Monthly Archives: maart 2011

Inwoners Toronto rukken op naar politiebureau

,,Vrouwen moeten zich niet kleden als een slet als ze geen slachtoffer willen worden.” Dat vertelde politieagent Michael Sanguinetti aan een zaal vol rechtenstudenten in Toronto tijdens een lezing over verkrachting. De studenten werden zo kwaad dat ze op 3 april aanstaande een mars organizeren. Ze roepen iedereen op om als slet te komen en willen in een grote Slettenmars (Slutwalk) naar het politiebureau marcheren waar de agent nog steeds werkzaam is.

De activisten organiseren de mars omdat ze het zat zijn dat vrouwen de schuld krijgen van hun verkrachting:

As the city’s major protective service, the Toronto Police have perpetuated the myth and stereotype of ‘the slut’, and in doing so have failed us. With sexual assault already a significantly under-reported crime, survivors have now been given even less of a reason to go to the Police, for fear that they could be blamed. Being assaulted isn’t about what you wear; it’s not even about sex; but using a pejorative term to rationalize inexcusable behaviour creates an environment in which it’s okay to blame the victim.

De afgelopen maanden zijn er allerlei schandalen geweest rondom slachtoffers van verkrachting in Canada en de V.S.. Zo slaagde een gezaghebbende krant als de New York Times erin om te schrijven over een 11-jarig meisje, verkracht door een groep van 18 mannen, alsof zij er zelf om vroeg. De krant benadrukte dat het meisje er ouder uitzag, zich sexy kleedde, en op straat rond hing. Natuurlijk is het dan volstrekt logisch dat je een massa verkrachting over jezelf afroept. Op je elfde. En eerder meldde de Zesde Clan al dat een Canadese rechter een verkrachter zonder straf liet gaan, omdat het slachtoffer zich niet duidelijk genoeg verzet zou hebben.

Vijf vrouwen hebben de leiding over de protestmars. Voor hen waren de opmerkingen van de agent de laatste druppel in een emmer die toch al overliep vanwege dit soort voorvallen, die samen een verontrustend patroon volgen. Steeds opnieuw krijgt het slachtoffer te horen dat ze beter had moeten uitkijken, zich anders had moeten kleden, niet op dat tijdstip op die plek had moeten zijn. En o wee als je een biertje op hebt, want dan heb je al je rechten op voorhand al verspeeld.

Weblog I blame the patriarchy weet wel raad met deze situatie. De site herplaatste een handleiding uit 2009, met tips voor de preventie van seksuele misdrijven. De instructies zijn makkelijk te volgen voor iedereen met twee werkende hersencellen:

  1. Gooi geen drugs in het drankje van een vrouw
  2. Als je een vrouw in haar eentje ziet lopen, laat haar dan met rust
  3. Als je stopt bij een vrouw met autopech, let dan op dat je haar niet verkracht
  4. Als je in een lift staat en er stapt een vrouw in, verkracht haar dan niet
  5. Als je een vrouw slapend aantreft, is het ’t beste als je haar niet verkracht
  6. Breek nooit via deur of raam in bij het huis van een vrouw, spring niet tevoorschijn tussen twee geparkeerde auto’s, verkracht niet
  7. Als je je schuil houdt in de bosjes of in portieken terwijl je iets slechts in de zin hebt, zorg er dan voor dat je felgekleurde kleding draagt, een zaklamp aan doet, of luide muziek draait, zodat de vrouw weet waar ze haar vlammenwerper op moet richten
  8. Gebruik het maatjessysteem! Als je het lastig vindt af te zien van verkrachting, vraag dan aan iemand die je vertrouwt om bij je te blijven terwijl je je schuil houdt in de bosjes
  9. Zorg dat je een alarmfluitje bij je hebt. Als je er achter komt dat je op het punt staat een vrouw te verkrachten, kun je je maatje vragen op het fluitje te blazen en zo om hulp te vragen
  10. Vergeet niet: eerlijkheid duurt het langst. Als je een vrouw mee uitneemt, doe dan niet net alsof je in haar als persoon geïnteresseerd bent, maar zeg meteen dat je er van uitgaat dat je haar later op de avond zult verkrachten. Als je niets zegt, loop je het risico dat de vrouw er van uit gaat dat je haar niet wilt verkrachten.

Zo simpel kan het zijn. Zolang echter teveel mensen deze tien eenvoudige regels niet kunnen volgen, zijn protestmarsen zoals die van 3 april helaas nog nodig. Veel succes, Slutwalkers!

Woordenwolk geeft stereotypen vorm

Briljant idee: ga naar de site Wordle, type in welke woorden adverteerders gebruiken in speelgoedreclames, en vergelijk op die manier welke termen reclame bureau’s gebruiken om jongens en meisjes aan te spreken. Weblog Achilles Effect deed het, en de resultaten logen er niet om.

Voor jongens in de leeftijd van zes tot acht jaar oud:

En voor de meisjes:

Zoals de auteur van het weblog schrijft: duidelijke taal, commentaar overbodig.

Rechts vecht vrouwenquotum aan

Meldde de Zesde Clan onlangs nog het fijne nieuws dat België kiest voor een vrouwenquotum, moeten we helaas nu al weer melden dat conservatieve partijen roet in het eten gooien. Zowel De Morgen als De Standaard melden dat drie rechtse partijen naar de Hoge Raad stappen om te vragen of  het instellen van een quotum juridisch gezien mag. De partijen proberen ook het debat te ontregelen door de methode van het filibusten toe te passen. Een in de V.S. populaire tactiek die inhoudt dat je net zo lang door ouwehoert totdat er geen tijd meer is om over een wetsvoorstel te stemmen.

Aan dit beeld willen conservatieve partijen liever niets veranderen.

Zonder al deze strategieën zou de Kamer morgen over het wetsvoorstel gestemd hebben. Gezien de oorsponkelijke toezeggingen was de verwachting dat de regeling met 72 tegen en 78 stemmen voor aangenomen zou worden. De wet voorziet erin dat grote beursgenoteerde ondernemingen binnen een periode van vijf jaar een bestuur moeten hebben dat voor dertig procent uit vrouwen bestaat. Een kleine meerderheid van de politiek zag dit als de enige mogelijkheid om serieus iets te doen aan de achterstelling van ambitieuze vrouwen in het bedrijfsleven. Want goede voornemens hebben tot nu toe niks uitgehaald.

Met de stap naar de Hoge Raad bouwen conservatieven een wachttijd in van vijf tot dertig dagen. Of het voorstel opnieuw in stemming komt, en hoe het dan uitpakt, is op dit moment onzeker.

Vijandig klimaat in techniek jaagt vrouwen weg

Verrassing: hoe vaker vrouwen merken dat ze minachtend behandeld worden, hoe vaker ze de wens uiten om hun beroep te verlaten en wat anders te doen. Dat blijkt uit een studie onder 3700 Amerikaanse vrouwen in de techniek, zoals ingenieurs.

De universiteit van Wisconsin onderzocht de redenen waarom vrouwen de techniek verlaten. Vaak wordt in de Verenigde Staten, maar ook daarbuiten, gezegd dat vrouwen vrijwillig vertrekken omdat ze meer tijd aan hun gezin willen besteden. De studie toont aan dat dit slechts voor een minderheid een reden was: ongeveer een kwart. De andere 75% haakt af omdat ze als tweederangs burgers behandeld werden. Dat uitte zich op verschillende manieren: het werkklimaat, waarin ze voelden dat ze als vrouw niet gerespecteerd werden, geen vooruitzichten op promoties en een te laag salaris. Ook slechte leidinggevenden bleken een belangrijke factor.

De universiteit van Wisconsin heeft inmiddels aardig wat reacties over dit onderzoeksrapport binnen gekregen. Volgens Nadya Fouad, een van de onderzoekers, blijkt uit de ingekomen mailtjes dat mensen eenvoudigweg niet geloven dat vrouwen om andere reden dan hun gezin de techniek verlaten. Ze hielden liever vast aan het idee dat vrouwen vrijwillig kiezen voor man en kind. Een mythe. Fouad maakt zich zorgen om de vrouwen in de techniek:

I am concerned about the women who felt that the environment was so unfriendly that leaving the organization and career of engineering was preferable to staying. In short, they chose to leave a paycheck and their training and identity as engineers. Many women commented in the survey and also have sent us personal emails attesting to how wrenching it is to make the decision to leave a career for which they were prepared.

Dit waren de vrouwen die uit ervaring spraken. De universiteit deed ook een onderzoek naar afgestudeerde, gekwalificeerde vrouwen, die om te beginnen al geen baan in hun beroepsgroep zochten. Gevraagd naar dit fenomeen gaf eenderde aan dat ze er van tevoren al niet aan begonnen, omdat ze sterk de indruk hadden dat vrouwen niet welkom zijn in de techniek. Een andere reden was dat de vrouwen in de loop van hun opleiding andere interesses hadden gekregen, of hun vaardigheden in een ander soort beroep toepasten.

Tenslotte keek de universiteit naar technici die met voldoening werkten en er niet aan dachten om de techniek te verlaten. Wat was van invloed op hun keuze om te blijven? Een goed werkklimaat. Verrassing. Dit goede werkklimaat uitte zich in een bemoedigdende omgeving, zoals prettige collega’s en een baas die hen stimuleert om verder te komen in hun werk. Ook waarderen vrouwen het erg als ze de kans krijgen aanvullende trainingen te volgen of uitdagende projecten te krijgen.

De uitkomsten zijn belangrijk, omdat uit de studie blijkt dat vrouwen die hun beroep opgeven, meestal niet meer terug willen komen. Het gaat dan om de vrouwen die aan de slag gingen, aanbotsten tegen respectloze collega’s en bazen die hen ondermijnden, en hun droom om ingenieur te zijn zagen omslaan in een nachtmerrie. De vrouwen raakten hun zelfvertrouwen en hun plezier in het werk kwijt, en wilden alleen nog maar weg. Voor hen geen techniek meer, nee dank u, les geleerd.

Daarmee sluit de techniek de helft van de bevolking uit en weigert gebruik te maken van de vaardigheden en inzichten van vrouwen. Hopelijk brengt het onderzoeksrapport een discussie op gang en kunnen mensen langzaam aan hun houding veranderen….

Miss Representation stelt seksisme in de media aan de kaak

Als vrouwen in beeld verschijnen, zoomt de camera te vaak in op haar lichaam. Televisie en kranten concentreren zich op het uiterlijk van vrouwen. Wat ze te zeggen hebben telt niet, en vrouwen met hoge leidinggevende posities mag je rustig een bitch noemen. Documentairemaakster Jennifer Siebel Newsom besloot deze situatie niet als een gegeven te beschouwen, maar te ontdekken wat dit stoeipoes imago doet met vrouwen. Haar film doet sinds kort de ronde op filmfestivals, en werd onder andere vertoond op Sundance in de Verenigde Staten

Sinds Sundance, het grootste festival voor onafhankelijke filmproducties in de Verenigde Staten, is er een aardige hype ontstaan rondom Miss Representation. Gezaghebbende bladen zoals Hollywood Reporter en Variety recenseerden de documentaire op een zeer positieve manier. Hollywood Reporter roemt de documentaire bijvoorbeeld voor de nietsontziende, confronterende analyse, inclusief inspirerende voorbeelden van hoe het beter kan.

Variety geeft een mooi voorbeeld van de ‘ja het kan wel kloppen maar de toon had wel iets liever gemogen” kritiek, die altijd oprijst zodra iemand seksisme aan de kaak stelt. Grutjes, iemand zou zich eens ongemakkelijk kunnen voelen als hij of zij geconfronteerd wordt met harde feiten. Seksisme is niet leuk en hoe goed je de boodschap ook verpakt, het verandert niets aan de situatie. Gelukkig moet zelfs Variety toegeven dat de film ook ingaat op hoe het dan wel zou moeten, om te eindigen met inspirerende voorbeelden. Kun je toch nog met opgeheven hoofd de zaal uit.

Wanneer de film in Nederland te zien is, is bij weten van de Zesde Clan nog niet bekend. Maar in de V.S. heeft de maatschappij van Ophra Winfrey inmiddels de rechten gekocht om de documentaire breed onder de aandacht te brengen. Dus wie weet.

Hoogste rechters buigen zich over zaak tegen Wal-Mart

Heeft warenhuisketen Wal-Mart vrouwen systematisch gediscrimineerd, ja of nee. Over die vraag buigen zich vanaf vandaag de  rechters van het Amerikaanse Hooggerechtshof, meldt De Standaard. De zaak sleept sinds 2001, toen zes vrouwen, aangevoerd door Betty Dukes, de gigant aanklaagden voor discriminatie. De groep maakte er een zogenaamde class action suit van. Dat betekent dat de kleine groep alle vrouwelijke personeelsleden kan vertegenwoordigen.

Betty Dukes en haar mede aanklagers.

Het hooggerechtshof gaat in eerste instantie antwoord geven op de vraag of de zes werkneemsters inderdaad de hele groep mogen vertegenwoordigen. Met andere woorden: hebben we te maken met zes pechvogels, of discrimineert Wal-Mart vrouwen. Lagere rechtbanken hebben al aangegeven dat er genoeg bewijs is voor de systematische achterstelling van vrouwen binnen het bedrijf, en dat het dus een class action suit mag worden. Wal-Mart blijft dit echter aanvechten en ging tegen iedere uitspraak in beroep. Zodoende is het nu aan de hoogste rechters om een definitieve uitspraak te doen.

Volgens politiekeconomisch tijdschrift Forbes speelt de sociale wetenschap een grote rol. Gerechtshoven hebben in eerdere zaken geaccepteerd dat bedrijven vrouwen bewust of onbewust benadelen. Forbes haalt het beroemde voorbeeld aan van symfonie orkesten. Vrouwen voelden zich achtergesteld bij audities, maar de orkesten hielden vol dat alleen de muziek telt – je speelt goed of je speelt niet goed, en toevallig namen ze op basis daarvan veel meer mannen aan dan vrouwen.

Totdat de orkesten zich lieten overhalen tot een experiment. Hou het bij sollicitanten op kandidaat 1, 2, en 3, en laat ze voorspelen achter een scherm zodat de sollicitatiecommissie geen idee heeft wie auditie doet. Prompt steeg het aantal aangenomen vrouwen met meer dan dertig procent. Sekse speelde wel degelijk een rol bij de beslissing wie je goed vindt en wie niet.

Ook bij Wal-Mart zijn er volgens alle voorgaande rechtbanken duidelijke aanwijzingen dat benoemingsprocedures plaats vonden op basis van vage criteria, onduidelijk omschreven profielen, en zeeën van ruimte voor lokale bazen om hun eigen beleid te voeren. Het gevolg: de vrouw doet er bijna vijf jaar over om assistent manager te worden, terwijl mannen die positie in de helft van de tijd bereikten. Ook kregen vrouwen aantoonbaar minder salaris voor hetzelfde werk.

Vinden ook deze rechters dat het gaat om een structurele achterstelling van vrouwen, dan wordt het defintief een class action suit. Met enorme gevolgen. Er werken meer dan 1,5 miljoen vrouwen bij Wal-Mart, en die hebben dan allemaal recht op genoegdoening voor jarenlange systematische discriminatie. De Standaard signaleert dat een positieve uitspraak voor de vrouwen ook het arbeidsrecht kan beïnvloeden. De mogelijke gevolgen van de zaak zijn zo groot dat ook megacorporaties als Microsoft baden in het angstzweet:

Het hele Amerikaanse arbeidsrecht zou erdoor kunnen worden gewijzigd. Omdat er zoveel aan vasthangt, hebben allerlei bedrijven en belangengroepen zich erbij aangesloten. Twintig grote bedrijven, waaronder Microsoft, Bank of America en General Electric, hebben zich formeel aan de kant van Wal-Mart geschaard. Ze zijn bang dat een overwinning van de klagers kan leiden tot een enorme golf gelijkaardige class action suits, die de bedrijven miljarden dollars kan kosten.

Wordt vervolgd…

Musea doen gezellig mee met stereotypering

Museum jaarkaart, geweldig initiatief, want het verlaagt de drempel om een museum binnen te stappen en het magazine brengt je op goede ideeën. Helaas blijkt niets of niemand perfect. In het blad voor de periode mei tot en met juni prijst de Museumkaart een gezellig uitje aan. Voor hem: ‘handen uit de zakken’, een expositie van het Agrarisch Museum van Middenbeemster. Voor haar: ‘Tot op de draad bekeken’, een tentoonstelling over kleding maken in museum Betje Wolff. Daar zijn ze weer, die oude vertrouwde stereotypen… Hij werkt op het land, zij maakt kleding. Zelfs in museumland ontkomen we er niet aan. Zucht. Wie heeft dit in hemelsnaam bedacht?

Sorry, vent, volgens de Museumkaart heb jij niks te zoeken bij museum Betje Wolff.

Gewoon, vanwege het mooie zonnige weer

… en omdat er een nieuw album uit is van Simon’s Cat. Ja, wat voeren die beestjes eigenlijk uit in andermans tuin?!?

Opzij lanceert quotum clicklijn

Tijdschrift Opzij besteedt al maanden aandacht aan het tekort aan vrouwen op hoge functies. Een hard quotum wil bijna niemand, maar wat dan wel? Daarom lanceerde het magazine de Quotumclicklijn. Iedereen kan hier melden wat er goed en fout gaat binnen de eigen brache of binnen het eigen bedrijf.

Opzij wil via de clicklijn zoveel mogelijk informatie verzamelen over alle denkbare projecten en initiatieven op dit gebied:

Daarom nodigen we iedereen uit, bedrijven, politici, werkgevers en werknemers om ervaringen met ons te delen. Zodat er een bruisende site ontstaat met de do’s en don’ts voor het bevorderen van een evenredige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen aan de top. In het novembernummer van Opzij analyseren we alle input en komen we met aanbevelingen. Want niets doen, vindt Opzij geen optie.
 

USAID reduceert belangen van de helft van de bevolking tot hobby project

Weten we het nog? We gingen oorlog voeren met Afghanistan omdat de Taliban vrouwen reduceerden tot slaven. Dat kon niet, dus één van de excuses om te bombarderen was om de vrouwen te helpen en te beschermen. We zijn nu een paar jaar verder, de oorlog tegen Libië en de nucleaire crisis in Japan trekken alle aandacht, president Karzai wil met steun van conservatieve religiezen opvanghuizen voor vrouwen overnemen en zelfs hulporganisaties als USAID staken alle pogingen om vrouwen een betere positie te bezorgen in Afghanistan.

Ms Magazine is één van de media die aandacht besteden aan een recente wijziging in het beleid van USAID. Deze Amerikaanse organisatie voor ontwikkelingshulp heeft een project met een budget van 140 miljoen dollar om de arme bevolking van Afghanistan aan landrechten te helpen.

In eerste instantie had de organisatie allerlei voorwaarden om te garanderen dat ook vrouwen konden profiteren van deze actie. Zo zou er een scholenproject moeten komen om meisjes en vrouwen voor te lichten over hun rechten en de mogelijkheden om land in bezit te krijgen, en zou het aantal vrouwelijke grondeigenaren moeten stijgen met 50 procent.

Helaas. Vlak voordat de landbouwhervorming zou beginnnen, liet USAID deze voor vrouwen gunstige voorwaarden vallen. De redenering was als volgt:

Gender issues are going to have to take a back seat to other priorities. There’s no way we can be successful if we maintain every special interest and pet project. All those pet rocks in our rucksack were taking us down.

Waarop Ms Magazine uitroept: attentie, feministen. Wisten jullie dat ons eeuwen durende gevecht voor gelijke rechten verworden is tot een hobbyprojectje in de rugzak van een bureaucraat? De helft van de bevolking is nu gereduceerd tot een exotisch minderheidsgroepje, met belangen die bij het minste of geringste onmiddellijk onderaan het prioriteitenlijstje verhuizen. Woordvoerders willen alleen anoniem reageren, en doen hun best deze draai van honderdtachtig graden uit te leggen. Succes daarmee. De feiten spreken voor zich.

Mildred Pierce krijgt lovende recensies

De Nederlandse televisie is in het algemeen heel actief met het aankopen van succesvolle miniseries. Dus hopelijk kunnen we snel kennis maken met Mildred Pierce. Deze vijfdelige serie, met actrice Kate Winslet in de hoofdrol, vertelt het verhaal van een Amerikaanse huisvrouw die zich in de jaren dertig vanuit het niets op weet te werken tot de eigenaresse van drie restaurants en een bakkerij. De media buitelen over elkaar heen met lovende kritieken, zoals hier, hier en hier.

Dat iemand als Kate Winslet uitwijkt naar televisie is geen verrassing voor lezers van Amerikaanse filmbladen en kranten. De filmindustrie heeft ambitieuze vrouwen namelijk weinig te bieden. De spraakmakende grote producties bevatten in de regel drie tot vier grote rollen voor mannen, met meestal maar één vrouw met een rol van enige betekenis. Vaak is zij het liefje/de secretaresse van de superheld, de begripvolle echtgenote, of is ze een hulpeloze, al dan niet sexy stoeipoes, die gered moet worden door de mannelijke hoofdrolspeler.

Nee, dan televisie. De laatste jaren biedt het kleine scherm vrouwen veel betere rollen. Rollen die recht doen aan hun talent, en waarin ze gestalte kunnen geven aan gelaagde personages. Voorbeelden te over. Zelfs de LA Times, toch een grote vriend van Hollywood, signaleert dat de filmindustrie vrouwen zo weinig te doen geeft dat ze wel moeten uitwijken naar de televisie:

While Heigl and other stars are stuck in narrow, nasty movie roles, women get to do just about anything on TV. They can chase down aliens (“Fringe”), converse with angels (“Saving Grace”), race through jungles and time continuums (“Lost”), catch serial killers while wearing hats and high heels (“The Closer”) and play both sides of the legal field with the likes of William Hurt and Marcia Gay Harden (“Damages). They can even, as Heigl’s Izzie Stevens has, be a model turned surgical resident with a child given up for adoption, who almost kills her lover to save him only to have him die anyway and show up as a ghost who is actually a brain tumor that may or may not have killed her mere days after her wedding to another guy. Compared with the insulting plot of “The Ugly Truth,” this “Gray’s Anatomy” plot line seems a model of depth and narrative restraint.

Kate Winslet heeft op zich minder te klagen gehad dan de meeste andere actrices. Maar zelfs zij laat de kans echt niet liggen om in de huid van een complex personage te stappen. In Mildred Pierce is acteur Guy Pearce haar tegenspeler, ook niet te versmaden natuurlijk. Kortom: Stay tuned for Mildred Pierce.

UPDATE: vrouwen zijn het magere aanbod van Hollywood zo zat, dat ze ook zelf films gaan regisseren om zeker te zijn van een fatsoenlijke rol.

Internationale Dag van Gelijk Loon: de beste spotjes

Leve België. Dat land kent al jaren een actieve cultuur van televisiespotjes en korte filmpjes om de aandacht te vestigen op de Internationale Dag voor Gelijk Loon. De krant De Standaard verzamelde de leukste bijdragen van de afgelopen jaren.

Voor zover je van leuk kunt spreken. Want op 25 maart 2011 ‘vieren’ we dat vrouwen gemiddeld tot deze dag door moeten werken om evenveel salaris te verdienen als een man in 2010 binnen haalde. Een leidinggevende in de zorg krijgt namelijk een veel lager salaris dan een leidinggevende in de bouw. Laat dat eerste nou een vrouwenberoep zijn en het tweede een mannenberoep… En ook zonder die onderwaardering krijgen vrouwen voor hetzelfde werk binnen dezelfde sector nog steeds circa 9% minder salaris. Om onverklaarbare redenen, want factoren zoals verschil in opleiding en ervaring is uit deze cijfers  gehaald. Blijft over: ben je een man of een vrouw. Daar mogen we wel even bij stil staan.

DJ Bert van Lent geilt op vrouwen die pijn lijden

Geil! Kijken naar porno waarbij vrouwen zo hard geneukt worden dat het pijn doet! DJ Bert van Lent vond het geen probleem om op de publieke omroep, om zes uur ’s ochtends, wereldkundig te maken dat gewone porno het voor hem niet doet.

Bert van Lent, houdt van harde porno waarbij vrouwen pijn lijden.

Een geluidsopname van het programma van 22 maart is te vinden via deze link. Bert van Lent komt aan het woord vanaf de vierde minuut, raakt met DJ Giel Beelen aan de praat over porno met negers en zegt dan letterlijk dit:

Ik ben black porn gaan kijken omdat alles groter, beter en harder is. Als je porno kijkt met een man die net zo klein bepenist is als ik, dan zie je dat die vrouw een beetje nep doet, zo van ooh, aah… Als je negerporno kijkt, dan heb je een gozer met zo’n groot slagschip tussen zijn benen, en die neukt dat wijf en dat wijf zie je dan echt pijn lijden en dat vind ik geil.

Eén van de vrienden van de Zesde Clan staat altijd op met de wekkerradio, en zij viel dus midden in deze uitzending. Dit vond ze hélémáál niks. Ze stuurde meteen een pittige mail naar de redactie van de radioshow::

Zo van: als je dit nou op de commerciële zender in een uurtje voor sadistische lustmoordenaars bespreekt, ok. Dan weet ik dat ik niet moet afstemmen. Maar op de publieke omroep wil ik geen praat horen over seks waarbij de vrouwelijke deelnemer er vooral pijn aan over houdt. Erg jammer en seksistisch.

De mail had succes. Prompt de volgende morgen werd deze vriend van de Zesde Clan door Giel Beelen geciteerd, met de woorden ‘indrukwekkende reactie’. Beelen haalde haar live in de uitzending en liet Bert van Lent nablijven, zodat DJ en commentator nog even van gedachten konden wisselen met elkaar.

Kort geschetst ging dat als volgt. Bert van Lent verduidelijkte zijn acties van de vorige uitzending door te zeggen dat hij eerlijk wilde zijn. Dat is nou eenmaal het soort porno waar hij van houdt. ”Dat vind ik leuker’, waren zijn woorden.  O, dat vrouwen pijn lijden?’ vroeg ons erelid. En heb je eigenlijk een vrouw? Zit die ernaast als je naar zulke porno kijkt? Nee, moest Van Lent toegeven, en bovendien ging het met zijn eigen seksleven niet zo goed. Hij deed het nog maar een paar keer per maand met zijn echtgenote. Oooo, vandaar die agressie, zei de vriend van de Zesde Clan. Misschien moet je een keertje hulp gaan zoeken?

Op dat moment brak Beelen het gesprekje af. Jammer, want dan had ook het stereotype van de groot geschapen neger nog even aan de kaak gesteld kunnen worden. Enfin. Beluister hier de uitzending van 23 maart. Het fragment begint bij 4.36. Hulde voor deze actie! We hoeven niet alles over onze kant te laten gaan. En bij terechte kritiek kom je gewoon in de uitzending om er even over na te praten.

Gebrek aan status hindert vrouwenvoetbal

Leve voetbalanalist Barbara Barends. Zij zei gisteren in Een Vandaag, in een item over de eredivisie in het vrouwenvoetbal, keihard waar het op staat: vrouwen worden systematisch gediscrimineerd. En die uitspraak deed ze niet voor niets. Het nieuwsitem gaf een onthullend kijkje in de status van vrouwenvoetbal: nihil.

AZ, drie keer op rij Nederlands kampioen.

Televisie is een vluchtig medium, daarom besteedt De Zesde Clan graag op schrift aandacht aan de uitzending van Een Vandaag van 22 maart 2010. Het programma kondigde aan dat vrouwenvoetbal op sterven na dood is. Niet bij voetbalclubs zelf. Daar spelen inmiddels meer dan 120.000 meisjes voetbal. Ze doen dat met veel plezier en maken regelmatig gehakt van de jongens.

Maar als het gaat om de eredivisie, met bekerwedstrijden en wie weet een salaris, houdt het meteen op. Van de 8 clubs die top vrouwenvoetbal bieden, haken er 3 af, waaronder AZ en FC Utrecht. Met de prestaties heeft dat niets te maken. Het vrouwenteam van AZ werd drie keer op rij kampioen. Nee, AZ voorzitter Toon Gerbrands en later in het programma voetbalanalist Johan Derksen gooien het op geld. Het kost een club 200.000 tot 250.000 euro per jaar om topvoetbal voor vrouwen aan te bieden, en zeker clubs die het zelf moeilijk hebben, maken dan andere keuzes. De begroting kan vrouwenvoetbal niet aan, zeiden beiden in koor.

Cue Barbara Barend. Zij maakte gehakt van deze redering en zei het volgende:

,,Dan geef je één van die voetballers twee ton minder. Wat een achterlijkheid. Er zitten daar jongens op de tribune die twee ton teveel verdienen. Dat is zó’n onzin…”

Verslaggever: ,,Daar ben je boos om hè?”

Barends: ,,Ja. Je hebt een maatschappelijke functie. Zeker als Ajax, Feyenoord en PSV. De drie grootste clubs. Hoe kan het dan in Rotterdam en Amsterdam vrouwen niet kunnen voetballen, vrouwen gewoon systematisch gediscrimineerd worden?”

Zo, die zit. Volgens Barends is het erg kinderachtig van diverse grote clubs om nu al de stekker uit de eredivisie voor vrouwen te trekken. Het was van tevoren bekend dat zo’n gloednieuwe activiteit niet meteen volle stadions kan trekken, en tijd moet krijgen om te groeien. De drie clubs die nu afhaken, willen die tijd echter niet geven en dreigen de eredivisie om zeep te helpen. Want met de vijf overgebleven clubs is er minstens één team te weinig om een fatsoenlijke competitie in te richten.

Meer media aandacht zou volgens Een Vandaag helpen, want meer uitzendingen betekent meer sponsors en dat betekent meer inkomsten, waardoor de eredivisie uit de rode cijfers kan komen. Maar de media laten vrouwenvoetbal links liggen. Een Vandaag toont eerst een oud televisieverslag, waarbij de commentator minachtend spreekt over dameskransjes op het middenterrein. Via sexy voetbalsters die de aandacht alleen trekken omdat ze grote borsten hebben, gaat het naar voetbalanalist Derksen. Die doet  een boekje open over de praktijk anno nu:

RTL heeft het een jaar uitgezonden. Daar waren bijna vechtpartijen op de redactie, wie naar damesvoetbal moest. Want als je daar naartoe gestuurd werd, dan wist je van tevoren: een week later zou er een ontslagbrief volgen, want dan was je helemaal onderaan de ladder, hè… Je scoort er niet mee.

Je scoort er niet mee. Onderaan de ladder. Ziehier de kern van het probleem. Het kost alleen maar geld, je moet er moeite voor doen, en het levert niks op. Bij het minste zuchtje tegenwind is dit het eerste wat je laat vallen. Dat is de stand van zaken anno 2011. Als Nederlandse vrouwen talent hebben en op hoog niveau betaald willen voetballen, moeten ze naar het buitenland, want in eigen land vindt men vrouwenvoetbal zonde van het geld.

Het hangt er nu vanaf of zich een zesde club aandient. De ogen zijn gericht op Ajax. Die club zegt nog na te denken wat ze willen met top vrouwenvoetbal. Benieuwd of Ajax, met een begroting van circa 65 miljoen euro, twee ton wil vrijmaken voor de eredivisie voor vrouwen…

Laat de club weten wat jij hier van vindt! Neem contact op met Ajax via dit contactformulier. Je kunt hier vragen stellen, maar een aanmoediging om vrouwen de kans te geven op topniveau te voetballen mag ook.

Quotum of diversiteitsbeleid: de vooroordelen blijven hetzelfde

Keer op keer heet het ‘nee, geen vrouwenquotum, want dan gaat de kwaliteit omlaag en krijgen vrouwen het verwijt dat ze de baan alleen kregen vanwege hun geslacht’. Nederland heeft liever zachte methodes zoals streefdoelen, transparante benoemingsprocedures en een duidelijk diversiteitsbeleid. Maar wat blijkt? De vooroordelen blijven. De belangrijkste technologische universiteit van de V.S., MIT, kan erover meepraten.

MIT laboratorium voor vrouwen, circa 1888.

MIT begon in 1999 aan een uniek experiment. De universiteit erkende destijds publiekelijk dat het benoemingsbeleid vrouwen achterstelde. Jonge vrouwen die net aan hun loopbaan begonnen, voelden zich gesteund door (mannelijke) collega’s, maar dat sloeg al snel om. Zodra vrouwen écht vooruitgang boekten of probeerden te maken, liepen ze aan tegen een muur / een glazen plafond. In de bewoordingen van de universiteit zelf:

Marginalization increases as women progress through their careers at MIT. Examination of data revealed that marginalization was often accompanied by differences in salary, space, awards, resources, and response to outside offers between men and women faculty with women receiving less despite professional accomplishments equal to those of their male colleagues. An important finding was that this pattern repeats itself in successive generations of women faculty. The Committee found that, as of 1994, the percent of women faculty in the School of Science (8%) had not changed significantly for at least 10 and probably 20 years.

Dat moest anders. De universiteit stelde geen quota in, maar koos voor een zeer bewust uitgevoerd diversiteitsbeleid. MIT schafte de achterafkamertjes af, werkte aan betere wervingsprocedures, en stak energie in de bewustwording over het effect van genderstereotype om automatismen te doorbreken. Met succes: het aantal vrouwen op invloedrijke posten binnen de universiteit verdubbelde de afgelopen tien jaar naar 17 procent. De onverklaarbare verschillen in salaris en middelen verdwenen grotendeels. MIT heeft nu zelfs een vrouwelijk hoofd van een faculteit, iets wat nog nooit eerder was voorgekomen. Zie verder hier het volledige rapport.

Die vooruitgang bleef niet onopgemerkt, signaleert de New York Times. De laatste twee jaar is de kritiek losgebarsten. Zelfs mannelijke studenten vertellen hun vrouwelijke leeftijdsgenoten tegenwoordig dat ze het voortrekken van vrouwen oneerlijk vinden. Binnen dat verongelukte klimaat krijgen wetenschappers het verwijt dat ze hun baan alleen te danken hebben aan hun sekse. Ook zou de kwaliteit van het personeel achteruit zijn gegaan omdat er nu teveel vrouwen bij de universiteit werken. (Herhaling: slechts 17 procent van de faculteiten bestaan tegenwoordig uit vrouwelijk personeel. De algehele paniek breekt blijkbaar uit bij alles boven de tien procent of zo).

Kortom, precies dezelfde verwijten die een hard quotum op zou leveren volgens de critici. Verwijten die bovendien aantoonbaar onterecht zijn, gezien de vele prijzen die de vrouwelijke wetenschappers in de wacht slepen. De normen zijn niet omlaag gegaan, benadrukt MIT in de New York Times. De universiteit heeft gewoon beter gezocht en zeer geschikte vrouwen gevonden.

Emoties en achterdocht trekken zich duidelijk niks aan van de objectieve feiten. De weerstand past bovendien heel goed bij twee andere kwalijke neigingen, namelijk de minachting voor het vrouwelijke en de neiging vrouwen te straffen voor hun succes.

Dit soort experimenten zijn interessant omdat ze op kleine schaal duidelijk maken wat er gebeurt als je meer vrouwen in je organisatie wil krijgen, terwijl je omgeving vasthoudt aan de oude normen en waarden. Zoals webmagazine Jezebel samenvat:

The university also needs help from the country as a whole, which still tends to cling to the beliefs that women can’t do science, and — more broadly and damagingly — that the old systems that favored white men over any other group were actually fair.

Het vrouwelijke geeft geen status

Waarom willen vrouwen wel politie agent worden, maar mijden mannen een bestaan als secretaresse als de pest? Zou dat komen vanwege vage planetaire toestanden, de oertijd, of heeft het te maken met status, macht en een goed inkomen? Sociologe Paula England van de Stanford Universiteit analyseerde de situatie, en komt uit op het laatste.

Geen status.

In een essay schrijft ze dat mensen veranderen als hen dat iets oplevert. Voor vrouwen is het erg aantrekkelijk als ze zich op door mannen gedomineerd terrein wagen. Zelfs als de omgeving hen straft voor het doorbreken van rolpatronen, worden ze gecompenseerd door een hoger salaris. En als het even meezit blijft de straf achterwegen en kunnen ze iets doen wat status oplevert.

Omgekeerd krijgen mannen nauwelijks aanmoediging om vrouwenwerk op te pakken. Het levert een verlies aan status op, of zelfs actief uitgesproken minachting. Bovendien krijg je voor vrouwenwerk stelselmatig een lager salaris dan voor mannenwerk. Sociologe England signaleert dat mannen alleen naar vrouwenberoepen doorstromen als ze geen keuze hebben. Bijvoorbeeld vanwege ontslaggolven in de sector waar ze eerst werkzaam waren.

Het gevolg? Meisjes zijn gaan voetballen en basketballen. Jongens zijn niet gaan cheerleaden en naar balletles gegaan. Ouders geven meisjes ‘jongensspeelgoed’, maar jongens krijgen geen poppen om mee te spelen. Vrouwen zijn wel broeken gaan dragen, maar als mannen een rok aantrekken blijft dat beperkt tot Schotland of middeleeuwse rollenspelen. Vrouwen zijn wel meer betaald werk buitenshuis gaan verrichten, maar mannen zijn binnenshuis niet veel meer gaan boenen en poetsen. 

Veel status. Brandweermannen zijn stoer!

Wat England met name verbaasde was hoe hardnekkig de onderwaardering van vrouwenwerk en het vrouwelijke blijft. Twee voorbeeldjes. Vrouwen zijn overal op de wereld nog steeds leidend in het segment onbetaalde arbeid. Zie deze mooie grafiek uit de New York Times. Tweede voorbeeld uit Nederland: het bestaan van het programma Man Liberation Front. Onder het mom van afgezaagde humor is de boodschap hier dat vrouwen speeltjes zijn en dat echte mannen het vrouwelijke mijden. Anders dreigt meteen het etiket ‘homo’. 

Is er een oplossing? Ja, zegt England, meer feminisme:

Even as women integrated employment and “male” professional and managerial jobs, the part of feminism challenging the devaluation of traditionally female activities and jobs made little headway. The result is persistently low rewards for women who remain focused on mothering or in traditionally female jobs and little incentive for men to make the gender revolution a two-way street. […] Given the recent stalling of change, future feminist organizing may be necessary to revitalize change. 

Kortom: minder Man Liberation Front, meer bewustwording over wat gender is, hoe we mannelijk en vrouwelijk beoordelen en waarderen, en meer ruimte voor mensen. Goed dat het boek Delusions of Gender van Cordelia Fine nu in het Nederlands vertaald is met als titel ‘waarom we allemaal van Mars komen’. Een mooie plek om te beginnen met de revolutie.

Hoe vrouwen te benaderen zonder pepperspray in je gezicht te krijgen

Zonde als dit in de commentaren ‘verdwijnt’, dus hierbij een apart berichtje. Na onze berichtgeving over de Internationale Dag tegen Seksuele Intimidatie op straat, afgelopen 20 maart, wees lezer MP de Zesde Clan op dit geniale bericht op Shapely Prose. Op 8 oktober plaatste de maker van dit weblog een bericht van een collega auteur. Een gids voor mannen. Hoe vrouwen te benaderen zonder pepperspray in je gezicht te krijgen.

De auteur, Phaedra Starling, schrijft romantische boekjes én is een officiële particuliere detective in New York. Op die manier koppelt ze haar inzicht in flirten etc. met een unieke kijk op misdaad en grensoverschrijdend gedrag. Ze is dus de aangewezen persoon om mannen raad te geven die tóch iets tegen een vrouw op straat willen zeggen.

Wat de Zesde Clan goed vindt aan het stuk is dat Starling uitgaat van vriendelijke mannen, die het echt goed bedoelen. Ze willen contact maken met een vrouw omdat ze haar leuk vinden, meer niet. Vervolgens legt ze die goedbedoelende mannen duidelijk uit dat vrouwen terecht arwanend zijn als een onbekende man op hen afstapt. Want naar schatting een op de zes Amerikaanse vrouwen wordt tijdens hun leven verkracht of aangerand. (Naar schatting, want de politie heeft soms de neiging de cijfers te verdoezelen omdat hun stad er anders zo slecht op staat. Ja, Nashville, ik kijk naar jou.)

Spreek je als man een vrouw aan, dan heeft ze geen idee of jij okee bent, of een verkrachter. Dat laatste moet ze ervaren. Dat betekent dus dat iedere man de vrouw in kwestie in woord en daad duidelijk moet maken dat hij het toevallig wel goed bedoeld. Dat hij haar grenzen wél respecteert. Vanuit deze beginsituatie komt Starling met nuttige adviezen, grapjes, voorbeelden en liefdevolle tips voor de zoekende man. Met als handige vuistregel: ‘Als ik die gevaarlijke verkrachter zou zijn, zou deze vrouw dan veilig zijn in deze ruimte?’ Bij antwoord nee is het sowieso ongepast om op die vrouw af te stappen. Kind kan de was doen.

Enfin, lees vooral de hele handleiding. En daarna: veel plezier. Dank voor de link, MP!

Maaike Hartjes tekent stokpoppetjes vol emotie

Maaike Hartjes publiceerde onlangs een nieuw stripalbum: Gruwelijk. In ‘Gruwelijk’ worstelen de primitief getekende figuurtjes met ouder worden, hip proberen te blijven, vrienden die trouwen en kinderen krijgen, en de algemene vaagheden van het leven. Tot in België aan toe roemen fans haar werk. Want hoewel Hartjes’ tekentechniek expres naief en primitief lijkt, barsten de stokpoppetjes van de emoties en voeren ze de lezer mee in hun eigen wereld.

2005: Maaike Hartjes signeert haar werk

Maaike Hartjes is één van de bekendste striptekenaressen van Nederland. Dat komt mede doordat tijdschriften als Viva en kranten als NRC Next haar werk publiceren. In een interview met Stripelmagazine moest ze uitleggen dat werken voor Viva niet automatisch betekent dat ze dús een typische vrouwenstrip maakt:

Ik vind van niet, ik wil dat ook niet. Ik werkte natuurlijk wel voor een vrouwenblad, dus ik heb ook wel getekend over veel typische ‘vrouwenonderwerpen’, maar ik neem het in mijn strips ook vaak op voor de mannen. Ik verbaas me net als hen vaak ook over hoe vrouwen zich kunnen gedragen. Mannen hebben het soms maar zwaar met ons. (lacht)

Ze sluit liever aan bij de stroming van autobiografische strips, een categorie waar ook collega’s als Barbara Stok en Edit Kuyven deel van uitmaken. In de boekenrubriek van het NRC gaf ze aan dat ze voor dit genre koos omdat ze vroeger erg verlegen was. ,,Ik liet in mijn tekeningen zien wat ik niet durfde te zeggen.” In 2010 breidde ze dat uit naar het autobiografische reisverslag. Omdat in dat jaar het WK Voetbal plaats vond in Zuid Afrika, reisde ze naar dit land en deed verslag van haar belevenissen in het album Donker.

Haar nieuwste titel, Gruwelijk, is een terugkeer naar de stokpoppetjes en de alledaagse belevenissen in Nederland. Het album kwam uit in februari bij uitgeverij Oog & Blik en is van jou voor 12,90 euro.

Internet levert de harde feiten

Snijdt een feministisch onderwerp aan en voordat je het weet begint iedereen door elkaar heen te gillen. Iemand beweert iets, en dan is er altijd wel iemand die een voorbeeld heeft van het tegenovergestelde. Daarom is onderzoek zo belangrijk: gedegen studies, waarbij misdaden tegen de logica achterwege blijven en waarbij de onderzoekers goede onderzoeksmethoden gebruiken. Cue internet: via dit medium kom je al snel op sites boordevol goede informatie.

Het debatteert veel prettiger als je de feiten kent. Daarom geeft de Zesde Clan hier een lijst met goede informatie:

  • Institute for Gender Studies van de Radboud Universiteit Nijmegen. Dit instituut geeft ook een tijdschrift uit, Raffia, met allerlei artikelen op het gebied van mannen, vrouwen en gender. Het blad verschijnt vier keer per jaar.
  • Kenniscentrum E-quality – geeft gevraagd en ongevraagd advies, onder andere aan de overheid, en haalt regelmatig het nieuws met spraakmakende rapporten. Laatst nog over de financiële zelfstandigheid van vrouwen (overbodig te zeggen dat het daarmee droevig gesteld is in Nederland.)
  • Center for Feminist Research – Opgericht door de universiteit van Zuid-Californië, timmert sinds 1987 aan de weg met onderzoeken, congressen en het publiceren van rapporten.
  • Instituut voor Gelijkheid van Mannen en Vrouwen – Belgische organisatie, beetje vergelijkbaar met E-quality in Nederland. Heeft recent onder andere onderzoek gedaan naar de ervaring van werkenemers met vaderschapsverlof in België en de loonkloof tussen mannen en vrouwen
  • Michelle R. Clayman Institute for Gender Research van de Stanford universiteit. Dit instituut houdt ook nieuws bij op een eigen weblog.

Er is natuurlijk nog veel en veel meer te vinden. De Zesde Clan heeft zich hier beperkt tot enkele betrouwbare bronnen in Nederland, met een paar uitstapjes naar Engelstalige sites. Dat betekent dat de vele sites uit Duitsland, Latijns-Amerika, Frankrijk, Azië en Afrika hier onderbelicht zijn gebleven. Waarvoor bij voorbaat excuses, maar goed, je moet ergens beginnen. Veel plezier met deze serie links.

Europeanen erkennen dat emancipatie niet voltooid is

Driekwart van de Europeanen erkent dat vrouwen ernstige belemmeringen ondervinden om invloed te krijgen op de gang van zaken in een land of binnen een bedrijf. Gevraagd naar maatregelen om deze oneerlijke situatie recht te trekken, geven de meeste mensen aan dat ze de voorkeur geven aan ondersteunende maatregelen. Met andere woorden: liever honing dan azijn. Dat blijkt uit een onderzoek van de EU waaraan bijna 27.000 mensen deelnamen. Uit de resultaten blijkt dat de meeste mensen door hebben dat de emancipatie van de vrouw nog lang niet voltooid is.

De EU onderzocht de publieke opinie vanwege de honderdste viering van Internationale Vrouwendag. (Omdat Nederland hier pas vanaf 1912 aandacht aan besteedt, krijgen wij het eeuwfeest volgend jaar.) Uit de resultaten concludeert de EU dat Europeanen erkennen dat mannen vrouwen in de marge duwen en hun talenten niet serieus nemen. Immers:

  • 76% van de Europeanen vindt dat vrouwen gehinderd worden om de top te bereiken
  • 59% meent dat vrouwen niet zo goed vertegenwoordigd zijn in de politiek, omdat de politiek gedomineerd wordt door mannen en omdat de talenten van vrouwen ondergewaardeerd worden
  • 40% vindt dat stereotype denkbeelden over mannen en vrouwen ongelijkheid in de hand werken
  • ruim eenderde van de Europeanen signaleert dat vrouwen niet vooruit komen in hun werk omdat ze betaalde arbeid niet kunnen verenigen met zorgtaken, en omdat ze blijven steken in tijdelijk werk/flexibele banen
  • slechts 19% van de Europeanen ziet iets in quatoa om meer vrouwen in invloedrijke banen te krijgen. Bijna de helft ziet meer in openbare benoemingsprocedures volgens duidelijke regels, streefdoelen instellen en de bewustwording bevorderen
  • Huiselijk geweld wordt gezien als een belangrijk onderwerp. Om deze vorm van agressie tegen te gaan vindt 89 procent dat alle Europese landen een straatverbod op moeten kunnen leggen aan de dader van huiselijk geweld. Nederland kent die wettelijke mogelijkheid al.

De EU signaleert dat mannen en vrouwen in grote lijnen hetzelfde denken over de onderwerpen waarover ze vragen kregen. Er zijn wel een paar uitzonderingen. Zo vindt 72% van de vrouwen dat politieke partijen hen achterstellen en onderwaarderen, terwijl slechts 65% van de mannen erkent dat dit een probleem is. Ook zijn vrouwen positiever dan mannen over bepaalde maatregelen, zoals politieke partijen financiële boetes opleggen als ze vrouwen marginaliseren, of bedrijven beboeten als ze vrouwen een lager loon geven dan mannen voor hetzelfde werk.