Monthly Archives: juni 2011

Belgische vrouwen lopen miljoenen euro’s alimentatie mis

Als groep lopen Belgische vrouwen maar liefst 200 miljoen euro per jaar aan alimentatie mis. De Dienst Alimentatievorderingen (Davo) loopt tegen zoveel weigerachtige mannen aan dat deze organisatie nu de hulp van de Belgische politiek inroept om het geld alsnog te vorderen, berichten De Standaard en De Morgen.

De mannen voeren meestal aan dat ze de alimentatie niet op kunnen brengen. Zelfs als dat zou kloppen vindt de directeur van Davo dat er dan met twee maten wordt gemeten: ,,We raken hier het kernprobleem: nu hoeden we ons ervoor om de mannen in armoede te storten, maar ondertussen moeten de alleenstaande moeders het wel op eigen houtje zien te rooien.”

Uit de reportage van De Standaard blijkt dat het in 94% van de gevallen gescheiden moeders zijn die bij de Davo aankloppen. Het gaat jaarlijks om 35.000 vrouwen die in ernstige financiële problemen verkeren door de weigering van hun ex om alimentatie te betalen. De dienst kan indien nodig voorschotten uitbetalen om ervoor te zorgen dat kinderen toch kleding, schoenen en voedsel kunnen krijgen. Vorig jaar betaalde de organisatie zodoende bijna negentien miljoen euro uit. Dit geld kwam ten goede aan 12.671 kinderen.

Ook in Nederland is de weigering alimentatie te betalen een fors probleem. In plaats van Davo kent ons land het LBIO: Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen. In september vorig jaar meldde dit bureau dat ook in Nederland de naleving slecht is. Het bureau schatte in over heel 2010 tot zo’n 13.000 zaken te komen. De oorzaken zijn volgens het bureau deels regeltechnisch: de berekening van alimentatie ligt ingewikkeld. Het bureau wil de methode daarom vereenvoudigen en makkelijker inzichtelijk maken.

Daarnaast merkt het bureau dat veel ouders de betaling van alimentatie gebruiken om hun conflicten uit te vechten. Zie dit representatieve voorbeeld, waarbij een vader met een bovenmodaal inkomen weigert om een fatsoenlijke kinderalimentatie te betalen aan zijn ex. Na een eerdere uitspraak ging hij rustig in hoger beroep om te ontkomen aan zijn verplichtingen. In dit geval zonder succes.

Advertenties

Granta buigt zich over het f-woord

Granta, een gezaghebbend tijdschrift over onder andere literatuur en cultuur, besteedt het zomernummer van 2011 aan het feminisme. Oftewel, het f-woord, want voordat je het over de inhoud kunt hebben moet je altijd even stilstaan bij de vele onterechte vooroordelen over de vrouwenbeweging. Het f-woord dus. Granta nummer 115 staat tjokvol artikelen, waarvan de meeste online beschikbaar zijn. Rebecca Swift schrijft bijvoorbeeld over de generaties feministen in haar familie, Lana Asfour analyseert de vrouwenbeweging in Tunesië, schrijfster Helen Dunmore recenseert een nieuwe editie van To The Lighthouse, een roman van Virginia Woolf, en natuurlijk is er veel ruimte voor cultuur (onder andere gedichten en grafische kunst rondom het feminisme). Aanbevolen!

Anti-abortusplannen stuiten op steeds meer verzet

De jacht op vrouwen en abortusklinieken is al een tijdje aan de gang in de Verenigde Staten. Voor veel vrouwen, met name als ze een laag inkomen hebben, wordt het in de praktijk steeds lastiger om een ongewenste zwangerschap af te breken – ook al is dit op zich nog steeds een legale keuze. Maar organisaties zoals Planned Parenthood (PP), te vergelijken met de Rutgers Stichting in Nederland, vechten terug. PP stapte naar de rechter in onder andere de staten South Dakota en Kansas. In North Carolina kwam de redding in de vorm van een politiek veto.

In South Dakota gaat het om nieuwe wetgeving die vrouwen dwingt drie dagen te wachten voordat ze een abortus kunnen krijgen. Ook moeten ze eerst verplicht een gesprek voeren bij ‘zwangerschapscentra’, die expliciet tot doel hebben vrouwen te bewegen hun zwangerschap uit te dragen. Planned Parenthood vecht dit aan en wil dat South Dakota wacht met het invoeren van deze regels totdat de rechtszaken zijn uitgevochten.

In Kansas is er wat anders aan de hand. Daar wil de staat het budget voor PP intrekken, omdat de organisatie naast allerlei andere zorg ook abortus aanbiedt. Daarnaast moeten abortusklinieken voldoen aan nieuwe regels. Die bpalingen heten in de volksmond TRAP, valstrik, omdat ze alleen gelden voor abortusklinieken, zeer strikt zijn, en zodanig opgesteld zijn dat geen enkele kliniek er op tijd aan kan voldoen.

Zo moeten de centra opeens behandelruimtes uitbreiden en extra toiletten aanleggen. Volgens Mother Jones stonden inspecteurs 48 uur na ontvangst van de nieuwe regulering al voor de deur om te checken of de klinieken dit hadden gedaan. Nee dus, een nieuw toilet bouwen duurt even. Vervolgens trekt de staat de vergunning in en moet de kliniek de deuren sluiten. Eén kliniek heeft al te horen gekregen dat ze vanaf vrijdag aanstaande dicht moeten, en de andere twee zullen waarschijnlijk binnenkort volgen.

Kansas wordt daarmee waarschijnlijk de eerste staat waar abortus nergens meer mogelijk is, zodat vrouwen alleen nog baas in eigen buik kunnen zijn door verder te reizen en hogere kosten te maken. PP wil dat voorkomen en stapte ook hier naar de rechter. De abortusartsen hebben zelf inmiddels ook protest aangetekend tegen de manier waarop de TRAP-regels afgedwongen worden.

Soms grijpen bestuurders zelf in. In de staat North Carolina weigerde de gouverneur een nieuwe wet te ondertekenen die vrouwen, net als in South Dakota, zou verplichten eerst een gesprek te voeren met anti abortus activisten. Ook zouden vrouwen eerst een echo moeten ondergaan. De Democratische bestuurder vindt dat zulke regels een ongeoorloofde inbreuk maken in de relatie tussen arts en patiënt. In een persbericht zei ze:

“The bill contains provisions that are the most extreme in the nation in terms of interfering with that relationship,” Perdue said in a prepared statement. “Physicians must be free to advise and treat their patients based on their medical knowledge and expertise and not have their advice overridden by elected officials seeking to impose their own ideological agenda on others.”

UPDATE: Succes! ,,Saying it would humiliate and degrade women, a federal judge on Thursday afternoon granted Planned Parenthood’s preliminary injunction to prevent South Dakota’s new abortion law from taking effect while it’s being challenged in court,” meldt de New York Times. De staat mag de nieuwe regels nog niet invoeren, maar moet het hoger beroep van PP afwachten. Ook fijn dat de rechter erop wijst dat de wetgeving vrouwen vernedert en omlaag haalt. Ook blijkt dat in Kansas in ieder geval één abortuskliniek open kan blijven.

Martha Nussbaum komt op voor het pretpakket

Het pretpakket, heet het laagdunkend in het voortgezet onderwijs. Al die sukkels die talen en geschiedenis verkiezen boven de vakken die er echt toe doen, zoals wiskunde en economie. Op de universiteiten en hogescholen heerst dezelfde pikorde. Martha Nussbaum laat nu echter een flink tegengeluid horen. Haar meest recente boek, ‘Niet voor de winst’, is net uit in een Nederlandse vertaling. De Amerikaanse filosofe en hoogleraar komt daarin op voor het pretpakket. Want wat mensen van de alfavakken leren is net zo belangrijk als de betavakken, stelt ze.

Martha Nussbaum, één van de helden van de Zesde Clan.

Dagblad Trouw publiceerde een recensie van haar boek. Recensente Leonie Breebaart:

Zoals ze uitvoerig uiteenzet, zijn het namelijk juist deze ‘zachte’ vakken die kinderen leren rekening te houden met andermans gevoelens, die hen tot bewuste burgers maken. Wie romans leert lezen, of toneelspeelt, moet zich tenslotte wel verdiepen in een onbekende, een leuke moslim misschien, of iemand die niet zo cool is als de mediacultuur ons inpepert dat we moeten zijn. En wie leert filosoferen, leert verantwoordelijkheid te nemen voor zijn opvattingen.

‘Niet voor de winst’ ligt nu in de boekhandel. Bevalt de kennismaking je, dan verwijst de Zesde Clan je graag door naar ander werk van Nussbaum. Ze is namelijk erg veelzijdig, en schreef eerder goed leesbare filosofische boeken over onder andere democratie, ethiek, de aard van emoties, en de situatie van vrouwen. Daarvan willen we er eentje uitlichten: Sex & Social Justice.

Nussbaum gaat in dit boek in op het respect voor en de waardigheid van mensen, en de manieren waarop deze begrippen opeens terzijde worden geschoven omdat het om vrouwen gaat. Denk aan de Franse revolutie: vrijheid, gelijkheid en broederschap, maar in de praktijk bleek het alleen om mannen te gaan (het woord ‘broederschap’ gaf dat al een beetje weg). Vrouwen bleven even rechteloos als voorheen achter in de keuken en gingen pas twee eeuwen later meetellen als mens en burger.

Hoe werkt dat precies, wat kunnen we daaraan doen, en welke elementen uit tradities zoals het liberalisme en feminisme kunnen daarbij behulpzaam zijn? Dat is wat Nussbaum onderzoekt in een aantal essays. Geen gemakkelijk leesvoer voor bij het strand, maar je kunt de informatie doseren door iedere keer een essay te lezen en de rest even te bewaren voor een ander moment. Dit prachtig boek is voor zover de Zesde Clan weet nog niet vertaald in het Nederlands, maar zeer de moeite waard. Zie hier voor een voorproefje van het boek, en neem eens een kijkje bij deze lezersgids.

Staten straffen vrouwen om miskraam

Het leven begint bij de conceptie. Dus is het moord als een vrouw een miskraam krijgt. Met die bizarre logica beginnen steeds meer Amerikaanse staten wetgeving aan te nemen die vrouwen straft voor een miskraam. Na Utah, maart 2010, gaat onder andere ook Georgia vrouwen vervolgen. Het meest recente slachtoffer is de tiener Rennie Gibbs, die als 15-jarige zwanger raakte maar de foetus vlak voor de geboorde verloor. Zij wordt nu vervolgd voor moord. De zaak veroorzaakt een schandaal waar op dit moment de kranten bol van staan.

Miskraam? Dan ben je verdacht totdat het tegendeel bewezen is.

De V.S. nemen het slechte voorbeeld over van Mexico. Vorige maand kreeg een vrouw in dat land nog 23 jaar cel omdat ze haar baby verloor. Organisaties die zich bezig houden met mensenrechten maken zich ernstig zorgen over deze ontwikkeling, bericht The Guardian:

“Women are being stripped of their constitutional personhood and subjected to truly cruel laws,” said Lynn Paltrow of the campaign National Advocates for Pregnant Women (NAPW). “It’s turning pregnant women into a different class of person and removing them of their rights.”

Het magazine Mother Jones merkt bovendien op dat de wetgeving vaak zo vaag geformuleerd is, dat je er alle kanten mee uit kunt. Zo stelt de tekst van de staat Georgia dat vrouwen strafbaar zijn tenzij ze kunnen bewijzen dat geen enkele menselijke betrokkenheid de miskraam veroorzaakte. De definitie wat menselijke betrokkenheid betekent, ontbreekt. Alternet maakt in een kleine opsomming duidelijk dat de losjes geformuleerde wetstekst artsen zodoende ernstig kan belemmeren in hun werk. Zodra ze iets ‘verkeerds’ doen kunnen ze beschuldigd worden van moord, omdat de foetus het niet overleefde en de vrouw wel.

Een andere factor die het nog lastiger maakt is, dat artsen soms geen idee hebben waardoor het komt dat een vrouw een miskraam krijgt. Er vallen wel wat algemeenheden over te zeggen. Volgens de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) ontstaat een miskraam meestal omdat de foetus zich niet goed ontwikkelt: ,,Het embryo groeit dan niet verder en wordt afgestoten. Waarom dit bij de ene vrouw vaker gebeurt dan bij de andere, is niet bekend.”

De NVOG schat dat rond de 15% van alle zwangerschappen voortijdig ten einde komt. Soms al in een zo vroeg stadium dat de vrouw nog niet eens doorhad dat ze zwanger was. Vrouwen die meerdere miskramen hebben gehad, lopen een verhoogd risico (25%). Ook leeftijd speelt een rol: bij vrouwen tussen de 35 en 40 jaar eindigt een op de zes zwangerschappen voortijdig.

In Georgia hebben vrouwen inmiddels het heft in eigen hand genomen. Zij voeren actie sinds februari dit jaar, door foto’s van hun gebruikte tampons te sturen naar de bestuurders van deze staat. Want iedere menstruatie zou je kunnen beschouwen als een mislukte zwangerschap, en dus moord, en het bestuur moet deze misdaden onderzoeken. En snel een beetje, want voordat je het weet vindt er een nieuwe misdaad plaats.

UPDATE: Niet alleen de Verenigde Staten maken zich schuldig aan het vervolgen van vrouwen die een miskraam kregen. De abortuswetgeving in El Salvador is zó strikt, dat ook in dit land vrouwen na een miskraam strafbaar blijken. Zo belandde een vrouw in de gevangenis nadat zij in de zevende maand door complicaties de foetus verloor. Het ging om een door haar en haar partner vurig gewenste zwangerschap. Toch kreeg ze jaren celstraf.

Braziliaanse presidente geeft vrouwen een kans

Dilma Rousseff, de nieuwe president van Brazilië, beloofde dat ze een belangrijk punt zou maken van de emancipatie van vrouwen. In een toespraak gaf ze aan:  ‘ik wil deuren openen, zodat andere vrouwen in de toekomst ook president kunnen worden’. Dat het haar ernst is blijkt om te beginnen uit haar benoemingen. Van de 38 ministers van haar kabinet zijn er nu tien vrouw. Rousseff wil uiteindelijk minstens 30 procent vrouwen in haar kabinet hebben.

Rousseff benoemde pas geleden nog twee vrouwen op belangrijke posten. Ze koos Gleisi Hoffmann als ‘chief of staff’ en Ideli Savatti als minister van Institutionele Relaties. Nederland kent deze laatste functie niet, maar in Brazilië is deze minister de rechterhand van de president en voornaamste link tussen de president en het Congres. Het is één van de sleutelposities in de regering.

Rousseff wil nog twee vrouwelijke functionarissen zoeken om tot het aandeel van 30% te komen. Het is voor het eerst in de geschiedenis van Brazilië dat vrouwen in voldoende mate deelnemen aan een regering om ook echt effect op de gang van zaken te krijgen. De veranderingen vallen op bij Braziliaanse journalisten. Persbureau IPS:

The changes have led the Brazilian media to dub Planalto the “Women’s Palace” or “Palace of the Amazons,” while coalition senators like Roberto Requião greeted the new development with the words: “Long live Dilma’s matriarchy!”

De vrouwelijke ministers krijgen krediet bij de bevolking. Veel Brazilianen zijn de graaiende politici van voorgaande regeringen zat. Voorbeeldje: de voorganger van Hoffman, Antonoi Palocci, moest aftreden op beschuldiging van corruptie. Hij moet nu aan de rechter uitleggen hoe het komt dat zijn persoonlijke rijkdom opeens vertwintigvoudigde, toevallig net nadat hij minister werd. De Brazilianen verwachten nu, terecht of onterecht, dat de duidelijke aanwezigheid van vrouwen remmend werkt op dit type verrijking en misbruik.

Tot slot: Open Democracy publiceerde een goede analyse van de eerste honderd dagen van de regeringsperiode van Rousseff. Het blijkt dat de presidente interne problemen binnen haar regeringsploeg snel aanpakt. Ze vaart een eigen koers. En ze valt in positieve zin op bij de Brazilianen, omdat ze in tegenstelling tot veel van haar voorgangers respectvol omgaat met haar politieke tegenstanders en niet constant media aandacht zoekt. Haar populariteit is enorm. Goed nieuws uit Brazilië dus.

Sekseneutrale crèche stuit meteen op verzet

Het nieuws over een sekseneutrale crèche in Zweden is nog niet bekend geworden, of de eerste kritiek zwelt al aan. De crèche, Egalia,  zou de echte mannelijkheid aantasten doordat jongetjes in een neutrale omgeving geen echte jongens zouden kunnen zijn. Een andere kritiek is dat kinderen in de war zouden kunnen raken over hun identiteit. Ondertussen stemmen Zweedse ouders met hun voeten. Egalia kent zo’n toeloop dat er nu al een wachtlijst is.

Voor de Nederlandse berichtgeving nemen zowel Volkskrant als Trouw hetzelfde korte bericht van een persbureau over. Een pas geopende crèche in de Zweedse hoofdstad Stockholm, Egalia, biedt een sekseneutrale omgeving. Hier geen indeling in roze stoelen met hartjes en blauwe stoeltjes met raketten. Ook gebruiken de begeleiders geen woorden zoals hem of haar, maar een zelf bedacht neutraal woord. Ouders zijn enthousiast. De 33 beschikbare plaatsen zijn vol en er is al een lange wachtlijst.

Uit een bericht op CBS dat Egalia veel praktijken omgooit die elders gangbaar zijn. De begeleiders in de créche leggen de blokken bijvoorbeeld vlakbij de speelgoedkeuken, zodat er voor kinderen geen verschil ontstaat tussen koken en constructie. Beiden zijn ok. Ook staat de crèche volgens directrice Lotta Rajalin stil bij allerlei samenlevingsvormen. Een gezin van man, vrouw en kind is niet de norm, zoals in boekjes, liedjes en spelletjes vaak wel gebruikelijk is.

 Zodra het nieuws van de genderneutrale crèche de media haalde, kwam de kritiek op gang, bericht de New York Times:

Jay Belsky, a child psychologist at the University of California, Davis, said he’s not aware of any other school like Egalia, and he questioned whether it was the right way to go. “The kind of things that boys like to do — run around and turn sticks into swords — will soon be disapproved of,” he said. “So gender neutrality at its worst is emasculating maleness.”

Vreemd, want de inzet van de crèche is een heel andere, laat een medewerkster weten:

“Society expects girls to be girlie, nice and pretty and boys to be manly, rough and outgoing,” says Jenny Johnsson, a 31-year-old teacher. “Egalia gives them a fantastic opportunity to be whoever they want to be.”

Dat jongetjes vrijuit ander gedrag mogen vertonen naast het geijkte rondrennen met houten zwaarden is blijkbaar erg bedreigend. Deze kritiek lijkt voort te komen uit een volautomatische angstreflex, die de kop op steekt zodra mensen het genderkeurslijf losser willen maken. Al dan niet onder het mom van ‘humor‘, beginnen mensen dan meteen te roepen dat ze zo vreselijk bang zijn dat mannen verwijfd raken als die gekkigheid doorzet. Curieus…

Ook De Standaard citeert alleen een negatieve reactie, deze keer een kinderpsychiater uit Gent. Zij heeft een andere angst: dat kinderen in de war raken over hun identiteit, als onduidelijk is of ze een jongetje of een meisje zijn. Dat zou kunnen kloppen als Egalia gelijk stond aan de hele Zweedse samenleving. Maar dat is niet zo. Zodra je de deur uit stapt kom je terecht in een omgeving die bol staat van de rolpatronen. Zoals speelgoedzaken die strikt verdeeld zijn in een roze en een blauw deel – iets waar Zweedse kinderen zelf, in 2009, tegen protesteerden.

Kortom, overal wordt onderscheid gemaakt, en het enige wat Egalia doet is een ruimte aanbieden waar de genadeloze nadruk op sekse wat afzwakt. Dat dit ook positief zou kunnen zijn, komt niet aan bod in de berichtgeving. En dat is jammer.

Lesbische romantiek: de top 10 voor e-readers

Leve de e-reader! De Zesde Clan schreef al eerder dat een e-reader anonimiteit verschaft, zodat je zonder sociale stigma’s je favoriete romantische boekjes in de openbaarheid kunt lezen. Dankzij de digitale natuur – geen tijd nodig voor drukwerk, geen kosten voor papier, distributie etc – ontstaat er bovendien een veel diverser aanbod. Allerlei genres krijgen opeens een plekje onder de zon. Zoals lesbische romantiek. De boeketreeks, maar dan met vrouwen. Autostraddle zet de tien beste titels op een rij.

Geen idee of er ook Nederlandstalige lesbische boeketromannetjes bestaan. Behulpzame lezers kunnen hun tips kwijt bij de reacties, zodat iedereen met een e-reader zijn of haar leesvoer kan uitbreiden. Het Engelse taalgebied is veel groter, kent meer auteurs, en biedt subgenres meer kansen. Waaronder de lesbische romantiek. Desondanks moest Autostraddle correspondent Chrystal bekennen dat ze niet eerder in aanraking was gekomen met dit genre. Haar eerste kennismaking ging zo:

The first lesbian romance novel I purchased was for a laugh; it had some spectacularly tragic cover art and a synopsis that sounded awesome but in the “so bad it’s …” way. But then after burning through three of these books in just one weekend, I was forced to admit that I’d become legit hooked. Lesbian romance novels are my new pastry crack.

Waarna de top tien volgt, met titels als ‘Fatal Love’ en ‘High Risk’. Opvallend: de heldinnen in de lesbische romans zijn privé detective, chirurg, advocaat, of geheim agent die op het dievenpad moet om de wereld te redden. Kortom, de prestigieuze banen die in hetero romantische boekjes voorbehouden lijken aan de mannelijke held. De top 10 telt slechts één actrice als hoofdpersoon. Maar dan is het natuurlijk wel een wereldberoemde actrice, niet een of andere onzekere debutante. Dat is nog eens leuk voor de afwisseling!

Weblogs en sites die vrouwen centraal stellen

De Zesde Clan, het weblog waar vrouwen centraal staan, kijkt graag over de grenzen. Want als je op het wereldwijde web surft, ontdek je vanalles waar je ook wat aan kunt hebben voor de situatie in Nederland. Daarom veerden we meteen op toen we hoorden dat het Amerikaanse blad Forbes vorige week een uitverkiezing hield van de beste weblogs en sites voor vrouwen.

Naast favorieten van de Zesde Clan, zoals onder andere Women&Hollywood, Catalyst en Jezebel, staan er ook sites op waar we nog nooit van gehoord hadden, maar die ons erg interessant lijken. Een greep uit het brede aanbod:

  • Pretty Young Professional. Site opgezet door drie ex-werkneemsters van adviesfirma McKinsey. Biedt tips voor zelf onderneemster worden, solliciteren en onderhandelen, maar ook adviezen om overspannenheid te voorkomen en een bootcamp etiquette voor trouwfeesten.
  • Amazing Women Rock. Als de algemene onderwaardering voor vrouwen je moedeloos maakt, biedt deze site inspirerende voorbeelden om met nieuwe energie verder te gaan.
  • Beauty Bean. Vrouwen staan onder grote druk om er altijd slank en stralend uit te zien. Deze site gaat over schoonheid, maar dan de schoonheid van binnenuit. Hier geen dieettips en gefotoshopte modellen, maar reportages met vriendelijke adviezen die ervoor zorgen dat je lekker in je vel kunt zitten.
  • Daily Mom Report. Dé site voor moeders die nieuwskoppen willen snellen en op de hoogte willen blijven van de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van opvoeding, producten zoals wiegjes, en gezondheid voor moeder en kind. De productanalyses zijn voor Nederlandse ouders misschien minder nuttig, omdat sommige spullen alleen in de V.S. te koop zijn, maar discussies over borstvoeding zijn waarschijnlijk wel weer zeer herkenbaar. Zie ook Motherlode, een weblog van de New York Times over het moederschap en alles wat daar mee samenhangt.
  • Families and Work. Nederland is niet het enige land waar gezinnen worstelen met het combineren van onbetaalde zorg en betaald werk. Dit weblog biedt onder andere reportages, discussies en persoonlijke verhalen. Zie ook The Juggle.
  • Gender Across Borders houdt wereldwijd bij wat er gebeurt op het gebied van gender, feminisme en politieke ontwikkelingen die vrouwen raken. Veel informatie over Afrika en Latijns-Amerika. In België is documentatiecentrum Rosa ook een bezoek waard. De rubriek Verruim Je Blik linkt door naar nieuwsagentschappen die in allerlei continenten bijhouden wat er gebeurt op het gebied van gender.
  • TrustLaw. Deze site richt zich op vrouwen, mensenrechten en rechtspraak, en haalde onlangs nog het nieuws met een top vijf van de landen waar vrouwen het ’t slechtst aan toe zijn. (Afghanistan stond op nummer 1.)

Kortom, surf rond en geniet van de vergezichten. Er valt genoeg te ontdekken….

Het Nieuwe Werken kan rolpatronen doorbreken

Het Nieuwe Werken, met z’n nadruk op flexibiliteit, thuis werken en de inzet van moderne ICT technologie, kan vastgeroeste rolpatronen tussen mannen en vrouwen doorbreken. Dat concludeert de FNV Vrouwenbond. De bond liet het effect van deze nieuwe manier van werken onderzoeken door de Universiteit Utrecht.

Het rapport trekt twee belangrijke conclusies. In de eerste plaats is het onterecht de bestaande ongelijkheid tussen man en vrouw af te doen als een keuze. Allerlei mechanismen sturen een hetero paar in de richting van traditionele rolpatronen. Wil je dat veranderen, dan moet de introductie van het nieuwe werken samengaan met een bewuste inspanning om traditionele beelden over mannen en vrouwen te doorbreken. De FNV Vrouwenbond ziet daarin voor zichzelf ook een rol weggelegd. Bijvoorbeeld door goede voorbeelden te verzamelen, en in cao-onderhandelingen met werkgevers te pleiten voor een flexibele invulling van een werkdag.

De tweede belangrijke conclusie is dat het nieuwe werken op een neutrale manier wordt ingezet, voor alle werknemers. Met name mannen geeft dit een kans om zonder risico’s op stigma’s een andere levensstijl door te voeren. Een leven waarin ook zij de verantwoordelijkheid op zich nemen voor het verzorgen van kinderen, de was doen en het toilet boenen. Juist mannen kunnen het roer omgooien en rolpatronen doorbreken, benadrukt de bond.

Iedereen die wil kan het onderzoeksrapport, ‘Het Nieuwe Werken en Rolverdelingen – flexibiliteit als hulpmiddel om meer
gelijkwaardigheid te verkrijgen’, voor 7,50 euro in handen krijgen door een mailtje te sturen naar post@fnvvrouwenbond.nl.

Jongenswerk ontdekt meisjes

Het meidenwerk komt naar je toe! De organisatie Meiden Inc hield op 22 juni voor het eerst een bijeenkomst van wethouders en andere professionals die als ambassadeurs voor meisjes willen optreden. Ze hebben drie doelen: meidenwerkers met elkaar verbinden, het belang en de resultaten van meidenwerk zichtbaar maken, en bij gemeenten pleiten voor een eerlijke verdeling van geld en middelen, zodat het jongenswerk ook iets gaat doen voor meisjes.

Apart aandacht besteden aan meisjes, is dat niet heel erg jaren zeventig? De Amsterdamse Vrouwenmonitor 2011 stelt de vraag, maar heeft er ook een duidelijk antwoord op. De nota constateert dat Amsterdam 57.000 meisjes en jonge vrouwen tot 24 jaar telt, maar dat er voor die grote groep slechts drie zelforganisaties zijn die zich specifiek op meiden richten. Van het professionele jongerenwerk hebben ze niets te verwachten. Dat gaat alleen maar achteruit:

Nu het stadsbrede Meidenplaza van Stedelijk Jongerenwerk (SJA) dreigt te verdwijnen, moeten de stadsdelen begrijpen dat er dringend behoefte is aan seksespecifiek jongerenwerk. Dit lijkt contra-emancipatoir, maar de ervaring leert dat de meiden anders op de tweede plek komen.

Zo simpel ligt het dus. Doe je niks, dan verdwijnen de meiden onmiddellijk uit beeld. VNG Magazine kopte in maart nog dat je beter van jongenswerk kunt spreken. De neutrale term jongerenwerk versluiert de realiteit dat jongerenwerk eenzijdig op jongens gericht is.

Daar is een al even simpele reden voor, meldt de Vereniging van Nederlandse gemeenten in haar magazine: ,,Gemeentelijk jeugdbeleid is voor een belangrijk deel gericht op de bestrijding van jongerenoverlast, en dat is in de praktijk vooral jongensoverlast. Meisjes zijn veel minder in beeld als ‘probleemjongeren’. En daardoor krijgen ze niet de aandacht van de gemeente die ze verdienen – en waar ze ook behoefte aan  hebben.”

Dit moet veranderen, en de VNG staat daar niet alleen in. Het punt kwam eerder al aan de orde in een rapport van het Nederlands JeugdInstituut. Het instituut vindt dat het jongerenwerk moet emanciperen. Sindsdien is de zaak in beweging gekomen. De oprichting van Meiden Inc volgde, om meidenwerk op de kaart te zetten, in maart kwam de hoofdstad met de Amsterdamse Vrouwenmonitor 2011, en een grote gemeente als Rotterdam werkte aan een visienota op meidenwerk die vorige maand het levenslicht zag.

De ambassaseurs van het meidenwerk zullen in Rotterdam en Amsterdam vast een warm onthaal krijgen. Wie volgt?

EU werkt aan vrouwenquotum voor banken

De Europese Unie werkt aan een voorstel om banken te verplichten 30% vrouwen in besluitvormende functies aan te nemen. Dat meldt de Engelse krant The Guardian. De voorstellen komen van de Engelsman Michel Barnier.

Barnier wil banken op die manier verplichten hun monocultuur van blanke topmannen te doorbreken:

Barnier told the Guardian: “I believe it’s essential that there is more diversity on boards of banks and other financial institutions, in particular more women. The issue is not just one of better gender equality, but also one of better corporate governance. We need to break the group-think approach, which has been far too prevalent in the past, with the disastrous consequences we have all witnessed.”

Als de EU instemt met de voorstellen, betekent dat ingrijpende veranderingen voor banken, signaleert de Guardian. Zo hebben Engelse banken maar één topvrouw, bij de Britse tak van de Spaanse keten Santander. Ook in andere EU-landen is het aantal vrouwen op belangrijke posities miniem.

Het voorstel voor de financiële sector ontstond niet in een vacuüm. De roep om meer topvrouwen klinkt al langer. Zo overlegde de EU vorige maand nog over plannen om te streven naar minimaal 30% vrouwen in raden van besturen en commissarissen. De druk vanuit Europa is ook de reden waarom België een hard quotum voor het bedrijfsleven instelde. Nederland polderde en koos uiteindelijk voor een verwaterde versie. Daarin krijgen bedrijven wel te horen dat ze hun best moeten doen, maar volgen er geen maatregelen als er na een paar jaar nog steeds geen vrouw te zien is in de top.

De lezing van…. Kirsten van den Hul

Man en vrouw gelijke kansen op de arbeidsmarkt? Nou nee, geeft Kirsten van den Hul aan in deze toespraak. Van den Hul is voor Nederland VN Vrouwenvertegenwoordiger 2011. Ze heeft de hoop opgegeven dat het met vrouwen in topfuncties ‘vanzelf’ goed zal komen, als vrouwen maar ‘even’ geduld hebben. Een quotum is voor haar de enige manier om de cirkel van benoemingen uit het old boys network te doorbreken. En wie gaat het gesprek aan met de overheid? Want die geeft ook niet het goede voorbeeld.

Van den Hul deed haar uitspraken in het bijzijn van Ferdie Licher, directeur van de Directie Emancipatie van het ministerie van OCW, ter gelegenheid van het uitkomen van een nieuwe nota voor emancipatiebeleid. Volgens het verslag van de bijeenkomst van E-quality konden de toehoorders instemmen met een aantal elementen uit de nota, zoals meer kansen voor vrouwen op de arbeidsmarkt, en meer aandacht voor vrouwen met een lage opleiding. Maar ze misten ook een aantal onderwerpen:

Zo wordt aandacht voor de rol van mannen en jongens gemist, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid. Er is kritiek op de bezuiniging op de re-integratiebudgetten, die vooral vrouwen gaat treffen. En vraagt iemand zich af, waarom wordt er gesproken over ‘gelijke rechten voor homo’s’ en ‘eerlijke rechten voor vrouwen’. Volgens Licher zit achter dat laatste geen diepere gedachte.

Amerikaanse vrouwen leven steeds korter

Slecht nieuws voor Amerikaanse vrouwen. Nieuw onderzoek toont  aan dat de levensverwachting van vrouwen in 40% van de gebieden daalde in de afgelopen twintig jaar. Met name de zuidelijke staten vormen een enorm probleemgebied. In een persbericht laat het onderzoekscentrum Institute for Health Metrics and Evaluation weten dat vrouwen over het algemeen nog steeds ouder worden dan mannen, maar dat de levensverwachting bji hen sneller achteruit gaat dan bij mannen.

In het hele land doen vrouwen het zodoende slechter, meldt het IHME:

Nationwide, women fare more poorly than men. The researchers found that women in 1,373 counties – about 40% of US counties – fell more than five years behind the nations with the best life expectancies. Men in about half as many counties – 661 total – fell that far. 

In vijf gebieden in de staat Mississippi zijn de levensverwachtingen van vrouwen volgens het IHME nu zelfs slechter dan die van arme landen zoals Honduras of El Salvador. De beste regio voor vrouwen is Collier, Florida. Vrouwen bereiken hier de leeftijd van 86 jaar.

Het onderzoek geeft geen duidelijke reden voor de oorzaken van de snelle daling in levensverwachting. Het IHME noemt onder andere overgewicht en roken als factoren die een rol kunnen spelen. Ook blijkt overal dat zwarte Amerikanen een slechtere levensverwachting hebben dan blanke Amerikanen.

Apenmannetjes slaan zich op de borst

Hangt er iets in de lucht of zo? Binnen korte tijd weer een opiniestuk, deze keer in De Volkskrant, waarin columnist Maarten Keulemans net doet alsof hij een universeel geldig stukje tikte over sport, sporters en hun motieven zichzelf af te beulen. Al snel komt echter letterlijk en figuurlijk de aap uit de mouw. Het blijkt namelijk alleen te gaan over de categorie mensen bij wie er ‘knikkers tussen de benen’ hangen. En ‘de sport’ betreft alleen sporten die mannen beoefenen. Waarom doen deze mannen wat ze doen? Nou, om pronkend als een pauw lekkere vrouwtjes te scoren. Natuurlijk.

Los even van het dubieuze deterministische biologiedenken, waarin complexe mensen op basis van wat losse anecdotes gereduceerd worden tot aan hun hormonen vastgeroeste apen, biedt Keulemans een perfect voorbeeld van vrouwen onzichtbaar maken. Het gaat over  sporters, hun beweegredenen, de relatie tussen sport en seks. Je zou in de verleiding kunnen komen te denken dat het over universeel geldende kwesties gaat.

Niets is echter minder waar. De sporter heeft ‘knikkers tussen de benen’ hangen. De sporter heeft een knap vrouwtje gescoord. En sport vooral om het genetisch perfecte gezonde lijf te tonen, a la pauwen, in de hoop de evolutionaire voortplantingsrace te winnen. De helft van de wereldbevolking valt weg (Of rekent hij lesbische atleten mee? En mannelijke homoseksuele sporters dan? Keulemans zwijgt erover)

Enfin, het viel in ieder geval ook lezer ‘epe’ op dat er iets vreemds aan de hand was met dit zogenaamd algemene stukje. Hij of zij schreef in de commentaarsectie:

Heb het opiniestuk en nu zeventien reacties gelezen…nergens wordt geschreven over sportende vrouwen, daaruit volgt dat het stuk over slechts over maximaal de helft van de bevolking gaat, “de categorie met knikkers tussen de benen”….. wat een vernauwde blik

Keulemans is columnist. Dus de Zesde Clan hoopt écht dat het stukje bedoeld was als korpsbal-achtige humor, om een beetje te jennen en te provoceren. Als het serieus bedoeld is, zegt dat namelijk meer over de oogkleppen van Keulemans dan over sport, sporters of seks.

VN Vrouwen houdt eerste internationale weduwendag

Van de circa 245 miljoen weduwen in de wereld leven er rond de 115 miljoen in zeer moeilijke omstandigheden, schat VN Vrouwen in. Armoede en sociale stigma’s tekenen hun leven. Daarom houdt de organisatie vandaag, 23 juni, een Internationale Weduwendag. Het is voor het eerst dat de VN op die manier aandacht besteden aan deze groep. 

De internationale dag voor weduwen maakt deel uit van een speciale campagne, waar de Zesde Clan al eerder nieuws over publiceerde. VN Vrouwen ondersteunt de komende drie jaar zelforganisaties van weduwen in allerlei landen, zoals India, en gaat onderzoek doen naar de positie van weduwen in verschillende culturen. Dit wetenschappelijk onderzoek is nodig, want er blijkt nog niet zoveel bekend te zijn over de positie in allerlei landen. Het blijft nu vaak bij anecdotes of persoonlijke verhalen van weduwen zelf, zoals deze van twee weduwen uit Togo en Mexico.

Op basis van de ervaringen van vrouwen en de resultaten van onderzoek, wil VN Vrouwen proberen discriminerende wetgeving op te heffen en schadelijke culturele praktijken om te buigen. Want iedereen verdient een plekje onder de zon. Ook weduwen.

Feminisme in het nieuws

Zo hoor je er bijna niks over, zo buitelen berichten over feminisme over elkaar heen. Artikelen uit kranten en tijdschriften die ingaan op de beweging, de doeleinden, de uitdagingen en mogelijkheden. In allerlei landen bruist het. De Zesde Clan geeft je graag een overzicht naar de verschillende recente artikelen.

  • Feminisme: waarom praten er er niet over? kopt The Independent. De krant constateert dat de vrouwenbeweging een beetje ingezakt leek. Wereldwijde Slutwalks wisten de boel echter flink op te schudden, en nu is er in Engeland ook nog eens een boek uitgekomen van Caitlin Moran, waarbij ze met veel humor ingaat op de situatie van vrouwen in de westerse samenleving en het feminisme.
  • Over Slutwalks gesproken: deze demonstraties hebben het Indiase continent bereikt. In dit conservatieve land, waar meisjesbaby’s niet welkom zijn, is het voor de vrouwen die hun jeugd wél overleven al een hele tour om alleen over straat te lopen. Laat staan te marcheren om je waardigheid als mens op te eisen. De Slutwalk levert dan ook een heftig debat op over de situatie van Indiase vrouwen, bericht de New York Times.
  • Het recente vonnis rond Wal Mart heeft aanleiding gegeven tot allerlei commentaren, analyses en opiniestukken. Hoe zit het met vrouwen op de werkvloer, vraagstukken rondom seksisme, de macht van grote ondernemingen, het politieke klimaat? Hoe kan de vrouwenbeweging hierop reageren? Enzovoorts. Stof te over voor een levendig debat.
  • Over de vrouwenbeweging in China lees je in Nederland niet veel. Of het moet zijn dat toneelstuk De Vaginamonologen ook daar voor opschudding zorgt. De Guardian heeft echter een aardig artikel over de stand van zaken in het land. Kern van het verhaal: Chinese vrouwen proberen vooruit te komen, maar de economische recessie gooit roet in het eten.
  • En in Saudi Arabië blijft het activisme niet beperkt tot vrouwen die auto willen rijden. Behalve dat willen vrouwen ook studeren. En hoe zit het met het stemrecht van Saudische vrouwen? Geweld tegen vrouwen? Ook hier bloeit een nieuwe feministische beweging op.
  • Tot slot stelt een columniste van de engelse krant The Guardian de vraag waarom de feministische beweging zo’n moeite heeft om te kijken naar de eigen fouten. (Zie ook dit commentaar, en dit vervolg op het oorspronkelijke artikel). De auteur geeft zelf al een deel van het antwoord: omdat feministen in zo’n vijandige omgeving opereren. Feministen worden routinematig weggezet als harige humorloze mannenhaters. Iedere hint van openbare zelfkritiek leidt zodoende meteen tot een stortvloed aan mensen die er een schepje bovenop doen en roepen ‘ja, inderdaad, fout fout fout, dus hou je kop en ga mijn overhemd strijken!’ Dat maakt het lastig om rustig te analyseren wat er beter kan binnen de beweging. Gelukkig gebeurt dat wel, zoals de voorgaande links duidelijk maken.

Tot zover deze mondiale bloemlezing. Het feminisme leeft volop. En dat is hard nodig.

Directe verkiezingen pakken gunstig uit voor vrouwen en allochtonen

Goed nieuws uit Den Haag: de Tweede Kamer vormt steeds meer een redelijke afspiegeling van Nederland. Hier zitten de meeste vrouwen, bijna veertig procent, en ook meer dan tien procent allochtonen. Dat blijkt uit een onderzoeksrapport van het Huis voor Democratie en Rechtsstaat. Uit de tellingen van Eerste en Tweede Kamer en provincies blijkt verder dat directe verkiezingen gunstig zijn voor de diversiteit. Zulke verkiezingen leveren meer vrouwen en allochtonen op.

Vrouwen en politiek, een enorme stap voorwaarts...

In het bij het rapport behorende persbericht meldt de organisatie dat ook de Eerste Kamer meer vrouwen telt. Sinds 23 mei zitten hier naast 48 mannen ook 27 vrouwen. Topleveranciers van vrouwelijke eerste kamerleden zijn GroenLinks en PvdA. Het aantal allochtonen in de Eerste Kamer daalde daarentegen licht ten opzichte van de vorige verkiezingen. Het blijft hier een nogal blanke bedoening.

Het huis voor Democratie en Rechtsstaat keek ook naar de ontwikkelingen in de provincie. Het aantal vrouwelijke statenleden daalde licht met 2%. Het percentage vrouwen in het provinciebestuur staat nu op 34%. Allochtonen maken gemiddeld 4% uit van de provinciale staten.

Dat is een gemiddelde, want er zijn dieptepunten en uitschieters. Tot de uitschieters behoort de provincie Noord Holland. Die heeft vijftig procent vrouwelijke gedeputeerden en biedt hiermee een evenredige representatie van mannen en vrouwen. Noord-Holland en Noord Brabant hebben ook de meeste vrouwen algemeen. In beide gevallen 42%. De provincie Utrecht doet het goed met het aandeel allochtonen. Utrecht heeft 11,8% allochtonen in de bevolking, en telt 9% allochtonen in het provinciebestuur. Dat komt dicht bij een evenredige vertegenwoordiging.

Waar komen de allochtonen en vrouwen vandaan? Gerekend over alle provincies en gekeken naar de zeven grootste partijen komt de diversiteit vooral van de partijen PvdA, GroenLinks en D’66. Heb je een provincie met een sterke aanwezigheid van VVD of PVV, dan wordt het meteen een stuk minder met de diversiteit. Zo komen Zeeland en Limburg niet verder dan 18 en 21% vrouwelijke statenleden, en is in beide provincies geen enkele gedeputeerde vrouw.

Wat is de rode lijn bij dit alles? Het rapport concludeert:

We kunnen [ook] constateren dat de organen waarvan de leden worden gekozen door directe verkiezingen, namelijk de Tweede Kamer en de Provinciale Staten, meer divers zijn dan de Eerste Kamer of de Gedeputeerde Staten. De gemeenteraden vormen hierop een uitzondering, want daar is het percentage vrouwen lager dan in de Gedeputeerde Staten of de Eerste Kamer. Als het gaat om allochtonen zien we wel dat bij directe verkiezingen (gemeenteraden, Provinciale Staten en Tweede Kamer) het aandeel allochtonen hoger is. Ten slotte kunnen we constateren dat er meer diversiteit is als het gaat om het aandeel vrouwen bij landelijke instituties (Eerste en Tweede Kamer) in vergelijking met het percentage vrouwen op provinciaal of lokaal niveau

Het Huis hoopt dat er meer onderzoek wordt gedaan naar diversiteit in de politiek. Want hoe komt het dat vrouwen beter varen in de landelijke politiek, terwijl ze lokaal of provinciaal nog op achterstand blijven? Wat is het effect van directe verkiezingen op diversiteit? Interessante vragen…. Wie weet wat nadere studies ons nog brengen.

Amerikaanse rechters geven vrouwen het nakijken

Warenhuisgigant Wal Mart kan opgelucht ademhalen. Vijf conservatieve rechters van het hoogste gerechtshof van de Verenigde Staten zijn van mening dat vrouwen niet als groep gediscrimineerd worden, omdat er geen geschreven beleid bestaat om te discrimineren en omdat leidinggevenden altijd de beste voor de baan zullen kiezen op objectieve gronden. Had het gerechtshof anders geoordeeld, dan had een groepje werkneemsters op kunnen treden namens 1,6 miljoen vrouwelijke collega’s.

Jezebel vat het vonnis als volgt samen:

Because clearly individuals don’t discriminate against a class of people — say, women who they think are less likely to be competent or committed — and nothing is on the books, systemic discrimination must not exist. Case closed!

Zo’n collectieve procedure heet een ‘class action’ zaak en baseert zich op het feit dat discriminatie soms groepen mensen treft. Niet alleen conservatieve rechters ontkennen dit. Ook bedrijven ontkennen het vaak. Helaas voor hen is groepsdiscriminatie wel degelijk zichtbaar in cijfers en patronen.

Eind vorig jaar publiceerden onderzoekers bijvoorbeeld de resultaten van een studie naar de loopbanen van duizenden werknemers binnen hetzelfde Canadese bedrijf. Blanke mannen bleken probleemloos door te stromen naar de top, mannen met een gekleurde huid bleven steken in de middenmoot, en vrouwen verpieterden massaal in de laagste regionen van het bedrijf. Wat een toeval, maar niet heus. De enige uitzondering waren enkele individuele blanke vrouwen, die zoveel talent hadden dat niemand om hen heen kon.

Zulke structurele achterstelling ligt aan de basis van een collectieve zaak. Win je zoiets, dan staat de deur open voor hoge schadeclaims wegens gemiste promoties en onderbetaling. Walmart was niet de enige megacorporatie die nachtmerries kreeg van dit scenario, want overal tref je het beruchte glazen plafond aan – zie onder andere de studies van Catalyst. Twintig grote corporaties kozen de kant van Wal Mart, terwijl de burgerrechtenbeweging en vrouwenorganisaties zich juist achter de werkneemsters schaarden.

Het hoogste gerechtshof viel uiteen langs dezelfde ideologische lijnen. De vijf conservatieve rechters kozen de kant van Wal Mart. De vier progressieve rechters oordeelden daarentegen dat de werkneemsters voldoende bewijs hadden om een collectieve zaak te beginnen. Ze waren in de minderheid, en dus bleef het bij een aparte notitie met een tegenstem naast het officiële vonnis. In die stemverklaring schreef rechter Ginsberg onder andere:

Managers, like all humankind, may be prey to biases of which they are unaware. The risk of discrimination is heightened when those managers are predominantly of one sex, and are steeped in a corporate culture that perpetuates gender stereotypes.

Helaas zegevierde de conservatieve kant. En de mannelijke kant, want zoals internetmagazine Slate fijntjes opmerkt, kozen de mannelijke rechters op één na partij voor Wal Mart, terwijl de vrouwelijke rechters de structurele discriminatie wel degelijk zagen.

Nu mannelijke conservatieven wonnen komt er een voorlopig einde aan een zaak die sleept sinds 2001. De advocaten van de werkneemsters geven aan dat ze zullen proberen per individueel geval een zaak te beginnen. Omdat er hoge kosten met een rechtszaak gemoeid zijn, en het nogal intimiderend is om het in je uppie op te nemen tegen een corporatie, is hoogst onduidelijk hoeveel werkneemsters verder willen procederen. In ieder geval kondigde onder andere Democrate Nancy Pelosi aan vaart te zetten achter wetgeving die ervoor moet zorgen dat vrouwen gelijk loon krijgen voor gelijk werk.

Zulke wetgeving kent Nederland al. Het is goed dat het er is, maar niet zaligmakend. Ook hier zie je dat vrouwen behandeld worden als tweederangs burgers. Onder andere de Commissie Gelijke Behandeling buigt zich over discriminatie op het werk. De commissie onderzocht onder andere de beloningsstructuur in algemene ziekenhuizen, en kwam tot de conclusie dat vrouwen veel vaker dan mannen benadeeld worden door hun werkgever. Het gevaar zit ‘m in de subjectieve aspecten, merkte de CGB. Zodra werkgevers het salaris mede lieten bepalen door het laatst verdiende loon of de onderhandelingen over de arbeidsvoorwaarden ging het mis.

Het CGB boog zich begin dit jaar ook over het geval van een vrouwelijke arts, die erachter kwam dat ze voor hetzelfde werk minder loon kreeg dan een mannelijke arts. Hier school de adder vooral in de etiketten die de werkgever aan het werk verbond. Als je het hele oordeel leest, zie je meteen hoeveel uitzoekwerk er voor nodig is om de discriminatie objectief vast te stellen.  Dat is een van de redenen waarom het zo lang kan duren voordat een vrouw in het gelijk gesteld kan worden in een oordeel dat de juridische toets kan doorstaan.

In de Verenigde Staten is het in ieder geval voorlopig weer even gedaan met dat uitzoekwerk. WalMart wins, workers lose, kopte de New York Times in een opiniestuk. En dat is helaas een goede samenvatting van de gebeurtenissen in de V.S.

Kwakdenken over hormonen en relaties

Renzo Verwer heeft een boek geschreven, ‘De Liefdesmarkt’. En zie, opeens krijgt hij van dagblad Trouw alle ruimte te beweren dat het geen zin heeft een vrouwenquotum van 30% in te stellen voor de besturen van grote ondernemingen. De vrouwtjes willen en kunnen dat namelijk helemaal niet, en dat komt door de biologische verschillen tussen man en vrouw. Vrouwen worden namelijk niet gediscrimineerd, schrijft hij. Ze missen gewoon het hormoon testosteron.

Renzo Verwer laat zijn frustraties de vrije loop.

Wie is Verwer? Een wetenschapper toevallig? Specialist in hormonen? Nou nee, hij werkte als journalist, maar stopte daar naar eigen zeggen mee, en is nu bibliothecaris. In zijn vrije tijd houdt hij een weblog bij en schreef hij een boek over de relatiemarkt. Hierin probeert hij mannen een hart onder de riem te steken. Dat is nodig, blijkbaar, want volgens Verwer stellen vrouwen tegenstrijdige eisen, klagen ze en rekenen ze mannen genadeloos af op vermeende foutjes – iets wat hij herhaalt in zijn ‘opiniestuk’ voor Trouw.

Mannen daarentegen hebben wel succes. Dat komt door testosteron, kraait Verwer, en door de mechanismen in de liefdesmarkt:

Een mensenmannetje kan naarmate zijn status hoger is van meer en/of betere mensenvrouwtjes seks krijgen; deze zijn dan toeschietelijker. Het is dus logisch dat machtige mannen (die nu in het verdomhoekje staan omdat een aantal van hen vrouwen verkrachten) meer proberen – ze hebben meer succes.

Logisch dat een man met status zich aan vrouwen vergrijpt? In het verdomhoekje staan na verkrachting? Wat Verwer hier doet is de ergste smoes voor verkrachting aanvoeren – de man is nou eenmaal zo, hij kan er niets aan doen. We moeten verder vooral begrip hebben voor mannen, want ze hebben het erg zwaar. Waarna hij van leer trekt tegen vrouwen: zij mist iets, zij klaagt, zij doet moeilijk.

In tegenstelling tot Verwer doet De Zesde Clan wel aan bronvermelding en onderbouwing. We verwijzen je graag door naar de uitstekende, wetenschappelijke boeken vanonder andere Deborah Cameron, Cordelia Fine, Anna Fels en Rebecca Yordan-Young. Wat deze onderzoekers doen is kritisch kijken naar de manier waarop generalisaties zoals Verwer ze spuwt, tot stand komen. Op basis van welk onderzoek? Hoe is dat onderzoek uitgevoerd? Klopten de methoden wel?

Als je op die manier analyseert wat er gebeurt schrik je je rot. Deze onderzoekers tonen namelijk aan dat veel studies naar sekseverschillen ernstige fouten vertonen, dat biologische verschillen heftig overschat worden in de westerse maatschappij, dat sociale factoren veel meer invloed hebben dan genen of hormonen.

Wetenschap is namelijk niet neutraal, maar wordt beïnvloed door de cultuur en de dominante ideologie in een samenleving. Dat kun je nu aantonen na gedegen analyses van wat er gebeurt, zoals de wetenschappers deden die we hiervoor noemden. Een andere methode is jaren en jaren wachten, waarna je je opeens gaat schamen om de vrouwenhatende onzin uit het verleden.

Zoals de in de negentiene eeuw volstrekt geaccepteerde theorie, met veel machtsvertoon geponeerd door respectabele wetenschappers, dat vrouwen niet moesten studeren omdat anders hun baarmoeder zou verschrompelen. Tegenwoordig herkennen we dat voor wat het is. Kwakdenken, van dezelfde categorie als ‘van rukken krijg je het aan je ruggemerg’. (Zie voor meer tenenkrommende ‘wetenschappelijke’  theoriën over vrouwen de compilatie In Her Place).

Verwer kan beter de bibliotheek induiken en een paar serieuze boeken lezen. Bijvoorbeeld die van Fine of Fels. Hun boeken zijn inmiddels in het Nederlands vertaald, dus de taal zou geen probleem moeten zijn. Dan herkent hij zijn opiniestuk hopelijk voor wat het is: seksistische onzin.

Was getekend,

De Zesde Clan