderen en er hooguit  een klein baantje naast deden, voor de extraatjes. Maar nee, ze willen alles hebben. En dat gaat niet, vrouwen. Dit ‘alles kunnen hebben’ verhaal lijdt daarmee niet alleen aan een conservatieve kop-in-het-zand houding, maar vertoont ook een groot gebrek aan historisch besef. Want het feminisme is niet het echte probleem, het is juist het gebrek aan feminisme wat vrouwen (en mannen) de das om kan doen:

The movement she actually needs more of – to advocate for universal daycare, better schools, a higher minimum wage, paid family leave, a workplace culture that doesn’t continue to treat all employees as if they were “men” in a historic sense, with wives at home taking care of their lives – takes the blame because thousands of years of sexual inequity have not been reversed fully in the past 50 years.

Het feit dat we in een overgangssituatie zitten, wordt op die manier tegen het feminisme gebruikt. Ook schoffelt deze visie onder tafel hoeveel er al wél is bereikt. Laten we eens een paar jaartallen voor Nederland op een rijtje zetten. Tot 1956 waren vrouwen handelingsonbekwaam. Dat lag vast in de wetgeving. Christenen en de overheid vonden namelijk dat de eigenlijke taak van de vrouw thuis lag.

Tussen 1917 en 1940 deed de regering maar liefst negen pogingen om betaalde arbeid buitenshuis te verbieden, zeker voor getrouwde vrouwen. In de tussentijd konden vrouwen alvast geen bankrekening openen, geen verzekeringen afsluiten, geen aankopen doen zoals kleding of huishoudelijke apparatuur. Ze moesten toestemming vragen aan hun man om te reizen. Tot 1956, mensen. Tot de jaren zeventig was het nog heel gebruikelijk dat vrouwen ontslag kregen, of onder grote sociale druk zelf ontslag namen, als zij trouwden. Met name  overheidsdiensten hielden lang vast aan die gewoonte.

Zeggenschap over het eigen lichaam kwam nóg later. Vrouwen die seksueel actief werden kregen eeuwenlang straf als ze zwanger raakten buiten het huwelijk. Maar je kon ook niet alleenstaand en kuis blijven. De samenleving ervoer vrijgezelle vrouwen als een enorm probleem. Het levert tot op de dag van vandaag een sociaal stigma en nadelige belastingwetten op. Gelukkig kwam de pil een halve eeuw geleden op de markt, ook al wilden Nederlandse apotheken voorbehoedsmiddelen lange tijd alleen onder de toonbank verkopen. Een fatsoenlijke abortuswetgeving volgde pas in 1984.

Van zover komen we dus. Het is ronduit revolutionair, hoe de overheid tegenwoordig omgaat met de combinatie werk en gezin, soms mede dankzij druk vanuit de Europese Unie. Het is ronduit revolutionair hoe organisaties als de Commissie Gelijke Behandeling discriminatie van zwangere vrouwen aan de kaak stellen en maatregelen eisen. En het is goed dat er steeds meer aandacht komt voor de economische zelfstandigheid van vrouwen. Zodat ze zichzelf kunnen redden, iets wat ongeveer de helft nog steeds niet kan.

Dat we in vijftig jaar tijd zover zijn gekomen, is iets waar vrouwen en mannen blij mee kunnen zijn. We hebben veel meer vrijheden en keuzemogelijkheden kunnen bevechten. Die vooruitgang geeft moed om door te gaan. Zoals Salon schrijft:

We are still very much in the midst of reversing eons of gendered injustice, overheated headlines (from the, uh, Atlantic) about contemporary female dominance to the contrary. Brains are still getting rewired, systems are still being reworked to accommodate evolving roles. Backlash politics (like the packaging of this article, if not the article itself) pushes back against every female stride, every achievement […] And that sucks. It sucks for all of us, who are so very busy – not aiming for complete satisfaction or amassing everything our hearts might desire – but busy working and living and getting by and fighting to pry open more doors so that more women might enjoy more kinds of opportunities than have been available to those who came before.

Vakblad Hypatia zet de deur open

Hypatia, een filosofisch vakblad, komt voor één keer met een vrij toegankelijk digitaal nummer. Veel wetenschappelijke studies zijn alleen te lezen via abonnementen en wachtwoorden. Je kunt hooguit een korte samenvatting op internet vinden. Dit open nummer is dus een buitenkansje om kennis te maken met essays over de positie van vrouwen in de filosofie en geesteswetenschappen. De ‘oudste’ bijdrage stamt uit 1993, naar aanleiding van een brief uit de negentiende eeuw. De meest recente bijdrage, over de afwezigheid van vrouwen in de filosofie, is van april dit jaar. Interessant leesvoer…

Maar de mannen dan….begon al minstens in de jaren zeventig

Hahahahaha, sommige dingen veranderen ook nooit. De Zesde Clan leest op dit moment The Madwoman in the Attic, oorspronkelijk verschenen in de jaren zeventig en inmiddels een klassieker in het genre feministische literaire kritiek. Voor de nieuwe uitgave van begin deze eeuw (het jaar 2000) keken de auteurs, Sandra Gilbert en Susan Gubar, terug op de ontvangst van hun unieke werk. Wat blijkt? Het ‘maar de mannen dan’ argument was in de jaren zeventig al een veelgebruikt wapen om feministische theorie weg te wuiven.

In het voorwoord bij de nieuwe editie schrijft het duo:

As for our earliest hostile critics, they too lacked nuance. They were almost all men and, as my husband once noted, their attacks on the basic argument of The Madwoman could be summarized by two simple and simply plaintive statements. The one: ‘men suffer too’. The other: ‘My wife doesn’t feel that way.’

Zoooo heeeeej, komt ons feministen dat even bekend voor. Het maakt niet uit wat je zegt, je kunt er de klok op gelijk zetten dat dit soort algemeenheden naar je hoofd geslingerd worden. In de jaren zeventig, en nu nog steeds. De enige verandering lijkt te zijn dat we dankzij internet soms van tevoren al weten dat iemand op het punt staat iets feministisch te zeggen. Dan kan de meute bij voorbaat al loos gaan om die persoon snel de mond te snoeren:

A woman declared her intent to publicly voice her opinions about video games. For that, she was called a bitch, a whore, a slut, a cunt, a dyke, and a baffling assortment of racial slurs. She was threatened with violence, rape, and death. She was told to shut her mouth, get back in the kitchen, and die of cancer. Her video was repeatedly flagged for terrorism in an effort to get YouTube to pull it. Her Wikipedia page was defaced with pornography and profanity. All for the crime of being a woman talking about women in video games. No, not for being a woman talking about video games. For being a woman who had announced that she would, at some point in the future, be talking about video games.

Tsja, of we dat als een vooruitgang moeten beschouwen? Het vergt moed om als vrouw publiekelijk een mening te uiten. Laten we trots zijn op zij die dit toch doen, in welk tijdperk ze ook leven of leefden.

De middeleeuwen zijn nog springlevend

Soms spreekt de Commissie Gelijke Behandeling oordelen uit in situaties waarbij de Zesde Clan meteen denkt ‘dat zoiets nog bestaat….’  We hebben het dan niet altijd over discriminatie van zwangere vrouwen. De commissie veroordeelde recent het technische bedrijf Scheldepoort BV voor het maken van verboden onderscheid naar geslacht, door vrouwen uit te sluiten van bepaalde taken. Pikant detail: het bedrijf gaf de vrouw de schuld van haar eigen discriminatie. De middeleeuwen zijn nog springlevend.

Scheldepoort houdt zich onder andere bezig met reparaties aan schepen.

Het bedrijf bleek er volgens het vonnis een soort informeel apartheidsregime op na te houden. Vrouwen die voor het bedrijf of een van hun onderaannemers werkten, moesten aan de wal blijven. Mannen werkten op de schepen. De enige vrouw die wel met de mannen op een schip werkte, kreeg binnen twee uur te horen dat ze op moest houden. Scheldepoort BV voerde als excuus aan dat de onderneming de veiligheid van de vrouw niet kon garanderen.

Welke veiligheid? Nou, dat zat zo:

Al nadat ze 1,5 à 2 uur had gewerkt, vertelde de voorman van de onderaannemer haar dat ze weg moest, omdat de mannen, die lang van huis waren, teveel afgeleid werden door de vrouwen en dat de opdrachtgever de veiligheid van vrouwen niet kon garanderen.

Dus, omdat de mannen een concentratieprobleem hadden, had de vrouw opeens een probleem. Omdat het bedrijf blijkbaar ongewenste intimiteiten vreesde, begaan door mannen die lang van huis waren, moest de vrouw maar weg.

Erger nog, Scheldepoort BV probeerde die discriminatie te verdoezelen door de vrouw ervan te beschuldigen dat zíj niet zou functioneren. In haar oordeel laat de CGB merken daar niet in te trappen:

Scheldepoort heeft haar stelling dat de werknemer niet voldoende functioneerde niet onderbouwd. Zij heeft niet kunnen verklaren hoe zij in een tijdbestek van 1,5 à 2 uur eerst heeft kunnen vaststellen dat de werknemer niet functioneerde, vervolgens dit met de voorman heeft besproken, die tenslotte deze mededeling aan de werknemer heeft overgebracht. Dit geldt des temeer, nu de onderaannemer ter zitting heeft verklaard dat hij de werknemer eerder heeft ingezet op projecten van Scheldepoort, waar zij naar tevredenheid heeft gefunctioneerd.

Kortom, de mannen en de bedrijfscultuur zijn het probleem, niet de vrouw. Hopelijk pakt Scheldepoort deze middeleeuwse mentaliteit aan en kan het bedrijf de omschakeling maken naar vrouwen als volwaardige medewerker. En die mannen, die zo snel afgeleid zijn? Misschien moet P&O daar eens even mee gaan praten. Ze op cursus sturen. Dan wordt het voor die arme zieltjes misschien wat makkelijker hun werk fatsoenlijk te doen.

Wetenschap, het is net mode

Oooo neeeee!!!! Welk doorgedraaid reclamebureau heeft dit verzonnen? Heel goed dat de Europese gemeenschap iets wil doen aan de schrikbarende achterstand van meisjes in de exacte vakken, maar is dít serieus het beste wat ze konden verzinnen? Kijk en huiver:

Wat de Zesde Clan hier van meeneemt is dat wetenschap net mode is. Het draait om make-up en minirokjes, je mag alleen meedoen als je sexy en slank bent, en je gaat natuurlijk alleen met je sensuele pruilmondje formules opschrijven om een lekker ding te versieren, niet om serieus wetenschap te beoefenen of om jezelf te ontwikkelen en iets te betekenen voor de samenleving.

O nee, wacht, zelf ziet de persoon die deze campagne opzette, met geld van de Europese Unie, het natuurlijk heel anders:

“We want to overturn clichés and show women and girls, and boys too, that science is not about old men in white coats,” said Geoghegan-Quinn, the European Research, Innovation and Science Commissioner at the European Parliament in Brussels, according to a report by the New Statesman. However, many viewers felt it reinforced stereotypes rather than overturning them, and Twitter erupted with jeers Friday morning.

Mensen begrijpen best dat het nodig is om iets te doen aan de grote achterstand van meiden in de exacte vakken, maar deze aanpak werkt niet, melden de media eensgezind:

Ladies: they love stilettos, lipstick and the color pink. Oh, and now they like science, too. We applaud the EU Commission for trying to get more women into science, but much like that Canadian mountie in “The Untouchables,” we do not approve of their methods. If one girl is converted to science thanks to this PSA, we’ll hang up our sports bras and get a makeover.

Zie voor meer mooie, grappige reacties op de reclamevideo onder andere hier, hier, hier, hier en hier. Deze laatste bron weet te vertellen dat een reclame rondom ‘Bavaria Babes’ van dezelfde firma afkomstig is. We hebben hier blijkbaar te maken met mensen die al langer last hebben van een genderprobleem.

Hoe dan ook, de EU kan zich getroost voelen door het feit dat het wel vaker mis gaat. Ook Het Gerrit Rietveld College (Utrecht) toont zich behoorlijk toondoof. Meiden kunnen op de site lezen:

Meisjes, kom op! Techniek is tè leuk om aan jongens over te laten!  Misschien denk je dat techniek écht iets voor jongens is, maar het tegendeel is waar. Als je het woord microbioloog, architect of ingenieur hoort, denk je aan een man: geef toe! Het feit dat je meisje bent, is geen reden om niet aan een technische toekomst te denken. Je kunt bijvoorbeeld nieuwe medicijnen ontwikkelen of meubels, mobieltjes of gebouwen gaan ontwerpen. Je werkt veel samen met mensen en je moet sociaal, creatief, precies en een doorzetter zijn. Doe exact wat je wil en misschien wordt jij straks wel de eerste die hét medicijn tegen AIDS uitvindt!”

Een vriend van de Zesde Clan merkt daar het volgende over op:

Ik denk dan: áls meisjes bij het woord architect al meteen aan een man denken (IK geef niets toe!!!!!), komt dat ook door jullie lessen. Vertellen jullie over het prachtige paviljoen dat Zaha Hadid voor het Holland Festival heeft gemaakt, dan denk je voortaan bij het woord architect metéén aan dat fantastische mens!

Kortom, in een zo beladen mijnenveld is het lastig om op een goede manier duidelijk te maken dat wetenschap iets is voor meisjes en jongens, mannen en vrouwen. Je kampt met een erfenis van eeuwenlange uitsluiting van vrouwen bij alles wat te maken heeft met intellect, wetenschap en het abstracte, de stereotypering van de vrouw als de ander, degene die gereduceerd wordt tot het lijfelijke en het uiterlijke. Gezien die historische lading speel je met vuur als je minirokjes, lippenstift, sexy jonge meiden en chemiesets in één filmpje wil stoppen.

Dank voor de moeite. Volgende keer beter, mensen….

Zesde Clan bereikt duizendste bericht

Lieve en trouwe lezers, dit is al weer het duizendste bericht op de Zesde Clan. Een mijlpaal, waar we graag bij stil willen staan. Want successen moet je vieren. Waar kwamen we vandaan? Wie inspireerden ons? Wat willen we met dit weblog? Hieronder geven we een kijkje in de keuken. Maar allereerst willen we jullie bedanken. Dank voor jullie bezoek, dank voor het lezen, dank voor jullie tips, opmerkingen, aanvullingen, complimenten en mooie inzichten. Fijn dat je er bent!

De Zesde Clan ontstond in augustus 2010 vanuit een gemis. In omringende landen wemelde het in onze beleving van de discussies, acties en berichtgeving rondom feminisme en vrouwenemancipatie. Een hele wereld van feministische blogs, opiniestukken, analyses en nieuwe inzichten. En Nederland? Zoekend naar iets vergelijkbaars kwamen we niet veel verder dan De Tweede Sekse en Fel Feminisme, beiden vanuit buurland België (hoi, zusters!).

De activiteiten van jonge, oude, verontwaardigde, humoristische, levendige, wijze feministen inspireerden de Zesde Clan om ook in Nederland een ruimte te scheppen waar vrouwen, hun prestaties, opinies, kansen en uitdagingen centraal staan. Een ruimte waar kritische geluiden mogen klinken over de Nederlandse moederschapscultus, het versteende bedrijfsleven, de angst voor het vrouwelijke, kwakdenken over mars en venus, en andere perikelen, zonder dat mensen meteen alle cliché’s over mannenhaat en harige benen uit de kast trekken om die kritische geluiden zo snel mogelijk in de doofpot te stoppen. Deze ruimte is van ons.

Sinds augustus 2010 hebben we dus dit hoekje. Best bijzonder dat zoiets kan bestaan, zoals een andere inspiratiebron, Shakesville, opmerkt. Wereldwijd bestaan er namelijk helaas heeeeel weinig van dit soort ruimten:

Nearly every other room in the world, virtual or corporeal, is less feminist than this one. Nearly every other room in the world will accommodate the demand to be free of feminist standards, of feminist politics, of a feminist lens. If less feminist is your preference, the rest of the world awaits you.

Kortom, het is een kleine oase waar we als Zesde Clan zuinig op willen zijn. Dat is de reden waarom we geen geld aannemen, niet verbonden zijn aan een instituut of politieke partij, en geen subsidies aanvragen. De Zesde Clan is vrij en onafhankelijk. We schrijven niet om een bepaalde groep te laten lezen wat ze vleiend of leuk vinden, maar omdat iets onze aandacht trekt en ons bezig houdt.

Naast al die huidige feministes inspireerden een aantal voormoeders ons. Allereerst natuurlijk onze eigen Joke Smit, de feministe die in prachtige essays en politieke analyses precies de vinger op de zere plek legde en vanaf het begin probeerde feminisme een beweging te laten zijn van iedereen, man en vrouw, zonder het verschil in macht en privileges tussen de seksen uit het oog te verliezen. De woorden ‘Zusters, weest moedig, scherpzinnig, eendrachtig’ staan in haar grafsteen gebeiteld, en die oproep neemt de Zesde Clan graag ter harte.

Mede om het motto van Joke Smit recht te doen, kozen we onze naam. De Zesde Clan bestaat namelijk echt: in Somalië, dankzij een initiatief van een vrouw voor wie het persoonlijke politiek werd:

The conflict within the clan structure took a personal toll on Asha Hagi who had married outside of her clan. Neither her birth nor her married clan accepted her because of this. Since women had no real governmental representation, she led the women in forming their own clan. In 2000, the Sixth Clan was born. This was a separate clan composed of women in response to the five traditional male-dominated Somali clans. Women from each of these five clans became part of the sixth clan.

Dan Virginia Woolf. Woolf gaf ons het concept van de kamer voor jezelf, in de zin van ruimte voor jezelf scheppen. Zo kun je ontdekken wie je bent, wat je wil, trouw blijven aan je eigen inzichten. Woolf was ook een van de eersten die expliciet, vanuit een feministisch gedachtengoed, een link legde tussen het machtsmisbruik onder het patriarchaat, en andere uitwassen van machtsmisbruik en geweld, zoals in het opkomende fascisme. Als je eenmaal begint met onderdrukken is er geen houden meer aan….

The Creation of a Feminist Consciousness van Gerda Lerner is ook een belangrijke geweest in de ontwikkeling van de Zesde Clan. Deze historica was een van de eersten die naar de geschiedenis keek met een expliciet feministische blik. Ze documenteert hoe vrouwen vanaf de vroegste middeleeuwen reageerden op een omgeving die hen omschreef in termen van zwak, duivels, vaten vol drek, en probeerden het vrouwelijke in ere te herstellen.

Gerda Lerner.

Wat Lerner mooi laat zien is dat er altijd vrouwen waren die de mannenmaatschappij bekritiseerden, maar dat zij tegen de stroom in roeiden en nauwelijks konden gedijen in een omgeving die hen zeer vijandig gezind was. Na hun dood verdween hun werk acuut in de vergetelheid, zodat vijftig jaar later een volgende enkeling opnieuw het wiel uit moest vinden en alles weer opnieuw begon. Pas met boeken als massamedium, en nu internet, wordt het makkelijker om archieven aan te leggen en het stokje aan elkaar door te geven.

Wat de Zesde Clan hier van meenam is dat kennis vastleggen, bewaren en verspreiden cruciaal is om het feminisme levend te houden en te voorkomen dat je steeds overnieuw moet beginnen. Op haar eigen bescheiden wijze wil de Zesde Clan hier, in haar eigen hoekje, aan mee helpen. Onder andere door aandacht te besteden aan onderzoeken en studies die de Nederlandse pers negeert of alleen op een verdraaide en eenzijdige manier belicht (ja, dagblad Trouw, we kijken onder andere naar jou), door patronen bloot te leggen en rode draden aan te wijzen. Voorbeeldje: het is niet één roman van één vrouw die toevallig buiten de prijzen valt. Het is een patroon van uitsluiting van de ‘verkeerde mensen’ die boeken schrijven, zodat we de literaire canon lekker blank en mannelijk houden.

Bell Hooks

Tot slot, last but not least: Bell Hooks. En Fatima Mernissi. En Nawal el Saadawi. Feministen die er terecht op wezen en wijzen dat feminisme niet iets is van blanke mevrouwen, en dat er zoiets bestaat als intersectionaliteit, oftewel een samengaan van patronen van onderdrukking, gebaseerd op factoren zoals sekse, ras, economische klasse. Wil je een einde maken aan onterechte privileges, dan moet je als feministe (m/v) breder kijken dan alleen gender. Ook iets waar de Zesde Clan zeer alert op probeert te zijn.

Voorop staat voor ons: we zijn allemaal slechts mensen. Je zoekt, je maakt fouten, je herstelt je, je krijgt een inzicht, je leest, schrijft, denkt, spreekt met allerlei mensen, en terwijl je dit allemaal doet staat bij de Zesde Clan voorop dat je vooral veel plezier hebt. Plezier in het ontmoeten, in het ontdekken van vergezichten, plezier in taal en mooie volzinnen, in grappen, humor, niet opgeven en elke dag weer klaar staan om als weldenkend mens, met gevoel en verstand, de situatie net iets beter achter te laten dan je ‘m aantreft. Want feminisme? Dat doe je samen.

Eerste Hulp bij Feminisme

Help, een feminist!!!! Wat nu?!? Om aan die paniek een einde te maken biedt het Belgische documentatiecentrum Rosa vanaf vandaag Eerste Hulp bij Feminisme, oftewel EHBF. Op een speciale website kunnen mensen die vermoeden dat zij feministisch zijn, of die meer willen weten over dit verschijnsel, informatie, tips en adviezen krijgen. Onder het motto: ‘wees niet bang, het is maar feminisme’.

De site biedt eindeloos plezier voor jong en oud. Zo kun je een test doen om na te gaan hoe erg je het te pakken hebt. Blijk je een aardig feministisch gehalte te hebben, geen paniek. Je kunt te rade gaan bij lotgenoten, meer te weten komen over bh’s verbranden, dolle mina’s, baas in eigen buik, en andere ware en onware verhalen over de vrouwenbeweging, en ingaan op de seksenstrijd in je eigen battle of the sexes.

Uiteraard wil je daarna iets doen. De rubriek Doe het zelf feminisme geeft handige tips en trucs, onder andere om het compleet onhaalbare schoonheidsideaal terug in z’n hok te krijgen. Feminisme, iets om trots op te zijn!

Vrouwen kiezen eieren voor hun geld

Hard werken, offers brengen en dan nog niet bereiken wat je wilt, omdat je vrouwzijn een probleem is? Nee dank u. Dat is de afweging, met bijbehorende beslissing, die Engelse studentes maken als het gaat om de vraag ‘wil ik later bij een universiteit werken ja of nee’. Slechts 12% ziet wel wat in een wetenschappelijke carrière, blijkt uit onderzoek van onder andere het UK Resource Center for Women.

Verder lezen?

Vrouwen verlaten hun universitaire ambities NIET om te trouwen en kinderen te krijgen. Ze maken een rationele afweging, gebaseerd op verwachtingen en inhoudelijke aspecten van het werken bij universiteiten:

The participants in the study identify many characteristics of academic careers that they find unappealing: the constant hunt for funding for research projects is a significant impediment for both men and women. But women in greater numbers than men see academic careers as all-consuming, solitary and as unnecessarily competitive. […] As if all this were not enough, women PhD candidates had one experience that men never have. They were told that they would encounter problems along the way simply because they are women. They are told, in other words, that their gender will work against them.

Tsja, en je geslacht, daar kun je weinig aan doen. Veel vrouwen kiezen eieren voor hun geld en zoeken hun heil in banen waar vrouwen vriendelijker bejegend worden. Hopen ze.

Het Britse onderzoek past bij resultaten van ander onderzoek naar academische loopbanen van vrouwen. In Nederland lopen de carrières van mannelijke en vrouwelijke studenten ongeveer gelijk, tot aan het afstuderen. Daarna loopt de curve voor mannen steil omhoog en die van vrouwen steil omlaag, totdat we eindigen met een van de laagste percentages vrouwelijke hoogleraren in Europa.

Ook hier speelt een rol dat studentes het werk en de omgeving negatiever beoordelen dan mannen, te maken krijgen met vooroordelen vanwege hun sekse en stelselmatig buiten de boot vallen bij benoemingen, omdat mannen mannen aanstellen en vrouwen letterlijk niet zien staan en niet tegenkomen in hun besloten netwerken. In buurland België is hetzelfde zichtbaar.

Onderzoek uit de Verenigde Staten toont aan dat de organisatie van het werk aan universiteiten slecht past bij de levens en verwachtingen van vrouwen, met als gevolg dat universiteiten ook hier talentvolle vrouwen mis lopen. De vrouwen die wél kiezen voor een academische loopbaan, voelen zich bovendien over het algemeen minder gelukkig dan hun mannelijke collega’s. Da’s ook veelzeggend.

Kan het anders? Sommige universiteiten begrijpen dat de vrouwelijke braindrain problematisch is en nemen structurele maatregelen om talent te behouden. De Queens University Belfast won onlangs bijvoorbeeld een prijs voor de manier waarop zij diversiteitsbeleid invoerden. De Queens University doet onderzoek naar gender en loopbaan binnen de eigen organisatie, biedt een persoonlijk mentorprogramma, stelt verplicht dat vrouwen zitting hebben in alle commissies en werkgroepen die de universiteit telt, en zorgt ervoor dat vrouwen die terugkomen van zwangerschapsverlof het eerste semester geen les hoeven te geven.

Op die manier hoopt de universiteit de ongelijkheid te verminderen. Want die ongelijkheid loopt volgens de Amerikaanse sociologe Kristen Schilt als een rode draad door de loopbanen en levens van mannen en vrouwen:

Despite changes in law and policy, “we still have very persistent cultural beliefs that men and women are naturally different, that they’re good at different things. It’s been very hard to change people’s hearts and minds about gender.” Such views shape the experiences of women and men in graduate school and determine who stays in the pipeline in academia, politics, and other spheres.

Utrecht lanceert kaart voor hulp na seksueel geweld

In één oogopslag zien waar je als slachtoffer van seksueel geweld terecht kunt. Dat is het idee achter een digitale  ‘sociale kaart’, gelanceerd door de gemeente Utrecht. Het overzicht is ook bedoeld voor hulpverleners, zodat zij mensen snel en correct door kunnen verwijzen. De kaart werd opgezet door MOVISIE, in opdracht van de gemeente Utrecht.

Iets doen tegen seksueel geweld? Via http://www.wecan.nl kun je meer informatie krijgen om het verschil te maken.

De sociale kaart seksueel geweld maakt onderdeel uit van het actieplan Sterke Schakels, dat naast goede doorverwijzing ook tot doel heeft om het signaleren en bespreekbaar maken van seksueel geweld te verbeteren. Dat kan onder andere via de bijbehorende site, www.seksueelgeweld.info. Ook al leven we in 2012, dit is nog steeds hard nodig:

Er is sprake van veel schaamte en taboes, zowel bij slachtoffers als bij professionals” zegt projectleider Hilde Bakker van MOVISIE. “Voor een goede hulpverlening is het belangrijk dat er structureel een kwalitatief goed aanbod is van opvang en hulpverlening voor slachtoffers en dat professionals dit aanbod kennen. ”

Er is een G20 land waar vrouwen willen wonen: Canada

Canada staat op de eerste plaats als dé plek om als vrouw te wonen. Volgens journalisten, wetenschappers en juristen, ondervraagd door TrustLaw, heeft dit land van de groep in de G20 de beste papieren als het gaat om gezondheidszorg, vrijwaring van geweld, economische mogelijkheden, toegang tot middelen zoals onderwijs, en vrijwaring van vrouwenhandel. Alleen bij deelname aan de politiek moet Canada een ander G20 land, Duitsland, boven zich dulden.

Het Canadese bedrijfsleven toont zich ook alert. Steeds meer ondernemingen werpen zich op als sponsor van een jaarlijkse schaduw G20 conferentie, waarin meisjes centraal staan. Deze bedrijven snappen dat ze vrouwelijk talent niet kunnen missen als ze een gezonde toekomst op willen bouwen. De meidentop biedt vrouwen een podium om zelf hun standpunten te geven en na te denken over de koers van de twintig grootste economieën ter wereld.

Meteen na het publiceren van de ranglijst barstte kritiek los. Volgens Canadese voorvechtsters van vrouwenrechten heeft hun land een lange weg te gaan, en kijken anderen door een te roze bril naar de situatie:

“Canada is particularly prone to be seen through a mythical lens,” says Dr. Lahey, because it was ranked in first place on the United Nations’ development index from 1995 to 1999. Since then, Canada’s ranking has dropped. […] “On no indicator have women moved forward in Canada,” Dr. Lahey said.

Daar staat weer tegenover dat zelfs met deze kritiek, de situatie in Canada beter is dan in andere G20 landen. In Indonesië sterft ieder uur een vrouw in barensnood. Dat gebeurt niet in Canada. Turkije telt 3,8 miljoen analfabete vrouwen. In Canada is dat percentage beduidend lager. In India is bijna de helft van de vrouwen getrouwd voordat ze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt – met vergaande consequenties voor haar kansen op een opleiding, werk en een gezond leven. Canada telt een veel lager percentage kindbruiden. Dus het ligt er maar aan waar je het mee vergelijkt…

En er is nog iets opvallends:

While Dr. Lahey said that at least in Canada’s case, the poll promoted popular but inaccurate perceptions, Monique Villa – the chief executive officer of the Thomson Reuters Foundation – said it conquered others. “One of the things that strikes me in that poll is that you have in the G20 four countries where you have the woman as head of state or prime minister. It is interesting that it was Germany, Argentina, Australia and Brazil. The perception of society is that these countries are very progressive,” she said.

De angst voor het softe eitje en de minachting van het vrouwelijke

Voor de zoveelste keer ziet de Zesde Clan dat mensen helemaal in de knoop raken als mannen vrouwendingen gaan doen. De meest recente aflevering in dit genderdrama komt van hofleverancier Trouw, en betreft het vader- en moederschap. Het stuk wemelt van de aannames, cliché’s, niet onderbouwde stellingen en verwijzingen naar, u raadt het al, de biologie (in de zin van hersenen en genen). Waarna de auteur vervolgens aan het eind eigenhandig onthult dat al het voorgaande op drijfzand is gebaseerd. Jawel.

Alarm! Mannen vervrouwelijken!!! Tijd voor het Men Liberation Front, waar mannen weer echte mannen kunnen zijn, en vrouwen hun kop houden en in lingerie poseren!

Laten we beginnen bij het begin. De kop. De man hóeft niet te vermoederen, luidt de titel. Alsof dat iets ergs is wat je maar beter kunt vermijden, maar wat helaas wel gebeurt. De zinnen daarop gooien het meteen op een seksenstrijd van het conservatieve soort:

Vader was vroeger kostwinner, boeman, autoriteit. De moderne papadagvader is een ‘soft eitje’, een halve moeder. Dat is jammer. Mannen, kom in opstand tegen moeder de vrouw!

De toon is gezet. We bevinden ons in het land van mensen als geschiedkundige Angela Crott of christelijke onderwijsman Wim Kuiper, mensen die terug willen naar het verleden, de teloorgang van de echte man bewenen, en daar vrouwen de schuld van geven. Iedere sekse moet zich van deze mensen zo snel mogelijk weer keurig opsluiten in het eigen roze of blauwe hoekje, want nu ze hun rolpatronen op dreigen te geven is het chaos en ellende, met de man als sneu slachtoffer en de vrouw als dominant viswijf.

De auteur van het stukje in Trouw haalt er maar liefst twee psychologen, een opvoeddeskundige, een vader/auteur/dj bij, en een stel anonieme kennissen om vrouwen straf te geven:

“Een goede vader is tegenwoordig een halve moeder”, zegt Pont. Dat bedoelt hij ironisch: hij vindt die ontwikkeling helemaal niet goed. De vader wil geen halve moeder zijn, hij wil conflicten niet eindeloos uitpraten maar op hun beloop laten. Al dat praten hoeft voor hem sowieso niet, en het ligt ook niet in zijn aard om kinderen voor elk mogelijk risico te behoeden, zoals hun vrouwen doen. Toch vertoont de moderne vader geregeld dit gedrag, als een afgeleide van de moederlijke opvoedstijl, beweert Pont. “Doet hij dat niet, dan krijgt hij op zijn lazer van zijn vrouw.” Niet gezellig, veel gedoe, dat kan hij beter vóór zijn. Vrouwen beknotten de moderne man, vindt ook psychologe Delfos.

Onder druk van vittende vrouwen gaan mannen dadelijk nog schoonheidsmaskers op hun gezicht smeren. De ondergang van de wereld is nabij!!!!

Maar het wordt nog erger. Niet alleen individuele vrouwen beknotten de individuele man, nee, er zit een hele industrie achter:

Kinderdagverblijven, scholen, opvoedbureaus, jeugdzorginstellingen: ze worden allemaal bestierd door vrouwen. Die doen hun best, die doen het hartstikke goed, maar wél vanuit hun feminiene perspectief. In die vrouwenwereld wordt de man volgens Delfos niet serieus genomen. […] Pont gaat nog een stapje verder: volgens hem is het, na de feministische golven, de hoogste tijd voor de ‘eerste masculinistische golf’. Die moet vaders bevrijden van het vrouwelijke juk.

Toe maar. Het vrouwelijke juk. We bevinden ons duidelijk op het terrein van de castrerende vrouw die geen spaan heel laat van mannen, zodat de arme stakkers niet anders kunnen dan het gevecht aangaan en zich hand en tand verdedigen. In de Verenigde Staten volgt onder andere weblog ManBoobz waar zo’n masculinistische golf in de praktijk op neerkomt: nog meer minachting voor vrouwen. Daar hebben we al genoeg van, hoor, Pont, dus bespaar je de moeite.

Niet gehinderd door enige kennis, maar wel gewapend met veel borrelpraat, krijgen de mannen in het Trouw-verhaal uiteraard het gelijk aan hun kant. Vrouwen deugen namelijk niet. Ze zwabberen, zijn te emotioneel, te bezorgd, redderen te veel, praten te veel, waarschuwen en vermanen, vitten op mannen zodra die het op hun eigen manier willen doen, zijn te onduidelijk.

Nee, dan de vaders. Die zijn wél duidelijk, die laten kinderen hun eigen grenzen ontdekken, houden meer (gezond) afstand, hebben een natuurlijk gezag waar het moeders aan ontbreekt, zeuren niet. Heel, heel naar dat die prachtige eigenschappen acuut verwelken zodra er een vrouw binnen een straal van vijftig meter verschijnt:

Van zichzelf zijn vaders geen softe eitjes, zegt ontwikkelingspsycholoog Steven Pont. Maar ze vermoederen wel, onder druk van hun vrouwen. Uit onderzoek blijkt, vertelt hij in een Amsterdamse broodjeszaak, dat mannen luidruchtiger en uitdagender met hun kinderen spelen als hun vrouw niet thuis is. “Zodra ze de sleutel in het slot horen, verandert hun spel: het wordt voorzichtiger, ze gaan gevaar meer mijden.”

Maar de klap op de vuurpijl komt tegen het einde van het verhaal. Nadat we ons alinea’s lang door alle stereotiepe mannelijke en vrouwelijke eigenschappen, genen en biologische aanleg heen geworsteld hebben, volgt er dit:

Kinderen groeien en bloeien het best als ze blootgesteld zijn aan beide krachten: de moederlijke en de vaderlijke. Die is overigens niet per se aan sekse gebonden: er zijn ook vrouwelijke vaders en mannelijke moeders.

Oooooooooo ja. Dus, lezen we eerst dat het wél aan sekse is gebonden, blijkt dat helemaal niet zo te zijn. Mannelijke moeders, vrouwelijke vaders. Kan allemaal. We hebben het gewoon over mensen! Zeg dat dan meteen.

Trouw, laat je auteurs eens een paar fatsoenlijke boeken lezen, in plaats van allerlei populaire Mars en Venus-werkjes waarin vrouwen de schuld krijgen van alles. Dan krijgen we misschien een analyse te lezen die wél hout snijdt, in plaats van dit conservatieve geneuzel.

Videospelletjes duwen vrouwen in machteloos ‘sexy’ ghetto

Niet zo vreemd dat Feminist Frequency de stereotiepe beeldvorming over vrouwen in videospelletjes aan wil pakken. Het gaat namelijk erg vaak mis. Alleen al de afgelopen maand kwamen zowel Hitman als Tomb Raider op een negatieve manier in het nieuws, vanwege de manier waarop de ontwikkelaars seks, geweld en vrouwen tot een giftige cocktail mixen.

Lara Croft behoeft redding.

Tomb Raider kent als een van de weinige series een vrouwelijke hoofdpersoon, Lara Croft. Voor de meest recente aflevering bedacht de studio die het spel ontwikkelde iets ‘origineels’: laten we haar het slachtoffer maken van een poging tot verkrachting. Dan zijn spelers extra gemotiveerd om haar te beschermen. WTF?!? riepen critici in koor. Sorry, ontwerpers, maar karakterontwikkeling bij vrouwelijke personages kan ook op een andere manier verlopen dan via een gewelddadige penetratie van haar vagina.

Dit is precies het soort problematiek waar Feminist Frequency meer bewustwording over wil bereiken:

Video games are “loads of fun to play,” she says in a promotional video. “Unfortunately, … many games tend to reinforce and amplify sexist and downright misogynist ideas about women.” Female characters tend to fit into a handful of clichés, she says – the damsel in distress, the “Fighting F#@k Toy,” the sexy sidekick, the sexy villainess, and background decoration.

De bijna-verkrachting en vernedering van Lara Croft komen extra hard aan, omdat vrouwelijke hoofdpersonen al zo schaars zijn. Het zegt iets over de beeldvorming van die paar heldinnen als die op deze manier in het nauw worden gebracht:

Tomb Raider executive producer Ron Rosenberg helpfully explained that “When people play Lara, they don’t really project themselves into the character.They’re more like, ‘I want to protect her.’ There’s this sort of dynamic of ‘I’m going to this adventure with her and trying to protect her.’ She’s definitely the hero but — you’re kind of like her helper.” That’s female heroism, circa 2012.

Het zegt ook iets over de manier van denken rondom verkrachting:

…rape is not a naturally occurring event like a rockfall, or a transformative one like a radioactive spider bite. In too much media, its use is a lazy shorthand that allows a writer to paint a bad guy as particularly bad, and a woman as particularly vulnerable (the genders are rarely reversed), without dealing with the consequences or meaning of such an act for any of the parties involved.

Was dit al niet handig, het gaat nog veel erger mis bij macho man-spelletjes. Zo kwam de vierde aflevering in de Hitman reeks eind mei onder vuur te liggen. Dé hitman van het spel is Agent 47, een kale man, maar in deel vier komen ook vrouwelijke huurmoordenaars voor. Verwacht echter geen koele professionals. De vrouwen hullen zich al snel in nonnenkledij, met daaronder sexy pakjes die niets aan de fantasie overlaten. Om vervolgens gruwelijk afgemaakt te worden door Agent 47.

Vrouw en huurmoordenaar? Haal je leren fetisj pakje maar snel uit de kast…

De reacties waren zeer afwijzend:

The camera lingers lasciviously over crotches and curves as they divest themselves of their robes, revealing latex-clad sexiness. And guns. Watch the way we’re supposed to be turned on by their brutal murder. […]  a bunch of men would not be treated as some sort of hyper-violent sex show, in which we’re supposed to be aroused while we slaughter. […] I’m tired of this. No doubt someone is reading this, thinking I’m just a silly over-offended woman, but when game after game after game is marketed based on how sexually appealing it is to men, one can’t help but feel not only unwelcome, but also actively scorned.

De studio, IO Interactive, had de kritiek niet verwacht. Woordvoerders van het bedrijf trokken onmiddellijk het boetekleed aan. Sorry, ze wilden niemand beledigen. Maar zoals veel mensen opmerkten is zo’n excuus achteraf onvoldoende. Het wordt hoog tijd dat ontwikkelaars van games inzien dat ze geseksualiseerd geweld tegen vrouwen als een normaal onderdeel van spelletjes beschouwen, en dat dit een probleem is, iets waar je snel mee op moet houden. Zolang ze dat niet doen, blijven campagnes zoals die van Feminist Frequency broodnodig.

Vrouw + mening op internet = loslopend wild

Manifesteer je als vrouw in het openbaar, verkondig een mening, en een meute staat klaar om je tot aan de grond toe af te branden met snijdend commentaar over je uiterlijk en bedreiging met verkrachting. Het meest recente doelwit is Anita Sarkeesian, van Zesde Clan favoriet Feminist Frequency. Sarkeesian wilde een nieuwe serie filmpjes voor YouTube maken over de manier waarop videospelletjes vrouwelijke personages behandelen. Prompt barstte de hel los.

Sarkeesian met haar duizendste steunbetuiging. Ze laat zich niet kisten door de haat.

Onder andere Shakesville wijst op de idiote gang van zaken:

To the surprise of approximately zero feminist bloggers and to the horror of a lot of people who only just now realized How Bad It Is, the reaction by a great swath of self-proclaimed dudes has been abusive and threatening. Sarkeesian hasn’t even made the project yet and the push back to silence her has been tremendous. The YouTube video has had threats and harassing comments made on it, her Wikipedia page was vandalized repeatedly. She has been verbally assaulted on Twitter, Facebook, in email, and via the Feminist Frequency website.

Een redacteur van webmagazine Jezebel merkte tot haar schrik dat dit zo structureel voorkomt, dat ze afgestompt raakte en geen aandacht schonk aan de situatie waarin Sarkeesian terecht kwam:

I didn’t even blink. […] I read about Anita Sarkeesian and my immediate reaction was, “This crap happens every damn day. Nothing new here. Nothing to see. Move along.”[…] And that is so fucking sad. That there’s so much misogyny online that I can barely raise an eyebrow? Jesus.

Ook in Nederland probeerden een paar vrouwen het volautomatische spervuur aan ellende op de agenda te zetten. Onder andere Asha ten Broeke werd naar aanleiding van opiniestukken bedreigd met verkrachting en uitgemaakt voor vette koe. Ze schreef eind vorig jaar voor Trouw dat dit soort internetseksisme ontoelaatbaar is. Ook zij stuitte op gelatenheid. Columniste Elma Drayer reageerde op haar stuk met de volgende uitspraken:

Dat er nog altijd mannen rondlopen die een rood waas voor de ogen krijgen zodra een vrouw robuuste opinies ventileert, niemand zal het ontkennen. En dat deze heren op het wereldwijde web van geen remmingen weten, lijkt me al even evident. Maar dan nog. Hoezo zou je je opwinden over sneue types met te veel vrije tijd en een toetsenbord? Helden die niet eens de moed bezitten om zich met naam en toenaam bekend te maken? Te veel eer, zou ik zeggen. Virtuele vrouwenhaat is reuze ergerlijk. Maar wind je liever op over collega’s die het werken werkelijk onmogelijk wordt gemaakt.

Daarmee kwam er al weer een einde aan de discussie in Nederland. Het probleem met deze manier van denken is echter, dat wie last heeft van vrouwenhaat, daar niet meer over mag praten, want er zijn ergere dingen en waar zou je je over opwinden. Terwijl er echt walgelijke dingen geroepen worden. Bovendien doe je de democratie en het publieke debat geweld aan door haat tegen vrouwen af te doen als iets wat er nou eenmaal bij hoort. Neem de situatie in Engeland, waar de conservatieve politica Louise Mensch zelfs doodsbedreigingen kreeg van anonieme internettrollen:

Mensch and I don’t have a lot in common besides the fact that we both have vaginas and opinions, but those, as luck would have it, are precisely the qualifications that misogynist internet trolls of all political stripes and none are looking for. Abuse of women online cuts across political camps, and chatroom masturbators of all affiliations routinely confuse freedom of speech with freedom to abuse, bully and harass with impunity. […] I refuse to carry on living in a society where misogynist keyboard-droolers try to chase any woman with a public profile off the internet. A culture where the only people able to contribute to the national conversation are thick-skinned, insensitive, white, straight males who can repel or ignore this ugly trench of abuse is not a culture any thinking person should want to live in. It’s time to take the haters to task.

In Engeland is er nu zelfs een debat gaande over wetgeving, die het makkelijker moeten maken om achter de identiteit van internet seksisten te komen (want politici met de dood bedreigen kan echt niet, vindt men daar).
Enfin, inzake Feminist Frequency had de haat een positief gevolg. Sarkeesian zet haar werk voort, daarbij aangemoedigd door haar vele fans en donateurs die haar videoserie financieel ondersteunen:
I am extremely encouraged by all the backers of this project and the fact that so many of you care about the representations of women in video games.  All of your kind words, support and encouragement have been much appreciated these past few days.  I am even more determined and committed to creating this video series.  Thank you all so much!

Filmfestival zoekt regisseuses

Een groot filmfestival in Londen zoekt vrouwen die films of documentaires maken. Ben je actief als filmmaakster, en wil je je werk vertonen aan een geïnteresseerd publiek? Neem dan een kijkje op deze site. Tot 31 augustus zijn alle bijdragen welkom. Het festival vindt in november 2012 plaats.

Het festival heeft een duidelijke feministische inslag:

The festival aims to counterbalance the mainstream film industry’s narrow representation of women and its neglect of women’s issues by showing a selection of films made by women filmmakers from around the world. The films will be feminist in their representation of women and/or their handling of feminist issues.

Die balans is hard nodig. Eerder dit jaar lekte uit dat degenen die kiezen welke films in aanmerking komen voor een Oscar, voor driekwart man zijn. Negentig procent is blank. Vrouwen en allochtonen zijn zwaar in de minderheid. Als vrouwen al een plek krijgen in een Hollywood productie, krijgen ze slechts dertig procent van de spreektijd. Vrouwen zorgen vooral voor het sexy element, door schaars gekleed in beeld te verschijnen, of moeten de lijdende echtgenote, danwel hittepetit spelen die redding behoeft van stoere mannelijke helden. Het is geen beeld om vrolijk van te worden.

Het feministische filmfestival stelt daar producties tegenover waarin vrouwen centraal staan. Voor zover de Zesde Clan kon zien, is het de eerste keer dat dit festival plaats vindt. Het is een nieuwe loot aan de stam die ook het Birds Eye View festival opleverde. De organisatoren doen hun werk op non-profit basis. Wie werk inzendt, betaalt vijf pond voor een korte film en tien pond voor producties van dertig minuten of langer. Laat je zien en horen! Op naar Londen in november….

Help Turkije baas in eigen buik te blijven

Turkije dreigt het recht op abortus in te perken. Premier Erdogan vindt het afbreken van een ongewenste zwangerschap namelijk moord.  Hij is ook tegen keizersnedes, omdat die onnatuurlijk zouden zijn. Volgende maand wil hij een voorstel bespreken om de reproductieve rechten van vrouwen drastisch in te perken. Een hele reeks organisaties op het gebied van gender en mensenrechten roept de regering op die pogingen onmiddellijk te staken. Ook jij kunt Turkse vrouwen helpen baas in eigen buik te blijven. Teken de petitie.

Turkse vrouwen willen baas in eigen buik blijven.

Vrouwen kunnen sinds 1983 legaal een ongewenste zwangerschap afbreken, tot in de tiende week van de zwangerschap. Volgens cijfers uit 2008 doet ongeveer tien procent van de zwangere vrouwen een beroep op die mogelijkheid. Het nieuwe wetsvoorstel wil deze rechten zo drastisch inperken dat het in de praktijk neerkomt op een verbod. De wet houdt geen rekening met slachtoffers van verkrachting of incest. Baren zul je.

Onder andere de medische stand wil abortus graag behouden als legaal onderdeel van de gezondheidszorg aan vrouwen. Woordvoerders van de Turkse Medische Associatie verdenken Erdogan ervan dat hij politieke en demografische ontwikkelingen belangrijker vindt dan het welzijn van de helft van de bevolking:

Next in line to reject Mr Erdogan’s comments was Turkey’s medical fraternity. The Turkish Medical Association (TTB) warned that restricting abortion would only encourage illegal practices, push women to use “primitive methods” to abort and increase maternal mortality. “Prime Minister Erdogan’s worries that the population will decrease and the nation will be wiped off the face of the Earth are baseless. Turkey’s population will reach 90 million in 2050 without any additional arrangements,” said TTB Secretary-General Feride Tanik.

Ook de media mengen zich in het debat. Zo publiceerde de International Business Times een redactioneel opiniestuk, waarin de redactie eveneens wijst op Erdogan’s politieke beweegredenen. Hij wil een groot, bevolkingsrijk Turkije, koste wat het kost. En de kosten zullen volgens de krant vooral op het bordje van de vrouwen terecht komen:

There is so much concern for unborn children, but what about Turkish women? The wealthy, including the Prime Minister, his wife and daughter, all have the means to seek medical care overseas. Should abortion be banned in Turkey, these women will have a choice, and access to the procedure. But what about the women that appear on page three of Turkish newspapers everyday? The page assigned for victims of rape, incest, abuse and honor killings?What choice do they have when a father, uncle or neighbor rape them? Who can they turn to? […] It will lead them to fall into the hands of butchers practicing illegal and primitive forms of the procedure, that often end up leading to infection and death.

Los van internationale petities laten de Turken zelf zich niet onbetuigd. Naast protesten van Turkse artsen gingen duizenden betogers de straat op om te protesteren tegen pogingen de abortuswet in te perken. De hoofdmoot bestond uit vrouwen, vergezeld door hun partners en kinderen. In Ankara liep een betoging uit op arrestaties. De demonstranten vertegenwoordigen een meerderheid. Volgens een recente peiling wil 55,5% géén inperking van het recht op abortus, oftewel, de wet houden zoals-ie nu is.

UPDATE: De Engelse krant The Guardian publiceerde een opiniestuk van Elif Shafak, zelf Turkse, en voorstander van baas in eigen buik. Want:

Any discussion on abortion in Turkey needs to take into account that this is a deeply patriarchal country with entrenched habits of gender discrimination. In this society whenever there is the slightest sexual slander, it is women who are stigmatised and made to suffer. “Honour killings” are not unheard of. Incest, domestic violence and marital rape occur on a wide scale. To ban abortion (or to make it impossible by reducing it to four weeks) will have hugely harmful results for women

 

Mannenraad Tubbergen wringt zich in bochten

Oei, dat kwam hard aan. Moeten verklaren waarom de ene na de andere vrouw uit de gemeenteraad van Tubbergen verdwijnt, zodat anno 2012 louter mannen nog actief zijn in de lokale democratie. Tegelijkertijd is het een teken van vooruitgang dat de heren zich zo zorgelijk achter hun oren krabben. In tegenstelling tot honderd jaar geleden ervaren ze het namelijk als een probleem. Waar zijn de vrouwen, en hoe krijgen we ze terug?

Voormalig stadhuis, Tubbergen.

Tubbergen deed het niet altijd zo slecht. In de vorige raadsperiode zat er een vrouw op zes van de negentien zetels. Een paar van hen moesten echter weg omdat ze drie termijnen vol hadden gemaakt. Zodoende bleven drie vrouwen over. Die hebben echter alledrie besloten weg te gaan. In de berichtgeving noemt Tubbergen een aantal verklaringen voor het besluit van deze drie:

Baan en gezin trekken een te zware wissel. ‘Ze willen wel meedraaien in commissies, maar niet in de raad.’ Maar mannen hebben toch ook een baan en een gezin? ‘Ja, maar van een vrouw wordt toch meer verwacht thuis. Zo gaat dat toch.’

Okeeeeee, zo gaat dat toch….?  De raad is inmiddels druk bezig met het opstellen van een actieplan om opnieuw vrouwen in de raad te krijgen. Het is de vraag of dit een cultuur kan doorbreken waarin vrouwen nog vooral thuis achter het aanrecht behoren te staan, volgens de verwachtingen van de omgeving. Vanuit de raad zal de revolutie in ieder geval niet beginnen. Ondanks het actieplan verwacht een woordvoerder namelijk niet dat er deze raadsperiode nog iets verandert aan de situatie:

“We hebben nog wel 2 vrouwen op het oog in commissies. De regel is echter dat je de eerstvolgende kandidaat op de kieslijst benaderd. Dat is een man.

Kinderboeken die de fantasie prikkelen

Kinderboeken lezen of voorlezen? Geweldig, want het prikkelt de fantasie, helpt bij het ontwikkelen van taal- en leesvaardigheid, en leert kinderen bijna ongemerkt iets over de wereld. Documentatiecentrum Rosa heeft daarom een site ontwikkelt om ouders en mensen die werken in de kinderopvang te helpen bij het kiezen van leuke, goede boeken waar kinderen iets aan hebben.

Het documentatiecentrum doet dit, omdat niet alle boeken de horizon van kinderen verbreden. Integendeel, soms richten ze alleen maar muren en hokjes op:

Ondanks de ernorme variatie aan fantasierijke boeken op de markt, zijn de beelden over mannen en vrouwen, jongens en meisjes vaak nog verrassend stereotiep. Bij vele klassiekers is dat niet meer dan een weergave van de werkelijkheid die niet langer de onze is, maar ook recentere publicaties blijken nog al te vaak vasthouden aan voorbijgestreefde clichés over jongens en meisjes. […] Stereotiepe ideeën rond meisjes en jongens, stellen grenzen aan het experimenteergedrag van kinderen. Sommige activiteiten worden nauwelijks uitgeprobeerd omdat ze “niet voor jongens/meisjes” zouden zijn.

Dat begint al als kinderen nog in de wieg liggen. Een vierjarige jongen ‘weet’ al dat het blauwe shirt met ‘stoer’ niet voor meisjes is, en dat hij ver weg moet blijven van de roze Supermodel speelgoedsets bij de Bart Smit. Om je hier bewust van te worden en te spelen met gender en identiteit, bevat de site een Toolkit en een lijst met boeken die cliché’s vermijden en zowel jongens als meisjes behandelen als kinderen. Want, zoals de site onderzoekster Susan Lehr citeert: “We moeten ervoor zorgen dat we alle deuren openen naar het volledige menselijk potentieel in plaats van ze te sluiten.”

Vrouwen hebben geen stem in verkiezingsdebat

In de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen wemelt het in de media van de verhalen over polemische kwesties zoals abortus, vrouwenrechten en het gebruik van voorbehoedsmiddelen. Als je vervolgens gaat kijken wie er precies aan het woord komen bij deze debatten, borrelen nare cijfers op. Vrouwen krijgen in het allergunstigste geval in eenderde van de gevallen een stem. Mannen en hun opinies domineren alle kranten, televisiestations en websites.

Bij abortus, het meest persoonlijke dilemma, domineren de mannen de discussie met 81 procent. Met nog eens 7% geciteerde organisaties blijft er voor vrouwen slechts 12% van de zendtijd over. Bij voorbehoedsmiddelen liggen die percentages op  75% mannen, 6% organisaties en 19% vrouwen. De cijfers komen via 4thEstate, een organisatie die zich richt op analyses van de berichtgeving rondom de verkiezingen in de V.S.

Omdat conservatieve Republikeinen op dit moment zo vijandig staan tegenover vrouwen en wat zij met hun lichaam doen, is dit een extra ernstige constatering. Mannen praten over vrouwen, terwijl de onderwerpen waar het om gaat de meeste gevolgen hebben voor vrouwen.

Die marginalisering van vrouwen, hun stemmen en hun lijven, dringt inmiddels ook door tot auteurs van dystopische science fiction voor tieners:

Welcome to the future, when condoms are illegal, orphaned teens are forced to bear children, and 16 is the mandated age to get knocked up. Is this what America will look like 25 years from now? In several recent post-apocalyptic young adult novels, young women aren’t battling to the death in a televised game or hiding from Big Brother. They’re fighting for control of their wombs. […] With 944 provisions related to reproductive health and rights introduced in 45 legislatures in January through March 2012 alone, any apprehension that adolescent women might have about their reproductive rights and the future would be justified.

Het valt te hopen, schrijft het blad, dat vrouwen de invalshoek van deze romans over vijftien jaar inderdaad ervaren als science fiction. In het ergste geval is het namelijk geen toekomstmuziek. In het ergste geval hebben de conservatieven gewonnen en kunnen Amerikaanse meiden en vrouwen geen baas in eigen buik meer zijn. Brrrrrrr!