Tag Archives: seksueel geweld

Person of Interest neemt seksueel geweld tegen vrouwen serieus

Televisieserie Person of Interest (POI), bedacht door Jonathan Nolan en geproduceerd door SF grootheid J.J. Abrams,  sloot een tijdje geleden af op Net 5. Nu de finale van het laatste seizoen erop zit, wordt het tijd voor een terugblik – bezien door een genderlens, natuurlijk. Wat dan onder andere opvalt is dat de serie seksueel geweld tegen vrouwen bijzonder serieus neemt. In een cultuur waarin we dit meestal doodzwijgenweghonen of het slachtoffer de schuld geven, vind ik dat zeer verfrissend.

Marta Fernández-Morales van de University of the Balearic Islands, en María Isabel Menéndez-Menéndez, van de universiteit van Burgos (Spanje), onderzochten de manier waarop POI geweld tegen vrouwen terug liet komen in het eerste seizoen. Wat hen opviel is dat de makers geweld tegen vrouwen dezelfde relevantie toekennen als ”officiële” terroristische daden.

Om hun stelling te verhelderen kort iets over de opzet van de serie. POI speelt zich af na de aanslag op de Twin Towers van New York. De overheid van de V.S. is erop gebrand om herhaling te voorkomen en geeft opdracht om een systeem te ontwikkelen dat aanslagen kan voorspellen. Harold Finch, gespeeld door acteur Michael Emerson, krijgt dat voor elkaar. Hij ontwikkelt The Machine, een kunstmatige intelligentie (A.I.). Dankzij The Machine krijgt de overheid een ‘relevant’ sofinummer van een potentiële terrorist, en kan mensen oppakken nog voordat ze daadwerkelijk bommen laten ontploffen.

De machine ziet echter álle misdaden waarbij sprake is van voorbedachte rade. Finch ontvangt zodoende ook zogenaamde ‘irrelevante’ nummers, van mensen die slachtoffer of dader worden van gewone misdrijven.  In eerste instantie wil Finch daar niks mee. Hij stopt zelfs een goede vriend die wél met de irrelevante nummers aan de slag wil. Uiteindelijk drukken de slachtoffers te zwaar op zijn gemoed. Hij besluit op eigen houtje een operatie op te zetten om deze gewone burgers te helpen. Voor het zwaardere werk contracteert hij John Reese (acteur Jim Caviezel), een aan lager wal geraakte ex-CIA-er.

Al snel blijkt dat beide mannen iets hebben met geweld tegen vrouwen. Finch werd bijvoorbeeld achtervolgd door irrelevante nummers die bij herhaling terugkwamen en dan stopten. Opeens viel het kwartje bij hem: deze nummers behoorden bijna altijd toe aan een vrouw. Die vrouwen leefden samen met de dader, de man die hen uiteindelijk zou vermoorden. Het waren slachtoffers van huiselijk geweld. Op zijn beurt blijkt Reese achtervolgd te worden door herinneringen aan zijn ex. Hij verliet haar voor zijn werk, waarna zij met een andere man trouwde. Deze man mishandelde haar en beroofde haar uiteindelijk van het leven. Sindsdien functioneren mannen die vrouwen belagen als zijn Berserk Button .

Beide mannen nemen huiselijk geweld en breder, seksueel geweld tegen vrouwen, zeer serieus. Ze beschouwen het stoppen van mannen die agressief zijn jegens vrouwen als een topprioriteit, even relevant als politieke terreur. Fernández-Morales en Menéndez-Menéndez hierover:

Within a show that portrays the post-9/11 mood of inevitability, seemingly defending the idea that the common good should always comes first and that political terrorism against the U.S. must be the number one priority, the hyper-masculine maverick John Reese thinks otherwise. In a world where gender violence is dismissed as “irrelevant” by the government and its intelligence agencies, he becomes a vigilante that exposes their priorities as unfair for the regular citizen and vindicates abuse against women as yet another form of terror. […] we argue that Nolan transplants ideas related to the War on Terror onto everyday threats including gender terrorism.

Vaak zijn het Finch en Reese die een dame in nood redden uit handen van een agressieve man. Zo pakt Reese een US Marshal aan die zijn beroep misbruikt om zijn ex op te sporen, nadat ze wegens huiselijk geweld probeerde te vluchten. In een andere aflevering draait alles om een stalker. Stalking is een moeilijk te bewijzen misdrijf, waarbij de politie niet of pas veel te laat in actie komt. De aflevering maakt voelbaar hoe stalkers het leven van een vrouw tot een hel maken. Daarna maakt POI op zijn beurt korte metten met de dader: Reese gooit de stalker een raam uit, BAM! Afgelopen met die terreur.

Regelmatig toont de serie echter ook vrouwen die het heft in eigen handen nemen. Een aflevering draait bijvoorbeeld om een arts, dokter Tillman. Ze is op zoek naar de verkrachter van haar zusje. Tevens de indirecte moordenaar, want na de verkrachting belandde haar zusje in een uitzichtloze depressie en pleegde zelfmoord. Als ze de man vindt, bedenkt ze een minutieus plan om hem te vermoorden. Reese grijpt in op het moment dat ze de dader al heeft ontvoerd en op weg is naar een geïsoleerde plek, om de moord te plegen en het lijk te laten verdwijnen.

Een ander voorbeeld is het personage Root. Deze hacker moest als meisje toezien hoe een jeugdvriendinnetje ’s avonds in de auto stapte van een dorpsgenoot. Deze man misbruikte het meisje en liet daarna haar lichaam verdwijnen. Root slaagt er later in een drugskartel op te zetten tegen de dader, zodat de mafiosi hem doodschieten.

Tot slot detective Carter (actrice Taraji P. Henson). Ze begon als vijand van hoofdpersonen Finch en Reese, maar kiest uiteindelijk hun kant en ontwikkelt zich tot een mede-hoofdpersoon. In seizoen drie blijkt dat zij ook zo haar ervaringen heeft met mannen die vrouwen belagen. Haar ex is een militair met een posttraumatische stressstoornis en losse handjes. Dat verklaart waarom ze in aflevering negen van seizoen 1 zo fel wordt als het gaat om huiselijk geweld. Ze praat in op een slachtoffer om aangifte te doen, confronteert de agressieve echtgenoot in een kroeg, en geeft de vrouw haar directe nummer om te bellen als ze in gevaar komt. Als de vrouw inderdaad belt, laat Carter letterlijk alles uit haar handen vallen om haar te redden.

Kortom, zoals de beide onderzoeksters constateren: ook al zijn het vaak de mannen (met name Reese) die de vrouwen redden, de vrouwen weten zelf wel degelijk ook van wanten:

we approach agency in the show, which fluctuates between the convention of presenting the male action (super)hero – Reese – as the savior of the damsel in distress, and portraying women as agents who can protect themselves and their peers. Although the former is more frequent, we conclude, the weight given to gender violence as a narrative and characterization device makes Person of Interest different from other post-9/11 shows; the clearest one so far in the vindication of this problem that affects millions of women as “relevant” within a media discourse dominated by the allegedly more important, macro-level fears of our time.

Toegift: Fernández-Morales en Menéndez-Menéndez benoemen dit niet in hun studie, maar uit onderzoek blijkt dat veel daders van politieke terreur begonnen met terreur tegen vrouwen, voordat ze door-evolueerden naar het plegen van aanslagen in de publieke ruimte. Nog een reden om geweld tegen vrouwen niet af te doen als een irrelevante privé aangelegenheid, maar dit geweld de status te geven van een zaak van nationale veiligheid.

Advertenties

”Valse” aangifte verkrachting blijkt laksheid politie

Sommige Amerikaanse politiekorpsen meldden de afgelopen jaren talloze valse aangiftes van verkrachting. Wat bleek echter toen journalisten van Buzzfeed in deze situatie doken? Deze korpsen onderzochten de aangiftes helemaal niet. Agenten deden de zaken af als ‘unfounded’, oftewel ‘zonder bewijs, waarna de FBI zo’n dossier registreert als een valse aangifte. Op die manier kwam de lokale politie in het meest extreme geval tot maar liefst 54% ‘valse’ aangiftes.

Scottsdale, Arizona registreerde 46% ”valse” incidenten van verkrachting in de periode van 2009 tot en met 2014. In Grand Prairie, Texas,  36%. Pittsburgh registreerde 30% ”valse” aangiftes en Baltimore 34%. Ter vergelijking: landelijk gaat de overheid uit van 7% valse aangiftes inzake seksueel geweld.

Journalisten van Buzzfeed lazen die hoge percentages in een rapport en vroegen zich af wat er bij zulke politiekorpsen gebeurt. Opereren die agenten toevallig in gebieden waar vrouwen massaal moord en brand roepen, zodra een man enigszins lonkend naar ze kijkt? Dat leek Buzzfeed onwaarschijnlijk. Journalisten vroegen dossiers op en probeerden te achterhalen hoe die absurd hoge percentages tot stand kwamen.

Hun onderzoek leverde een verbijsterende situatie op. Bij dit soort korpsen vond geen onderzoek plaats. Nadat een ‘gewone’ straatagent een rapport inleverde, las een rechercheur het verhaal en besloot de zaak administratief af te doen als ‘unfounded’ oftewel vals. Er vond geen verhoor plaats, geen sporenonderzoek, niks. Zelfs niet als de verdachte eerder veroordeeld was voor verkrachting.

Bij het bestuderen van casussen ontdekte Buzzfeed dat degene die tot het oordeel ‘unfounded’ kwam, in opvallend veel gevallen oordeelde dat de vrouw niet genoeg verzet gepleegd had. Agenten gaven ook blijk van het aloude vooroordeel dat de vrouw vast en zeker iets zou hebben gedaan of juist nagelaten, om verkrachting in de hand te werken.

Buzzfeed wil met deze analyse een bijdrage leveren aan de gebrekkige opsporing en vervolging in gevallen van seksueel geweld. Het op die manier administratief afdoen van zaken van seksueel geweld heeft namelijk minstens drie duidelijk negatieve gevolgen. Daders komen weg met hun misdrijf, slachtoffers krijgen een trap na, en deze politiekorpsen houden de mythe in stand dat vrouwen massa’s valse aangiftes van verkrachting zouden doen.

Laat vrouwen met rust

Franse steden die de ‘boerkini’ verbieden omdat dit kledingstuk onderdrukkend zou zijn. Geen knielaarzen en geen rokjes tot boven de knie op het werk dragen, anders volgt ontslag. Verplicht hoge hakken dragen, anders volgt ontslag. Te strakke broeken of t-shirts die je sleutelbeen bloot laten, o nee, dat kan niet op school. Het gaat maar door. Laat meisjes en vrouwen toch eens met rust!

Waar een man tijdens zijn werk als televisiepresentator rustig een jaar lang hetzelfde slechtzittende pak aan kan trekken zonder dat er een haan naar kraait, kunnen vrouwen niks doen zonder dat het überkritisch commentaar regent. Erger nog, regelmatig ontaardt de kritiek in draconische ge- en verbodsbepalingen. Soms omdat de kleding teveel bedekt, dan weer omdat kleding te veel bloot laat, dan weer omdat een baas plotseling vindt dat hij of zij z’n dominantie moet tonen, maakt niet uit, er valt altijd wat te mekkeren over vrouwen, wat ze doen en wat ze dragen.

Mannen die eerlijk zijn, geven zelf ook toe dat zij ongestoord kledingkeuzes kunnen maken, terwijl vrouwen onder een vijandig vergrootglas liggen. Zo zei de tv-presentator met zijn goedkope pak:

“No one has noticed; no one gives a s—,” Stefanovic said to Fairfax Media. “But women, they wear the wrong color and they get pulled up. They say the wrong thing and there’s thousands of tweets written about them. Women are judged much more harshly and keenly for what they do, what they say and what they wear.”

Maar al te vaak blijkt, bij een nadere analyse, dat mensen zich afreageren op vrouwen, terwijl er iets heel anders speelt. Bijvoorbeeld: angst voor verandering, onzekerheid over je identiteit als land, angst voor moslims en/of de islam. Dat erkennen en er op een constructieve manier mee omgaan is lastig. Vrouwen kledingvoorschriften opleggen daarentegen is zo gebeurd.

Of, andere variant: gaat het helemaal niet om zoiets als een boerkini, maar om een ruzie tussen dorpelingen, waarna de gemeenschap het makkelijker vindt om naar rare buitenstaanders te wijzen. Want met je buren moet je nog jaren verder, terwijl die badgasten volgende week weer weg zijn.

Ander voorbeeld: bij veel voorschriften voor vrouwen gaat het eigenlijk om mannen die op een volwassen manier met hun lustgevoelens moeten leren omgaan. Maar da’s vervelend. Dan moet je als man zelf aan de slag. Nee, veel makkelijker om vrouwen op te zadelen met dwingende kledingvoorschriften: zíj moet er voor zorgen dat híj zijn handen thuis houdt. Ben je er als man weer vanaf, en als er toch seksueel geweld volgt (want dat ligt niet aan kleding) kun je naar de vrouw wijzen: zij gaf aanstoot. Zij zat fout.

Omdat er zo vaak sprake is van een seksistische dubbele moraal, omdat er meestal allerlei andere redenen en emoties schuilgaan achter de kledingge- en verboden voor vrouwen, omdat het een volstrekt onrechtvaardige druk legt op vrouwen, om al die redenen ben ik het eens met Aleid Truijens dat vrouwenkleding verbieden altijd een slecht idee is.

Mensen, zoek aub uit waarom je zo geobsedeerd bent door vrouwenkleding en dat wat zou moeten of niet zou moeten op dat gebied. Breng dat aan het licht. Doe dáár wat mee. En laat ons met rust met je voorschriften en kledingverboden. Wij vrouwen hebben al genoeg andere shit aan ons hoofd.

Middeleeuwse praktijk Qatar schokt Nederland

Een man verkrachtte een Utrechtse vrouw in Doha, de hoofdstad van Qatar. Ze deed aangifte, maar belandde zelf achter de tralies wegens ‘buitenechtelijke seks’. Dat is een misdaad in Qatar. Nederlandse media reageren verbijsterd en spreken van een weerzinwekkend verhaal of een nachtmerrie. De familie heeft een advocaat in de arm genomen. Hopelijk verdiept hij zich goed in de situatie die in Qatar geldt, want zijn opmerkingen over de zaak maken op mij tot nu toe geen goede indruk.

qatar_seafront_g

Qatar, Getty Images.

Zaterdagochtend vertelde advocaat Brian Lokollo op radio 1 dat de dader inmiddels heeft aangeboden met de Utrechtse te trouwen, mede op aandringen van zijn familie. Of dat de misdaad van buitenechtelijke seks met terugwerkende kracht opheft wist hij niet. Ook zei hij dat hij geen idee had over de gevolgen van een huwelijk:

“Ik heb Laura afgeraden dat te doen. Afgezien van het feit dat het weerzinwekkend is, weet ik niet welke andere consequenties een huwelijk in Qatar heeft. Ik noem maar wat, maar misschien heeft ze straks geen vrije beschikking meer over haar paspoort.”

Komop zeg, met twee muisklikken weet je al meer dan dit. Lokollo kan kiezen uit allerlei informatiebronnen, waaronder sites voor expats in Qatar. De Shariawet geldt. De man is het onbetwiste hoofd van het gezin. Verkrachting binnen het huwelijk bestaat niet. Wil híj scheiden dan is dat zo gepiept, terwijl zíj naar een rechtbank moet voor een langdurig bureaucratisch proces. Komen er kinderen, dan zijn die van hem. Als scheiden lukt moet de vrouw dus afscheid nemen van haar kinderen.

Lichtpuntjes? Je mag als vrouw je eigen naam houden. Je mag een clausule in het huwelijkscontract laten opnemen, waarin staat dat je man geen tweede vrouw mag huwen. Hare Hoogheid Sheikha Moza bint Nasser zet zich in voor vrouwenrechten en zorgde er mede voor dat je als vrouw tegenwoordig het recht hebt om auto te rijden, te stemmen in lokale verkiezingen, naar de universiteit te gaan en uit verschillende soorten betaald werk kunt kiezen. Hoera! Maar zelfs zulke juichverhalen sluiten af met waarschuwingen:

Those things taken into account, both men and women should realise that Qatari society is engaged in a constant balancing act between the traditional and modern. This means that old-world values, such as gender segregated schooling environments, are still upheld and considered core to national identity. Similarly, males are considered the natural head of the family, and Western expats should be prepared for a typically patriarchal society.

Wat betreft verkrachting deed Doha News in 2013 al uit de doeken hoe het zit in Qatar, mede naar aanleiding van een soortgelijk geval. Een Noorweegse vrouw werd verkracht en belandde achter de tralies toen ze aangifte deed. Ze kreeg zestien maanden cel wegens buitenechtelijke seks en het drinken van alcohol. Gelukkig kreeg ze gratie, zodat ze niet de hele straf uit hoefde te zitten.

causes of rape

Zoals Doha News het uitlegt is Qatar een schoolvoorbeeld van een verkrachtingscultuur. Vrouwen zijn bij voorbaat verdacht, tenzij. Daders weten

  • dat getuigen niet nodig zijn om tot veroordelingen te komen
  • dat rechters hun vonnis vaak af laten hangen van fysiek bewijs. De vrouw moet zich verweerd hebben en dat moet zichtbaar zijn. Geen wonden = die vrouw liegt: ”She could push him (or) resist the movement by moving her hands – that would show a mark or scratch, which proves that she was under a physical struggle,” he said. “But if that doesn’t show, she’s lying. That’s clear for any investigator.”
  • dat het vaak tegen het slachtoffer werkt als ze dronken was – ook dan zal ze wel liegen
  • dat je het risico loopt op extra straf als je dronken was of loog. En nogmaals, de criteria voor liegen zijn zeer snel bereikt in Qatar
  • dat Qatar geen cijfers heeft over seksueel geweld. Deskundigen zeggen dat het nauwelijks voorkomt, maar dat ook angst bij slachtoffers een rol kan spelen. Bijvoorbeeld angst om zelf gestraft te worden, en angst dat de politie je verhaal niet gelooft

Dat laatste punt, in Doha News uitgesproken door strafadvocaat en voormalig minister van Justitie Dr. Najeeb al-Nuaimi, is gewoon té cynisch voor woorden. Goh, terughoudendheid bij vrouwen om seksueel geweld te melden in Qatar, zou je denken joh?

Ik duim voor de Utrechtse. Ik hoop dat ze snel terug kan naar Nederland en dat ze daar met compassie ontvangen wordt. Want ook Nederland kent een verkrachtingscultuur, zij het in een iets mildere vorm dan in Qatar, en de jonge vrouw maakt zich terecht nu al zorgen over negatieve reacties:

De Nederlandse advocaat Brian Lokollo is benaderd door de moeder van de vrouw, omdat De B. in Qatar tot voor kort geen juridische bijstand kreeg. „Ze klinkt monter, maar schaamt zich enorm”, vertelt hij aan Metro. „Ze heeft het idee dat als ze terug naar Nederland komt, iedereen haar met de nek aan zal kijken, terwijl zij zelf het slachtoffer is.”

Want het slachtoffer van verkrachting minachten of zelfs de schuld geven van haar eigen verkrachting, dat kunnen wij mensheid wereldwijd als de beste. Ook in Nederland.

UPDATE van Twitter:

 21 u21 uur geleden Ronald Giphart heeft geretweet RTV Utrecht 

“Utrechtse Laura werkt niet als escortdame”
En wat als ze dat wel was geweest? Mag ze dan verkracht worden?

Onderzoek naar verkrachting brengt patronen aan het licht

Bij seksueel geweld ligt de nadruk vaak op vrouwen. Wat moeten die doen en laten, wat hadden ze aan? Maar hoe zit het eigenlijk met de verkrachters? Waarom verkrachten ze, welke kenmerken hebben ze, doen ze het een keer of meerdere keren? Een analyse van 5000 ‘vergeten’ pakketjes met bewijsmateriaal in Amerikaanse zedendelicten geeft nieuwe antwoorden. Ze bevestigen onder andere het bestaan van serieverkrachters. Dat zijn er meer dan verwacht. Deze mannen hanteren een eigen ‘typische’ werkwijze, die verschilt van de ‘typische’ acties van eenmalige verkrachters.

12 Mar 2009, Los Angeles, California, USA --- Thousands of envelopes of containing DNA, blood, and other evidence collected from Los Angeles rape victims, sit in LAPD deep freeze lockers untested. The envelopes, often referred to as "rape kits" by law enforcement, continue to pile up at the LAPD Piper Tech facility in downtown Los Angeles. Staff and budget cutbacks have left thousands of the kits untested for years. Some critics say the backlog will never get caught up. --- Image by © Ted Soqui/Ted Soqui Photography USA/Corbis

Bewijsmateriaal uit verkrachtingszaken blijft in de V.S. vaak on-onderzocht, vergeten, op de plank liggen. Image by © Ted Soqui/Ted Soqui Photography USA/Corbis

Wetenschappers uit Ohio, een staat in de V.S., analyseerden 5000 pakketjes met DNA-materiaal, bebloede kleding en andere sporen van zedendelicten. In de V.S. heten dat rapekits. Sommige sporen waren twintig jaar oud en onthulden DNA van inmiddels veroordeelde daders. Andere daders bleven onbekend, maar aan de hand van hun genetische handtekening konden de onderzoekers in ieder geval vaststellen dat DNA van dezelfde persoon bij meerdere rapekits opdook. (O ja. De slachtoffers? Op drie na allemaal vrouw.)

Wat bleek? Er komen meer serieverkrachters voor dan je zou denken. In Ohio leverden de bewijsmaterialen bijvoorbeeld 200 serieverkrachters op. Die hanteerden een duidelijk andere aanpak dan mannen die een keer verkrachtten. De politie kreeg patronen in beeld:

De seriedaders

  • hadden vaker een lang strafblad dan de eenmalige daders. Driekwart liep voor het zedendelict al een keer eerder tegen de lamp. Bijna iedereen (95%) kreeg na het zedendelict te maken met de politie. Maar omdat het bewijsmateriaal in een doos lag te verstoffen, nam de politie niet per se de misdaad mee die zo’n rapekit bevatte.
  • Serieverkrachters hanteerden vaker dezelfde werkwijze – altijd verkrachten in een auto, bijvoorbeeld.
  • Ze pakten vaker vrouwen die niet aan hen verwant waren
  • Ze gebruikten vaker geweld van het type een slachtoffer kidnappen of ernstig bedreigen, vaak met een pistool

De eenmalige daders

  • kwamen minder vaak in aanraking met de politie. Ongeveer de helft kreeg voor of na het vergeten zedendelict te maken met de politie.
  • Ze pakten vaker een bij hen bekende vrouw uit hun eigen omgeving
  • Ze sloegen en schopten hun slachtoffers vaker dan de serieverkrachters deden
  • Ze namen ze vaker deel aan groepsverkrachtingen dan de serieverkrachters
  • Ze molesteerden een vrouw vaker in hun eigen woning of in de woning van het slachtoffer

Sommige staten lossen het probleem van de vergeten bewijsmaterialen op door het in de prullenbak te gooien. Elders doet de Amerikaanse overheid eindelijk meer moeite om vergeten rapekits te onderzoeken. Met name het DNA materiaal zorgt inmiddels voor steeds meer arrestaties van mannen die dachten dat ze vrijuit waren gegaan. De politie arresteerde onder andere

Naast arrestaties helpt dit soort analyse de politie bij de opsporing. Amerikaanse agenten moeten hun onderzoek naar verkrachtingszaken anders benaderen. Omdat serieverkrachters vaker voorkomen en meer slachtoffers maken dan gedacht, moet de politie veel alerter zijn op verbanden in andere zedendelicten. Of, bij het eerste DNA-spoor, veel alerter blijven en kijken of volgende zedendelicten hetzelfde dader-DNA opleveren. Zo kom je de serieverkrachters eerder op het spoor.

Trollen hebben het gemunt op vrouwen en ‘afwijkende’ mannen

Blanke mannen komen het vaakst aan bod op de site van de Engelse krant The Guardian. Kijk je echter naar veelal anonieme commentaren op de stukken, dan ontstaat een opvallende verschuiving. De top tien van degenen die een bijdrage leverden aan de site die het minst werd lastiggevallen, bestaat volledig uit mannen. De top tien van mensen die het meest werden lastig gevallen, bestaat vooral uit 8 vrouwen en twee ‘zwarte’ mannen. Dat blijkt uit een analyse van circa 70 miljoen commentaren, die op de website van de krant verschenen sinds 2006.

Feminist-cartoons__sneeuwitje

Zoals zo vaak biedt zo’n berg gegevens, over een langere periode in kaart gebracht, bewijs van onbewuste vooroordelen en patronen. Eerder volgden onderzoekers bijvoorbeeld een aantal jaren de loopbanen van 20.000  medewerkers van een groot Canadees bedrijf. Uit die analyse bleek dat blanke mannen het soepelste doorstroomden naar de top. Vrouwen bleven hardnekkig vastkleven aan een plakkerige vloer.

Bij The Guardian kwamen blanke mannen ook terecht in een warm bad. Ze krijgen minder kritiek, en de kritiek gaat vaker over de inhoud. Vrouwen, veelal vrouwen met een gekleurde huid, en mannen met een gekleurde huid, konden het vaakst rekenen op seksueel agressieve reacties en doodsbedreigingen. Dit terwijl ze de minste artikelen schreven. Binnen die scheve situatie werden een paar andere interessante trends zichtbaar in het Guardian-onderzoek:

  • Onderwerpen zoals feminisme en verkrachting wekten de meeste haat op. Een mooie illustratie van de wet van Lewis: alle commentaren die volgen op een artikel omtrent feminisme rechtvaardigen het feminisme
  • Hoe ”mannelijker” het genre, zoals Sport of Technologie, hoe agressiever de reacties op artikelen van vrouwen
  • Het jaar 2010 leverde een scheidslijn op. Sinds dat jaar leveren artikelen van vrouwen altijd meer reacties op die de redactie moet blokkeren, omdat de inzenders de regels voor commentaren overtreden, dan artikelen van mannen. Ongeacht genre of thema

In een commentaar op de onderzoeksresultaten stelt feministe Jessica Valenti, eerste plek in de top tien van meest beledigde Guardian-auteurs, dat mensen digitale haat serieus moeten nemen:

while misspelled threats or entreaties for me to get back in the kitchen are certainly easy to mock, the disdain with which they’re employed is not very funny. For all the progress women have made, there’s always an online comment section or forum somewhere to remind us that, when given anonymity and a keyboard, some men will use the opportunity to harass and threaten.

Valenti classificeert dit type haat als intimidatie op het werk, die niet stopt als het werk gedaan is. Internet raast 24 uur per dag door, en de bedreigingen met seksueel geweld kunnen op ieder moment in je inbox rollen. Andere online journalisten, bloggers en feministen merken daarnaast dat online gebeurtenissen razendsnel doorwerken in het ”echte” leven. Wil een werkgever je aannemen, als je op internet zwartgemaakt wordt als een slet en een hoer? Kun je nog rustig een studie volgen, als je merkt dat de mensen die verkrachtingfantasieën over je publiceren, bij jou in de klas zitten? Dat soort dingen.

Onderzoeken zoals de Guardian die uitvoerde, zijn zeer waardevol. Kennis is immers macht… De feiten helpen zodoende mensen, tot nu toe vooral vrouwen, die proberen de online haat in te dammen of te voorkomen. Games-producente Zoë Quinn richtte bijvoorbeeld Crash Override op, om vrouwen die het doelwit van haat werden, te ondersteunen. Wetenschapster Michelle Ferrier wil hetzelfde bereiken met haar platform Troll Busters.

Vrouwen zijn mensen. We kunnen echt wel tegen een stootje. Maar bedreigingen en op de persoon gerichte seksuele agressie gaan veel en veel te ver.

BONUS – voor meer onderzoeken naar vrouwen en online haat: Dit onderzoek, waaruit blijkt dat anonieme trollen het vooral voorzien hebben op jonge vrouwelijke internetgebruikers. Of deze studie, over haat op Twitter. Een ander onderzoek analyseerde de situatie van vrouwen in India. Ook in dit land krijgen vrouwen veel meer online haat te verduren dan mannen. En leve John Oliver, die in een video online trollen perfect fileert.

 

Nieuwsronde: de louter positieve editie

Pasen! Dat viert dit weblog met een editie van de nieuwsronde vol positieve berichten. Successen, eervolle prijzen, mijlpalen, in deze aflevering louter goede ontwikkelingen op het gebied van vrouwenemancipatie.

Auto's onveiliger voor vrouwenVooruitgang!

  • De Amerikaanse tak van Amazon betaalt mannen en vrouwen evenveel. De onderneming heeft de hardnekkige loonkloof, die zoveel vrouwen op achterstand zet, nagenoeg weten uit te bannen. Gelijk loon voor gelijk werk? Het kan! Bovendien krijgen medewerkers sinds kort twintig weken betaald ouderschapsverlof. Da’s in de V.S. zeer uitzonderlijk. Kortom, hulde.
  • Nederland valt sinds 1 maart 2016 onder het zogenaamde Verdrag van Istanbul. Dit verdrag dwingt ondertekenaars om geweld tegen vrouwen actief te bestrijden en tegen te gaan (preventie). In Nederland heeft 45% van alle vrouwen ouder dan 15 jaar ooit te maken gehad met lichamelijk en/of seksueel geweld, meldt het College voor de Rechten van de Mens. ”Het Verdrag geeft een nieuwe impuls aan de aanpak van dit maatschappelijke probleem,” hoopt deze instantie. Hard nodig, want naast allerlei andere factoren die vrouwen tegen houden, scoort huiselijk geweld ook hoog.
  • De beroemde Michelin gids krijgt een nieuw, bijzonder zusje: een gids over alle vrouwelijke topkoks. De editie zoomt in op 74 restaurants uit België en Luxemburg met één of meer vrouwelijke chefs. Onder hen Karen Keygnaert van restaurant A’Qi; Arabelle Meirlaen in Marchin; Lydia Glacé van restaurant Les Gourmands en Léa Linster, als eerste vrouw bekroond met een Bocuse d’Or.
  • Eindelijk gerechtigheid. Voor het eerst kwalificeert het internationale Strafhof in Den Haag seksueel geweld als oorlogsmisdaad. De drie rechters deden hun uitspraak in een zaak tegen Jean-Pierre Bemba Gombo. Als rebellenleider was hij in de Congo betrokken bij massale verkrachtingen van vrouwen.
  • Psycholoog Marleen Rijkeboer won de Docentenprijs 2015-2016 van de Universiteit Utrecht. Het was voor het eerst in zeven jaar dat een vrouw een kans maakte. Het onafhankelijk nieuwsblad van de universiteit, DUB, signaleerde dat studieverenigingen opvallend vaak alleen mannen voordroegen voor de eretitel. Zeventien nominaties in totaal, zonder dat daar een vrouw bijzat? Statistisch bijzonder onwaarschijnlijk… Wel fijn dat de eerste keer in al die jaren dat een vereniging een vrouw voordraagt, zij ook meteen wint.
  • Films met vrouwen in de hoofdrol of in belangrijke bijrollen deden het goed in de bioscopen. 10 Cloverfield Lane harkte 25,2 miljoen dollar binnen in de eerste weken. Dat mensen Batman vs Superman willen zien, komt voornamelijk door het personage Wonder Woman. The Witch geldt niet alleen als de beste horrorfilm die het jaar 2016 tot nu toe bracht, maar het verhaal is ook nog eens bijzonder feministisch.
  • Filmgerelateerd ander nieuws: De Canadese filmcommissie verdeelt het beschikbare budget 50-50 onder tussen mannelijke en vrouwelijke regisseurs. Het fonds wil daarmee de gelijkwaardigheid tussen de seksen bevorderen, en vrouwen de kans geven hun eigen verhalen te vertellen. Hulde!
  • De Nederlandse regering steekt 12 miljoen euro in onderzoek naar de gezondheid van vrouwen. De resultaten van de studie moeten de zorg verbeteren. Nu sterven onnodig veel vrouwen omdat artsen bijvoorbeeld de symptomen van een hartaanval niet goed herkennen, en vrouwen naar huis sturen omdat hun klachten tussen de oren zitten.
  • Weg met de jaren vijftig rolpatronen! Speelgoedfabrikant Lego introduceert een set met een vaderpoppetje met fles en een werkende moeder. Winkelketen Target gebruikte een mannelijk model om hun XXL-kleding te showen. De gelukkige, Zach Miko, kreeg prompt een contract bij IMG Models. Grote kans dat er binnenkort voor het eerst een plus-size mannelijk model op de catwalk paradeert. En Femke van Odijk schrijft voetbalgeschiedenis in Nederland. Ze is de eerste vrouw die een mannenelftal gaat trainen.
  • Feminist Frequency, bekend van video-analyses over rolpatronen, stereotypering van vrouwen in computerspelletjes en andere feministische onderwerpen, begon een crowdfunding actie voor een nieuwe serie. Deze keer over vrouwen die in het verleden hun eigen koers voeren en naam maakten. De actie leverde binnen de kortste keren ruim 73.000 dollar op. Ordinary Women, here we come….

Fijne Paasdagen,

groetjes

Ingrid

Mannen komen weg met seksueel geweld

Wij als samenleving maken het vrouwen moeilijk om te geloven in de rechtsstaat. Want wat merken vrouwen? Dat mannen hen kunnen aanranden en verkrachten, en daarna straffeloos wegkomen met hun daden. Dit onrecht dreigt in het geval van de aanranders en verkrachters die actief waren in Keulen, Hamburg en andere Duitse steden. En werd deze week weer eens realiteit in België, waar een 21-jarige man uit Zwijdrecht vrijuit ging na zijn verkrachting van een 17-jarig meisje.

vrouwen Keulen protest

Volgens de Belgische rechter waren een afgedwongen orale bevrediging en penetratie geen verkrachting.  De beklaagde gaf toe dat hij seks had gehad met het meisje, maar kon zich volgens het relaas in de Belgische krant De Morgen niet alles meer in detail herinneren omdat hij dronken was. Hij wist wél zeker dat hij haar niet gedwongen had. Ze had volgens hem ook nooit gezegd dat hij moest stoppen.

In een situatie waarbij het ’t woord van de een tegen dat van de ander was, koos de rechter voor ‘onvoldoende bewijs’. Dat betekent dat volgens de rechter niet wettelijk overtuigend bewezen kon worden dat de Zwijdrechtenaar iets misdadigs had gedaan. Hoe juridisch juist dit vonnis ook moge zijn in dit geval, het betekent dat het verhaal van de jongeman de facto voorrang kreeg boven de ervaringen van de vrouw. Voor haar was er dit aan de hand:

Het meisje deed op 19 juli 2015 aangifte van verkrachting. Ze vertelde dat ze die nacht met vriendinnen was uitgegaan in Antwerpen en dat ze daar de beklaagde had leren kennen. Ze voelde zich gecharmeerd door hem en genoot van zijn aandacht. Toen ze op weg waren naar een café, vroeg hij haar om hem te vergezellen. Hij kuste haar op de Scheldekaaien, wat ze niet erg vond. Toen hij haar broek opende en haar begon te betasten, vroeg ze hem te stoppen, maar hij wilde niet luisteren. Hij verplichtte haar om hem oraal te bevredigen. Ze voelde zich geïntimideerd en durfde niet te weigeren. Daarna moest ze op haar handen en knieën plaatsnemen en verkrachtte hij haar. De twintiger vertrok na een telefoontje van zijn vrienden en liet het meisje halfnaakt achter in de regen.

Half naakt achter gelaten worden in de regen, nadat een man al je pogingen om grenzen te stellen negeerde en je dwong tot seksuele handelingen. En daarna horen dat de dader vrijuit gaat wegens gebrek aan bewijs. Bitter, heel bitter.

Zesde Clan opent blog-serie over tweede golf

Van Dolle mina naar Twitterfeminist. Onder die noemer verkent kenniscentrum Atria wat  de thema’s van de tweede feministische golf vandaag de dag voor ons betekenen. Atria digitaliseert werken uit die tijd en nodigde bloggers uit om in een serie artikelen nader in te gaan op diverse onderwerpen. Ik kreeg de eer deze serie blogs te openen met een helaas nog steeds akelig actueel onderwerp: seksueel geweld.

things that cause rape

 

Atria presenteert het digitaliseringsproject van werken uit de tweede feministische golf op 8 maart 2016 in de Tolhuistuin in Amsterdam. Op die manier blijven deze pamfletten, analyses, studies en polemieken bereikbaar voor een breed publiek. Dat is belangrijk, want veel onderwerpen die feministen aan de orde stelden in de jaren zeventig en tachtig zijn nu nog steeds relevant. Als vrouw krijgen we nog steeds minder salaris dan mannen. Ook seksueel geweld komt helaas nog steeds veel te vaak voor.

In mijn openingsartikel voor de serie, gepubliceerd op de website van Atria, maar ook door tijdschrift Lover, reflecteer ik op een boek van Jeanne Doomen. Deze journaliste en feministe publiceerde in 1976 het boek ”Verkrachting: ervaringen, vooroordelen, achtergronden”. Wat mij vooral trof was de dynamiek. Als vrouwen te maken krijgen met aanranding en verkrachting, kijken we als samenleving nog steeds naar de vrouw. Wat deed ze, wat droeg ze, dronk ze alcohol, zei ze wel duidelijk genoeg ‘nee’, gaf ze aanleiding voor de agressie. Vertelt ze eigenlijk wel de waarheid? Hmmm, nee, ze liegt vast en zeker. Waar zijn de bewijzen?

Over de dader zwijgen we opvallend oorverdovend. Dat is meestal een man. Alleen dat feit benoemen, is echter al een omstreden daad. Kloppen de onderzoeken wel? Mannen bedoelen het echt niet kwaad. De meeste mannen doen niets verkeerds. Denk aan de reputatie van de man, zeker bij valse beschuldigingen. Mannen zijn nou eenmaal mannen. Als hij al de fout in ging, was het vast omdat zij iets verkeerds deed. Wat deed ze, wat droeg ze, dronk ze alcohol, zei ze wel duidelijk genoeg ‘nee’, gaf ze aanleiding voor de agressie. Vertelt ze eigenlijk wel de waarheid? Hmmm, nee, ze liegt vast en zeker. Waar zijn de bewijzen? De cirkel is rond: de man verdwijnt uit beeld en de argwanende schijnwerpers zijn weer gericht op de vrouw.

Die dynamiek doorbreken ligt moeilijk. Feministen kampen met vooroordelen als zouden zij mannen haten/demoniseren/over één kam scheren. Of vooroordelen als zouden feministen naïef iedere vrouw geloven die iets roept, en haar steunen in slap jankerig slachtofferschap. Eer je die vooroordelen ontmanteld hebt is de interviewtijd voorbij,  het televisieprogramma afgelopen, de soundbite afgekeurd (want: te lang, te complex). En heb je nog steeds de stilte over de sekse van de daders niet doorbroken.

Nog steeds een akelig relevant thema dus, seksueel geweld. Enfin. Meepraten? Kom dan 8 maart naar Amsterdam. ‘k Zie je daar!

Keulen biedt inzicht in vastgeroeste patronen

De massale berovingen-met aanranding in Keulen maken nog steeds veel los. Ik schreef er op dit weblog niet zoveel over. (Alleen een oproep om vooral wél Carnaval te vieren.) Dit omdat ik met dit blog de actualiteit niet in mijn eentje over wil doen. Ik concentreer me liever op moeilijker bereikbaar nieuws, of op achtergronden bij het nieuws. Keulen maakt echter zoveel los dat er interessante patronen aan het licht komen.

vrouwen Keulen protest

Als je de verschillende nieuwsberichten en opiniestukken bekijkt, zie je patronen opduiken die veelvuldig zichtbaar worden, zodra er iets speelt rondom vrouwen. Met als bonus beladen onderwerpen zoals seksualiteit en agressie:

Deze verhalen dienen allerlei handige doelen. Ze komen goed van pas 1. om de onveilige situatie van vrouwen en seksisme in de samenleving te verdonkeremanen, 2. te vergeten dat de ‘eigen’  mannen net zo goed ongevraagd en ongewenst met hun tengels aan vrouwen zitten (meestal is de dader iemand die de vrouw kent. Een buurman, een collega op het werk, een vriend of ex-vriend, een familielid) en 3. om feministen terug in hun hok te slaan.

Verschillende mensen zetten zich in om die andere kant van het verhaal onder de aandacht te houden. Waar waren de huidige verontwaardiging en bereidheid tot actie de afgelopen decennia, vraagt Amelie Mangelschots van initiatief #wijoverdrijvenniet zich af:

 Elke miserabele zeikerd die mij ooit zei dat vrouwen misschien ook niet alleen op straat moeten wandelen en misschien moeten nadenken voor ze uitdagend gekleed op straat gaan, heb ik evenzeer horen roepen dat moslimmannen moeten leren dat dit een vrij land is en ‘onze’ vrouwen mogen doen en laten wat ze willen en ze hen daarvoor niet mogen lastig vallen. Gij, gij blanke, Vlaamse hypocriet.

En hallo, al eeuwen protesteren vrouwen tegen seksuele agressie. Ze werden en worden weggehoond. ”Seksueel geweld is geen probleem, wat zeur je, overgevoelige hysterische mannenhater, vrouwen in Afrika, die hebben het pas slecht”. Iedere feminist kent dat rijtje drogredenen van buiten. Maar nu seksuele agressie van bepaalde mannen past in een racistisch verhaal is het opeens het belangrijkste thema van de eeuw? Getverdemme… Feministen ijveren er nu opnieuw voor, om bij het onderwerp te blijven: structureel seksueel geweld tegen vrouwen, veelal gepleegd door mannen die ongestraft blijven.

Hartverwarmend in dit verband: mannen gingen in Nederland de straat op en protesteerden in Amsterdam, in minirok, tegen seksuele agressie tegen vrouwen. Ze wilden daarmee duidelijk maken dat het niet aangaat om vrouwen verantwoordelijk te stellen voor hun eigen seksuele geweld (de beroemde ‘wat had je aan’ verwijten enz.). Je moet als man gewoon met je handen van vrouwen afblijven, punt.

Ook jij kunt wat doen: teken de petitie om straatintimidatie in Nederland strafbaar te stellen. De politie kan nu pas ingrijpen als naroepen uitloopt op situaties die wél strafbaar zijn, zoals aanranding. Maar dan ben je rijkelijk te laat…De teller staat inmiddels op ruim 24.000 handtekeningen. Nog 16.000 erbij en dan kunnen de initiatiefnemers naar de Tweede Kamer om in ieder geval een boete mogelijk te maken. Komt er misschien toch nog iets goeds uit Keulen voort.

Seksueel geweld: mannen krijgen het door

Hashtag #zeghet levert nog dagelijks schrijnende ervaringsverhalen op van vrouwen die te maken kregen met seksuele intimidatie en geweld. Bij de reacties staan veel twitterberichten van mannen die zich op hun pik getrapt voelen. Ook mannen die zich verbazen over de hoeveelheid ellende die vrouwen melden. Is het echt zo erg? Ja, het is echt zo erg. En steeds meer mannen krijgen dat door.

Mannen leven in een andere wereld dan vrouwen (*kuch* male privilege *kuch*). Ze lopen minder risico op straatintimidatie, ongewenste intimiteiten, aanranding en verkrachting. Dat maakt het moeilijker om je in te leven in de situatie van een ander:

Veel mannen lieten op Twitter weten dat ze schrokken van de omvang van het probleem, van de verhalen die ze plotseling van naasten hoorden. 

Schrik, ”plotseling” iets horen, dat zijn termen die passen bij fenomenen zoals ‘de schellen vallen van je ogen’, er vallen kwartjes, er gaat mensen een lampje op. Da’s top. Want mannen zijn mensen met gevoel en verstand. Waarom zouden zij niet in staat zijn te snappen dat vrouwen in rotposities terecht kunnen komen?

Neem Sam Gerrits. Die signaleert vanuit zijn eigen werkervaringen en contacten met cliënten dat seksuele intimidatie en verkrachting diepe sporen nalaten in de psyche van meisjes en vrouwen. Hij juicht #zeghet toe, omdat de actie zorgt voor bewustwording. De berichten doorbreken het stilzwijgen rondom seksueel geweld. Dat draagt bij tot begrip:

Ik denk niet dat ik de enige man ben die onder de indruk was van de #zeghet verhalen op Twitter. […] En dan heb ik het nog niet eens over de mannen die gisteren door #zeghet dingen spontaan zijn gaan snappen. Vriendjes die ineens door hebben waarom hun meisje zo overspannen reageert op bepaalde grappen, mannen die voor het eerst horen waarom hun vrouw nooit naar die en die kroeg wil.

#Zeghet hielp ook Peter Kwint om te beseffen dat hij echt in een andere wereld leeft dan vrouwen.   Dat vrouwen meer dan mannen in aanraking komen met intimidatie, aanranding en verkrachting kon hij ”met een beetje empathie nog wel raden”. Maar dat het zo vaak voorkomt, en zo veel, en ook bij vrouwen die hij kent en van wie hij nooit eerder iets hoorde, dát raakte hem. Hij noemt zichzelf nu bewuster dan voorheen.

Met hun artikelen dragen deze mannen bij aan meer bewustwording. Hard nodig, want bij seksueel geweld helpt het niet om vrouwen te adviseren hun gedrag, kledingkeuze en bewegingsvrijheid aan te passen. Sterker nog, dit kan leiden tot impliciete verwijten aan vrouwen, of zelfs beschuldigingen van het type ‘had je maar’. Ook geeft het geen pas om aan te zetten met dooddoeners van het type ‘mannen zijn nou eenmaal mannen’. In het filmpje: ‘beren zijn nou eenmaal beren’. Ja, en? Moeten we dan stil blijven zitten en de andere kant opkijken, want tsja, boys will be boys?

Seksuele intimidatie en geweld gaan ons allemaal aan. Mannen maken net zo goed deel uit van sociale mores die seksueel geweld in de taboesfeer houden en vrouwen er de schuld van geven. Daarom vind ik het zo fijn om de berichten van mannen als Kwint en Gerrits te lezen. Het is een eerste stap. Wie weet gaan ze hun maten voortaan aanspreken op seksistisch gedrag. Wie weet roepen ze vaker dan voorheen mensen tot de orde die de ervaringen van vrouwen wegwuiven.

Het hoeft helemaal niet groots en meeslepends te zijn. Veranderingen beginnen bij jezelf, met kleine handelingen, een opmerking hier, een steuntje in de rug daar. Met een beetje geluk breiden dit soort goede voorbeelden zich uit tot alle lagen van de bevolking. Wie weet kunnen wij vrouwen dan ongestoord over straat lopen. Rustig ons werk doen, zonder bang te zijn voor betastingen en ongewenste seksuele aandacht. Gerust een date regelen met een leuke man, zonder vrees voor aanranding of verkrachting. Wat zou dat heerlijk zijn.

UPDATE: nog een man die wakker schrok. James Worthy las de berichten op #zeghet, en begon zichzelf het een en ander af te vragen:

Dat hele #zeghet gebeuren op Twitter heeft mij enorm aan het denken gezet over mezelf en of ik weleens grensoverschrijdend bezig ben geweest. Ik belde een ex op en vroeg aan haar of haar grenzen nog intact waren toen ze mij dumpte. Het bleef lang stil, totdat ze begon te praten. “Het leek soms net of de lattenbodem iedere avond stuk moest. Als ik mijn kleren uittrok, verdwaalde je vrijwel direct in een soort mist die schizofreen maakte.” Ik belde nog een ex, en nog een ex en toen belde ik mijn vrouw. En allemaal hadden ze het over die mistbanken.

Het brengt hem tot een nieuwe definitie van mannelijkheid als het gaat om relaties met vrouwen. Heel goed.

Nederland mengt zich in debat over geweld

Het begon allemaal met Anke Laterveer. Die wilde aangifte doen van aanranding en poging tot verkrachting, maar kwam bij de politie voor een dichte deur te staan. Ze vertelde op de nationale televisie over haar ervaring en riep mensen op om via de hashtag #zeghet eigen ervaringen met seksuele intimidatie en geweld te melden. Daarop brak de virtuele hel los.

Gelderse vrouwen, mannen, Randstedelingen, iedereen sloeg aan het twitteren. De hashtag #zeghet belandde al snel in de twitter-lijst van trending topics en bereikte in een paar dagen het 11.000ste bericht. Mensen doorbraken zodoende massaal het taboe op seksueel geweld. Ze zwijgen niet langer en vragen aandacht voor de beroerde situatie in Nederland.

Da’s hard nodig. Laterveen kreeg, net als veel andere vrouwen, te horen dat echt niet alle mannen aanranders of verkrachters zijn. Ook valt op dat een deel van de Nederlanders allergisch reageerde op haar #zeghet campagne. Wat voor zin heeft zoiets nou? Een greep uit de andere, door journalisten gesignaleerde volautomatische tegenreacties:

Er waren ook vrouwen die meldden dat ze niet konden aanzien hoe andere vrouwen zich massaal in een slachtofferrol wurmden. […]Vreemd: in mijn ogen lieten alle bekentenissen zien dat deze ‘slachtoffers’ over hun eigen angst en schaamte heen stapten om voor eens en altijd het heft in eigen hand te nemen. Dat is wat ‘bespreekbaar maken’ betekent. Tot slot las ik ergens dat het leek of vrouwen onder de hashtag #zeghet een competitie deden wie de meeste lustgevoelens opwekt bij het andere geslacht. Alsof het feit dat een man zich niet kan bedwingen wanneer hij jou ziet iets zegt over of je mooi bent of niet. Misbruik heeft niet met uiterlijk te maken, maar met macht.

Dit defaitisme, het etiket ‘slachtoffer’ opgeplakt krijgen zodra je vertelt wat je overkwam, het verontschuldigen van mannen die zich nou eenmaal niet kunnen bedwingen of die gewoon een compliment wilden maken, het zijn allemaal elementen van een verkrachtingscultuur die ook Nederland in z’n greep houdt. Slachtoffers krijgen tot op de dag van vandaag eerder te horen ‘aangerand, jij? Daar ben je te lelijk voor‘, dan dat ze ondersteuning, begrip en een goed politie onderzoek krijgen.

#Zeghet maakt het mogelijk voor Nederlanders om opnieuw te kijken naar de aloude tweedeling, die feministen in de V.S. samenvatten onder de noemers #notallmen versus #yesallwomen. Nee, lang niet alle mannen vergrijpen zich aan vrouwen en af en toe een man. Maar alle vrouwen leven met de onderhuidse vrees dat situaties uit de hand lopen. Dat op straat heee psssst schatje binnen de kortste keren uitloopt op ‘vuile slet ik pak je’. Dat een date met een leuke man ontaardt in aanranding en poging tot verkrachting. Dat je als vrouw gepakt wordt.

Laterveens verhaal, de massale weerklank op Twitter en de publiciteit in landelijke media hebben wel degelijk zin. Het leidt tot bewustwording en tot meer begrip voor de situatie waarin vrouwen terecht kunnen komen. #Zeghet heeft inmiddels zelfs geleid tot kamervragen van een SP-parlementarier.  Hoe reageert de politie als een vrouw seksueel geweld meldt. Of het waar is dat het soms een week duurt, voordat een slachtoffer iets hoort van de zedenpolitie. Wat de wachttijd is voor het maken van een afspraak. En wat doet het OM precies?

Goede vragen. En nogmaals, heeeeel goed dat deze discussie ook in Nederland begint.

Lady Gaga stelt seksueel geweld aan de kaak

Lady Gaga domineert op dit moment de media vanwege een nieuw lied over seksueel geweld. In Til it Happens to You’, ”totdat het jou overkomt”, maakt ze een krachtig statement. Het lied maakt deel uit van een documentaire, The Hunting Ground, over verkrachting op Amerikaanse studentencampussen. Onder andere de New York Times prijst deze documentaire de hemel in.

Dat de Amerikaanse documentaire de situatie onder studenten aan de kaak stelt is niet zo vreemd. Naar schatting één op de vijf studentes krijgt tijdens haar opleiding te maken met seksueel geweld van medestudenten. Vervolgens doen universiteiten vooral hun best het eigen imago te beschermen. Daders worden met alle egards behandeld, terwijl hun slachtoffers in de kou staan.

Het verzet daartegen wordt steeds krachtiger. Degenen die nee zeggen tegen seksueel geweld krijgen nu een steuntje in de rug van de documentaire en het lied. Die producties stellen seksueel geweld niet alleen aan de kaak, maar zorgen ook voor discussies over de daders. Waarom doen zij wat ze doen? En wat doen ‘wij als groep’ als zo’n dader een slachtoffer maakt? Kan het ook anders?

Over die onderwerpen is het een en ander bekend, omdat onderzoekers gelukkig steeds vaker aandacht besteden aan deze kwestie. Schokkend veel meisjes en vrouwen maken seksueel geweld mee. Verkrachters zijn meestal mannen. Jonge meisjes zijn extra kwetsbaar, evenals meisjes met een handicap. Vooral blindheid komt goed uit, want dan kan een slachtoffer de dader moeilijker identificeren. En een geestelijke handicap, want dan kun je verhalen afdoen met stellingen als ‘ze verzint maar wat’.

Daders noemen als motieven voor verkrachting verder verveling, de overtuiging dat ze het recht hebben om een vrouw te nemen wanneer ze willen, én het feit dat ze waarschijnlijk ongestraft weg kunnen komen met hun daad. Dit laatste zien ze goed. Als samenleving tonen we ons buitengewoon tolerant jegens mannen die vrouwen bepotelen.

Meisjes en vrouwen die een probleem maken van handtastelijkheden liegen, overdrijven, zeuren, willen wraak nemen, zijn uit op geld of aandacht, of hadden het op andere manieren aan zichzelf te danken dat hij zich niet in kon houden. Deze dubbele moraal vatten feministen samen onder de noemer ‘verkrachtingscultuur’, en die hebben we ook in Nederland.

Zolang mensen een veroordeling voor dat gedrag overdreven vinden, zijn liederen zoals die van Lady Gaga hard nodig:

“After watching The Hunting Ground, I was inspired by the survivors who had the courage to tell their stories,” said Warren. “This song, with its message of hope and empowerment, is my heartfelt tribute to them…

Kate Harding noemt beestje bij z’n naam in boek over verkrachting

Kate Harding schreef een boek over de verkrachtingscultuur in de V.S. Tijdschrift Salon publiceerde een stukje, zodat je een indruk krijgt van de inhoud. Gezien de situatie in Nederland, zou ik zeggen: a. lees Asking For It – the alarming rise of rape culture en b: volg de conclusies van wetenschappelijk onderzoek. De resultaten wijzen uit dat alleen methodes die ingaan op de rol van mannen en jongens enige zoden aan de dijk zetten om het aantal verkrachtingen te verminderen.

Asking for it kreeg tot nu toe positieve recensies in kranten zoals de Los Angeles Times en Rolling Stone. Interviews gaven Harding bovendien de kans om in een paar zinnen te omschrijven wat een verkrachtingscultuur inhoudt:

The social license to operate means that a rapist in this culture looks at the incredibly small number of rapists who actually go to prison for rape, and looks at the way we respond to people who report rapes, and notes that he has a pretty good chance of getting away with it.

(Voor een uitgebreidere omschrijving van rape culture/verkrachtingscultuur: zie hier).

Dat is ook in Nederland het geval. Ook wij richten ons vooral op de zogenaamde vermeende slachtoffers van verkrachting die beweren dat een vent iets naars deed, maar hallo zeg, daar was je als vrouw toch zelf ook bij, ze zal wel liegen. Zei je wel duidelijk genoeg nee, wat had je aan, hoeveel drank had je op, wil je niet stiekem wraak nemen om een arme jongen die nietsvermoedend dacht dat je zijn vriendinnetje wilde zijn, nou, nou?!? Bonuspunten als het gaat om een beroemde en/of rijke man, want dan kun je ook nog verdenking zaaien: ze is uit op zijn geld etc.

De media voeden dit soort verhalen gretig, zodat boodschappen elkaar versterken:

in de media werd het kamermeisje beschreven als een ‘pathologische leugenaar’; niet zijn twijfelachtige doopceel maarhaar mistige privé-leven kreeg voorrang in de beeldvorming.

Komt het ondanks dit ongeloof en wantrouwen in circa tien procent van de gevallen toch tot een aangifte en een onderzoek, dan kunnen de mannelijke daders alsnog de dans ontspringen. Het percentage veroordelingen ligt zeer laag. België: circa 4% van de daders krijgt uiteindelijk straf. Engeland: circa 6%. Nederlandse percentages zijn moeilijk te vinden. Ik kwam niet verder dan een bericht waarbij mensen zelf aan het rekenen sloegen en uitkwamen op circa 8% veroordelingen.

Dit betekent dat daders ook hier redelijk probleemloos vrouwen kunnen verkrachten. Wil je daar iets over zeggen, dan constateer ik in Nederland, Kate Harding in de V.S. en feministen in het algemeen wereldwijd, dat je op een sterke weerstand stuit. Wie het over de mannelijke daders wil hebben haat mannen! Je stigmatiseert een hele bevolkingsgroep! Niet Alle Mannen!!!! Terwijl de percentages aan duidelijkheid niets te wensen overlaten: verkrachters hebben in 98% van de gevallen de mannelijke sekse.

Als je dat feit niet wil benoemen, hoe wil je dan het aantal verkrachtingen verminderen? Die vraag stelt Kate Harding in haar nieuwe boek, om vervolgens te wijzen naar oplossingen die bewezen effect hadden en hebben. Zelf weet ik onder andere van de ‘Wees niet díe vent’ campagne in de stad Vancouver, waarna het aantal gerapporteerde verkrachtingen daalde met tien procent.

Ook Schotland hield een campagne gericht op mannen. Daarbij hielden de makers rekening met het feit dat mannen allerlei slachtoffers maken, ook andere mannen:

Harding is niet de enige die zegt dat preventie van verkrachting begint met het aanspreken van mannen. Steeds meer onderzoeken wijzen uit dat het werkt, en vrouwen zeggen steeds vaker hardop dat preventie zich vaker moet richten op jongens en mannen:

I don’t want anybody to be telling women anything. I don’t want men to be telling me what to wear and how to act, not to drink. And I don’t, honestly, want you to tell me that I needed a gun in order to prevent my rape. … I think we should be telling men not to rape women and start the conversation there with prevention.”

Maar deze boodschap moet helaas nog steeds herhaald worden, omdat teveel mensen nog vastzitten in het idee dat vrouwen hun eigen verkrachting moeten voorkomen. Harding behandelt in haar boek de nieuwste gebeurtenissen, citeert onderzoeken, gaat in op de rol van populaire cultuur, zoals televisieseries en films, en weet dit grimmige onderwerp ook nog met humor te verlichten. Aanbevolen…

Onderdrukking maakt vrouwen psychisch ziek

Vrouwen zijn twee keer zo vaak depressief dan mannen, lijden vaker aan ernstige trauma’s en kampen vaker met angststoornissen. Wetenschappers beginnen dit soort feiten steeds vaker te combineren met negatieve leefomstandigheden en komen tot de conclusie dat seksisme vrouwen ziek maakt. Zojuist kwam een nieuwe statistiek aan het licht die dit inzicht bevestigt: mondiaal geldt zelfmoord als doodsoorzaak nummer 1 bij meiden tussen de 15 en 19 jaar.

Dat zelfmoord wereldwijd zo’n grote doodsoorzaak is bij jonge meiden, kwam bij toeval aan het licht. Dokter Suzanne Petroni, directeur Gender, population and development bij het Internationale Onderzoekscentrum voor Vrouwen, las in een rapport dat moedersterfte bij deze leeftijdsgroep gedaald was. Daarna volgde een kort bijzinnetje: het zelfmoordpercentage was juist gestegen. Deze doodsoorzaak staat sinds het jaar 2000 op de eerste plaats, en had moedersterfte naar de tweede plek op de lijst verdrongen.

Waarom beroven meiden zich zo vaak van het leven? Ze lijden aan logische wanhoop, concluderen wetenschappers. Want onderdrukking heeft (ook) psychologische gevolgen. En die onderdrukking begint ernstige vormen aan te nemen zodra meiden in de puberteit komen. Opeens mogen meisjes niet meer naar school, opeens moeten ze thuis blijven en met spoed trouwen, vaak met een man die ze niet zelf uitkozen.

Ook misstanden zoals seksueel geweld nemen enorm toe zodra meisjes in de puberteit komen. In Nederland heeft bijvoorbeeld 20% van de vrouwen en 4% van de mannen seksueel geweld meegemaakt voor het 16e levensjaar. Da’s een groot verschil. In andere landen krijgen meiden waarschijnlijk nog meer voor hun kiezen…

Pas met de komst van feministische geestelijke gezondheidszorg beginnen deskundigen meer inzicht te krijgen in de psychologische gevolgen van die negatieve levensomstandigheden. Zo gaf psychiater Nelleke Nicolai in een lezing uit 2007 de volgende link aan:

Een van de recent meest onderzochte factoren bij depressie momenteel is de combinatie van vernedering met machteloosheid: een machtig brouwsel, dat eerder nog dan verlieservaringen een depressie kan luxeren. Vernedering is niet aan sekse gebonden, maar de combinatie vernedering plus het onvermogen of de onmogelijkheid er iets aan te doen komt verhoudingsgewijs veel voor in het leven van vrouwen.

Waarna Nicolai situaties opsomt waar vrouwen vaak mee te maken hebben: seksueel geweld, fysiek geweld, mishandeling door de intieme partner, en andere vormen van systematische discriminatie. Vaak vanuit een situatie waarbij meisjes weinig waarde hebben volgens de samenleving, en vrouwen als tweederangs wezen gelden.

Het inzicht dat seksisme vrouwen ziek maakt krijgt op die manier steeds meer onderbouwing door harde cijfers. Feministen zoals Jessica Valenti hopen dan ook dat dit type onderzoek zorgt dat mensen seksisme serieuzer nemen:

There’s no vaccination we can get or drug we can take to lessen the impact that sexism has on women’s everyday lives. But perhaps recognizing just how sick it is making us – and that the damage it causes runs deep – we can start to convince others to take sexism (and the misogyny behind it) more seriously.

Actievoerders leggen decaan vuur aan de schenen

Willem Elias, decaan bij de Vrije Universiteit Brussel (VUB), dacht in de verkrachtingszaak rond politicus Steve Stevaert ongestoord het slachtoffer de schuld te kunnen geven. Alleen liep het deze keer radicaal anders. Mensen lopen massaal te hoop en de roep om zijn ontslag zwelt aan. Het is de nieuwste ophef in buurland België, waar vrouwen en mannen steeds duidelijker laten merken dat ze de onverschilligheid rondom seksueel geweld tegen vrouwen meer dan zat zijn.

Willem Elias schatte de tijdgeest verkeerd in.

Wat gebeurde er? Politicus Steve Stevaert pleegde zelfmoord nadat uitlekte dat justitie hem wilde vervolgen in verband met een beschuldiging van verkrachting. Aan de ene kant erg triest. Zelfmoord kent alleen verliezers. Opgemerkt zij echter dat de zaak een klassiek patroon volgde: eerst ontkende Stevaert, daarna gaf hij toe dat er seksueel contact plaats had gevonden. Tot slot beweerde hij in één moeite door dat de vrouw zelf wilde.

Justitie geloofde dat laatste niet. De kwestie dreigde uit te monden in een strafzaak. Stevaert wachtte dat niet af. Daarop deed Willem Elias de volgende uitspraak:

We zullen je missen, Steve. Je was een fijne man en bijzonder intelligent. De vrouwen… een zwakheid die we begrijpen. Aan de dame die deze beslissing op haar geweten heeft, toch graag dit: voor een verkrachting ga je onmiddellijk naar de politie, of desnoods de dag nadien. Niet drie jaar later.

Tsja, zou je zeggen. Een mening. Maar van wie? Van professor Willem Elias. Decaan van de faculteit Psychologie en Educatiewetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel. Tevens voorzitter van het Hoger Instituut voor Schone Kunsten. En voorzitter van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschap en Kunsten. Een man uit de intellectuele en culturele elite. Iemand met een grote maatschappelijke invloed.

Die gezaghebbende status maakt het problematisch dat Elias van ‘we’ spreekt. Met dat ‘we’ vereenzelvigt Elias zich met zij die vinden dat mannen hun vrijheid mogen hebben en  dat anderen daar niet zo moeilijk over moeten doen. Vrouwen bepotelen? Niets meer dan een zwakheid, iets wat mannen zoals Elias best begrijpen. Want vrouwen? Ach:

De decaan noemde “de vrouwen” een zwakheid, als een pint of een blik kaviaar, een voorwerp dat je in een onbewaakt moment overdadig gebruikt zonder op haar acht te slaan. Die uitspraak vervaagt ook de lijn tussen don Juanschap en seksuele agressie; de zedenklacht ging over het laatste.

Daarnaast versterkt Elias verkrachtingsmythes, waarbij wantrouwen jegens het slachtoffer centraal staat. Zo geldt ‘niet meteen aangifte doen’ in dat vrouwvijandige stelsel van overtuigingen als verdacht. Terwijl iedereen met een beetje kennis van psychologie weet dat vrouwen heel verschillend kunnen reageren op seksueel geweld, en soms pas na een tijd in staat zijn om in actie te komen. Sterker nog, hét probleem is dat zoveel meisjes en vrouwen zwijgen en nooit aangifte doen: negen op de tien blijft stil.

Daarbij schatten vrouwen correct in dat ruchtbaarheid geven aan seksueel geweld als een boemerang bij henzelf terug kan komen, in de vorm van verwijten, hoon, beschuldigingen en andere narigheid. Precies dat wat professor Elias met zijn verwijten en beschuldigingen aan het adres van de betrokken vrouw opnieuw bewijst. Erger nog: hij stelt haar direct verantwoordelijk voor de beslissing die Stevaert nam. Zij heeft volgens Elias zijn zelfmoord op haar geweten. Grof geschut.

Elias had wellicht niet door dat het klimaat begint te veranderen. Hij kwam met zijn vergoelijkende opmerkingen in een tijd waarin vrouwen steeds vaker aangeven dat ze de onverschilligheid en respectloosheid zat zijn. België zat nog midden in de #wijoverdrijvenniet campagne, bijvoorbeeld.

In dat strijdbare klimaat viel Elias’ reactie verkeerd. Zijn reactie op de kritiek op zijn bericht viel ook verkeerd. Na de ophef liet Elias via sociale media namelijk weten:

Steve was gewoon een zeer goede vriend, die in het water zien springen vind ik niet leuk. Meer moet men achter deze bekentenis onder vrienden niet zien. Wie daar niet kan mee leven moet zich maar ontvrienden.

Dit toondove standpunt gooide olie op het vuur. Zoals gezegd roepen mensen inmiddels door middel van open brieven en petities op tot het ontslag van Elias. Een video van Ashley Vandekerckhove, zelf overlever van verkrachting, ging prompt viraal. Ook zij eist maatregelen tegen Elias. Feministische weblogs roepen mensen op om de VUB te mailen, Facebook te gebruiken voor protestacties, en brieven te sturen.

Inmiddels heeft de Paul de Knop, rector van de VUB, laten weten de reactie van Elias volstrekt ongepast te vinden. Het Faceboekbericht van de decaan ”engageert de  universiteit niet en is geen uiting van ons gedachtegoed”, zei hij. Daarmee distantieert de universiteit zich van de uitlatingen van Elias. Of dat genoeg is om de protestacties wind uit de zeilen te nemen valt nog te bezien.

UPDATE: Elias blijkt in het verleden herhaaldelijk kwetsende uitspraken over vrouwen en slachtoffers van seksueel geweld te hebben gemaakt. Ook werd bekend dat de Vrije Universiteit de decaan officieel gaat berispen en een onderzoek naar hem instelt.

Politie wantrouwt verkrachte meisjes te snel

Zo, die kop in Metro loog er niet om. ”Politie denkt snel dat meisjes liegen”. Het blijkt te gaan om jeugdige slachtoffers van seksueel geweld. Volgens onderzoekers van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld (NRMSG) belemmert dit wantrouwen een effectieve aanpak. Schrijnend, want het grootste probleem is juist dat meisjes en vrouwen veel te lang zwijgen over verkrachting. PvdA kamerlid Marith Rebel heeft inmiddels vragen gesteld aan minister Opstelten.

De NRMSG-onderzoekers gebruiken de volgende, ietwat wollige wetenschappelijke taal vol nuances om hun punt te maken. Letterlijk concluderen ze over de situatie bij de politie:

Wanneer de kenmerken worden vergeleken met aangetoonde misvattingen blijkt dat een deel van de kenmerken overeenkomt met misvattingen die al in de literatuur zijn blootgelegd. Tevens hebben wij laten zien dat bepaalde te verwachten gevolgen van seksueel geweld de verklaring kunnen beïnvloeden. Het blijkt dat een aantal kenmerken wellicht ten onrechte wordt geïnterpreteerd als wijzend op mogelijke valsheid van de verklaring.

 

Wat hier vrij vertaald staat is dat de politie zich baseert op denkbeelden die al lang en breed onderuit zijn gehaald in gedegen onderzoek. Teveel agenten geloven in de mythe dat wachten met de gang naar de politie een bewijs van liegen zou zijn, of dat een arts seksueel geweld bijna altijd aan kan tonen. Nee dus.

Ook letten teveel agenten te scherp op tegenstrijdigheden of vaagheden in de verklaring(en) van jonge slachtoffers. Ze vermoeden dan te snel gelieg. Dat ‘ze liegt’-automatisme leidt tot pijnlijke situaties als de politie meisjes en vrouwen eerst weg stuurt, later wél effectief onderzoek doet, en opeens allerlei verkrachters op het spoor komt. Oeps!

Feministen en andere weldenkende mensen zal dit alles niks verbazen. Het systematische wantrouwen jegens meisjes en vrouwen vormt één van de vaste verschijnselen in landen met een zogenaamde verkrachtingscultuur. In zo’n cultuur krijgt ieder voorbeeld van liegende vrouwen volop aandacht, met een ondertoon van ‘zie je wel, de loeders!’. In zo’n cultuur tieren seksistische mythes welig.

Die stereotypen voeden vervolgens het wantrouwen van autoriteiten en zorgen ervoor dat de nadruk komt te liggen op verwijtbaar gedrag bij vrouwen en meisjes. Ze liegen, ze wilden wraak, zei ze wel duidelijk genoeg nee? Wat had ze aan? Wat deed ze eigenlijk op dat tijdstip en op die plek? Bonuspunten als hij rijk en beroemd is, en zij als kamermeisje werkt. Oh, en bij de weg: ze wilde het zelf! Ze ging volstrekt vrijwillig in een hotel naar bed met 80 mannen! Arme mannen trouwens. Die zijn nu opeens het doelwit van een onverantwoorde heksenjacht. Onrecht!!!!

Kortom, verkrachtingscultuur. De conclusies van de onderzoekers van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld maken zonneklaar dat Nederland er ook eentje heeft. Ze pleiten ervoor dat de politie andere richtlijnen gaat hanteren bij gesprekken met slachtoffers van seksueel geweld. Want:

Zolang in deze Aanwijzing veel nadruk blijft liggen op onjuiste aangiftes is het verlagen van de drempel tot het doen van aangifte nog ver buiten handbereik.

Demonstranten bedreigen journaliste met verkrachting

De politie gaat beelden van een pro-Palestijnse demonstratie in Den Haag onderzoeken, om te zien of daar strafbare feiten zijn gepleegd. Wat de berichtgeving tot nu toe niet vermeldt, is dat er duidelijk sprake was van seksisme. Een aantal demonstranten keerden zich tegen een verslaggeefster van Geen Stijl en bedreigden haar. Dat klopt. Maar waar bedreigden ze haar mee? Met verkrachting. En dat is iets waar mannen vrouwen mee dreigen, als er iets gebeurt wat ze niet leuk vinden.

Annabel Nanninga van GeenStijl woonde de demonstratie bij in verband met haar werk: verslag doen en nieuws over de gebeurtenis publiceren. Dat ging meteen mis, waarbij aanwezige mannen haar sekse tegen haar gebruikten. Dat we weten wat er gebeurde, komt omdat ze haar ervaringen zelf openbaar maakte:

Al meteen bij aankomst werd ik bedreigd en uitgescholden toen ik foto’s nam. “Hoer, loop door, vies wijf”, en: “We jatten je telefoon als je foto’s maakt.” Een politie-agente zag en hoorde het, en nam me apart. Of ik wel wist dat foto’s maken voor onrust zorgde? Ik vroeg haar of ze de bedreiging had gehoord, en of ze wel wist dat fotograferen op de openbare weg is toegestaan.

Het gebeurt slechts zelden dat mannen voor hoer worden uitgemaakt omdat ze hun werk doen. ‘Wijf’ is ook een scheldwoord met een seksistische toepassing. Een man is zelden ‘wijf’, een vrouw daarentegen krijgt dit regelmatig te horen. In combinatie met ‘hoer’ en vies’ weet je meteen met wat voor soort ‘wijf’ je van doen hebt.

Vanaf dat moment ging het van kwaad tot erger. De groep keerde zich tegen Nanninga:

In no time stonden er enige tientallen jongemannen om ons heen. “Ik breek bij je in en pis in je slaapkamer!” tierde het sujet. Iedereen schold en dreigde. ‘Kankerhoer, weg die foto. we achtervolgen je tot je huis, we pakken jou, kankerhoer, GeenStijl haat ik, het zijn racisten, kankerhoer’. […] …toen hoorde ik een paar keer, her en der in de menigte, niet luid gejoeld zoals de andere verwensingen maar zacht en laag; “Broek uit”“Trek haar broek uit” en “Trek haar kleren uit.”Goed. Weg hier. NU.

Nanninga zelf wilde met haar relaas vooral opkomen voor de persvrijheid en de officiële woordvoering tegenspreken:

Volgens een woordvoerder van Jozias van Aartsen, VVD-burgemeester van DenHaagIsistan, werden er ‘geen grenzen overschreden.’ Staat u mij toe sterk van mening te verschillen met de burgervader, op grond van mijn belevenissen ter plekke.

Tegelijkertijd deed ze echter ook nog iets anders. Haar ervaringen zijn een voorbeeld van de specifieke bedreigingen die vrouwen stelselmatig naar hun hoofd geslingerd krijgen. Deze mannelijke demonstranten vonden het blijkbaar volkomen normaal om een journaliste uit te schelden voor hoer en te dreigen met verkrachting.

Bijna tweederde van alle journalistes maakt iets dergelijks mee, maar meestal zwijgen ze.  Ze willen geen gedoe, ze willen niet dat redacties hen binnen houden, ze willen niet bekend staan als ‘zij die verkracht werd op het Tahrirplein‘ enz. enz. Ondertussen komen daders ongestraft weg met hun dreigementen en misdaden. Moedig van Nanninga om het seksistische gedrag van deze demonstranten openbaar te maken.

In reacties op de gebeurtenissen namen diverse mensen het gelukkig voor haar op:

 8 u Hé mede-gutmenschen: we hadden toch afgesproken dat dreigen met verkrachting altijd fout is? Dan ook als het GeenStijls overkomt.
 17 u Mevrouw Nanninga is niet mijn vriendin maar ontzet worden tijdens een demonstratie omdat je bedreigd wordt wens ik niemand toe.

Daarnaast waren er echter ook mensen die het gooiden op gezeur, bedrog en eigen schuld dikke bult:

 24 jul. Die Nanninga is wel een zeikwijf zeg.
 24 jul. Als iemand videobewijs heeft voor de huiliehuilie van Nanninga & Verhoef houd ik mee aanbevolen.
 10 u Of in het Nederlands: laat dat koekje je goed smaken, Nanninga! Je hebt zelf het deeg gemaakt.

Dit soort minachtende reacties zorgen ervoor dat mannen zo makkelijk en zonder angst voor represailles over kunnen gaan tot het dreigen met verkrachting. Ze weten dat we als samenleving racisme afkeuren, maar seksisme ok vinden. Het doelwit heeft het maar te incasseren. Ze moet zwijgen, want als ze het waagt iets te zeggen over bedreiging met verkrachting, zeurt ze of liegt ze of zal ze zelf wel schuld hebben aan haar eigen seksuele intimidatie.

Nog een extra bewijs: Nanninga ontving via Twitter een reactie van de organisator van de demonstratie. Dat bericht luidde als volgt:

Abu Suhayb @AbuSuhayb_DWR Als moslims provoceren, moeten ze worden opgepakt. Als @ANanninga t doet, jankt Geenstijl. Wees blij dat t alleen bij dreigen bleef, teef. 11:57 PM – 24 Jul 2014

Heeresma toont zich een onverantwoordelijke vrouwenhater

Heere Heeresma jr schreef een hoorspel over een man, een vrouw en een boot. Tijdens een boottochtje verkracht de man de vrouw. Heeresma vindt dat een kwestie van eigen schuld:

,,Eugenie is ook een ontzettend zeikwijf. […] Ze vraagt erom, toch? Trek de mannelijkheid niet in twijfel, zeker niet als je met zijn bootje in een afgelegen gebied dobbert. Edgar kan nog zo beschaafd en intellectueel zijn, hij blijft een man”.

Aldus de auteur in een interview voor VPROgids nummer 21.

Tuuuuurlijk! Fictie! Het is een hoorspel. Het heeft niets te maken met het dagelijks leven. Toch? Toch?!? Het is Fictie! Kunst! En Heeresma beseft dat het een omstreden kwestie is. Vrouwen de schuld geven van hun eigen verkrachting. Inderdaad. Omstreden. Heeresma vindt zichzelf dan ook wel een beetje een abject mens. Wow, wat een zelfkennis, Heere! Ja, we mogen van hem zelfs morele vraagtekens bij het scenario van het hoorspel zetten. Zolang we maar beseffen dat het zinloos is: het verhaal is zoals het is.

Heeresma, zoals Laurie Penny liet weten in een geweldig stuk over vrouwenhaat: jouw ideeën bestaan niet in een vacuüm. Je echoot uitspraken van bestaande verkrachters en vrouwenmishandelaars die hier, nu, in de praktijk, vrouwen ervan langs geven. ‘Ze vroeg erom!  Ze had dit niet moeten zeggen, dat niet moeten doen, daar niet moeten zijn, harder nee moeten roepen, kan die man er wat aan doen? Hij is een man!’ Door die opvattingen te weerspiegelen, versterk je ze en geef je ze een vorm van artistieke legitimatie.

Heeresma, in een tijd van huiselijk geweld met een toenemend aantal dode vrouwen, in een tijd waarin veel vrouwen niet durven te praten over seksueel geweld omdat ze vrezen dat ze zelf schuldig zijn en niet geloofd worden, in een tijd waarin mannen denken dat ze kunnen maken wat ze willen omdat zij nou eenmaal mannen zijn, is dit een onverantwoorde vorm van vrouwenhaat. Je had naar jezelf moeten luisteren toen je jezelf begon te betitelen als een abject mens met een scenario waar je morele vraagtekens bij kunt zetten. En af moeten zien van het versterken van de verkrachtingscultuur in Nederland en daarbuiten.

Heeresma, schaam je. Hou er voorlopig mee op om iets literairs proberen te doen met verkrachting. Ga eerst maar eens praten met daders en slachtoffers. En nadenken.

Was getekend,

De Zesde Clan

PS Voor een inkijkje in de ervaringen van vrouwen: zie Twitter #YesAllWomen. De hashtag ontstond nadat een jongeman in de V.S. zes mensen neerschoot. In nagelaten materiaal kondigde hij zijn daad aan, met uitleg dat hij onder andere aan het moorden zou slaan uit haat jegens vrouwen die hem hadden afgewezen.

Nederland heeft een nieuwe Mannenbond nodig

Ooit kende Nederland een Mannenbond, die zij aan zij met vrouwenverenigingen streed voor het vrouwenkiesrecht. Tien jaar lang pleitten de leden in woord en daad voor de democratische emancipatie van de andere helft van de bevolking. Atria, instituut voor de Vrouwengeschiedenis, haalt de bond uit de vergetelheid en geeft een overzicht van hun acties. Anno 2014 zou ons land dit type mannenbond goed kunnen gebruiken!

Als mannenorganisaties tegenwoordig in de publiciteit komen, gaat het meestal om zogenaamde mannenrechtenactivisten. Boze, veelal blanke mannen, die vrouwen afschilderen als machtige heksen wiens vrijheden hoognodig ingeperkt moeten worden. Want ze plukken mannen financieel kaal, of gebruiken hun overmacht in de rechtszaal als machtsmiddel, en het is een schande, en arme mannen zijn de klos, en die vrouwen moeten hoognodig een toontje lager zingen. Het leidt tot zeer onsmakelijke ‘discussies’, als je het geschreeuw al zo kunt noemen, die bol staan van seksisme. Zie voor meer mannenrechten activisme ook ‘we hunted the mammoth’, voorheen Man boobz.

Nee, dan de mannenbond die tot 1919 op kwam voor het vrouwenkiesrecht. Het betrof hier een groep die zichzelf en Nederland wilde verheffen, door vrouwen te verheffen. De leden hadden haarscherp door hoe hun hogere status daarbij van nut kon zijn:

De leden wilden in eerste plaats ondersteuning bieden aan hun vrouwelijke medestrijders, maar redeneerden eveneens dat zij zich konden inzetten voor het kiesrecht op manieren die voor vrouwen vaak niet mogelijk waren. Zij waren er van overtuigd dat juist hun mannelijkheid maakte dat zij seksegenoten konden bereiken die het vrouwenkiesrecht nog niet steunden.

De leden van de groep kregen lof en eer van hun werk, maar ontmoetten ook weerstand. Mensen voelden zich bedreigd, schrijft Atria. De machtspositie van de man zou afbrokkelen als vrouwen stemrecht kregen, heette het, en de leden deden afbreuk aan de mannelijkheid met hun slapheid en verwijfde gezeur over vrouwen.

Wat dat betreft lijkt er sinds 1919 weinig verandert in de mentaliteit. Dezelfde angsten en weerstand kom je tegenwoordig nog steeds tegen, zodra vrouwen proberen meer rechten te krijgen of vaker iets doen wat tot voor kort leek voorbehouden aan mannen.

Waar zou een Mannenbond zich anno 2014 sterk voor kunnen maken? Zomaar wat punten:

  • Het steunen van feministen, nog steeds broodnodig. Vrouwen zijn mensen, geen seksobjecten, dienstbodes of producten
  • Gelijk loon voor gelijk werk
  • Een einde aan zwangerschapsdiscriminatie
  • Het ontmoedigen en tegengaan van seksueel geweld
  • Bevorderen dat mannen kritisch onderzoeken wat ‘mannelijkheid’ inhoudt, welke privileges ze in de schoot geworpen krijgen vanwege hun sekse, en hoe ze zich daar tegenover willen verhouden
  • …… (suggesties welkom)

Als mannen daar actief mee bezig zouden zijn, en in actie zouden komen, zou de wereld er een stuk veiliger op worden voor vrouwen. En rechtvaardiger. Leve mannenbonden oude stijl!