Category Archives: Humor

Feministen zijn mensen en we hebben humor!

Handige woorden voor vergadersituaties – hemhalen

Als vrouw zichtbaar en hoorbaar zijn in vergaderingen is hard werken. Woorden helpen om in beeld te krijgen wat er zoal gebeurt als mannen en vrouwen overleg voeren. Zoals een nieuwe term: he-peaten. Jij zegt iets, iedereen negeert je idee. Een man herhaalt jouw idee – in het engels: to repeat – en nu vindt iedereen het opeens geniaal, briljant, doen! Jij, vrouw, werd ge he-peat…. Voor de Nederlandse versie zou ik zeggen: hemhalen. Hij herhaalt jouw idee en opeens horen mensen wél wat er wordt gezegd. Je werd ge hemhaald.

Mannen geloven het vaak niet als vrouwen proberen te vertellen wat ze zoal meemaken in vergaderingen. Maar iedere vrouw die ik ken heeft de ervaring dat mannen je uitvoerig uitleg geven over een onderwerp waar je nota bene zelf deskundig in bent – het zogenaamde  ‘mansplainen‘. Ook maakt iedere vrouw die ik ken mee dat mannen je op een hele vervelende manier onderbreken en zelf weer het hoogste woord voeren. Daar hebben vrouwen een andere term voor bedacht: manterrupting. Van interrupting, onderbreken.

Het maakt niet uit wie je bent, en welke achtergrond je hebt. Zelfs de meest ambitieuze vrouwen met de hoogste opleidingen moeten hard werken om volwaardig deel te kunnen nemen aan vergaderingen. Zo ontwikkelden vrouwen in de staf van de Amerikaanse ex-president Obama de techniek van amplificatie. Om gehoord te worden ontwikkelden ze een strategie waarbij ze elkaar het woord teruggaven (goed punt Henk, maar wat zei Janet ook al weer?), elkaars ideeën herhaalden totdat ze hun punt hadden gemaakt, en in het algemeen elkaar steunden door passende, welgemeende complimenten te geven.

Ondertussen valt er genoeg te lachen rond ellende met mannelijke vergadertijgers en seksisten algemeen. Zoals deze, over de goed gedocumenteerde situatie waarbij man en vrouw hetzelfde zeggen, maar mensen vinden de man assertief, een goede leider,  en de vrouw een enge bitch:

Bonus:

Advertenties

Lekker tellen: wil om diversiteit te bieden heeft effect

Een Brit irriteerde zich zo mateloos aan komische shows vol mannen, dat hij eigenhandig de samenstelling analyseerde van 4.700 radio- and TV episodes sinds 1967. Wat hij onder andere merkte was dat de BBC in 2014 beloofde geen enkele show met louter mannen meer te zullen maken. En ze hielden woord. Sinds dat jaar bevat ieder programma minstens 1 vrouw. Hulde! De wil om diversiteit te bieden heeft effect….

Stuart Lowe werkt bij het Open Data Institute in Leeds. In zijn vrije tijd spitte hij omroeparchieven door, op zoek naar gegevens van de deelnemers aan alle humorshows van Britse radio- en televisiezenders. Gewoon, omdat hij zich irriteerde aan de eenzijdige samenstelling van dat type programma en hij zijn ongenoegen graag wilde onderbouwen met harde feiten.

Die feiten kreeg hij. Van de 4.700 uitzendingen die hij analyseerde, bestonden er 1488 uit louter mannen. In 49 jaar tijd gebeurde het slechts één keer dat een uitzending een louter uit vrouwen bestaand panel had. Het beste jaar voor vrouwen was 1967, vanwege programma Just a Minute. De makers van deze show zorgden ervoor dat van de vijf deelnemers er altijd twee het vrouwelijk geslacht hadden. Daardoor kwam het percentage vrouwen dat jaar ruim boven het gemiddelde uit.

Het percentage blanke vrouwelijke deelnemers nam in de decennia die Stuart analyseerde langzaam toe. Van 3% in 1989, naar 31 procent nu. Ondanks die toename zijn vrouwen vaak nog steeds de enige vertegenwoordiger van hun sekse in een humoristisch programma. Dat zorgt voor stress, signaleert stand-up comédienne Deborah Frances-White:

“A lot of the time what people don’t realise they are watching is five men in their local pub – they are regulars, they look like everyone else and they are made to feel welcome – and one woman on a job interview. Because she knows that not only will [the audience] decide whether she is good enough to be allowed back on this show and other panel shows, but they will be judging whether all women are funny.”

Daarom was die ene uitzending met alleen maar vrouwen zo’n opluchting, verteld programmamaakster Coren Mitchell. De druk was er vanaf. Geen enkele vrouw hoefde zich verantwoordelijk te voelen voor ‘de’ humor van ‘de’ vrouwelijke sekse:

with four women the pressure was off. It was nobody’s individual responsibility to prove anything. So we all got the chance to just mess about, relax and make free jokes like men do.”

Alleen al om die reden zouden programma’s naar meer diversiteit moeten streven. Als vrouwen zich wat meer op hun gemak voelen, kunnen ze veel vrijer grappen maken en is het speelveld gelijkwaardiger. Dat leidt tot betere grappen, meer plezier voor de kijker en een hogere kwaliteit van programma’s. Waar wachten we nog op?

Feministen roeren zich met symbolische en echte strijd

President Donald Trump verhoogde met 1 pennenstreek de drempel voor vrouwen uit arme landen om baas in eigen buik te zijn. Hij tekende zijn decreet omringd door welvarende blanke mannen in pak. De Franse feministische groep 52 maakte prompt een parodie met presidente Clinton die, omringd door andere vrouwen, een wet tekent die het mannen verbiedt om te ejaculeren, tenzij het de voortplanting dient. Nu volgt de Zweedse regering met de ondertekening van een klimaatverdrag door een vrouw, omringd door vrouwen. Deze symbolische strijd loopt parallel aan harde actie in de ‘echte’ wereld: een algemene staking van Amerikaanse vrouwen. Een dag zonder vrouwen.

Feministen strijden altijd op twee niveau’s: het gebied van symbolen en de ‘echte’ wereld. Op beide terreinen proberen dominante groepen namelijk hun territorium af te bakenen en hun macht vast te houden. Beide niveau’s versterken elkaar. Daarom had het zo’n grote symbolische impact toen Trump  arme vrouwen onder de bus gooide toen het gaat om hun reproductieve rechten, omringd door mannen:

Het Franse Collectif 52 besloot tegenwicht te bieden aan dit beeld. Ze produceerden een fictieve ondertekening van een fictieve wet om mannen te vertellen wat ze met hun lijf mogen doen. Door Clinton, omringd door vrouwen:

De Zweedse milieuminister Isabella Levin versterkte deze beeldenstrijd in de ‘echte’ wereld toen ze, omringd door vrouwen uit haar ministerie, een klimaatovereenkomst tekent om de uitstoot van schadelijke stoffen in 2045 terug te brengen tot nul. Fictie werd werkelijkheid met deze foto:

De Zweedse minister ensceneerde de ondertekening expres net zoals Trump zichzelf graag afgebeeld ziet. Slate magazine over deze beeldenstrijd:

The photo is striking in part because there are rarely, if ever, images of all-female groups making rules and laws. Women are disproportionately affected by the whims of legislators, but their whims often don’t even make it to the discussion table; women still make up a tiny minority of public officials in the U.S. and around the world. Watching a committee of men rule on the most intimate goings-on of women’s bodies may cause some viewers to boil with rage, but just as many others won’t bat an eye. It’s the status quo.

Zeker als vrouwenlevens op het spel staan, zoals bij pogingen van mannen om vrouwen te dwingen tot baren, mag die status quo niet vanzelfsprekend zijn. Vrouwen zijn ook mensen. Vrouwen hebben ook een kloppend hartje. Vrouwen voelen ook pijn. Als je niet eens kunt beslissen over je lijf, heb je geen poot meer om op te staan. Persoonlijker dan een gedwongen zwangerschap met baarplicht wordt het niet.

Extra motivatie dus voor vrouwenorganisaties in allerlei landen, waaronder de V.S., om te protesteren en verandering te eisen. Naast allerlei demonstraties willen de organisatoren van de Women’s March naar Washington een algemene staking uitroepen. De datum is nog niet bekend, maar hun oproep krijgt inmiddels veel bijval. Het is een krachtig middel. Onder andere vrouwen uit IJsland en Spanje gingen de Amerikaanse vrouwen voor, met succesvolle stakingen die hele steden en landen lam legden. Zodra er een datum is laat ik het weten….

Macht: Collectief 52 draait de rollen om

Vanaf nu is het mannen verboden te ejaculeren, tenzij het de voortplanting dient. Was getekend: presidente Hillary Clinton, omringd door vrouwen. Het nep nieuwsbericht gaat inmiddels viraal. Het is het perfecte antwoord van de Franse feministische groep Collectif 52 op de beelden van Trump, die, omringd door mannen, met één handtekening vrouwen uit ontwikkelingslanden de toegang tot abortus ontnam door de zogenaamde Global Gag Rule opnieuw in te stellen.

Collectif 52 gebruikte voor hun parodie een foto van de huisfotograaf van de Obama’s. Het oorspronkelijke beeld toonde Obama die een wet ondertekende om de veteranen van de Women Airforce Service Pilots te eren. Ze kregen een hoge onderscheiding, de Congressional Gold Medal. Met Photoshop verving Collectif 52 Obama door Clinton en voilà, een perfect beeld was geboren. Vrouwen met macht die mannen dicteren wat zij wel en niet met hun lijf mogen doen. De Belgische editie van Marie Claire:

De foto door Collectif 52 is zo grappig als hij pijnlijk is. Een groep vrouwen die levensbelangrijke beslissingen maakt die enkel mannen echt zal benadelen? Het klinkt absurd, maar helaas is het tegenovergestelde dagelijkse kost.

Dat duidelijk maken was precies de reden voor het nepnieuws met fictieve foto, vertelde een vertegenwoordigster van 52 (52 omdat vrouwen in Frankrijk 52% van de bevolking uit maken):

“Gender stereotypes are so strong, that one can only realize the absurdity of such a moment by showing the exact opposite,” a representative from 52 told the Huffington Post. “Which is why we thought we should show the image of a world where women could order men not to have any sexual relationships outside of procreation.”

De actie slaat aan.  Alle kleine beetjes helpen…. Wil jij ook helpen? Doe dan een donatie aan een fonds van minister Lilianne Ploumen. Die zamelt geld in om klinieken te ondersteunen als zij de donaties van de V.S. verliezen omdat ze vrouwen een volledig pakket medische zorg rond zwangerschap willen bieden. Zie ook #Ploumen4Women, een initiatief van scenarioschrijver Willem Bosch:

Ons initiatief heeft sinds vrijdagmiddag 36 duizend euro binnen gehaald. En er blijft meer binnen komen.

Aanbevolen!

Vaarwel Carrie Fisher, feministe en humoriste

Carrie Fisher stierf aan een hartaanval – kan 2016 na de verkiezing van Trump, de dood van artiesten zoals David Bowie en Prince, en oprukkend conservatief populisme nog rottiger worden? (TRIESTE UPDATE: een dag na haar dood overleed ook haar moeder, actrice Debbie Reynolds).Talloze media besteden aandacht aan Fisher’s werk en leven, maar voor dit weblog concentreer ik me natuurlijk op een specifiek aspect: haar uitgesproken feminisme en humor, waarbij ze bij voorbaat al grappen maakte over haar eigen overlijdensbericht:

Now I think that this would make for a fantastic obit — so I tell my younger friends that no matter how I go, I want it reported that I drowned in moonlight, strangled by my own bra.

Fisher nam geen blad voor haar mond als het ging om de positie van meisjes en vrouwen in de wereld. New York Magazine verzamelde haar vijftien beste feministische citaten. Daarin neemt ze onder andere stelling tegen de enorme druk waar actrices onder staan om dun en knap te blijven, en pleit ze voor meer begrip voor mensen met psychische problemen.

Fisher begreep dat ze voor altijd in het teken zou staan van haar rol als prinses Leia in de Star Wars films. Ze benutte die iconische rol meteen om gekkigheid aan te pakken. Zo kreeg ze als Prinses Leia nooit zelf een lichtzwaard. Waarop ze later in een interview opmerkte: ”zelfs in de ruimte is er een dubbele moraal”.

Daarnaast benutte ze de scènes waarin ze een slavin in een sexy gouden bikini speelde, als springplank voor stevige discussies over de seksualisering van vrouwen, mannenfantasiën en manieren waarop de cultuur sterke vrouwen probeert te reduceren tot hun lichaam:

She said, “To the father who flipped out about it, ‘What am I going to tell my kid about why she’s in that outfit?’ Tell them that a giant slug captured me and forced me to wear that stupid outfit, and then I killed him because I didn’t like it. And then I took it off. Backstage.”

BAM! De gouden bikini verandert in drie zinnen in een feministisch hoogtepunt. Op die manier wist ze het personage Leia om te toveren tot een voorbeeld voor andere vrouwen. Leia vocht zichzelf uit die gouden bikini en bleef de opstand leiden, benadrukte Fisher. Leia was een prinses, maar wel een feministische prinses die streed voor een politieke zaak. Op die manier maakte ze bovendien de weg vrij voor andere StarWars heldinnen, zoals Rey en, in Rogue One, Jyn Erso.

Fisher maakte daarnaast ook naam als auteur. Ze schreef diverse romans en memoire-achtige essaybundels. Website The Verge stelde een leeslijst samen met haar werk, waarin ze openlijk een beeld gaf van verslaving, psychische aandoeningen, ouder worden en leven als vrouw. De literaire wereld betreurt haar heengaan

Misschien kunnen Nederlandse uitgeverijen iets doen om haar boeken toegankelijker te maken voor een breed publiek? Het lijkt erop alsof geen enkele titel in het Nederlands vertaald werd – bol.com geeft bijvoorbeeld geen hits bij Nederlandstalige boeken, als je op deze auteur zoekt. Gemiste kans, mensen….

Nieuwsronde: de onverwoestbare editie

Vrouwen komen overal in de wereld seksisme tegen. Gelukkig staan ook overal meisjes en vrouwen op om ondanks alle tegenwind hun eigen weg te vinden en te doen wat ze zelf belangrijk vinden. Daarom een nieuwsronde helemaal gewijd aan zulke onverwoestbare vrouwen.

  • Steeds meer meisjes voetballen, maar als je voetbalplaatjes wil verzamelen heb je alleen maar mannen. Zweedse meisjes bedachten er iets op. Ze ontwierpen hun eigen voetbalplaatjes. Eindelijk kunnen ze de portretten verzamelen van beroemde voetbalsters, waaronder landgenote Lotta Schelin.
  • Als zestienjarige kreeg de Iraanse Tala Raassi veertig zweepslagen omdat ze het waagde een minirok te dragen. Voor haar familie was deze straf de aanleiding om te vertrekken naar de Verenigde Staten. Nu ontwerpt ze badkleding. En schreef een boek over vrouwen en het recht om te dragen wat je wil, zonder dat daar ellende van komt: ,,Vrijheid draait niet om hetgeen je draagt, maar om de keuze die je hebt. Als de ene aan het strand een bikini wil dragen en de andere een boerkini is dat allebei prima voor mij.”
  • Ierse vrouwen zijn op geen enkele manier baas in eigen buik, maar weten de conservatieve dogma’s in hun land te omzeilen dankzij Women on Web. Deze van origine Nederlandse organisatie geeft internetconsulten en stuurt vrouwen, waar nodig, per post de pillen mifepristone en misoprostol om een vroege zwangerschap veilig af te breken. Vrouwen rapporteren goede resultaten. Ze voelen zich dankbaar en opgelucht. Een wetenschappelijk onderzoek ondersteunt en versterkt dit feit. Ook een feit: drie op de vijf Ieren wil abortus legaliseren, zodat dit type omweg niet meer nodig is.
  • De Pakistaanse Mukhtaran Mai overleefde een groepsverkrachting. Dat niet alleen, maar ze ontwikkelde zich tot een actievoerster en hulpverleenster aan vrouwen die, net als zij, seksueel geweld meemaakten. Haar meest recente wapenfeit: ze nam deel aan een modeshow. Door zichtbaar te zijn, hoopt ze andere slachtoffers aan te moedigen om hun schaamte te overwinnen.
  • Jessica Williams begon een uitzendbureau voor administratief personeel. Prompt kreeg ze van werkgevers allerlei verzoeken van het type ‘we willen een secretaresse, ze moet blond zijn en hoge hakken dragen’. Williams schrok van dit structurele seksisme en besloot het probleem bij de bron aan te pakken. Haar gouden tip: vraag ‘waarom’. Waarom moet ze blond zijn? Waarom zoekt u een zij en geen hij? Dan is het snel afgelopen met dit type discriminatie, merkt ze.
  • Kunstenaar Dan Goldman en filmmaker Ram Devineni bevonden zich in de Indiase stad Delhi toen mannen daar in 2012 in een bus een vrouw verkrachtten en verminkten, zodanig dat ze later stierf aan haar verwondingen. Om iets te doen ontwikkelden ze de superheldin Priya. Priya vecht met de kracht van de godin Shakti tegen verkrachters en, in een tweede stripboek, tegen mannen die bijtend zuur over vrouwen heen gooien. Met de comic willen beide mannen de jeugd bereiken, de discussie over geweld tegen vrouwen op gang brengen, en de bewustwording bevorderen.
  • Vrouwen protesteren overal tegen onderdrukking en geweld. Amerikaanse vrouwen in Rhode Island hielden een demonstratieve yogabroekenparade na beledigende opmerkingen over vrouwenkleding. Indiase vrouwen weigeren nog langer een sluier te dragen. Argentijnse vrouwen staakten en demonstreerden afgelopen woensdag, nadat mannen een vrouw vermoordden met een combinatie van marteling en verkrachting. Dat was één dode vrouw teveel: de Argentijnen pikken het geweld niet meer.  Ook in Chili, Uruguay, Paraguay, Bolivia en Guatemala gingen mensen de straat op om tegen geweld tegen vrouwen te demonstreren, met de slogan ‘Ni una menos’. Oftewel geen één minder – want als je een vrouw vermoordt, is er weer eentje minder….
  • Nadat Facebook een voorlichtingsvideo over borstkanker verwijderde wegens aanstootgevend, herplaatsten de makers de gewraakte video, alleen nu met vierkante borsten. Zo omzeilen ze een systeem van censuur waarbij mannen allerlei seksistische zooi kunnen spuien terwijl je niks mag zeggen over borstvoeding geven of borstkanker voorkomen.
  • Mensen die anderen schade toe willen brengen, zetten vaak eerst deze stap: de ander reduceren tot een hatelijk doelwit, zodat het daarna ok lijkt om ze aan te pakken. Dit speelt onder andere in de V.S., waar de overwinning van Trump toegang tot een veilige abortus bedreigt. Vrouwen slaan terug door hun mens-zijn te benadrukken. Dat doen ze door hun persoonlijke abortusverhaal te delen. Niet alleen ontkracht dat vijandbeelden over vrouwen die een zwangerschap afbreken, maar het benadrukt ook de vele nuances, grijze gebieden en de dilemma’s waar vrouwen mee zitten. Of ze doneren geld aan Planned Parenthood, en laten een certificaat sturen naar Mike Pence, Trump’s vice-president en notoir vrouwenhater.

De winst van Trump bekeken door een genderbril

Wow, de uitslag van de Amerikaanse verkiezingen is binnen, en het is zoals ik gevreesd had. President Trump. Sorry, ik moet er even aan wennen, maar om eerlijk te zijn had ik dit artikel in de kern al klaar staan sinds eergisteren. Dit vanwege een analyse van filmmaker Michael Moore uit juli 2016. Hij legde destijds haarfijn uit waarom Trump zou winnen, en alles wat hij toen schreef, gebeurde in de nacht van 8 op 9 november. Hieronder meer, maar eerst even een plaatje van een schattige kitten. Want hoe de situatie ook is, met een schattig katje erbij wordt alles per definitie beter. Kijk!

Ze kreeg uiteindelijk de meerderheid van de kiezers achter zich, maar verloor vanwege het Amerikaanse systeem tóch hele staten, waardoor de kiesmannen naar Trump gingen. Moore beschrijft precies de reden waarom ik zijn correcte analyse over deze uitkomst destijds even liet voor wat het was, en misschien tegen beter weten in hoopte dat Clinton het glazen plafond zou doorbreken:

you listen to Hillary and you behold our very first female president, someone the world respects, someone who is whip-smart and cares about kids, who will continue the Obama legacy because that is what the American people clearly want! Yes! Four more years of this! You need to exit that bubble right now. You need to stop living in denial and face the truth which you know deep down is very, very real. Trying to soothe yourself with the facts – “77% of the electorate are women, people of color, young adults under 35 and Trump cant win a majority of any of them!” – or logic –“people aren’t going to vote for a buffoon or against their own best interests!” – is your brain’s way of trying to protect you from trauma. Like when you hear a loud noise on the street and you think, “oh, a tire just blew out,” or, “wow, who’s playing with firecrackers?” because you don’t want to think you just heard someone being shot with a gun.

Maar het is gebeurd, ze verloor, en de gevolgen zijn te erg voor vrouwen. Republikeinen hebben nu de president, met een tweede man die zo mogelijk nog erger is dan Trump. Republikeinen domineren de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. Ze traineerden de benoeming van een nieuwe rechter in het hoogste Gerechtshof en hebben nu alle kans om daar conservatieve rechters te benoemen. Daarna is het een kwestie van tijd voordat onder andere de reproductieve rechten van vrouwen zodanig teruggedraaid worden dat er geen verschil meer is tussen ons en koeien of kippen.

Moore beschreef in juli precies waarom het toch zo zou lopen:

  1. Trump had genoeg aan het traditionele Republikeinse gebied plus de zogenaamde Rustbelt staten Michigan, Ohio, Pennsylvania en Wisconsin. Staten waar de blanke middenklasse ernstig leed onder het verlies van werkgelegenheid, en waar Trump handig op inspeelde. ”Dat zal in november gebeuren”, schreef Moore, en dat gebeurde.
  2. Blanke mannen en hun frustraties en woede over het verlies van privileges
  3. Clinton die geen enthousiasme op weet te roepen, mede vanwege seksisme en weerzin tegen ambitieuze vrouwen (zie punt 2), dus het wordt een kwestie van ‘de kandidaat met de meest fanatieke aanhang wint’. Combineer dit met wetgeving die niet-blanke kiezers weghield van het stemhokje, en voilà, winst voor de Republikeinen
  4. Depressieve Bernie aanhangers, die óf niet gaan stemmen of zich wel naar het stemhokje slepen, maar niemand enthousiast meeslepen om óók te stemmen. Zie verder punt 3
  5. De privacy van het stemhokje. In Moore’s woorden: ”There are no rules. And because of that, and the anger that so many have toward a broken political system, millions are going to vote for Trump not because they agree with him, not because they like his bigotry or ego, but just because they can. Just because it will upset the apple cart and make mommy and daddy mad”.

Hoe lang moeten we wachten voordat een vrouw opnieuw kans maakt op de hoogste machtspositie in het land? Het seksisme is zo structureel dat het slechts af en toe iemand van de verkeerde sekse lukt om ergens te geraken waar ze een gooi naar het presidentschap kan doen. Met Clinton was er een kans:

“There’s a saying, the first into battle needs to wear the most armor,” said Adrienne Kimmell, executive director of the Barbara Lee Family Foundation, which studies women running for executive office. She continued: “Because women have higher and harder barriers to clear the path to executive office, the women that win need to exceed expectations – so by comparison they tend to be more qualified than their opponents.”

Kwalificaties, veel ervaring, moed en een ijzeren wil wegen echter duidelijk niet op tegen een giftige cocktail van angst voor je inkomen, racisme en vrouwenhaat. Moore vatte dat als volgt samen:

There is a sense that the power has slipped out of their hands, that their way of doing things is no longer how things are done. This monster, the “Feminazi,”the thing that as Trump says, “bleeds through her eyes or wherever she bleeds,” has conquered us — and now, after having had to endure eight years of a black man telling us what to do, we’re supposed to just sit back and take eight years of a woman bossing us around? After that it’ll be eight years of the gays in the White House! Then the transgenders! You can see where this is going. By then animals will have been granted human rights and a fuckin’ hamster is going to be running the country. This has to stop!

En zo geschiedde. Je moet de kracht van het patriarchaat, het effect van op leugens gebaseerde campagnes (Brexit en de Superbrexit in de V.S.)  en de rol van basale emoties zoals angst nooit onderschatten.

Progressieve vrouwen, zoals de leden van dit panel, hebben het nakijken. Die (veelal vrouwelijke?) kiezers leverden allerlei ontroerende anekdotes op. Zo lieten mensen bloemen en briefjes met ‘ik stemde’ achter bij de graven van vrouwen die streden voor het kiesrecht. Dit gebeurde onder andere bij de grafsteen van Susan B. Anthony. Ook trokken veel vrouwen witte kleding aan als ze stemden. Dit deden ze ter herinnering aan diezelfde voormoeders, die tijdens demonstraties en campagnes voor het vrouwenkiesrecht bij voorkeur wit droegen. En wat te denken van een vrouw van negentig, die vroeg haar stem uitbracht op Clinton en daarna in vrede stierf, voordat de officiële verkiezingsdag aanbrak.

Wat fijn voor haar dat ze de uitslag niet meer mee hoefde te maken.

Amerikaanse verkiezingen door een genderbril: schandalen-editie

Zit je in de laatste fase van je verkiezingscampagne, komt de FBI opeens met een vage brief dat ze opnieuw een onderzoek beginnen naar Clinton’s e-mail gedrag. Koren op de molen van Trump, die Clinton opnieuw verdacht kan maken, en een tegenslag voor Clinton. Welke rol speelt gender bij dit alles? Wat speelt er rondom de kandidaturen van Trump en Clinton? De Amerikaanse media bieden allerlei interessante analyses en nieuwtjes die je in de Nederlandse media niet leest.

Eén van de redenen waarom Trump de e-mails aan kan grijpen voor verdachtmakingen is omdat Clinton bij veel mensen te boek staat als een leugenachtig, niet authentiek persoon die vast en zeker vanalles te verbergen heeft. Waarschijnlijk speelt haar vrouw-zijn hierbij echter een grote rol, signaleert The Conversation als een van de velen. Vrouwen behoren hun man te steunen, tweede viool te spelen, zich bescheiden op te stellen en te dienen en te troosten. Doe je dat niet en vertoon je ambities, dan schend je de verwachtingen die mensen hebben. Je gedraagt je niet als een vrouw. Dat deugt niet. Er klopt iets niet.

Dat gevoel van onbehagen exploiteert Trump al vanaf het begin van zijn campagne. Hij gebruikt haar sekse tegen haar door slim in te spelen op vooroordelen. Hij gebruikt daarbij codewoorden zoals ‘stamina’ en door te stellen dat een president ‘brede schouders’ moet hebben, of dat Clinton er niet uitziet zoals een president – kritiek waar scholieres die meedoen aan debat-lessen al mee te maken krijgen.

Trump’s focus op schandalen en Clinton’s uiterlijk heeft nog een ander voordeel. Het leidt de aandacht af van zijn eigen, veel ergere schandalen. Terwijl bij Clinton twintig jaar verdachtmakingen en talloze diepgravende onderzoeken niks opleverden, kon Trump ongestoord belasting ontduiken, frauderen met giften, vrouwen ongewenst betasten en vernederen, rotzooien met zijn eigen mails, enz.

Vreemd dat we daar zo weinig over horen, merkten verschillende analisten op. Het riekt naar een dubbele moraal. Onder andere het gedrag van de FBI directeur onderstreept dit. Hij deinsde er voor terug om Trump’s dubieuze banden met Russen openbaar te maken, maar elf dagen voor de verkiezingen het Clinton e-mail gebeuren oprakelen vond hij geen probleem. Met zijn actie overtrad de FBI mogelijk de wet, en zeker weten interne gedragsregels.

Hoe nu verder? Omroep CNBC denkt dat dit e-mail schandaal Clinton juist helpt om Trump te verslaan. Anderen schatten in dat de invloed van de FBI manoeuvre beperkt blijft, omdat mensen lange tijd geleden al besloten op wie ze zullen stemmen. Maar zeggen mensen wel wat ze denken? Veel vrouwen uit conservatieve Christelijke milieus moeten bijvoorbeeld hun man volgen, ook in zijn politieke keuzes. Er zijn echter tekenen die er op wijzen dat vrouwen in het openbaar hun man steunen, maar in het geheim voor Clinton willen stemmen omdat ze Trump niet kunnen velen.

Ook vrouwen die openlijk Republikeins zijn, komen in het nauw. Ze moeten kiezen tussen trouw zijn aan de partij en daarmee een vrouwenhater volgen, of hun partij ”verraden” en niet stemmen of overlopen naar Clinton. Republikeinen vrezen dat Trump hun vrouwelijke aanhangers weg jaagt. Daarnaast voelen Republikeinse politici zich verraden door hun mannelijke collega’s. Jarenlang verdedigden ze mannelijke politici tegen beschuldigingen van seksisme. Nu steunen ze een vrouwenhater die openlijk aanranding goedpraat. Stank voor dank.

Hoe het uitpakt rond 8 november? Geen idee. Vrouwenhaat lijkt mensen (mannen) te stimuleren om de gang naar de stembus te maken en Trump te kiezen. Aan de andere kant putten Democraten hoop uit de eerste vroege stemrondes. In de staten Georgia, North Carolina en Florida lijkt het erop dat vrouwen zich opvallend vaak registreerden als kiezer en op Clinton stemden. Er ontstond onder andere een piek na het eerste debat tussen de kandidaten, toen Trump Clinton zeer seksistisch behandelde:

It thus appears that women reacted to the events by exercising their right to vote.

Goh, wie had dat gedacht.

Trollen geven Ghostbusters een 1

Uh oh… een zeer specifieke groep boze fans bestormde sites als de International Movie Data Base (IMDB) om negatieve beoordelingen achter te laten over Ghostbusters. Ze gaven de film nog voor de première al massaal een 1. Professionele filmrecensenten die een preview zagen oordeelden veel positiever. Waarbij de vrouwelijke recensenten weer positiever zijn dan hun mannelijke collega’s. En dat allemaal omdat in de editie 2016 een team vrouwen de spoken bestrijdt. Aaaaargh!!!!

Ghostbusters lijkt te werken als een soort lakmoesproef voor gender. Dat gebeurt in een periode van veranderingen. Na ruim een kwart eeuw heeft Engeland weer een vrouwelijke premier, Nederland vaardigt meer vrouwelijke dan mannelijke atleten af naar de Olympische Spelen, en in de V.S. strijden een man en een vrouw om de hoogste positie in het land. Huuuuuuh, eng….

Ghostbusters krijgt een tik mee van die lading rond gender. Zo verschijnen momenteel de eerste bewerkte foto’s waarbij het groene slijmmonster het gezicht van Donald Trump krijgt. Je merkt het ook in de ontvangst van de film. Op sites als ScreenCrush zagen de beheerders iets vreemds op de IMDB-webpagina van Ghostbusters. Voor de première kwam de totale waardering niet verder dan een zeer schamele 3,6. Kijk je naar de groep die stemmen uitbracht, dan valt op dat jongens en mannen tussen de 18 en 44 jaar zwaar in de meerderheid zijn. Ze gaven de film massaal een 1, nog voordat ze ‘m konden zien.

Dit gebeurde al eerder met trailers voor de film. Op Youtube staat de eerste Ghostbuster trailer inmiddels te boek als de meest gehate ooit. Ook hier kwamen de negatieve scores tot stand door de neurotische ijver van een zeer vocale minderheid, waarvan het merendeel mannen.

Sites nemen inmiddels tegenmaatregelen. Zoals Metacritic:

Oftewel, fans kunnen niet reageren, want teveel van hen laten zien dat ze niet volwassen genoeg zijn om zich fatsoenlijk te kunnen gedragen. Dat betekent dat alleen professionele recensenten een score geven.

Ook bij de ”officiële” recensenten treedt echter een veelbetekenende gender-kloof op. De groep professionals kreeg previews en geeft Ghostbusters op de site Rotten Tomatoes 77% positief, een redelijk solide score. De vrouwelijke recensenten zijn echter met 89% positieve reacties veel lovender dan de grotere groep mannelijke recensenten, die niet verder kwam dan 72% positieve reacties. Misschien omdat ze meer moeite hebben zich te identificeren met de hoofdrolspelers?  Ze moeten zich als man opeens in vrouwen inleven, en als je dat niet gewend bent, dan is dat moeilijk.

Women&Hollywood concludeert:

So the battle of the sexes over “Ghostbusters” continues, and as the female film critics and audience members finally rejoice in the release of the film, the only worthwhile thing to say to the haters comes from Manohla Dargis: “Girls rule, women are funny, get over it.”

Ondertussen, in de echte wereld: jonge meisjes die ademloos naar de vrouwelijke Ghostbusters opkijken en hopelijk geïnspireerd raken: ja, je kunt als vrouw de hoofdrol hebben, vrouwelijke nerds zijn top, ja, vrouwen kunnen als team opereren en spannende avonturen beleven, heej, eindelijk vrouwelijke action figures zodat je in je fantasie nieuwe avonturen kunt creëren. Geweldig! Leuk! Zien! Doen!

Jezebel lust Donald Trump rauw

Webmagazine Jezebel heeft een feministische inslag. Mede daarom hebben de redactrices, die net als veel andere Amerikaanse vrouwen een seksist herkennen als ze er eentje zien, een grondige hekel aan Donald Trump. Steeds als ze over deze vrouwenhater berichten, weten ze de meest prachtige omschrijvingen voor hem te verzinnen. Ter ere van Trump’s verjaardag zette website The Slot hun zeventig meest creatieve vondsten op een rijtje. Inmiddels bestaat er ook een Chrome extensie die het woord ‘Trump’ vervangt door een van Jezebel’s beschrijvingen. En Jezebel zelf? Die gaat vrolijk doorDonald Trump—a golden goose so loved by God he was transformed into a human man, only the Lord got tired midway through and paused for rest, never to resume….

”Herland” krijgt prachtige herdruk

De satirische roman Herland, van schrijfster en feministe Charlotte Perkins Gilman, kreeg een prachtige herdruk in de Future serie van uitgeverij Vintage. Niet alleen kan iedereen dit verhaal uit 1915 nu weer overal aanschaffen, de kaft is ook nog eens geniaal ontworpen. Ieder boek bevat een doorzichtige kaart met lijntjes. Als je dat kaartje op de illustratie op de kaft legt en heen en weer beweegt, beweegt ook het plaatje.

9781784871024

Van de negen tot nu toe gepubliceerde romans in de reeks Vintage Future zijn er twee van vrouwelijke auteurs. Naast Herland kreeg ook The Handmaid’s Tale van Margaret Atwood deze spectaculaire herdruk. Wie het plastic kaartje over de kaft schuift ziet een vrouwelijke figuur uit een rood vlak stappen. Volgens de uitgever staat dit symbool voor hoofdpersoon Offred, die zichzelf losrukt uit een onderdrukkend systeem.

Bij Herland kozen de ontwerpers voor de vormen van bloemen en planten uit de Amazone, die samen een harmonieus geheel vormen. Ook dit past bij het verhaal: drie mannelijke wetenschappers ontdekken tijdens een expeditie een samenleving met louter vrouwen. Dat kan niet, denken de heren. Het is een beschaafde samenleving, dus er móeten mannen zijn die de scepter zwaaien.

Met die opzet stak Perkins de draak met allerlei rolpatronen en stereotiepe denkbeelden over ‘de’ man en ‘de’ vrouw. Zestig jaar na dato zijn veel fenomenen die ze op de hak neemt nog akelig actueel, signaleert Lindy West in de Engelse krant The Guardian. Zoals de houding van de drie mannelijke hoofdpersonen:

they feel fresh and relevant enough to populate any sarcastic modern-day feminist blog post. Terry is all puffed-up sexual entitlement; Jeff oozes chivalric “nice guy” condescension; and Van is your bog-standard faux-innocent demanding to be educated. These are tropes that I still see actual human men falling into now, 100 years later, in my social media feeds and in my physical life

Of neem Jillian Mae McKeown, die Herland zo naar 2015 (of 2016) kan vertalen:

The issues that strike me the most are the ones concerning gender assumptions and relationships between masculine and feminine personalities.  […] Unlike in Herland, women and men in our “bisexual” culture grow up with these labels assigned to us. Given this, when women and men act like People instead of feminine women or masculine men and make the conscious choice to identify as one or the other, they are truly exercising a feminism and to quote the movie Frida, “is truly revolutionary.”

In ons land, waar de stereotypering al begint met blauwe babykleertjes met ‘stoer’ erop en roze babykleertjes met ‘lief’, kunnen we niet snel genoeg beginnen om Herland te herlezen en ouderwetse rolpatronen te ontmantelen. Hoe hoognodig dat is bewijst onder andere het seksisme museum van journaliste Ascha ten Broeke.

Leesvoer: essays van Rebecca Solnit

Ik zal Rebecca Solnit eeuwig dankbaar zijn voor het essay dat leidde tot het woord ‘mansplaining‘. Dankzij die term beschikten ik opeens over een instrument om te verwoorden wat zo vaak gebeurde, maar waar ik geen taal voor had: de onaangename situatie waarbij een man dingen uit gaat leggen die je allang weet, of zelfs beter weet dan hij, maar waar hij over praat omdat hij vindt dat hij het beter weet. Gewoon omdat hij de man is, en jij ‘slechts’ een vrouw.

Solnit schrijft met veel humor over allerlei onderwerpen. Gender en situaties die maken dat je als vrouw in de marge verdwijnt, maken deel uit van een grotere productie over onderwerpen als milieuvervuiling, politiek gekonkel, de situatie van links in de V.S. De Zesde Clan stelt echter vrouwen centraal, dus ik concentreer me op de essays die de situatie van en rondom vrouwen behandelen.

Steeds opnieuw keert Solnit terug naar taal, naar de manier waarop woorden een beeld van de werkelijkheid scheppen, en hoe je vanuit die basis de wereld opnieuw kunt bekijken. Zoals het essay over mannen die dingen aan haar uitleggen. Dit essay maakte veel los bij lezeressen. Net als ik leerden ze het woord ‘mansplaining‘ en konden ze beter omgaan met een tenenkrommende situatie, omdat ze nu over de taal beschikten om het fenomeen aan de kaak te stellen:

I finished this book and immediately wanted to buy all the author’s other works. In future, I would like Rebecca Solnit to Explain Things to Me.

Solnit ageert ook tegen de manier waarop anderen vrouwen insluiten in hun verhaal. Neem haar meest recente artikel, in Harper’s Magazine: The Mother of all Questions. Dit essay begint met een lezing over Virginia Woolf. Voordat Solnit ‘engel in het huis’ kan zeggen, begint de zaal vragen te stellen over de gezinssituatie van Woolf. Had ze kinderen? Waarom kreeg ze geen kinderen? Zou ze niet véél gelukkiger zijn geweest als ze kinderen had gekregen?

Solnit moest moeite doen om haar publiek uit die groef te krijgen. Het leidt tot een mooi verhaal over de stortvloed aan vaak vermanende verhalen die vrouwen over zich heen krijgen, om hen te vertellen hoe ze het beste hun leven moeten leiden. Waarbij vrouwen opvallend vaak een en hetzelfde recept krijgen voorgeschreven:

Happiness is understood to be a matter of having a great many ducks lined up in a row — spouse, offspring, private property, erotic experiences — even though a millisecond of reflection will bring to mind countless people who have all those things and are still miserable. We are constantly given one-size-fits-all recipes, but those recipes fail, often and hard. Nevertheless, we are given them again. And again and again.

Net als de revolutionaire term mansplaining biedt dit essay inzichten die lezeressen koesteren. Bijvoorbeeld omdat Solnit de ondermijnende aard van een bepaald soort vragen herkent, erkent en in detail beschrijft. Zodat het je opeens opvalt als iemand niet aan mannen, maar wél aan vrouwen vraagt of ze wel gelukkig zijn en hoezo heb je geen kinderen (of wel kinderen, en zorg je dan wel goed genoeg voor ze.) En andere keuzes kunt maken. Zoals de keuze om een tegenvraag te stellen, of te beseffen dat er niet één script is waarmee je het als vrouw gaat redden in deze samenleving.

Met andere woorden, Solnit’s zorgvuldig beargumenteerde essays veranderen wereldbeelden, zoals de schrijfster zelf ook veelvuldig hoort van lezers. Haar stukken zetten je aan het denken, helpen je om je eigen koers te bepalen en onderweg de taal te hebben om obstakels aan de kant te zetten. Ga weg, mansplainer. Nee, vrouwenglossy, vrouw zijn staat niet gelijk aan moeder en als mijn gezin maar gelukkig is. We zijn hier om de boeken van schrijfster X te bespreken, niet haar relaties of baby’s. Enzovoorts.

Hulde dus voor Rebecca Solnit. Meer lezen?

Maar Solnit zwijgt niet. Gelukkig!

Seksueel geweld: mannen krijgen het door

Hashtag #zeghet levert nog dagelijks schrijnende ervaringsverhalen op van vrouwen die te maken kregen met seksuele intimidatie en geweld. Bij de reacties staan veel twitterberichten van mannen die zich op hun pik getrapt voelen. Ook mannen die zich verbazen over de hoeveelheid ellende die vrouwen melden. Is het echt zo erg? Ja, het is echt zo erg. En steeds meer mannen krijgen dat door.

Mannen leven in een andere wereld dan vrouwen (*kuch* male privilege *kuch*). Ze lopen minder risico op straatintimidatie, ongewenste intimiteiten, aanranding en verkrachting. Dat maakt het moeilijker om je in te leven in de situatie van een ander:

Veel mannen lieten op Twitter weten dat ze schrokken van de omvang van het probleem, van de verhalen die ze plotseling van naasten hoorden. 

Schrik, ”plotseling” iets horen, dat zijn termen die passen bij fenomenen zoals ‘de schellen vallen van je ogen’, er vallen kwartjes, er gaat mensen een lampje op. Da’s top. Want mannen zijn mensen met gevoel en verstand. Waarom zouden zij niet in staat zijn te snappen dat vrouwen in rotposities terecht kunnen komen?

Neem Sam Gerrits. Die signaleert vanuit zijn eigen werkervaringen en contacten met cliënten dat seksuele intimidatie en verkrachting diepe sporen nalaten in de psyche van meisjes en vrouwen. Hij juicht #zeghet toe, omdat de actie zorgt voor bewustwording. De berichten doorbreken het stilzwijgen rondom seksueel geweld. Dat draagt bij tot begrip:

Ik denk niet dat ik de enige man ben die onder de indruk was van de #zeghet verhalen op Twitter. […] En dan heb ik het nog niet eens over de mannen die gisteren door #zeghet dingen spontaan zijn gaan snappen. Vriendjes die ineens door hebben waarom hun meisje zo overspannen reageert op bepaalde grappen, mannen die voor het eerst horen waarom hun vrouw nooit naar die en die kroeg wil.

#Zeghet hielp ook Peter Kwint om te beseffen dat hij echt in een andere wereld leeft dan vrouwen.   Dat vrouwen meer dan mannen in aanraking komen met intimidatie, aanranding en verkrachting kon hij ”met een beetje empathie nog wel raden”. Maar dat het zo vaak voorkomt, en zo veel, en ook bij vrouwen die hij kent en van wie hij nooit eerder iets hoorde, dát raakte hem. Hij noemt zichzelf nu bewuster dan voorheen.

Met hun artikelen dragen deze mannen bij aan meer bewustwording. Hard nodig, want bij seksueel geweld helpt het niet om vrouwen te adviseren hun gedrag, kledingkeuze en bewegingsvrijheid aan te passen. Sterker nog, dit kan leiden tot impliciete verwijten aan vrouwen, of zelfs beschuldigingen van het type ‘had je maar’. Ook geeft het geen pas om aan te zetten met dooddoeners van het type ‘mannen zijn nou eenmaal mannen’. In het filmpje: ‘beren zijn nou eenmaal beren’. Ja, en? Moeten we dan stil blijven zitten en de andere kant opkijken, want tsja, boys will be boys?

Seksuele intimidatie en geweld gaan ons allemaal aan. Mannen maken net zo goed deel uit van sociale mores die seksueel geweld in de taboesfeer houden en vrouwen er de schuld van geven. Daarom vind ik het zo fijn om de berichten van mannen als Kwint en Gerrits te lezen. Het is een eerste stap. Wie weet gaan ze hun maten voortaan aanspreken op seksistisch gedrag. Wie weet roepen ze vaker dan voorheen mensen tot de orde die de ervaringen van vrouwen wegwuiven.

Het hoeft helemaal niet groots en meeslepends te zijn. Veranderingen beginnen bij jezelf, met kleine handelingen, een opmerking hier, een steuntje in de rug daar. Met een beetje geluk breiden dit soort goede voorbeelden zich uit tot alle lagen van de bevolking. Wie weet kunnen wij vrouwen dan ongestoord over straat lopen. Rustig ons werk doen, zonder bang te zijn voor betastingen en ongewenste seksuele aandacht. Gerust een date regelen met een leuke man, zonder vrees voor aanranding of verkrachting. Wat zou dat heerlijk zijn.

UPDATE: nog een man die wakker schrok. James Worthy las de berichten op #zeghet, en begon zichzelf het een en ander af te vragen:

Dat hele #zeghet gebeuren op Twitter heeft mij enorm aan het denken gezet over mezelf en of ik weleens grensoverschrijdend bezig ben geweest. Ik belde een ex op en vroeg aan haar of haar grenzen nog intact waren toen ze mij dumpte. Het bleef lang stil, totdat ze begon te praten. “Het leek soms net of de lattenbodem iedere avond stuk moest. Als ik mijn kleren uittrok, verdwaalde je vrijwel direct in een soort mist die schizofreen maakte.” Ik belde nog een ex, en nog een ex en toen belde ik mijn vrouw. En allemaal hadden ze het over die mistbanken.

Het brengt hem tot een nieuwe definitie van mannelijkheid als het gaat om relaties met vrouwen. Heel goed.

Tumblr documenteert woede om feminisme

Laura Nowak gebruikt sociale media, zoals Instagram en Tinder. Op een gegeven moment besloot ze haar bio aan te passen. Ze vermeldde onder andere dat ze zichzelf beschouwt als een feministe. Prompt kreeg ze te maken met beledigingen en haat. Dit overrompelde haar, maar vervolgens gebruikte ze diezelfde sociale media om terug te slaan: ze creëerde Feminist Tinder om vooroordelen jegens feministen inzichtelijk te maken en te reageren op de haat.

Je mag gerust spreken van haat. In Nederland krijgt ‘het feminisme’ de schuld voor allerlei problemen, van falende jongens en het verdwijnen van orde in het land, tot aan allerlei psychologische toestanden en het einde van de man. Ook hier krijg je woedende reacties als je gevoelige onderwerpen aan de orde stelt vanuit feministisch perspectief. Een vaag persoon uit het Engelstalige gebied startte zelfs een petitie om ‘het feminisme’ uit te roepen tot een terreurorganisatie. Toe maar.

Enfin, Feminist Tinder weet er wel raad mee. En anders kun je scheldwoorden altijd nog gebruiken als inspiratiebron voor originele bandnamen.

 

Nieuwsronde

Hier een paar belangwekkende artikelen die allemaal de moeite waard waren en zijn om meer over te schrijven, maar helaas. Zoveel te doen, zo weinig tijd…. Daarom: een nieuwsronde met links en verdere informatie. Veel leesplezier en voer voor gedachten gewenst!

Clémence Royer maakte deel uit van een groep pioniers die eindelijk toegang kregen tot hoger onderwijs in Frankrijk.

  • Documentatiecentrum Rosa vond het terecht hoog tijd om aandacht te vragen voor Clémence Royer. Deze Franse filosofe en wetenschapster schreef verschillende boeken over antropologie, economie en biologie en pleitte voor fatsoenlijke scholing voor vrouwen. Ook ageerde ze tegen de ongelijkheid waaronder vrouwen gebukt gingen in het Frankrijk van van halverwege de negentiende eeuw. Inspirerend, deze voormoeder. En er zijn er nog veel meer.
  • Nog meer wetenschap: het NASA-team, verantwoordelijk voor de ruimtemissie naar Pluto, bestaat voor een kwart uit vrouwen. Een niet eerder vertoond percentage. De vrouwen zijn actief op alle niveau’s, op allerlei terreinen. Van wetenschappelijk onderzoek tot techniek.
  • Women Inc opgelet: de campagne How it Should Be, over gelijk loon voor vrouwen, won een prestigieuze prijs. De makers raakten geïnspireerd toen ze bij de verschillen stilstonden en bedachten dat we niet meer in de jaren vijftig leven. Vrouwen zouden allang gelijk loon voor gelijk werk moeten krijgen.
  • Waarom is een seksistische mentaliteit zo hardnekkig? Onder andere omdat een mentaliteit op zich moeilijk verandert, zeker als kinderen en jongeren constant bloot staan aan stereotypen en het roze en blauwe ghetto. Opvoeding en rolpatronen in de samenleving zorgen er volgens een onderzoek van Harvard voor dat een kwart van de 11 tot 18-jarigen liever een man in een leidinggevende positie ziet. Tenzij het gaat om een manager in de kinderopvang. Alleen dan zien ze nauwelijks een plek weggelegd voor mannen.
  • Op andere gebieden begint een mentaliteitsverandering gelukkig wél zichtbaar te worden. Gingen verkrachtingsgrappen circa vijf jaar geleden nog ten koste van het slachtoffer, nu maken cabaretiers steeds vaker grappen over de verkrachtingscultuur en de automatische ontkenningen van geweld tegen vrouwen. Een teken van vooruitgang en bewustwording!
  • Beeldvorming over vrouwenlijven neemt vaak dubieuze vormen aan, maar geen enkel plekje is zo beladen als de vagina. Salon.com zette de manieren op een rij waarop de samenleving vrouwen leert om zich te schamen voor hun vagina.
  • Zuid Soedan voert oorlog tegen vrouwen. Temidden van burgeroorlog en ander geweld verkrachten mannen er straffeloos op los. Net als IS hebben milities er bovendien een handje van om vrouwen te ontvoeren en vast te houden als ‘echtgenote’.
  • Drie vrouwen stonden aan de basis van het historische akkoord tussen de V.S. en Iran, om nucleaire wapens uit te bannen. Het zijn Federica Mogherini, de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken, de Duitse diplomate Helga Schmid en Wendy Sherman, de Amerikaanse onderminister voor Politieke Zaken. Bij de ondertekening van het akkoord kregen de drie geen hand van de Iraanse onderhandelaars, wegens religieuze redenen. Tsja.
  • Ja, airconditioning is seksistisch, concludeert de Volkskrant. De algemene instellingen zijn gebaseerd op de man, waardoor vrouwen het vaak koud hebben en zich in vestjes en truien hullen om nog enigszins te kunnen functioneren.
  • Werkgevers en hun medestanders beweren vaak dat loopbanen van vrouwen stagneren omdat ze andere keuzes maken dan mannen (lees: hun gezin voor laten gaan). Klinkt leuk, maar het leidt de aandacht af van het feit dat werkgevers steeds hogere eisen stellen aan werknemers, een sterke voorkeur vertonen voor jonge, gezonde, blanke mannen, en vasthouden aan een organisatievorm van het werk die deze blanke man als norm neemt. Lees er meer over in deze studie van de universiteit van Harvard.
  • Tot slot: veel mensen hebben nog steeds hele vijandige associaties bij het woord ‘feminisme’. Gelukkig staat er eens in de zoveel tijd iemand op om geduldig duidelijk te maken dat die vooroordelen nergens op gebaseerd zijn. Je kunt beter wél een feminist zijn, als je van mensen houdt en levens wilt redden.

Vrouwen berichten over hun menstruatie voor Donald Trump

Een nieuwe rage op Twitter: Amerikaanse vrouwen berichten over hun menstruatie voor presidentiële kandidaat Donald Trump. Deze man nam een paar dagen geleden deel aan een debat met de conservatieve journaliste Megyn Kelly als moderator. Ze kreeg er vervolgens van langs van de bekende vrouwenhater. Trump zei na het debat dat Kelly aan alle kanten bloed lekte uit ‘wherever‘, dat daar beneden, en dat ze hem daarom zo hysterisch aanpakte.

Onder de hashtag #periodsarenotaninsult laten vrouwen Trump weten wanneer hun menstruatie begint en wat er verder meespeelt op dat gebied. Zoals:

 13 u13 uur geledenVertaling weergeven…Hey trump…My period’s coming on and about to bleed from my “wherever”
 6 u6 uur geledenVertaling weergevenFunny that used periods as an insult. Without a healthy menstrual cycle he wouldn’t even be alive.

Ze wijzen ook op de politieke implicaties van zijn beledigingen:

 5 u5 uur geledenVertaling weergevenQ: What bleeds for 7 days yet doesn’t die? A: Nearly 53% of the American electorate not voting for

Trump doet vaak seksistische uitspraken. Als goede moderator in het debat met de zakenman en zijn Republikeinse concurrenten voor het Witte Huis, stelde Kelly daar kritische vragen over. Niet alleen werd Trump daarna boos, maar zijn seksistische kritiek op haar functioneren zorgde voor een explosie van seksistische reacties, gericht tegen Kelly:

Trump’s comments, and the overt hatred of women he conveyed, appear to have a real political constituency in America. Looking just at the immediate reaction, despite the backlash among the GOP establishment, his comments have inspired what appears to be an overwhelming wave of online hatred not against Trump but against Kelly.

In die situatie is een weerwoord hard nodig. Vreemd genoeg begint de weerstand bij zijn Republikeinense mede-debaters. Onder andere journaliste Joan Walsh moet niets van die gelegenheidskritiek hebben. Donald zei niets wat die andere Republikeinen niet ook dagelijks zeggen. Het enige verschil is volgens haar dat nu een van hen aangevallen wordt: een conservatieve journaliste van Fox News, de spreekbuis van de Republikeinen. Feministen en Democraten mag je nog steeds vanalles naar hun hoofden slingeren, maar van een Fox-medewerkster moet je afblijven.

Heel wat oprechter is de kritiek van vrouwen die het Republikeinse seksisme aan den lijve ondervinden. Zij kozen al vaker originele manieren om hun afschuw te laten blijken. Zo kunnen vrouwen hun baarmoeder laten registreren als een onderneming. Als baas van een bedrijf hebben ze in de V.S. namelijk meer zeggenschap over hun lijf, dan als vrouw. Tijdens andere campagnes breiden vrouwen baarmoeders en stuurden die op naar conservatieve politici.

En nu dus de Twitteractie. Daarmee slaan vrouwen twee vliegen in één klap. Trump en anderen laten weten dat je menstruatie niet als scheldwoord kunt gebruiken om vrouwen te diskwalificeren. En het stigma rondom menstruatie doorbreken, door te benadrukken dat het gaat om een natuurlijk proces. Daar moet je over kunnen praten. En voorzieningen voor treffen, zoals ruime en makkelijk beschikbare voorraden tampons en maandverband, en toegang tot schoon water.

Als er meer begrip komt om te voorzien in de behoeften van vrouwen, heeft dit nare optreden van een presidentskandidaat toch nog nut gehad.

UPDATE: Ook het Belgische blad Knack publiceerde een verhaal over deze situatie. Niet in de rubriek politiek, waar dit thuishoort, maar in de categorie Lifestyle. Tssssssk.

Vrouwenwerk, liefdewerk? Zimmerman wil haar aandeel!

Dit weblog verwijst graag door naar goede onderzoeken, prikkelende essays en interessante artikelen. Dit keer link ik door naar het licht ironische artikel ‘Where’s My Cut’? Waar is mijn aandeel? Over de emotionele arbeid die vrouwen verrichten, en of het niet tijd wordt daar voor te betalen. Het essay sloeg in als een bom en leidde tot commentaren in kranten zoals The Guardian.

Blijven lachen dame, anders gaat hij zich ongemakkelijk voelen!

Emotionele arbeid begon als een term uit de sociologie. Indertijd sloeg het op de manier waarop werkgevers arbeiders bewegen tot het managen van hun emoties volgens de richtlijnen van de organisatie. De term duikt echter steeds vaker op in feministische discussies. Emotionele arbeid staat dan voor de verwachting dat vrouwen als vanzelfsprekend emoties managen, van zichzelf en van anderen, en dienen als gratis coach, vraagbaak, verzorgster en onderhoudster van sociale relaties voor mannen (en kinderen).

Veel feministen zien die emotionele arbeid als een probleem. Mannen kunnen bijvoorbeeld gemiddeld meer energie steken in betaald werk, omdat een vrouw gemiddeld veel vaker dan hij gratis en voor niets ‘de rest’ regelt. Waarna hij meer verdient dan zij, waarna het logischer is als zij minder of niet meer buitenshuis werkt. Waarna vrouwen in een (financieel) kwetsbare positie terecht komen. Ze hebben minder mogelijkheden om de benen te nemen als de relatie verzuurt, en belanden vaker in armoede als hun partner vertrekt of overlijdt.

De onbetaalde zorgarbeid blijft bovendien niet beperkt tot thuis. Ook op kantoor zijn het vaak vrouwen die problemen aanhoren, aan verjaardagen denken, en de koelkast schoonmaken. Doen ze dit dan valt het niet op, want ze behoren dit te doen. Weigeren ze dan krijgen ze vaker negatievere beoordelingen en lijdt hun loopbaan onder hun vermeende gebrek aan collegialiteit.

Daarnaast lijdt de op zich grote waarde van zorgen en relaties onderhouden onder de directe koppeling met vrouwen. De Wet van Sullorot luidt immers: als vrouwen iets doen, daalt de status van dat werk. Ook de beloning keldert. Zorgarbeid is daar een goed voorbeeld van, net als andere ‘vrouwelijke’ beroepen: je kunt beter op auto’s passen dan op kinderen.

Geen wonder dat feministen al vroeg nadachten over oplossingen. The Nation publiceerde in 1926 al een artikel over het betalen van (huis)vrouwen voor hun vele onbetaalde werkzaamheden. Joke Smit begon de tweede feministische golf met een essay over het vervreemdende bestaan van de huisvrouw die geeft en geeft aan man en kinderen, zonder dat iemand haar serieus neemt. Van daaruit loopt een directe lijn via The Second Shift (de tweede dienst – thuis, na het betaalde werk) naar Liefdewerk van Susan Maushart en de huidige Women Inc campagne ‘ik ben er even niet‘.

Deze artikelen, boeken en campagnes problematiseren de vanzelfsprekendheid van het vrouwelijke adviseren, troosten en zorgen, en de sociale druk waardoor vrouwen zich verplicht voelen om hun diensten ‘vrijwillig’ te verlenen.

Kortom, ’t is een probleem als vrouwen opgezadeld worden met het leeuwendeel van de onbetaalde emotionele arbeid. Daarom veerde Jess Zimmerman op toen ze een artikel las over een zogenaamd helderziende vrouw, die een man onder andere een Rolex, een diamanten ring en grote geldbedragen ontfutselde voor relatieadvies. De man had een oogje laten vallen op een vrouw. Die had duidelijk aangegeven geen interesse te hebben, maar dat weerhield de man er niet van om haar te achtervolgen en om raad te vragen aan de helderziende:

when I read that he found “Michelle is influenced by evil spirits” easier to swallow than “Michelle is a human being with preferences and agency,” I find it harder to feel too sorry that someone took him for what he was willing to pay. “Men gonna men,” as the New Yorker’s Caitlin Kelly tweeted; they often ignore women’s explicit stated opinions, and it’s always annoying, so why not get a Rolex out of the deal? The real travesty is that Michelle didn’t get a cut. The other travesty is that I didn’t think of it first.

Waarna ze in verder in gaat op de gekke positie van emotionele arbeid. Mensen, ook vrienden, willen elkaar best iets geven voor vriendendiensten. Maar emotioneel werk compenseren? Het idee alleen al:

Offering advice, listening to woes, dispensing care and attention? That’s not supposed to be transactional. People are disturbed by the very notion that someone would charge, or pay, for friendly support. It’s supposed to come free. [..] Housework is not work. Sex work is not work. Emotional work is not work. Why? Because they don’t take effort? No, because women are supposed to provide them uncompensated, out of the goodness of our hearts.

Wat nu? Wel een  ‘huisvrouwenloon‘? Geen ‘huisvrouwenloon’? Maar wie verricht al die gratis zorgarbeid dan, en wat doen we aan de machtsongelijkheid die ontstaat als we massaal vinden dat vrouwen deze plicht op zich moeten nemen, gewoon, vanwege ons vrouwzijn? Wat vinden we daar van? Toch maar geld betalen voor goede raad en een georganiseerd huishouden? Of taken eerlijker delen? Maar wat als mannen wel linker uitkijken dan in die gratis zorg-val te trappen en vrouwen opschepen met nog meer energievretend gedoe? Toch maar weer diensten van vrouwen inkopen?

Zo kun je doorgaan. Hoe dan ook, betalen voor emotioneel vrouwenwerk blijft een heikel punt. Als voorbeeld noemt Zimmerman een campagne via Twitter, hashtag #giveyourmoneytowomen. Die omstreden, beladen campagne leverde heftige reacties op. Woede, ongeloof, gegil van het type ‘geld vragen haalt alle waarde weg’ en andere allergische uitspattingen.

Maar de vraag blijft legitiem. Mensen betalen wél voor een coach of therapeut, merkt Zimmerman fijntjes op. Maar als een vrouw hetzelfde werk doet, alleen dan in de sfeer van het gezin en vrienden, is het opeens een gratis service. ,,When you find yourself in a system that profits off of you and has done so for centuries, it’s time to stake your claims,” aldus een reactie op de Twittercampagne ‘geef je geld aan vrouwen’. Het hoe, wat en waarom blijft echter voer voor felle debatten. Dat was al zo in 1926, en zal pak ‘m beet een eeuw later niet anders zijn.

Feministische humor

Dit weblog bestaat al sinds 2010. Maar pas nu bedacht ik me dat ik allerlei categorieën hanteer, zoals archeologie, boeken, De Lezing Van, economie, politiek, religie, De Gereedschapskist, noem maar op, maar niet beschik over de categorie ‘humor’. Terwijl er op dit vlak zoveel gebeurt. Webcomics, cabaret van Brigitte Kaandorp en de Dames voor na Vieren, bingokaarten om stereotiepe drogredenen op een ludieke manier zichtbaar te maken, allerhande memes en grappen en grollen die spelen met rolpatronen, teveel om op te noemen.

Dat de categorie Humor ontbrak vond ik zelf nogal ironisch. Eén van de stellingen van feministisch gedachtengoed luidt dat we allemaal opgroeien in een seksistisch (en racistisch) systeem. We krijgen daar allemaal een klap van mee. We kampen allemaal met onbewuste vooroordelen, en vrouwen discrimineren vrouwen daardoor vaak net zo erg als mannen dat doen.

Ook vijandbeelden rondom feministen hebben die negatieve invloed. Iedereen ‘weet’ dat feministen zure, boze vrouwen zijn die zeuren over pietluttige dingen, per definitie compleet fout zitten, mannen haten en geen enkel, maar dan ook écht geen enkel gevoel voor humor hebben. En voilà, bij dit feministische weblog geen rubriek humor. Zeer veelbetekenend, deze omissie van mij.

Hoog tijd dus om de situatie te verbeteren en humor op te nemen als een aparte categorie. Ik heb mijn uiterste best gedaan de huidige 1746 artikelen van dit weblog na te lopen en waar van toepassing deze categorie toe te voegen aan stukken. Het kan zijn dat ik er hier en daar eentje gemist heb. Maar wie nu deze categorie aanklikt, vindt pagina na pagina artikelen met en over ironie, satire, parodie, cynische humor, bijtende humor, milde humor, in de vorm van filmpjes, liedjes, plaatjes, memes, twitterberichten, stripverhalen en boeken. Geniet ervan!

Rebecca Cohen eert feminisme met grappen en grollen

Leve Rebecca Cohen! Deze tekenares had geen zin meer in stereotypen over feministen en besloot vooroordelen en genderongelijkheid grap voor grap te ondermijnen. Het resultaat? Schitterende cartoons en korte stripverhalen die de diversiteit en veelzijdigheid van het feminisme vieren. Gaat dat zien.

Mad Max genereert nieuw feministisch internet meme

Het moest er natuurlijk van komen: nadat enkele opgewonden mannen de film Mad Max: Fury Road uitriepen tot feministische propaganda, verscheen uiteraard een Mad Max internet meme om de daad bij het woord te voegen. De makers geven een radicaal antwoord op veelgehoorde ellende, zoals eeuwige twijfel aan de integriteit van vrouwen die aangeven dat ze het slachtoffer zijn van seksueel misbruik. Mad Max weet wel beter:

Of de stelselmatige ondermijning van de leiderschapskwaliteiten van vrouwen. Mad Max heeft totaal geen probleem met het feit dat Furiosa de uiteindelijke beslissingen neemt:

Machtsstrijd? Tweespalt? Nee hoor, man en vrouw kunnen perfect samenwerken:

Want Max herkent en erkent kwaliteit in een vrouw:

De inspiratie voor dit meme komt van ‘Feminist Ryan Gosling‘. Charmante foto’s van deze acteur doen al jaren de ronde op internet, vergezeld met olijk verwoorde klassiekers uit de feministische theorievorming. Zoals structurele vrouwendiscriminatie op de werkvloer:

Er vond zelfs onderzoek plaats naar de invloed van Feminist Ryan Gosling. Het zou mannen in ongeveer 10% van de gevallen helpen om feministische ideeën eerder te accepteren. Al snel kwam er kritiek op de onderzoeksmethode, maar dit laat onverlet dat sociale media invloed uitoefenen op de houding en het gedrag van consumenten. Dus wie weet.

Welke je leuker vindt hangt af van je persoonlijke smaak. Zelf vind ik Gosling best ok. Maar de Mad Max meme heeft mooiere explosies:

Leve Mad Max!