Category Archives: Uncategorized

Ze was gewaarschuwd. Ze kreeg uitleg. Toch hield ze vol.

Zou de Republikeinse leider Mitch McConnell spijt hebben van zijn woorden? Tijdens een discussie in de Amerikaanse senaat, over de nominatie voor minister van Justitie van racist en vrouwenhater Jeff Sessions, legde hij een Democratische politica het zwijgen op. Elizabeth Warren Snow wilde een brief voorlezen van Coretta Scott King, over het racisme van de genomineerde. McConnell gebruikte daarvoor een wet uit 1836. Zijn uitleg om dit goed te praten veranderde prompt in een strijdkreet voor het feminisme.

Vrouwen verbieden in het openbaar te spreken kent een zeer lange geschiedenis, zoals historica Mary Beard onlangs in een lezing uitlegde. McConnell geeft slechts een van de meest recente voorbeelden. In het Engels klonken de woorden van McConnell om zijn actie te rechtvaardigen als volgt: “She was warned. She was given an explanation. Nevertheless, she persisted.” Oftewel: ze was gewaarschuwd. Ze kreeg uitleg. Desalniettemin bleef ze doorgaan / hield ze vol.

Dit leverde een prachtige samenvatting op van twintig eeuwen feminisme. Door de eeuwen heen hebben mannen vrouwen gewaarschuwd – doe dit of je bent een hoer, doe dat of je draait de cel in, echte vrouwen lopen niet in hun eentje op straat rond, echte vrouwen hebben geen behoefte aan het stemrecht, wees lief en hou je mond. Die waarschuwingen gingen gepaard met uitleg waarom vrouwen minderwaardig en rechteloos zouden moeten zijn. Ondanks dat hielden vrouwen vol.

En hier staan we dan, anno 2017, met hard bevochten rechten waar je regelmatig opnieuw voor moet strijden. En nog steeds snoeren mannen vrouwen de mond. Formeel, met een beroep op wetten, informeel, door vrouwen weg te pesten, zoals op sociale media gebeurt, of op het werk, bijvoorbeeld door in beoordelingen op te nemen dat vrouwen te agressief zouden zijn of moeilijk in de omgang (en ze daarna geen promotie te geven). Of door de zaken om te keren: het zijn die gemene feministen die mannen onmondig maken, boehoehoe. Dus doe niet zo vals, vrouwen, en hou je kop.

In de V.S. geldt she persisted inmiddels als een strijdkreet. Het leidt onder andere tot filmpjes en Twitter-series over andere vrouwen die ook volhielden, wat ze ook naar hun hoofd geslingerd kregen. Zo krijgen mensen, dankzij McConnell, gratis geschiedenisles over feminisme en de lange strijd van vrouwen om te gelden als mens, met alle kansen en mogelijkheden die daar bij horen.

De sneer van McConnell verenigt bovendien vrouwen van alle etnische achtergronden. Want als het gaat om ruimte in het openbaar innemen, telt gender zwaarder dan huidkleur. Wat Warren overkwam is niets nieuws, zeiden vrouwen onder andere op Twitter. Iedere vrouw die het zag weet precies wat er gebeurde.

Hoe verder? Warren las de brief voor op de trappen van het Senaatsgebouw. Het leverde een YouTube video op die 4,5 miljoen keer werd bekeken, en de teller loopt nog. Warren’s collega-senatoren Jeff Merkley, Tom Udall en Sherrod Brown lazen de brief van Loretta King alsnog voor in de Senaat. En McConnell kreeg in termen van machtspolitiek precies wat hij wilde. In een door Republikeinen gedomineerd orgaan, met vrouwenhater Trump als president, kon hij zijn achterban tevreden stellen door een vrouw aan te vallen en loodste hij de nominatie van Sessions probleemloos naar de finish.

Natuurlijk noemen ‘ze’ Umar een hoer

Onbekenden braken in de woning van columniste Ebru Umar in, en zochten naar het perfecte woord om op haar muur te kalken. Eureka! Hoer! Wat had het anders moeten zijn? Vrouw? Zichtbaar? Daar moet een piemel in!

Slutwalk trekt duizenden deelnemers

In de berichtgeving rondom de perikelen van Umar komt een hoop aan bod. De politie arresteerde haar. De politie liet haar vrij maar ze mag Turkije niet uit. Dat de Nederlandse autoriteiten de inbraak als een gewone misdaad willen behandelen, wat tegen het zere been is van de VVD want die wil dat het gezien wordt als intimidatie.

Maar ik heb tot nu toe weinig tot niets gelezen over de feministische implicatie van het gebruik van het woord ‘hoer’. Deze term komt namelijk steeds naar voren als mensen een vrouw terug in haar hok willen jagen. Namelijk door haar aan te vallen op haar identiteit als mens. Ze is geen mens, maar een hoer, een slet, een lijf met gaten waar een man zijn piemel in kan steken. Het is een mentaliteit die leidt tot twitterberichten van het genre

Dank aan Allah die ervoor heeft gezorgd dat de hoer Ebru haar beledigingen tegen de president nu voor de rechter moet verantwoorden!! 

Het woord ‘hoer’ betekent een seksistische aanval van de eerste orde. Iedere vrouw loopt het risico op deze manier gereduceerd te worden tot een openbaar toegankelijk willoos gebruiksvoorwerp.

Het begint al als je je neus buiten de voordeur steekt en de straat op wil gaan. Hoer! Pas recent hebben we een woord om die absurde situatie te omschrijven: straatintimidatie. Dat is vooruitgang. Maar het betekent niet dat het geroep opeens stopt. Of dat de dubbele moraal verdwijnt – mensen kijken vooral naar vrouwen en wat zij moeten doen om straatintimidatie tegen te gaan. Terwijl je het over de daders moet hebben.

Ben je in het openbaar zichtbaar en heb je ook nog een duidelijke mening, dan gaan sommige mensen helemaal los. Hoer! Slet! Piemel erin! De hele geschiedenis door was je als vrouw, zodra je buiten de keuken kwam, een hoer of een heks, maar geen mens. Mannen hadden de macht. Vrouwen hadden misschien aanzien, maar dat aanzien kon je in een oogwenk kwijtraken als mensen besloten dat je uit je hok kwam. Dan volgden prompt sociale uitsluiting of erger.

e2bbd-twitter2bcensorship-222

In de moderne tijd hebben we digitale brandstapels waar mensen een vrouw met een mening kunnen bedreigingen met verkrachting en alle varianten van hoer, bitch en slet die je maar kunt bedenken. Je moet als vrouw ook niet mee willen praten bij openbare bijeenkomsten. Dasja Abresh pleitte tijdens een bijeenkomst in Steenbergen bij de gemeente voor meer opvang voor asielzoekers en kreeg een heel spreekkoor over zich heen. Vrouwen in de politiek? Enge kille bitches. Bazen? Onmogelijke kille bitches die medewerkers intimideren en die je moet ontslaan om erger te voorkomen.

Ebru Umar past in een lange, lange traditie van seksistische aanvallen op vrouwen die zichtbaar zijn en, huuuuu o wat eng, ook nog hun stem verheffen. De onbekenden die ‘hoer’ op een muur van haar woning kladden wisten precies wat ze deden. Net zoals de Selim Kahn’s van deze wereld.

Mijn enige hoop is dat vrouwen langzaam aan meer echte macht beginnen te verwerven en zodoende minder last krijgen van de negatieve effecten van het etiket ‘hoer’. Dat de samenleving verandert en vrouwen meer ruimte biedt. Dat we ons met ons allen bewust worden van deze geschiedenis van vrouwenhaat en intimidatie. Vaker uit protest de straat op gaan, bijvoorbeeld met een Slutwalk. En dat het steeds minder vanzelfsprekend wordt vrouwen weg te zetten als hoer. Hoeren zijn mensen. Vrouwen zijn mensen. We vertegenwoordigen de helft van de wereld. We verdienen beter.

Nieuwsronde: de louter positieve editie

Pasen! Dat viert dit weblog met een editie van de nieuwsronde vol positieve berichten. Successen, eervolle prijzen, mijlpalen, in deze aflevering louter goede ontwikkelingen op het gebied van vrouwenemancipatie.

Auto's onveiliger voor vrouwenVooruitgang!

  • De Amerikaanse tak van Amazon betaalt mannen en vrouwen evenveel. De onderneming heeft de hardnekkige loonkloof, die zoveel vrouwen op achterstand zet, nagenoeg weten uit te bannen. Gelijk loon voor gelijk werk? Het kan! Bovendien krijgen medewerkers sinds kort twintig weken betaald ouderschapsverlof. Da’s in de V.S. zeer uitzonderlijk. Kortom, hulde.
  • Nederland valt sinds 1 maart 2016 onder het zogenaamde Verdrag van Istanbul. Dit verdrag dwingt ondertekenaars om geweld tegen vrouwen actief te bestrijden en tegen te gaan (preventie). In Nederland heeft 45% van alle vrouwen ouder dan 15 jaar ooit te maken gehad met lichamelijk en/of seksueel geweld, meldt het College voor de Rechten van de Mens. ”Het Verdrag geeft een nieuwe impuls aan de aanpak van dit maatschappelijke probleem,” hoopt deze instantie. Hard nodig, want naast allerlei andere factoren die vrouwen tegen houden, scoort huiselijk geweld ook hoog.
  • De beroemde Michelin gids krijgt een nieuw, bijzonder zusje: een gids over alle vrouwelijke topkoks. De editie zoomt in op 74 restaurants uit België en Luxemburg met één of meer vrouwelijke chefs. Onder hen Karen Keygnaert van restaurant A’Qi; Arabelle Meirlaen in Marchin; Lydia Glacé van restaurant Les Gourmands en Léa Linster, als eerste vrouw bekroond met een Bocuse d’Or.
  • Eindelijk gerechtigheid. Voor het eerst kwalificeert het internationale Strafhof in Den Haag seksueel geweld als oorlogsmisdaad. De drie rechters deden hun uitspraak in een zaak tegen Jean-Pierre Bemba Gombo. Als rebellenleider was hij in de Congo betrokken bij massale verkrachtingen van vrouwen.
  • Psycholoog Marleen Rijkeboer won de Docentenprijs 2015-2016 van de Universiteit Utrecht. Het was voor het eerst in zeven jaar dat een vrouw een kans maakte. Het onafhankelijk nieuwsblad van de universiteit, DUB, signaleerde dat studieverenigingen opvallend vaak alleen mannen voordroegen voor de eretitel. Zeventien nominaties in totaal, zonder dat daar een vrouw bijzat? Statistisch bijzonder onwaarschijnlijk… Wel fijn dat de eerste keer in al die jaren dat een vereniging een vrouw voordraagt, zij ook meteen wint.
  • Films met vrouwen in de hoofdrol of in belangrijke bijrollen deden het goed in de bioscopen. 10 Cloverfield Lane harkte 25,2 miljoen dollar binnen in de eerste weken. Dat mensen Batman vs Superman willen zien, komt voornamelijk door het personage Wonder Woman. The Witch geldt niet alleen als de beste horrorfilm die het jaar 2016 tot nu toe bracht, maar het verhaal is ook nog eens bijzonder feministisch.
  • Filmgerelateerd ander nieuws: De Canadese filmcommissie verdeelt het beschikbare budget 50-50 onder tussen mannelijke en vrouwelijke regisseurs. Het fonds wil daarmee de gelijkwaardigheid tussen de seksen bevorderen, en vrouwen de kans geven hun eigen verhalen te vertellen. Hulde!
  • De Nederlandse regering steekt 12 miljoen euro in onderzoek naar de gezondheid van vrouwen. De resultaten van de studie moeten de zorg verbeteren. Nu sterven onnodig veel vrouwen omdat artsen bijvoorbeeld de symptomen van een hartaanval niet goed herkennen, en vrouwen naar huis sturen omdat hun klachten tussen de oren zitten.
  • Weg met de jaren vijftig rolpatronen! Speelgoedfabrikant Lego introduceert een set met een vaderpoppetje met fles en een werkende moeder. Winkelketen Target gebruikte een mannelijk model om hun XXL-kleding te showen. De gelukkige, Zach Miko, kreeg prompt een contract bij IMG Models. Grote kans dat er binnenkort voor het eerst een plus-size mannelijk model op de catwalk paradeert. En Femke van Odijk schrijft voetbalgeschiedenis in Nederland. Ze is de eerste vrouw die een mannenelftal gaat trainen.
  • Feminist Frequency, bekend van video-analyses over rolpatronen, stereotypering van vrouwen in computerspelletjes en andere feministische onderwerpen, begon een crowdfunding actie voor een nieuwe serie. Deze keer over vrouwen die in het verleden hun eigen koers voeren en naam maakten. De actie leverde binnen de kortste keren ruim 73.000 dollar op. Ordinary Women, here we come….

Fijne Paasdagen,

groetjes

Ingrid

Carnaval kan zegen zijn voor Keulen

Keulen vreest de komst van Carnaval, want dan gaat het misschien net zo mis als met het oud en nieuw ‘feest’. Naar nu blijkt isoleerden groepjes mannen bij die gelegenheid vrouwen, randden hen aan en bestalen hen. Dat gebeurde op kleinere schaal ook in andere steden, zoals Hamburg. De meeste mannen hadden een getinte huidkleur, verklaren slachtoffers en getuigen. Dus nu heb je de poppen helemaal aan het dansen. Ik zou zeggen: vrees niet! Carnaval kan een zegen zijn voor Keulen en voor de situatie in het algemeen.

carnaval optocht

Carnaval staat bij sommigen te boek als een hersenloos zuipfeest. Ingewijden en zuiderlingen weten echter dat de drank weliswaar rijkelijk vloeit, maar dat het daarnaast vooral gaat om de volkscultuur. Die optochten, verkleedpartijen, rituelen en gewoonten zijn bij uitstek geschikt om het gezag belachelijk te maken, de draak te steken met hypes, rare toestanden aan de kaak te stellen, en angsten recht in de ogen te kijken, om er vervolgens hard om te lachen.

Rare toestanden, omgekeerde werelden en beladen gedoe in overvloed:

  • massaal geweld van mannen tegen vrouwen (Nee! Niet alle mannen! Er zijn ook goede mannen! We mogen mannen niet demoniseren! De meeste mannen hadden er niks mee te maken!)
  • daders met een getinte huidkleur en een Noord Afrikaans uiterlijk (voer voor racistische verhalen over verkrachtende asielzoekers! Ga terug naar je eigen land!)
  • Falend overheidsgezag, afwezige politie, zwijgende media, een totale onderschatting van de omvang en ernst van de problematiek, zonder dat hier snelle oplossingen voor bestaan
  • of het moet zijn: slachtoffers de schuld geven. Vrouwen moeten mannen op een armlengte afstand houden, luidt het advies van de Keulse burgemeester

Drie hete aardappels en een gevalletje omgekeerde wereld, omgeven door een zee van verwarring en hulpeloosheid. Dit alles sméékt gewoon om een goeie Carnavalsbehandeling. Buutredenaars en tonpraters kunnen hun lol op met de explosieve onderwerpen die Keulen oplevert.

Ik zie ook de Carnavalsoptocht al voor me: wagens vol karikaturaal geklede Islamitische wilden, die vrouwen bij hun haren een grot inslepen – waarmee je heersende vijandbeelden zo ontzettend overdrijft dat het de werking krijgt van een wake up call. Of Monty Python achtige toestanden met oude dametjes die met hun handtasjes zinloos geweld plegen op onschuldige jongemannen.

En polonaise lopen? Prima, maar dan wel met tussen iedere persoon een stok met de lengte van een arm, geheel in lijn met het advies van de burgemeester. Kom vooral ook op met de fantastische outfits vol prikkeldraad, uitstekende punten en verbodsborden. Accessoires: alarmfluitjes, megafoons, toeters, bellen. Bonuspunten als mannen zich als vrouw verkleden en in zo’n kostuum hullen – lekker de seksen door elkaar husselen, dan wordt de verwarring nog groter.

Carnaval biedt daarnaast een ideaal excuus om uit te delen, nog zo’n mooie traditie. Iedereen a la Zweden aan het lezen met Feminisme is voor iedereen van schrijfster Chimamanda Ngozi Addictie. De hele stad volplamuren met posters over tips aan mannen om verkrachting te voorkomen. Met adviezen zoals ‘als je een vrouw op straat tegenkomt, laat haar dan met rust’. Ondertussen kunnen vrouwen op hen gerichte tips ten uitvoer brengen. Plas mannen onder! Gooi chilipoeder in hun gezicht! Ga alleen om met absolute losers, zodat je hun toekomst niet verpest als ze je verkrachten en je aangifte moet doen. Neem #safetytipsforladies door voor meer briljante voorbeelden.

Wat politie en overheid betreft: misschien kunnen ze in Keulen tijdens de Carnavalsdagen een avondklok voor mannen instellen. Of mannen alleen op straat toestaan als een vrouw of verkrachting-preventiebuddy hen begeleidt. Niet meer dan twee biertjes voor mannen, anders worden ze dronken en dan gelooft niemand ze meer als ze aangifte willen doen van aanranding. Alle mannen in hetzelfde berenpak – nou vooruit, ze mogen zelf een kleurtje uitkiezen. Dan zijn ze herkenbaar en kunnen vrouwen makkelijker op armlengte afstand blijven.

Zo kan ik nog uren doorgaan. Dus, Keulen, Hamburg, ga ervoor. Steek de draak, keer situaties om, zaai verwarring, en maak scherpe grappen die de machtigen belachelijk maken. Echt, dat lucht op! Kunnen we vervolgens misschien met wat meer rust en helderheid een goed debat voeren over seksueel geweld van mannen tegen vrouwen, en effectieve acties plannen.

BONUS De Zesde Clan wijst je graag op dit handige hulpmiddel:

armlengte afstand

Ierse creatieven starten nieuwe feministische revolutie

Toneelschrijfsters, actrices, theaterproducentes, allemaal hebben ze genoeg van de structurele discriminatie van vrouwen in de Ierse culturele sector. De druppel die de emmer deed overlopen is het honderdjarig jubileum van de Paasopstand van 1916, toen revolutionairen de Ierse onafhankelijkheid afkondigden. Het nationale theater, The Abbey in Dublin, viert in 2016 het honderdjarig jubileum van deze historische mijlpaal met speciaal programma. Onder de noemer Waking the Nation presenteert het theater tien stukken. Daarvan is er slechts een van een vrouw.

waking the feminists

WAT?!? De golf van kritiek op die ongelofelijke eenzijdigheid leidde tot een discussieavond, Waking the Feminists, en een landelijke beweging die verandering eist. Nu. Eén van de betrokken culturele opstandelingen, Lisa Tierny-Keogh, beschrijft hoe de het komt dat dit incident zoveel losmaakte. Zij en andere vrouwen ploeteren al hun hele leven om iets te maken van hun artistieke loopbaan. Ze krijgen echter geen eer noch loon naar werken:

As a playwright now moving into TV and film, I learned over the years to suppress the pain of being overlooked and ignored, the pain of being constantly pushed back. I’ve watched my male contemporaries being produced and celebrated, as I kept plugging away, trying to hush that quiet voice inside me that kept saying, “This is wrong. What I’ve seen, time and time again, is that tired reality of men receiving the “He’s got potential, let’s take a risk” treatment and women receiving the “She isn’t ready yet” brush-off.

Voor haar, en velen met haar, was de programmering van het nationale theater, bij zo’n belangrijke nationale gelegenheid, een klap teveel. Het gaat niet alleen om individuele ervaringen van uitsluiting. Cijfers rond de bittere resultaten van structurele discriminatie spreken boekdelen. Of het nou gaat om de krantensector, het theater, het aanbod in Ierse musea, of de Ierse literatuur, de incrowd ziet vrouwen niet staan. Verder dan een aandeel van rond de 20% komen vrouwelijke creatieven niet.

Het mannenprogramma van Waking the Nation paste dus in een bekend patroon. De uitsluiting deed extra pijn omdat The Abbey bestaat dankzij overheidssubsidie – alleen al het jubileumprogramma kon rekenen op vijf ton gemeenschapsgeld. Bovendien zou dit theater niet hebben bestaan zonder vrouwen. Toneelschrijfster Augusta Gregory stond aan de wieg van The Abbey en actrices en medewerkers zoals Máire Nic Shiubhlaigh, Helena Moloney en Ellen Bushell waren actief bij de opstand van 1916. Bovendien gaat het om ‘de natie’ – zonder vrouwen?!?

Geen wonder dat vrouwen stopten met stug doorwerken, beleefd vragen en geduld oefenen. Binnen een paar dagen organiseerden Lilian Bell en andere Ierse creatievelingen de bijeenkomst Waking the Feminists – in hetzelfde Abbey Theater. Deze avond in november was een enorm succes. Allerlei beroemdheden sloten zich bij het protest aan. Brian F. O’Byrne, Debra Messing, Martha Plimpton, Cherry Jones, Amy Ryan, Gabriel Byrne, Dana Delany, Wim Wenders, Phylida Lloyd, Emma Donoghue, Christine Baranski, en natuurlijk Meryl Streep, van de Suffragette film.

De protestbeweging begint resultaten te boeken. Waking the Feminists is inmiddels een organisatie met een eigen website. Er circuleert een petitie, in korte tijd ondertekend door bijna zesduizend mensen. De Irish Film Board publiceerde een officiële verklaring en beloofde vrouwendiscriminatie in de filmindustrie écht aan te pakken. Het Abbey theater formeerde een commissie om diversiteit in de eigen programmering te bevorderen.

Een afvaardiging van de Waking the Feminists groep kwam eind december bijeen met deze commissie om plannen te maken, meldt Lilian Bell. Zij en velen met haar willen concrete resultaten zien:

It is the Abbey’s responsibility to reflect the nation, with the use of public money, and the board’s responsibility to ensure that it does so. We’re not asking, we’re demanding. […] Ex-director of the Abbey Lelia Doolan puts it succinctly “If Fiach Mac Congeal [de directeur – red.] wants to change things, here’s his chance. Accept the mistake. Don’t just say sorry. Do sorry.”

Of deze verklaring naar aanleiding van de bijeenkomst met de commissie daaraan voldoet, moet nog blijken. Wat er ook gebeurt, 2016 zal een woelig jaar worden. Deze geest krijg je niet zo snel terug in de fles gepropt….

Nieuwsronde

Wie kookte maaltijden voor Adam Smith? Of breder gezegd, hoe kom je aan je maaltijden en heeft dat iets te maken met economie? In haar nieuwste boek stelt econome Katrine Marçal het machismo in haar vak aan de orde. Ze laat zien hoe mannen in hun theorieën geen oog hadden voor onbetaalde zorgtaken, vooral aan vrouwen toebedeeld, en hoe ze onrechtvaardige verschillen in loon tussen de seksen verklaren met absurde cirkelredeneringen. (Iets waar wij als mensen algemeen ook een handje van hebben, gezien hardnekkige mythes.) Verder in deze nieuwsronde:

  • Hark a Vagrant biedt geweeeeeeldige stripverhalen. Kate Beaton bundelde haar digitale werk nu in een papieren uitgave van haar strips, met als titel Step Aside, Pops: A Hark! A Vagrant Collection.
  • Zoekt, en gij zult vinden. Vrouwen speelden een zeer belangrijke rol in de ontwikkeling van de islam. Vrouwen zoals Ummal-Darda (7e eeuw) of Fatimah al- Bataihiyyah (14e eeuw) studeerden, vaardigden fatwa’s uit, onderwezen imams en rechters, en maakten verre reizen. Sheikh Mohammad Akram Nadwi onderzocht dit verleden en komt nog steeds nieuwe vrouwennamen tegen.
  • De Canadese Premier Justin Trudeau presenteerde zijn regeringsploeg. Die bestaat voor de helft uit mannen en voor de helft uit vrouwen. Een primeur. Nooit eerder bereikte het land dit niveau van politieke representatie.
  • Vrouwen die op vrouwelijke kandidaten stemmen in verkiezingstijd? Vaginastemmers! En dat was nog een van de minder beledigende termen die vrouwen naar hun hoofd geslingerd kregen toen Hilary Clinton in 2008 een gooi deed naar het Amerikaanse presidentschap. Wordt 2016 een beter jaar? De voortekenen zijn beroerd. Maar deze vrouw schrok in ieder geval wakker van het seksisme rondom Clinton. Die bewustwording veranderde haar leven, schrijft ze in Salon Magazine. En de Amerikanen kunnen het voorbeeld van hun Canadese buren volgen….
  • Techniek? Neeheeee, dat past niet bij tijdschrift Tina en hoort niet in de belevingswereld die het blad meisjes wil voorhouden. Meisjes en techniek, huuuuuuuu. Dat was in grote lijnen de reactie die  Astrid Poot kreeg, toen ze contact opnam met de redactie om een reportage over meiden en techniek te publiceren. Poot vindt dat zeer problematisch: ” Eigenlijk laat Tina zien wat op grotere schaal overal gebeurt: het onvermogen of het gebrek aan bereidheid techniek als natuurlijk onderdeel van het meiden-universum te zien.”
  • Hou je vast: in de V.S. beschikt 42% van de vrouwen over een gameconsole. Mannen lopen achter en bezitten in ‘slechts’ 37% van de gevallen zo’n apparaat. Makers van games die zich richten op blanke jongemannen moeten zich echt ernstig achter hun oren krabben. Anders missen ze de boot volledig.
  • ‘Onze patriarchale tradities zijn nu bewapend”. Dat zeggen Syrische vrouwen in een documentaire van Zaina Erhaim. Ze legde vast hoe vrouwen in de stad Aleppo mensen helpen en tegelijkertijd kampen met twee vijanden: Isis en de troepen van Assad, beiden niet gecharmeerd van vrouwen die het heft in eigen handen nemen.
  • Vrouwenhaat is universeel. Boeddhistische monniken in Myanmar stuurden doodsbedreigingen naar vrouwen die seksuele voorlichting geven aan andere vrouwen. In verband met allerlei culturele taboes geven die lessen deelneemsters voor het eerst de kans om openlijk over hun lijf te praten, en te begrijpen ‘hoe alles werkt’. De instructrices gelden opeens als staatsvijand nummer 1.
  • De Amerikaanse politie ontvangt daarnaast miljoenen dollars om zogenaamde ‘rapekits’ EINDELIJK te onderzoeken. Het gaat om bewijsmateriaal, waaronder biologische sporen, in verkrachtingszaken. Duizenden bewijsstukken liggen op planken te verstoffen. Fatsoenlijk politiewerk verrichten loont: waar agenten het bewijs serieus nemen, volgen arrestaties.

Nederland leest verhalen van blanke mannen

Nederland Leest, top. Alles wat mensen aan het lezen krijgt is wat mij betreft prima. Dit jaar kunnen bezoekers van bibliotheken een verhalenbundel meenemen. Ik keek naar de titels en dacht ‘neeeeee he, weer allemaal blanke mannen’. Met hier en daar een vrouw. Komop zeg, het is 2015!!!! Maar klopte die eerste indruk? Voordat ik zelf aan het tellen sloeg, bleek tijdschrift Tzum dat al te hebben gedaan. Inderdaad, de samenstelling is eenzijdig. En dat valt blijkbaar meer mensen op.

 

totale-lijst-man-vrouw-snijders

De Nederland Leest bundel kwam tot stand in samenwerking met A. Snijders, zelf een schrijver van korte verhalen. De exacte percentages kunnen enigszins verschillen per regio. De bundel bevat namelijk ook een selectie per provincie en die bevat een wisselend aantal verhalen van schrijfsters. In alle gevallen is er echter op geen enkele manier sprake van een  representatieve afspiegeling.

Dit geval staat niet op zichzelf. Maandblad Opzij deed in 2013 onderzoek naar de man-vrouwverhouding bij recensenten en gerecenseerde auteurs van Nederlandse literaire media. Net als bij de VIDA-tellingen bracht Opzij in ons land een grote kloof aan het licht. Blanke mannen schrijven vooral over het werk van blanke mannen.

Literair tijdschrift Tzum deed het geen haar beter en bleef steken op 21% schrijfsters. Tzum beloofde beterschap en toont zich sindsdien een stuk alerter op gender. Niet vreemd dus, dat Coen Peppelenbos de vele mannelijke schrijvers in de selectie van A.L. Sneijders problematiseert. De telling liegt er immers niet om. Hoe komt het dat degene die selecteert, vrouwen negeert?

Snijders geeft zelf een duidelijke aanwijzing. Tegenover De Volkskrant gaf hij aan dat hij geen duidelijke criteria hanteerde. Zijn keuze kwam tot stand door intuïtie en toeval.  Dat klinkt prachtig en lekker artistiek crea bea, maar op basis van studies weten we dat vooroordelen vrij spel hebben in grijze gebieden, als mensen er niet alert op zijn. Dat blijkt bijvoorbeeld bij de loonkloof in algemene ziekenhuizen. Zolang mensen de cao volgden ging het goed, maar zodra subjectieve factoren een rol speelden kwamen vrouwen op achterstand. De vaagheid gaf werkgevers alle ruimte om mannen beter te belonen.

Zoiets lijkt ook te zijn gebeurd met Snijders en zijn toevallige, intuïtieve keuze. Hij heeft bouwjaar 1937. Hij groeide op in een tijd dat mannen schrijfsters nauwelijks zagen staan. Desgevraagd komt hij als eerste uit bij zijn grote held Nescio. ”Die komt er absoluut in”, beloofde hij begin dit jaar.  Fijn, zo’n blanke man die bij voorbaat een plekje voor een blanke man reserveert. Maar voor de rest? Oei…. Hij zal echt niet ‘tegen vrouwen’ zijn of zo. Nee, Snijders kiest intuïtief en dan valt zijn oog toevallig wat vaker op een verhaal van een blanke man zoals hijzelf.

De uitkomst van zo’n onbewust proces is discriminerend voor vrouwen. Of het nou om de loonkloof gaat, of om representativiteit in een verhalenbundel. Want wat betekent die 14 tot 17%? Wil Snijders echt beweren dat vrouwen minder goed schrijven? Inez van DullemenManon Uphoff, Doeschka Meijsing, Renate Dorrestein, Rascha Peper, Helga Ruebsamen, kent hij hen echt niet? Heeft hij hun werk gelezen? het wemelt in Nederland van schrijfsters die goede korte verhalen publiceren. Het kán gewoon niet om aan te komen met een verhouding van nog geen 1 op de vijf.

Nederland Leest, willen jullie de volgende keer aub opletten en iemand laten selecteren die beter let op de vele wegen naar marginalisering en uitsluiting?

Persoonlijke verhalen die tot nadenken stemmen

Internet opent hele werelden voor je. Met indringende, persoonlijke verhalen over allerlei verschillende situaties en kwesties. Een paar van de meest indrukwekkende:

  • Susan J. Brison, filosofieprof bij Dartmouth College, auteur van het book Aftermath: Violence and the Remaking of a Self, schreef voor Time Magazine een indringend stuk over haar eigen ervaringen met verkrachting. Eentje leidde tot een aangifte – en een veroordeling van de dader. Bij de andere zweeg ze en deed niets. Hoe zit dat?
  • Gerelateerd: een medewerkster van een crisisopvang voor slachtoffers van verkrachting vertelt over haar ervaringen. Sleutelzin: ,,I will tell anyone again and again that I know firsthand rape victims don’t lie. I say this one true thing to a world I know will not fully listen because they are humans, after all, and the reflex to create silence is tempting beyond belief.”
  • BONUS: schokkende statistieken van opinieblad Mother Jones over seksueel geweld tegen vrouwen. De cijfers passen naadloos bij de resultaten van Europees onderzoek.
  • Hoe is het om als vrouwelijke professional (scenarioschrijver) deel te nemen aan het filmfestival van Cannes? Shannon Keating vertelt er alles over.
  • Noord-Amerika correspondent Rudi Rotthier schrijft in Knack.be over de herdenking van een massamoord op studentes van een technische opleiding in Montréal, Canada. De schutter haatte naar eigen zeggen feministen en wilde daarom vrouwen doden. Waarna kranten schreven ‘nee hoor, het gebeurde om allerlei andere redenen, feminisme/vrouwenhaat had er niks mee te maken’. Rotthier gaat in op de achtergrond van de moordenaar, en hoe het de overlevenden verging in de jaren na de schietpartij.
  • Waarom is het problematisch dat Thierry Baudet, tamelijk ongehinderd, op nationale televisie kan zeggen dat vrouwen een man willen ‘die haar op haar plaats zet? Onder andere filosofe Femke Kaulingfreks en literatuurwetenschapper Bodil Kok leggen dat haarscherp uit. Mens, erger je daarover, raden ze aan. Anders verandert er nooit iets in de machtsverhoudingen tussen man en vrouw.
  • Feministe Vivian Gornick schreef een prachtig artikel over het feministische gedachtegoed, naar aanleiding van drie boeken over de staat van de feministische beweging. In Good Feminist gaat ze in op vormen van verzet tegen discriminatie en seksisme, wat lessen uit het verleden kunnen zeggen over de uitdagingen in het heden, en de weerstand tegen verandering: ,,On a good day—when I really remember how slowly movements for social change progress—I am glad to have these books in my possession. On a bad day, I want to cry.” Stof tot nadenken….
  • Acteur Chris Rock schreef een prachtig essay voor de Hollywood Reporter over racisme en seksisme in Hollywood. Hij geeft ook eerlijk aan dat actrices met niet-blanke huidskleur er in het huidige studiosysteem nóg beroerder vanaf komen dan hun mannelijke collega’s met niet-blanke huidskleur. Dit stuk haalde Nederlandse media, zij het bij Nu.nl alleen in de rubriek Achterklap. Tsja.
  • Nederland, let op… wij bezuinigen op precies dezelfde dingen als Engeland. Daar blijkt keer op keer uit onderzoeken en analyses dat de klappen voor 75% terecht komen bij de vrouwen. Zij leveren het meeste in. Met alle gevolgen van dien.

Wet van Sullerot zweeft boven rechtersdiscussie

De wet van Sullerot stelt dat hoe meer vrouwen ergens werkzaam zijn, hoe lager de status van en beloning voor de desbetreffende activiteit. Niemand zegt het expliciet, maar deze wet lijkt te zweven boven het voornemen van de Haagse rechtbank om een voorkeursbeleid voor mannen in te stellen. Deze rechtbank telt inmiddels ‘veel’ vrouwelijke rechters. Dat zou een negatief effect kunnen hebben op de beeldvorming over een onpartijdige rechtspraak. Het Clara Wichmannfonds heeft in een brief uitleg gevraagd aan de rechtbank.

Het Clara Wichmann instituut is bezorgd vanwege deze interne discussie. Ten eerste mogen organisaties geen voorkeursbeleid voor mannen voeren – zij gelden niet als een structureel achtergestelde groep. Ten tweede stelt het Clara Wichmann instituut terecht dat nu de indruk kan ontstaan, dat vrouwelijke rechters niet zouden voldoen, danwel niet de steun van hun werkgever genieten. Want als je je zorgen maakt om het imago van onpartijdige rechtspraak, en hardop zegt dat je meer mannen wilt, wek je impliciet de indruk dat vrouwelijke rechters problematisch zijn. Blijkbaar wek je met vrouwen opeens de schijn van partijdigheid, of  doen vrouwelijke rechters hun werk op een andere manier minder goed.

De Haagse rechtbank heeft inmiddels in een reactie laten weten dat ze echt alleen maar nadachten over een voorkeursbeleid voor mannen. Ze zijn niet van plan de wet te overtreden door structureel de voorkeur te geven aan mannelijke sollicitanten. Nee, ze willen alleen een personeelsbeleid voeren waarbij ze komen tot een situatie die een afspiegeling vormt van de samenleving.

Opvallend dat ‘afspiegeling van de samenleving’ opeens zo belangrijk wordt voor de rechtbank. Toevallig nét op het moment dat vrouwen het voortouw nemen. Niemand had het in die eeuwen van mannelijke rechters en mannelijke privileges over de kwaliteit en/of de (on)partijdigheid van de rechtspraak. Niemand had problemen met het feit dat het mannenberoep rechter totaal geen afspiegeling bood van de samenleving.

Beter laat dan nooit, kun je zeggen. Maar het blijft wrang dat vrouwen nu opeens als problematisch gelden. De rechtspraak zou juist blij moeten zijn met de instroom van capabele, ambitieuze vrouwen die bewezen correct recht spreken.

 

Feminisme ligt altijd onder vuur – maar Beyonce redt ons

Je kunt er de klok op gelijk zetten: de discussie over feminisme laait weer op. Deze keer naar aanleiding van een opiniestuk in De Volkskrant over de aard van het feminisme (slecht!!!), en de tegenreactie die daar op volgde. De meest recente uitwisseling heeft echter wel degelijk waarde. Het geeft namelijk een mooi inkijkje in de achterliggende dynamiek. Bovendien gloort er hoop. Zangeres Beyoncé redde het feminisme en brengt de stand in deze ronde op 1-0.

Beyoncé veroverde wereldwijd harten van miljoenen mensen met haar optreden ter afsluiting van de Video Music Awards. Ze bracht een wervelende show op de planken, waarin ze schrijfster Chimamanda Adichie citeerde en trots toonde dat ook zij zich tot de feministen rekent. Verschillende commentatoren noemen dit inmiddels het meest krachtige statement ooit in de populaire cultuur, als het gaat om het feminisme. Ze is bell hooks, maar dan met stampende beats, danseressen met goudglitter op hun benen, en een miljoenenpubliek. Hierna wordt alles anders voor het feminisme, aldus de commentatoren. Eindelijk wordt dit gedachtengoed acceptabel.

Dat het revolutionaire effect van Beyoncé’s optreden nog niet overal even krachtig doordringt, blijkt echter als je Nederlandse media volgt. Niet alleen grossieren kranten in belegen Mars en Venus stukken, maar onlangs kampten we ook weer met de zoveelste ronde van ‘sla de feministe’. De ene vrouw riep, op basis van misdaden tegen de logica, dat het moderne feminisme laf is. Nee, moderne feministen zijn juist cool en dapper, reageert de ander op basis van argumenten. Nee wacht, het feminisme is overbodig en vaag! Of nee, wacht, het feminisme is juist duidelijk en veelzijdig!

Wie echter breder kijkt dan alleen ‘o neeee, hou op’, ziet opvallende patronen. Dynamiek nummer 1: wie de emancipatie van vrouwen irritant vindt, kan losjes vanuit de heup schieten en een beroep doen op cliché’s en mythes. Voorstanders daarentegen moeten met goede argumenten komen, want die roeien tegen de stroom in en moeten eerst vooroordelen ontkrachten, voordat zijn of haar eigenlijke standpunt aan bod kan komen.

Een andere dynamiek, nummer 2, is deze: de semi-kritische kretologie rondom feminisme verschijnt in gevestigde media zoals de Belgische krant De Morgen en het Nederlandse dagblad de Volkskrant. Degene die opkomt voor het feminisme, moet dat vaak doen op eigen weblogs en via andere informele kanalen.

Nog een dynamiek: degene die cliché’s herhaalt en zegt wat ‘we’ al denken te weten (zie je wel, feministen zeuren en zijn laf) kan rekenen op goedkeuring. Degene die daarentegen de waarde van het feminisme inziet en feministische standpunten inneemt, kan rekenen op bergen haat. Want ‘we’ weten allemaal dat feministen lelijke, humorloze, zeurende mannenhaters zijn die drukte maken om niks. Degene die daar tegenin gaat, doet dat voornamelijk omdat ze zelf ook lelijk, humorloos en stom is. Ok….

”Mama, wat zou je willen zijn als je leefde?’

Nog een aspect: in dit geval speelt de discussie tussen vrouwen. Dat gebeurt vaker en past in een bredere trend, waarbij gevestigde media het liefst een vrouw inhuren om rottige stukjes over het feminisme te schrijven. Zie je wel, vrouwen zelf zeggen dat ze het feminisme niet nodig hebben, dus waar hebben we het over. Mannen komen vooral om de hoek kijken om vrouwen te vertellen dat de emancipatie voltooid is. Of om vrouwen vermanend toe te spreken beter hun best te doen, beter te onderhandelen, zich aan te passen enz enz enz.

Kortom, Nederland maakt duidelijk dat één optreden van een wereldster niet meteen alle problemen oplost. Dat wil niet zeggen dat Beyoncé’s actie ‘dus’ geen zin had. Integendeel. Het ging niet om een eenmalige actie. Beyoncé draagt al langer feministische standpunten uit, en schreef er zelfs een artikel over.

Haar VMA-optreden betekende een voorlopig hoogtepunt van die ontwikkeling. Ze bereikte miljoenen mensen en redde het feminisme eigenhandig uit de klauwen van de ‘huuuh lelijke mannenhaters’ aanvallers:

arguably the most powerful aspect is that she provided a simple corrective to widespread misunderstanding of the very meaning of the word. By sharing Adichie’s words—which themselves paraphrase the dictionary definition of “feminism”—Beyoncé was framing feminism as a concept so basic and commonsense that viewers might rightly feel a wee bit foolish for denouncing it.

’t Is een beetje zoals Caitlin Moran het aanpakte. Ze presenteerde een hele simpele test om te achterhalen of je een feministe bent.

What do you think feminism IS, ladies? What part of ‘liberation for women’ is not for you? Is it freedom to vote? The right not to be owned by the man you marry? The campaign for equal pay? ‘Vogue’ by Madonna? Jeans? Did all that good shit GET ON YOUR NERVES? Or were you just DRUNK AT THE TIME OF THE SURVEY?”

Met dien verstande dat Beyoncé de boel van binnenuit verandert en duidelijk maakt. Ze behoort tot de incrowd van het oppervlakkige glitterwereldje, en juist daardoor heeft het gewicht als ze openlijk genderongelijkheid signaleert en feminisme naar voren schuift. Ze steunt daarmee andere beroemdheden die dezelfde standpunten innemen, en versterkt zo de mannen en vrouwen die doorhebben dat we niet vrij zijn, zolang vrouwen niet vrij zijn.

Niemand is hét boegbeeld, niemand vertegenwoordigt hét feminisme. Ook Beyoncé niet. Maar allemaal delen we de opvatting dat vrouwen mensen zijn, die niet op basis van hun sekse gemarginaliseerd mogen worden. Feminisme, het gaat stapje voor stapje. Het is voor iedereen. En deze ronde komt de stand dankzij Beyoncé uit op één-nul voor de ‘vrouwen zijn mensen’-mensen.

Verzekeraar Reaal discrimineert vrouw

Verzekeraars doen hun best om zo min mogelijk geld uit te keren. Ze grijpen daarbij alles aan wat hen van dienst kan zijn. Zoals iemands sekse. Man? Dan ben je hoofd van het gezin en kostwinnaar, dus moet je 100% letselschade uitkeren. Vrouw? O, die stoppen op hun 27ste tien jaar met werken en nemen daarna een parttime baantje, dus dan hoef je ook niet zoveel letselschade te vergoeden. Dat was de redenering van Reaal Schadeverzekeringen. Discriminatie, oordeelt het College voor de Rechten van de Mens (CVRM).

Het college velt een snoeihard oordeel over de praktijken van Reaal. De verzekeraar boog zich over de casus van een vrouw, die als kind werd aangereden door een motorrijder. Ze hield daar zodanig hersenletsel en verlamming aan over, dat ze nooit zou kunnen werken. Zodoende moest de verzekeraar van de motorrijder een bedrag uitkeren om die schade te vergoeden.

Bij mensen die jong een ongeluk krijgen, is het moeilijk om te bepalen hoe hun leven eruit gezien zou hebben, schrijft het College. Je moet immers in een kristallen bol kijken en inschatten hoe iemands leven normalerwijze had kunnen verlopen op het gebied van kinderen krijgen, carrièreperspectieven, leveren van onbetaalde zorg, enzovoorts. Een grijs gebied, waar subjectieve factoren een rol kunnen gaan spelen.

Reaal keek naar onderzoeken over vrouwen als groep, met als enige specifieke branche de loopbanen van vrouwen in de kappersbranche. Vervolgens bedacht het bedrijf dat vrouwen collectief op hun 27ste stoppen met werken, om pas als hun kinderen tien jaar oud zijn weer ergens voor halve dagen aan het werk te gaan. Op die manier ontstaan enorme verschillen in de hoogte van de schade-uitkering. Bij fulltime werken tot het 67e jaar zou het gaan om een uitkering van 158.165 euro. Bij de variant fulltime kapster tot en met het 26e jaar, dan tien jaar niets, dan weer fulltime, loopt het bedrag al terug naar  46.241 euro letselschade. Bij parttime werken lopen de vergoedingen nog verder terug.

In haar oordeel schrijft het CVRM;

Het algemene beeld dat vrouwen kinderen krijgen, daarom tijdelijk stoppen met werken en vervolgens parttime werken, wordt toegepast op een individuele vrouw. Deze aannames hebben een aanzienlijk en negatief effect op de hoogte van de schadevergoeding van de vrouw. Een probleem dat een man in een vergelijkbare positie niet heeft. Daarom is dit discriminatie van vrouwen. […] Het College doet een dringend beroep op de verzekeringsbranche om voor mannen en vrouwen gelijke uitgangspunten te hanteren.

Zo simpel is het. Een verzekeraar die zo denkt, maakt zich schuldig aan discriminatie. Reaal dient de schade opnieuw vast te stellen, zonder vooroordelen en zonder voor vrouwen nadelige uitgangspunten te hanteren.

Films met vrouwen maken winst

Films waarin vrouwen een rol van betekenis hebben, doen het wereldwijd beter dan films waarin vooral mannen voorkomen. Als iemand 1 dollar investeerde, kreeg die persoon 2,68 dollar terug met films die de Bechdel test haalden. Zakte een film voor die test, dan kreeg iemand 2,45 dollar terug. Dat loopt op als je het hebt over omzetten van ettelijke miljoenen.

Mensen van website FiveThirtyEight analyseerde de financiële gegevens van 1,615 films, uitgebracht in de periode van 1990 to 2013, afgezet tegen de Bechdeltest. Hoe vaker minstens twee vrouwen met elkaar spraken over iets anders dan een man, hoe vaker investeerders per dollar meer terugkregen. Het verschil bleef structureel zichtbaar, niet alleen binnen de Amerikaanse markt, maar ook als je keek naar de internationale distributie.

Deze keiharde cijfers maken gehakt van mythes die studiobazen van elkaar overnemen. Zo zouden films met vrouwen het niet goed doen. Klopt niks van. Of, andere mythe: jongens en mannen zouden geen films willen zien met vrouwen in de hoofdrol. Klopt ook niets van. Bij de meest recente Hunger Games film bestond het publiek gemiddeld voor 46% uit mannen, terwijl een heldin toch echt het scherm domineerde.

Voeg daaraan toe dat vrouwen iets meer dan de helft van de kaartjes kopen, en je zou zeggen dat Hollywood de helft van de wereldbevolking serieus moet nemen. Op dit moment gebeurt dat totaal niet. Van alle belangrijke personages is slechts 15% vrouw, en als je alle rollen meeneemt, ook de serveerster met één regel tekst, kom je nog steeds niet verder dan een magere dertig procent. Er bestaat zodoende een kloof tussen de samenstelling van het publiek, en dat wat je op het scherm ziet (vooral jonge blanke mannen).

De auteurs van de financiële analyse denken dat het een kwestie van tijd is. Vrouwen kopen kaartjes + films met vrouwen doen het goed = meer films waarin vrouwen belangrijke rollen spelen.

Women & Hollywood vreest echter dat het niet zo snel goed komt:

Let’s be real. The people who run Hollywood know these numbers. They get data breakdowns on every film they have. They know what’s making money and what’s not. But they are all invested in these big-budget tentpole action and superhero films that star men. That’s how they think. We can only hope that seeing women be successful in big blockbuster films will help break through the sexism that pervades Hollywood. I am hopeful, but I am also realistic. They’ve been leaving dollars at the door for years, and yet they still double down on male superheroes. Go figure.

Nieuwsronde: poezenkrant editie

De Zesde Clan wil haar verantwoordelijkheden als officiële Nederlandse ambassadeur van de Australian Cat Ladies serieus nemen. Vandaar een nieuwsronde, geheel gewijd aan katten, al dan niet in de context van kattenvrouwtjes en/of feministen – voor sommige mensen bestaat er geen onderscheid tussen die twee. Kortom, katten!

  • Morris, een zwart witte kater, kreeg 12.00 stemmen bij verkiezingen voor de nieuwe burgemeester van de Mexicaanse stad Xalapa. De kat bereikte de vierde plaats en haalde meer stemmen dan de (menselijke) kandidaat van de PRD, de grootste linkse partij van het land. Inwoners van Xalapa nomineerden Morris omdat hij de hele dag luiert, precies wat politici ook doen. Tegelijkertijd hoopten ze dat Morris hen kon bevrijden van de vele ratten die de stad telt.
  • Wetenschappers maakten in juni bekend dat ze eindelijk begrijpen hoe kattenziekte wordt veroorzaakt. Ze zijn er achter gekomen waar en op welke manier een op zich onschadelijk virus muteert in de veelal dodelijke FIPV-variant. Nu de moleculaire basis van het virus bekend is, lukt het hopelijk snel om een vaccin te ontwikkelen en de levens van vele kittens te redden.
  • Een milieuorganisatie en een producent van kattenvoer, Purina, werkten samen met een asiel in Toronto om in deze Canadese stad een kattentuin aan te leggen. Het asiel had weinig buitenruimte. Tegelijkertijd beschikte het gebouw over een stevig dak. Eén plus één is twee… Binnen de kortste keren was dit dak omgetoverd tot een mooie tuin met geschikte planten, speeltjes en volop ruimte om rond te banjeren en te spelen. Purina heeft nog budget over om meer van dit soort tuinen aan te leggen.
  • Nog meer Canadees katten nieuws: Alberta kreeg in juni te maken met overstromingen. Een gezin werd overvallen door het wassende water. Ze konden zichzelf alleen redden door te zwemmen door een woeste stroom. Ook de poes Momo. Een toevallig passerende fotograaf, Jordan Verlage, maakte foto’s van het waagstuk. De foto’s sloegen in als een bom bij de Canadezen. Momo en haar baasje werden een baken van hoop. De eigenaren denken dat het beestje iets van een Main Coon in zich heeft, en daarom niet terugdeinsde voor de nattigheid.

Momo zwemt als de beste.

  • Sowieso weten mensen de talenten van katten te waarderen. Ook als het om minder nobele zaken gaat. Zo leerden mensen een kat om spullen zoals telefoons in een Braziliaanse gevangenis te smokkelen. Later gebeurde hetzelfde, maar dan in Rusland. De kat liep tegen de lamp.
  • Een kat ontdekte een tweeduizend jaar oude catacombe in de Italiaanse stad Rome. Achteraf constateerden archeologen dat zware regenval zorgde voor een kleine aardverschuiving, waardoor de ingang naar de ondergrondse grafkamer bloot kwam te liggen. Een beetje nieuwsgierige kat gaat dan natuurlijk op onderzoek uit…
  • Niks te lezen in de zomervakantie? Nederland draagt katten een warm hart toe en bericht regelmatig over deze beestjes. De Poezenkrant geldt als een nationale grootheid. Maar neem ook eens een kijkje bij het Leidsch Katblad, en deze site waar je alle nieuwsberichten over katten in één oogopslag kunt zien.

De Zesde Clan wenst alle lezers een gelukkig 2013!

Jongeren vechten tegen kinderhuwelijken in Bangladesh

Als meisje van 12, 13 jaar moeten trouwen? Een heel slecht idee. De beoogde kindbruiden zelf zijn bovendien niet gek. Die zien in hun omgeving ook zonder wetenschappelijk bewijs precies wat dat inhoudt. Niet meer naar school, leven in een isolement, keihard werken in de huishouding en te jong kinderen moeten baren. Als openlijk verzet cultureel gezien niet kan, wat doe je dan? Dan doe je in Bangladesh een beroep op een organisatie van jongeren, die dit soort kinderhuwelijken proberen tegen te houden.

De Engelse krant The Guardian geeft als voorbeeld de dertienjarige Rehana. Op een gegeven moment merkte ze aan alles dat haar ouders haar wilden uithuwelijken. Ze wilde niet, maar als jong meisje heb je in de cultuur van Bangladesh weinig mogelijkheden. Het bestaat niet dat je met je ouders gaat steggelen en nee zegt.

Fortunately for Rehana, she knew exactly who to call: the district’s vaunted “wedding busters”, a movement consisting of 11 groups of around 20 youngsters, campaigning against child marriage. Arriving home from school the next day, Rehana found the group talking to her mother, who remained belligerent. “Who will help us find a nice boy when she gets older?” she demanded. “And who will protect Rehana on her way to school?” The children are well versed in handling such scenarios; they don’t argue, but methodically list the evils of child marriage.

Op die manier houden de jongeren rekening met culturele normen en waarden. Je behoort respect te tonen voor mensen die ouder zijn dan jezelf. Maar je mag wel keiharde feiten noemen. Die prikken alle mythes door waar mensen een beroep op doen om goed te praten dat kinderen kinderen moeten baren, en kansloos in de huishouding van schoonouders verdwijnen.

Zo kan het per land verschillen wat nodig is om aan een vroeg huwelijk te ontkomen. Business Week ging in op de ervaring van een vrouw in Nigeria. Ze deed het goed op school. Toch wilden haar ouders haar op haar zestiende laten stoppen met onderwijs volgen en laten trouwen met een man die drie keer ouder was dan zijzelf. In haar geval hielp een beroep op haar broer. Daarnaast kreeg ze hulp van een lokale organisatie voor gezondheidszorg:

Also championing her cause were members of the health support committee in her hometown of Timia, who offered her a scholarship to a three-year midwifery school program in Agadez, a six-hour drive away. She met her husband there while completing her studies. They since have moved back to Timia, where he works as a travel agent and she assists the town’s women during pregnancy, labor and delivery. Her cousin, not so lucky, was married off at 16.

Hulp kan op die manier letterlijk een verschil maken tussen leven en dood. Want dat is misschien nog wel het ergst. Van school moeten, vloeren schrobben, dat is al erg genoeg. Maar als je een zwangerschap en bevalling moet doorstaan terwijl je lichaam daar niet klaar voor is, kan ‘kindbruid’ gelijk komen te staan aan ‘dood’. Door schuld, van een samenleving die meisjes het licht in de ogen niet gunt. Dat moeten we niet willen.

De Gereedschapskist: plaatjes bekijken

Stel dat je al jaren het blad Rolling Stone leest. Je hebt een stapeltje oude nummers liggen en denkt hmmmm, zal ik ze weggooien of bewaren. Bij het doornemen van de tijdschriften valt je opeens wat op. Mannen staan in serieuze poses volledig gekleed op de voorpagina. Is het echter een vrouw, dan staat ze half bloot op de cover. Wat gebeurt hier? Hoe zit dat? Sociologen uit de V.S. gingen covers tellen en analyseren en kwamen tot een paar inzichtgevende resultaten over de seksualisering van vrouwen.

Mary Nell Trautner en Erin Hatton, beiden werkzaam als assistent professor sociologie aan SUNY Buffalo, namen alle voorpagina’s van Rolling Stone in de periode november 1967 tot en met 2009 onder de loep. Zodra er een mens op stond, analyseerden Trautner en Hatton de foto aan de hand van criteria. Hoeveel kleding draagt de persoon, welke pose neemt hij/zij aan, hoe ‘sexy’ is het beeld – mond open in een porno pruilmondje is een punt, lippen ontspannen op elkaar in een glimlach is neutraal, etc.

Deze manier van turven levert een beschrijving op van de seksualisering in de beeldvorming. En wat blijkt? Rolling Stone hanteert een beeldvorming waarbij mannen geheel gekleed en krachtig op de foto staan, terwijl vrouwen als sexy stoeipoezen voorgesteld worden. In 43 jaar tijd komen mannen in slechts 2% van de gevallen supergeseksualiseerd op de foto. In 83% van de gevallen was er niets sexy’s te bekennen. De mannen zijn serieus, of worden afgebeeld in een normale context.

Bij vrouwen daarentegen is er in ruim driekwart van de gevallen juist sprake van een behoorlijke mate van seksualisering. Vooral vanaf de jaren tachtig stijgt het aantal extreem geseksualiseerde afbeeldingen. Vrouwen likken halfbloot suggestief aan een ijsje, of liggen op  een lap rode stof, slechts bedekt door een gitaar. Een foto van een vrouw zonder sexy element is praktisch niet te vinden.

En heej, verrassing: niet alleen Rolling Stone doet dat. Dit patroon treedt ook op in stripboeken. Batman geheel gekleed, rechtop staand, met een ernstige uitdrukking op zijn gezicht, terwijl Catwoman in pornoposes over de pagina’s kronkelt, gekleed in een zodanig strak zwart leren fetishpakje dat er op zijn minst een borst uit floept. Videospelletjes dan? Daar hebben we ze weer. Geheel geklede mannen in krachtige poses, vrouwen als afhankelijke seksobjecten:

Female video game characters tend to suffer from a particularly extreme manifestation of the male gaze[14] — even when not serving the male characters (be it as a plot devicereward, or something else), “the woman” will virtually always find herself serving the male players through the systematic enforcement of sex appeal,[15][16] with rarely much regard to how gratuitous, out-of-place or out-of-character such appeal might be (e.g. high heels in armed combat).

Zulke beeldvorming is geen toeval. Het is een patroon wat je kunt zien als je het wilt zien. Je kunt het tellen, en je kunt er conclusies uit trekken. Bijvoorbeeld dat dit een gevolg is van een cultuur waarin mannen de dominante groep zijn, degene die privileges hebben:

Male privilege – again – is about what men can expect as the default setting for society. A man isn’t going to have everything about him filtered through the prism of his gender first. […]  if he fails at a job, it’s not going to be extrapolated that all men are unfit for that job. A man who’s strong-willed or aggressive won’t be denigrated for it, nor are men socialized to “go along to get along”. A man can expect to have his opinion considered, not dismissed out of hand because of his sex. When paired with a woman who’s of equal status, the man can expect that most of the world will assume that he’s the one in charge. And, critically, a man doesn’t have to continually view the world through the lens of potential violence and sexual assault.

Enzovoorts. In die cultuur hebben vrouwen pech. Neem computerspelletjes:

the vast majority of female characters are sexual objects. If a girl wants to see herself represented in video games, she better get used to the idea of being the prize at the bottom of the cereal box. If she wants to see herself as a main character, then it’s time to get ready for a parade of candyfloss costumes where nipple slips are only prevented by violating the laws of physics. The number of games with competent female protagonists who wear more than the Victoria’s Secret Angels are few and far between.

Zo kun je een heleboel interessante inzichten opdoen aan de hand van leuke onderwerpen zoals stripverhalen, populaire tijdschriften en computerspelletjes. En het mooie is: ook jij kunt dat. Je hoeft alleen maar te kijken naar wat je om je heen ziet, en de beelden te analyseren. Trek vervolgens je eigen conclusies.

PS: er zijn inmiddels onderzoeksresultaten dat de geseksualiseerde beeldvorming rondom vrouwen ertoe leidt dat mannen die daar gevoelig voor zijn – seksisten bijvoorbeeld – vrouwen daarna nog sneller beschouwen als voorwerpen, in plaats van als denkende en voelende mensen. Dat geeft te denken…..

Franse schrijfster gaf vrouwelijke leiders legitimiteit

Het werk van de middeleeuwse schrijfster Christine de Pizan overleefde de overgang van handgeschreven manuscript naar gedrukt boek nauwelijks. Toch leefde haar werk nog minstens tweehonderd jaar na haar dood voort. Vrouwen in leidinggevende posities, zoals koninginnen en landvoogden, vonden in haar denkbeelden een legitimatie voor hun macht. Dat en meer ontdekte wetenschapster Susan Groag Bell. Ze legde haar vondsten vast in het boek The Lost Tapestries of the City of Ladies.

Christine de Pizan publiceerde in 1405 haar bekendste werk, het boek van de stad der vrouwen. De Pizan voert zichzelf op als hoofdpersoon. Ze zit in haar studeervertrek en vraagt zich af waarom zoveel mensen met zoveel haat over vrouwen spreken. Zijn vrouwen echt zo slecht als mensen beweren? Is er dan geen hoop meer?

De Pizan wil de moed opgeven, als opeens drie vrouwen voor haar verschijnen. Vrouwe Rede, Vrouwe Recht en Vrouwe Rechtvaardigheid spreken Christine moed in en nemen haar mee langs talloze vrouwen die in woord en daad lieten zien dat ze beschikten over alle nobele kwaliteiten die een mens zich kan wensen. Voor die vrouwen dragen de drie dames Christine op een stad te bouwen. Daar zullen ze veilig zijn voor al die kwaadsprekers.

Middeleeuwse miniatuur met Christine de Pizan aan haar schrijftafel.

De Pizan geldt als één van de eerste schrijfsters die openlijk blijk gaf van feministische idealen. Het zou te radicaal zijn geweest als ze zou tornen aan de door God gegeven rollenpatronen. Wat ze wél schreef was al revolutionair genoeg, namelijk dat vrouwen mensen zijn met verstand, kwaliteiten, en durf. Ze pleitte voor een goede opleiding voor vrouwen en liet aan de hand van vele voorbeelden zien dat vrouwen dan even goed als mannen een leger kunnen aanvoeren, een land regeren of wetenschappelijke ontdekkingen doen. Dat was in de middeleeuwen een bevrijdende boodschap voor vrouwen. Iets wat leiders in die tijd niet ontging.

Eén boek kan een dominante mentaliteit helaas niet veranderen. Vrouwen behoorden thuis te blijven en de wereld over te laten aan mannen. Bij de overgang naar de boekdrukkunst bleven Christine’s handgeschreven werken in een la liggen, onderzocht Groag Bell. Alleen Engeland gaf een editie uit van haar werk, maar de uitgever verwijderde de naam van de auteur. Stel je voor dat iemand erachter zou komen dat een vrouw een boek had geschreven. Dat kon echt niet in die tijd, het was volstrekt ongepast.

Toch leefde haar werk voort. Wat ontdekte Groag Bell namelijk: vrouwelijke leiders bestelden wandtapijten met motieven uit het boek van de stad der vrouwen. Onder andere de koninginnen Elizabeth I, Louise van Savoye, Marie de Guise en Margaretha van Oostenrijk. Het ging om enorme doeken, die een hoge wand in een zaal konden bedekken. Dit waren plaatsen waar veel mensen kwamen: bezoekers, hoge delegaties, gewone mensen die een gunst wilden vragen. Door wandkleden op te hangen met afbeeldingen van sterke vrouwen, vertelden deze politici hun bezoekers: vrouwen kunnen macht hebben, dat is niet eng, het kán. Het was een soort propaganda waarmee vrouwelijke leiders hun positie versterkten.

Louise van Savoye

Door de geschiedenis van deze tapijten te reconstrueren, legde Groag Bell tegelijkertijd een wereld bloot van vrouwelijke leiders die onderling contact onderhielden, elkaar geschenken gaven en ieder op hun manier probeerden te overleven in een mannenwereld, een wereld die hun autoriteit soms nauwelijks kon erkennen, laat staan respecteren. Voor deze vrouwen was het werk van Christine de Pizan een bron van kracht en een bevestiging van hun positie, voor henzelf en de buitenwereld.

Groag Bell bracht jaren door met spitten in oude archieven en het ontcijferen van oude inventarissen, om deze verborgen en verloren gegane wereld te reconstrueren. Haar boek is van groot belang voor iedereen die meer wil weten over vrouwen in de geschiedenis.

Rabbi stelt mannen verantwoordelijk

Waarom zouden vrouwen in Israel niet in het openbaar mogen zingen of spreken? Ultra orthodoxe mannen die daar een probleem mee hebben, moeten de verantwoordelijkheid niet bij vrouwen leggen, maar zichzelf aanpakken. Dat stelt rabbi Dov Linzer in een opiniestuk voor de New York Times. De Joodse religieuze leider schreef zijn stuk naar aanleiding van ontwikkelingen in Israel, waar ultra orthodoxe joden vrouwen zoveel mogelijk uit de openbaarheid en uit het stemhokje proberen te houden.

Linzer schrijft dat hij vaak dezelfde verklaringen hoort voor het intolerante gedrag van deze mannen. Hij verwerpt die uitleg:

We are told that they arise from a religious concern about modesty, that women must be covered and sequestered so that men do not have improper sexual thoughts. It seems, then, that a religious tenet that begins with men’s sexual thoughts ends with men controlling women’s bodies. This is not a problem unique to Judaism. But the Talmud, the basis for Jewish law, offers a perhaps surprising answer: It places the responsibility for controlling men’s licentious thoughts about women squarely on the men.

De Talmud stelt volgens Linzer namelijk dat mannen niet op een seksueel getinte manier naar een vrouw mogen kijken. Er zijn kledingvoorschriften, maar die zijn algemeen opgeschreven en houden vooral verband met de innerlijke houding van de gelovige. De man moet zijn gedachten rein houden en zich op een eerbare manier gedragen, en als een vrouw hem daarvan afleidt moet hij zichzelf aanpakken. De manier waarop ultra orthodoxe joden zich gedragen, heeft precies het tegenover gestelde effect, stelt Linzer:

In fact, though, their actions objectify and hyper-sexualize women. Think about it: By saying that all women must hide their bodies, they are saying that every woman is an object who can stir a man’s sexual thoughts. Thus, every woman who passes their field of vision is sized up on the basis of how much of her body is covered. She is not seen as a complete person, only as a potential inducement to sin.

En dat, lieve lezer, leidt tot vrouwenhaat. De vrouw is geen mens meer, maar wordt een poel van verderf, een snode verleidster, een bedreiging. Voor mannen. Het maakt in zo’n context niet uit wat de vrouw doet of aan heeft, het is toch fout:

…once you judge a female human being only through a man’s sexualized imagination, you can turn even a modest 8-year-old girl into a seductress and a prostitute. At heart, we are talking about a blame-the-victim mentality. It shifts the responsibility of managing a man’s sexual urges from himself to every woman he may or may not encounter. It is a cousin to the mentality behind the claim, “She was asking for it.”

Dat is de houding die de rabbi veroordeelt in zijn opiniestuk.  Jezebel juicht het standpunt toe en trekt het in een breder verband. Wat de rabbi schrijft is ook van toepassing op andere religies, signaleert het blad. Neem bijvoorbeeld Karen Armstrong. Die bracht nauwkeurig in kaart hoe allerlei christelijke kerkvaders worstelden met het lichamelijke en het seksuele. Ook zij kozen voor de makkelijkste oplossing. Geef vrouwen maar de schuld. Projecteer je afkeer op hen, stel hen verantwoordelijk. Zij moet ingeperkt worden, zodat hij niet verleid wordt.

Ook seculiere organisaties, zoals de Slutwalk beweging, stellen dit gedrag aan de kaak. Wereldwijd gingen vrouwen en mannen de straat op om te benadrukken dat mannen verantwoordelijk zijn voor verkrachting en vrouwen lastig vallen op straat. Vrouwen zijn niet de poortwachters van de mannelijke seksualiteit, ze zijn niet verantwoordelijk voor het gedrag van mannen, geen enkele vrouw vraagt erom verkracht te worden.

Heel goed dat een rabbi reageert op de ontwikkelingen in Israel. Velen delen zijn mening en argumenten. Die tegenstemmen kun je niet hard genoeg laten klinken in een wereld vol fanatici.

UPDATE: ter nieuwe illustratie van het probleem: na het belagen van een 8-jarig meisje, richtten ultra orthodoxe joden hun pijlen op 25 januari op een automobiliste die in de ogen van de mannen te westers gekleed was. Hun reactie was niet naar huis gaan en bidden, maar

De mannen sprongen op de auto van de vrouw, sloegen ruiten stuk, gooiden bleekwater naar binnen en staken alle banden lek. Toen de vrouw probeerde te vluchten, gooiden zij met stenen.  De 27-jarige Natali Mashiah raakte lichtgewond aan haar hoofd. Zij werd achtervolgd door een menigte, toen de politie haar kwam ontzetten. Die heeft vijf arrestaties verricht. 

Teken de petitie voor keuzevrijheid voor vrouwelijke boksers

Als het aan de internationale boksbond AIBA ligt, moeten alle vrouwelijke beoefenaren van deze sport verplicht een kort rokje dragen. Want dan kunnen mensen hen onderscheiden van de mannen – zijn ze blind of zo?. Daarnaast beweert de boksbond dat een rokje de bokssport sexy maakt. Voor het geval de boksbond het nog niet wist: vrouwen keuzevrijheid ontnemen en zonder pardon in een kort rokje persen is seksistisch. Plus: het zijn professionals, geen pin ups. Wil je protesteren, teken dan de petitie!

De boksbond vergadert vanaf 18 januari over de kwestie. Volgens Change.org heeft de bond aangegeven de mening van anderen mee te nemen. Hoe meer mensen tekenen, hoe groter de kans dat de mannen van de boksbond zich bedenken. Wat dat betreft geldt dat iedere stem telt. Ook in het belang van de sport zelf:

Female boxers have already had to fight long and hard outside the ring to get the respect they deserve inside of it. The 2012 London Games will mark the sport’s Olympic debut, after having been previously rejected by the International Olympic Committee  in 2005 for not meeting safety and universality standards. AIBA’s sartorial suggestion undermines that progress.

Daarnaast is het verplichte rokje een fout idee, omdat sporten op het hoogste niveau ook een mentale kwestie is. Het is belangrijk dat je je goed voelt in de toegestane kleding, benadrukken sportpsychologen én boksers zelf:

Queen Underwood, the U.S. favorite to win gold in the lightweight category, says the idea of wearing a skirt while boxing is distracting—she hasn’t worn a skirt in years and felt self-conscious wondering what she looked like. Sports psychiatrist Carole Oglesby, former president of WomenSport International, echoes Underwood’s sentiments.  “I’ve read [the boxers] say things like, ‘I just don’t think I’d be comfortable.’ I think that’s a mild way of saying this is embarrassing,” Oglesby says. “From a performance perspective, that’s a completely unnecessary barrier to deal with.”

Sommige vrouwen vinden het misschien prima om te boksen in een kort rokje, maar voor anderen kan het hun prestaties juist negatief beïnvloeden. Bovendien kan het oppimpen van de bokssport averechts werken:

I suspect the plan to make female boxers into sexy, delicate little flowers could well backfire if said boxers have to put up with sexist tossers buying ring-side tickets to try and get a look at their underwear – surely a perfect recipe for enhanced aggression and punching power, not ladylike elegance?

Kortom, protesteer, teken de petitie. Hopelijk vergeet de boksbond dit idiote plan heeeeel snel.

Schrijfsters boeken succes

Successen moet je vieren, dus de Zesde Clan besteedt graag aandacht aan positieve ontwikkelingen. In de literatuur bijvoorbeeld. De afgelopen tijd vielen diverse schrijfsters in de prijzen. En het best verkochte boek in Nederland was van een vrouw. Mooi!

Ruim 260.000 keer ging Het Familieportret van de Amerikaanse auteur Jenna Blum over de toonbank. Daarmee was haar roman over een vrouw die het oorlogsverleden van haar moeder ontdekt, de best verkochte titel van 2011. Vorig jaar was het ook al een vrouw die deze eer te beurt viel. Tatiana de Rosnay stond toen op nummer 1 met ‘Haar naam was Sarah’. Ook in deze roman speelt de tweede wereldoorlog een grote rol.

Vrouwen doen het ook goed op het gebied van prijzen. Dichteres Anna Vegter won begin januari de landelijke Poëzieprijs. Zesentwintig wetenschappers, recensenten en ‘beroepslezers’ vonden ‘Eiland, berg, gletsjer’ de beste bundel van 2011. Vegter wint 500 euro. (Kritische noot: dat staat in schril contrast met de 60.000 euro die haar mannelijke collega Tonnus Oosterhoff wint met de P.C. Hooftprijs. Maar heej, een prijs is een prijs he).

Daarnaast kreeg schrijfster en historica Annejet van der Zijl lof en eer toegezwaaid. Stichting de Gouden Ganzenveer kende haar de gelijknamige prijs voor 2012 toe. Uit het persbericht van de stichting:

De Academie De Gouden Ganzenveer is onder de indruk van Van der Zijl’s goed gedocumenteerde en met zeer vaardige pen geschreven levensverhalen. Zij is er in geslaagd biografieën te schrijven die wetenschappelijk verantwoord zijn en tegelijkertijd ook een breed publiek aanspreken. In haar werk wordt zichtbaar dat de biografie in Nederland niet langer meer een ondergewaardeerd en weinig beoefend genre is. Integendeel zelfs.

Alledrie gefeliciteerd met dit mooie resultaat.