Monthly Archives: september 2015

Tumblr documenteert woede om feminisme

Laura Nowak gebruikt sociale media, zoals Instagram en Tinder. Op een gegeven moment besloot ze haar bio aan te passen. Ze vermeldde onder andere dat ze zichzelf beschouwt als een feministe. Prompt kreeg ze te maken met beledigingen en haat. Dit overrompelde haar, maar vervolgens gebruikte ze diezelfde sociale media om terug te slaan: ze creëerde Feminist Tinder om vooroordelen jegens feministen inzichtelijk te maken en te reageren op de haat.

Je mag gerust spreken van haat. In Nederland krijgt ‘het feminisme’ de schuld voor allerlei problemen, van falende jongens en het verdwijnen van orde in het land, tot aan allerlei psychologische toestanden en het einde van de man. Ook hier krijg je woedende reacties als je gevoelige onderwerpen aan de orde stelt vanuit feministisch perspectief. Een vaag persoon uit het Engelstalige gebied startte zelfs een petitie om ‘het feminisme’ uit te roepen tot een terreurorganisatie. Toe maar.

Enfin, Feminist Tinder weet er wel raad mee. En anders kun je scheldwoorden altijd nog gebruiken als inspiratiebron voor originele bandnamen.

 

Seksisme alarm: ”Emo’s reis” van prof. dr. De Boer

Emo’s Reis, van prof. dr. Dick E.H. de Boer. Toen ik dat boek uit 2011, over de pelgrimage van de dertiende eeuwse abt Emo, in de bieb aantrof bij de nieuwe boeken, nam ik het gelijk mee. Middeleeuwse handschriften! Kerkelijke kunst! Pelgrimages! Prachtig uitgegeven, vol foto’s, waaronder beelden die De Boer maakte toen hij de route van Emo reconstrueerde. Wat kon er mis gaan met zo’n mooi, geleerd boek?

Nou, veel. Allereerst de manier waarop De Boer en zijn uitgever het boek positioneren, en wat er in het echt gebeurt. Volgens de tekst op de achterflap schetst Emo’s reis het landschap en de samenleving in het Europa van het begin van de dertiende eeuw. In zijn inleiding licht De Boer toe dat hij de microscoop van Emo’s leven gebruikt als een telescoop ”om de grote wereld daarbuiten waar te nemen”. Hij ziet zijn werk als ”een perfecte gids om het Europa van de vroeg 13e eeuw te leren kennen” (pagina 43).

Dat klinkt universeel en algemeen menselijk. Maar Emo studeerde aan de universiteiten van Oxford en Parijs. Instituten die vrouwen expliciet uitsloten (zegt De Boer er niet bij.) Als abt bewoog Emo zich bovendien in kerkelijke kringen. De machtselite tolereerde vrouwen daar alleen als zwijgende maagd of moeder (zegt De Boer er niet bij). Vanuit dat standpunt bekijkt de professor niet ‘de samenleving’. Als lezer krijg je geen algemeen en universeel, maar ‘fallocentrisch‘ beeld – een term uit de koker van Hélène Cixous en Luce Irigaray om aan te duiden dat de helft vergeten wordt.

Ik wilde mijn innerlijke feministe sussen en gewoon genieten van Middeleeuwse cultuur. Toch had ik het aan het slot van de circa veertig pagina’s tellende inleiding alsnog helemaal gehad met De Boer. Dat hij met Emo centraal van de ene naar de andere man wandelt, soit. Maar die paar keer dát hij dan eindelijk een vrouw opvoert, doet bij dat op een manier die neerkomt op grammaticaal seksisme.

Grammaticaal seksisme? Ja. Dat gaat zo (vetgedrukte woorden van mij):

  • pagina 19, de eerste vrouw die de Boer noemt. Context: Emo, een neef van abt Emo, wil op het terrein van zijn boerenhoeve een kloostertje stichten. ”Zijn vrouw scheidde van hem vanwege zijn plannen”, schrijft De Boer. Even later: ”Bovendien stribbelden de echtgenoten van Emo’s zusters tegen”.
  • Man man man, nog meer mannen. Dan schrijft De Boer op pagina 25 over de Hollandse graaf Albrecht van Beieren, die in 1370 naar Praag reisde ”om zijn dochter uit te huwelijken”.
  • pagina 37 ”Voor Lotharius’ carrière was bepalend dat zijn moeder stamde uit het Romeinse patriciaat”
  • pagina 39, over keizer Hendrik VI. Die overlijdt. Daarna, schrijft De Boer, ”bleef zijn weduwe achter met hun pas 2,5 jaar oude zoontje Frederik”
  • Zelfde pagina: ,,…dus koos Philips voor een Byzantijnse bruid – een dochter van de keizer Isaak Angelos”

Alleen Hildegard van Bingen ontsnapt aan deze praktijk, en ”ene Thecla” die De Boer vluchtig aanhaalt in een stukje over middeleeuwse pelgrimages, waar verder vooral mannelijke pelgrims uitgebreid aan bod komen.

Ik kan me voorstellen dat je als geschiedkundige moeite hebt om de namen van de zusters van een neef van je hoofdpersoon te vinden. Misschien waren die inderdaad onbekend. Maar de hoogste adel leverde vele bronnen op, waar ook de vrouwen in voorkomen. Zoals de weduwe van keizer Hendrik VI. Het gaat om Constance van Sicilië. De Boer móet haar naam weten, maar hij neemt de moeite niet om haar in zijn tekst een identiteit te geven. Hij doet haar af met ‘zijn weduwe’.

Dit taalgebruik is een schoolvoorbeeld van het routinematig en als vanzelfsprekend marginaliseren van vrouwen. Mensen doen zoiets vaak onbewust. De Boer stond er vast niet bij stil dat hij, in een context die vrouwen toch al marginaliseert, vrouwen nog verder in de marge drukt. Maar onbewust seksisme is ook seksisme. Met dit type taal reduceert hij vrouwen tot anonieme aanhangsels van een man. ”Een van de beste werken over de Middeleeuwen”, zoals de achterflap Het Parool citeert, past zodoende in een lange traditie van mannen die over mannen schrijven en vrouwen niet eens een naam waardig achten. Doodzonde.

BONUS Wil je wél over met name genoemde vrouwen lezen? Probeer dan eens Travels with a Medieval Queen, waarin Taylor Simeti de reis reconstrueert die Constance van Sicilië in 1194-95 ondernam om haar aanspraak op de Siciliaanse troon veilig te stellen. Of lees dit artikel over vrouwen en mystiek in de dertiende eeuw, de beweging waarvan vrouwen als Hildegard van Bingen en Hadewijch deel uit maakten. Of naslagwerken, zoals het deel over de middeleeuwen uit de reeks De Geschiedenis van de Vrouw en 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis.

”Baas in eigen buik” verovert Twitter

Meer dan 70.000 mensen benutten in een paar dagen tijd hashtag #ShoutYourAbortion om het recht van baas in eigen buik kracht bij te zetten. Het initiatief komt van een twee Amerikaanse schrijfsters, Lindy West en Amelia Bonow. Ze zagen in dat het grote zwijgen rondom abortus conservatieven in staat stelt om de discussie te domineren met hun hel- en verdoemenisverhalen. Hoog tijd dus om de ervaringen van vrouwen centraal te stellen en de waarde van keuzevrijheid te benadrukken, vonden ze. Een fenomeen was geboren…

West en Bonow lanceren #ShoutYourAbortion onder andere omdat voorstanders van de baarplicht in de V.S. op basis van list en bedrog het budget voor Planned Parenthood (PP) willen schrappen. PP biedt onder andere preventief onderzoek om bijvoorbeeld borstkanker op te sporen, voorlichting over en het beschikbaar stellen van voorbehoedsmiddelen, en inderdaad, abortus. Met name vrouwen met een laag inkomen kunnen vaak nergens anders terecht voor noodzakelijke zorg.

West en Bonow vinden dat abortus hoort bij medische zorg aan vrouwen, net zoals zorg rondom zwangerschap en geboorte. Ze willen duidelijk maken dat Planned Parenthood cruciaal is voor hun welzijn en gezondheid. En dat niemand zich hoeft te schamen voor het afbreken van een ongewenste zwangerschap. Deelnemers aan #ShoutYourAbortion benutten de hashtag ook om de mensen die keuzevrijheid willen verbieden, van repliek te dienen:

Kerry Clare @KerryReads So much hatred by #ShoutYourAbortion trolls. If you can feel for a lentil-sized fetus, surely you can empathize with actual human woman too? 6:49 PM – 21 Sep 2015

Eén van de redenen dat de hashtag zo aanslaat is omdat vrouwen heel goed weten wat het betekent als ze geen invloed uit kunnen oefenen op hun biologie. Abortus verbieden heeft negatieve gevolgen, zowel voor de gedwongen moeders als, na de geboorte, hun ongeplande kinderen. Het is een opluchting als je grip kunt houden op je leven. Uit ervaringsverhalen, maar ook uit wetenschappelijk onderzoek, blijkt dat 99% van de vrouwen achter haar besluit staat.

Toch voelen veel vrouwen niet de veiligheid en ruimte om te spreken over de keuzes die zij maakten. Onder andere weblog Mary Sue is het eens met de beide schrijfsters:

One friend of mine, when talking about it with me while sitting at a cafe, looked over both shoulders before leaning in close to talk to me about it. Again, not ashamed of her decision, but concerned that no one around us be able to hear, and therefore judge. Because despite having certain legal freedoms, women often don’t have societal freedom to talk about their needs, concerns, or experiences safely. Which is why hashtags like #ShoutYourAbortion are so important.

Tijd dus om in het openbaar te spreken over het afbreken van ongewenste zwangerschappen. Tijd om stigma’s te verminderen, duidelijk te vertellen wat vrouwen meemaken en zelf willen. Zodat de toon niet langer bepaald wordt door mensen met allerlei religieuze en conservatief-politieke agenda’s, die verwijten, leugens en emotionele chantage gebruiken om vrouwen te reduceren tot konijnen. Leve Twitter, hét nieuwe middel om duidelijk te maken wat vrouwen beweegt!

VERDER LEZEN, KIJKEN EN LUISTEREN? NRC Handelsblad publiceerde één van de 26 ervaringsverhalen van vrouwen die New York Magazine interviewde over hun abortus. Documentaire Omstreden Vrijheid (2006) geeft een beeld van het reilen en zeilen van de Bloemenhovekliniek. Of luister naar deze radioreportage over Belgische artsen op zoek naar vrouwen die een ongewenste zwangerschap afbraken en op de foto willen. Ook zij kwamen tot dat initiatief (in 2014) om het taboe en de stilte rond abortus te doorbreken.

Overal, ook in Nederland, hebben we nog een lange weg te gaan. Maar er is hoop, denkt Krinka Bauer, ten tijde van het interview directeur van de abortuskliniek in Groningen:

”…Leven en dood is zo ingewikkeld. Zo houden we het taboe in stand. Bovendien is abortus heel privé, het zit niet in de dagelijkse communicatie. Misschien verandert dat nog, net zoals mijn generatie voor anticonceptiemiddelen heeft gevochten waardoor de huidige generatie er gewoon voor naar de huisarts gaat. Misschien maken we nog zo’n slag.”

Lady Gaga stelt seksueel geweld aan de kaak

Lady Gaga domineert op dit moment de media vanwege een nieuw lied over seksueel geweld. In Til it Happens to You’, ”totdat het jou overkomt”, maakt ze een krachtig statement. Het lied maakt deel uit van een documentaire, The Hunting Ground, over verkrachting op Amerikaanse studentencampussen. Onder andere de New York Times prijst deze documentaire de hemel in.

Dat de Amerikaanse documentaire de situatie onder studenten aan de kaak stelt is niet zo vreemd. Naar schatting één op de vijf studentes krijgt tijdens haar opleiding te maken met seksueel geweld van medestudenten. Vervolgens doen universiteiten vooral hun best het eigen imago te beschermen. Daders worden met alle egards behandeld, terwijl hun slachtoffers in de kou staan.

Het verzet daartegen wordt steeds krachtiger. Degenen die nee zeggen tegen seksueel geweld krijgen nu een steuntje in de rug van de documentaire en het lied. Die producties stellen seksueel geweld niet alleen aan de kaak, maar zorgen ook voor discussies over de daders. Waarom doen zij wat ze doen? En wat doen ‘wij als groep’ als zo’n dader een slachtoffer maakt? Kan het ook anders?

Over die onderwerpen is het een en ander bekend, omdat onderzoekers gelukkig steeds vaker aandacht besteden aan deze kwestie. Schokkend veel meisjes en vrouwen maken seksueel geweld mee. Verkrachters zijn meestal mannen. Jonge meisjes zijn extra kwetsbaar, evenals meisjes met een handicap. Vooral blindheid komt goed uit, want dan kan een slachtoffer de dader moeilijker identificeren. En een geestelijke handicap, want dan kun je verhalen afdoen met stellingen als ‘ze verzint maar wat’.

Daders noemen als motieven voor verkrachting verder verveling, de overtuiging dat ze het recht hebben om een vrouw te nemen wanneer ze willen, én het feit dat ze waarschijnlijk ongestraft weg kunnen komen met hun daad. Dit laatste zien ze goed. Als samenleving tonen we ons buitengewoon tolerant jegens mannen die vrouwen bepotelen.

Meisjes en vrouwen die een probleem maken van handtastelijkheden liegen, overdrijven, zeuren, willen wraak nemen, zijn uit op geld of aandacht, of hadden het op andere manieren aan zichzelf te danken dat hij zich niet in kon houden. Deze dubbele moraal vatten feministen samen onder de noemer ‘verkrachtingscultuur’, en die hebben we ook in Nederland.

Zolang mensen een veroordeling voor dat gedrag overdreven vinden, zijn liederen zoals die van Lady Gaga hard nodig:

“After watching The Hunting Ground, I was inspired by the survivors who had the courage to tell their stories,” said Warren. “This song, with its message of hope and empowerment, is my heartfelt tribute to them…

Wetenschapsfinancier discrimineert vrouwen

Beoordelaars van kandidaten voor beurzen van wetenschapsfinancier NWO maakten zich aantoonbaar schuldig aan vrouwendiscriminatie. Doordat deze beoordelaars de persoonlijke kwaliteiten van vrouwelijke kandidaten systematisch lager inschatten dan dat van mannelijke gegadigden, grepen dertig vrouwen mis. In een rechtvaardige wereld zouden ze in de periode van 2010-2012 wél geld hebben gekregen.

Mensen beoordelen mannelijke kandidaten stelselmatig beter dan vrouwen. Niet alleen in de wetenschap.

Voor alle duidelijkheid: kwalitatief waren de onderzoeksvoorstellen van mannen niet beter. Ze vielen alleen beter in de smaak bij de poortwachters van het geld. Deze discriminatie levert niet alleen onrecht op. Het zorgt er ook voor dat de mannelijke kandidaten een steun in de rug kregen voor een goede carrière in de wetenschap. Volgens de Volkskrant ”wordt de NWO-beurs voor beginnende onderzoekers meer en meer een noodzakelijke stap naar een eventueel hoogleraarschap op een universiteit.” Dit seksisme berooft universiteiten zodoende van goede hoogleraren.

NWO gaf volgens de media zelf opdracht voor de studie, nadat in Europees verband dezelfde verdachte genderverschillen aan het licht waren gekomen. Dat siert hen. Uit het onderzoek naar de Nederlandse situatie bleek dat seksisme vooral de kop opstak bij de zogenaamd ”vagere” vakken, zoals gedrags- of medische wetenschappen. Daar ontstond blijkbaar ruimte om onbewust uiting te geven aan een positievere kijk op mannen.

Dit fenomeen zie je vaker. Zo onderzocht de voorganger van het College voor de Rechten van de Mens ongelijke beloning in algemene ziekenhuizen. Zolang functionarissen zich hielden aan CAO’s en andere duidelijke regels, kregen vrouwen meestal gelijk loon voor gelijk werk. Zodra echter meer gevoelsmatige factoren een rol speelden, kwamen vrouwen op achterstand te staan. Per saldo zorgde die willekeurige aspecten ervoor dat een gespecialiseerde mannelijke verpleegkundige maandelijks 119 euro meer opstrijkt. Gewoon, omdat hij de juiste sekse had.

Feministen weten het allang: seksisme is meetbaar. Athena’s Angels kunnen dit onderzoeksresultaat over de NWO-beursen toevoegen aan hun lange lijst wetenschappelijke bewijzen voor vrouwendiscriminatie. De Volkskrant:

Maandagavond noemde in het KennisCafé in De Balie in Amsterdam de Delftse informaticus en voorzitter van het Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren Catholijn Jonker de cijfers over de NWO-beurzen ‘onluisterend’. Jonker: ‘Aanpassing van de procedures lijkt me het minste dat NWO kan doen.’

Hear, hear.

De Gereedschapskist: de MS. Factor Toolkit

Films en televisieprogramma’s die vrouwen centraal stellen zijn een financieel aantrekkelijke investering. Feit. Om creatievelingen te helpen hun ideeën te pitchen en zulke programma’s daadwerkelijk te produceren, stelden Women and Hollywood en het PGA Women’s Impact Network een toolkit samen.

Op die manier kunnen makers vooroordelen ontkrachten en hun plannen beter voor het voetlicht brengen. Ik voeg Nederlandse cijfers toe zodat de toolkit, met deze aanvulling, bruikbaarder wordt voor producenten van eigen bodem.

Er komt een website rondom de Amerikaanse koolkit, beloven de makers, maar tot die tijd kan iedereen de informatie downloaden in de vorm van een PDF bestand. Het rapport gaat onder andere in op de Bechdeltest en hoe je die zienswijze kunt gebruiken om je verhalen te verbeteren, de consument (vrouwen hebben geld te besteden!), de internationale markt, marketing en distributie, sociale media, een lijst van de meest lucratieve films met vrouwelijke hoofdrollen en vrouwelijke regisseurs die succesvolle films op hun naam zetten.

De cijfers zijn vooral gericht op Hollywoodfilms en Amerikaanse televisie. Voor Nederlanders kunnen vooral de hoofdstukken over de inhoud behulpzaam zijn. Ook in Nederland komen vrouwen in films vooral voor in stereotiepe rollen, en zijn ze veel vaker geheel of gedeeltelijk naakt dan hun mannelijke collega’s. Iedereen zou de Bechdeltest moeten kennen als een van de manieren om ervoor te zorgen dat vrouwen écht onderdeel uitmaken van een verhaal. En de tips over sociale media, marketing en distributie komen breed van pas, ook voor Nederlandse producenten.

Wat betreft de financiële feiten kun je vrij makkelijk Nederlandse cijfers vinden. Neem het feit dat het loont om te investeren in films die vrouwen centraal stellen. Dat geldt voor de V.S., maar ook voor de Nederlandse markt. Filmproducenten Nederland berekende dat Gooische Vrouwen in 2014 op nummer een stond als meest succesvolle film. Daarna volgden internationale producties zoals de Hobbit. Op de zesde plaats volgde Toscaanse Bruiloft en op de tiende plek Soof. Die film (Soof) bekleedde dat jaar ook de achtste plek op de ranglijst van best verkochte films op DVD. Alledrie ‘vrouwenfilms’. Alledrie zeer rendabel.

Net als in de V.S. zijn vrouwen daarnaast ook een belangrijke speler in de markt. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen vaker dan mannen naar de bioscoop gaan om een Nederlandse film te zien: 58% van het publiek is vrouw.

Daarmee vertoont Nederland hetzelfde beeld als de VS: films met veel vrouwenrollen, die zich richten op een vrouwelijk publiek, zijn de moeite waard om te maken want je verdient je geld dubbel en dwars terug. En vrouwen vormen de meerderheid van het publiek. Het loont om die markt tevreden te stellen en met betere kwalitatieve ‘vrouwenfilms’ te komen. Producenten, doe er je voordeel mee…

Onderzoek Brekelmans legt vinger op zere plek

De media staan er bol van: kijk, vrouwenquotum mislukt  – iets wat ik al aankondigde in 2011 – en vrouwen willen zelf ook geen quotum om ervoor te zorgen dat besturen van beursgenoteerde bedrijven voor 30 procent uit vrouwen bestaan. Onder andere de Tros Nieuwsshow nodigde onderzoekster Roos Brekelmans deze zaterdag uit om te vragen hoe dat zit. Waarna Brekelmans de vinger op de zere plek legde: vrouwen proberen te overleven in mannenbastions, en als je niks doet behalve een quotum invoeren, kan dat problemen veroorzaken. Ook bij vrouwen onderling.

De presentatoren van de Tros Nieuwsshow begonnen meteen grapjes te maken: ‘oh, dus het ligt aan de mannen’ dat vrouwen geen vrouwenquotum zouden willen. Inderdaad, zei Brekelmans met een over de luidsprekers hoorbare glimlach. Bedrijven zijn vaak door mannen opgezet en opereren met de man als norm, gaf ze aan. Als vrouwen zo’n bedrijf betreden, komen ze terecht in een wereld met een managementstijl en cultuur die niet bij hen passen. In plaats van een glazen lift, zoals voor de mannen, stuiten ze op plakkende vloeren en glazen plafonds. (Als ze al binnenkomen.  En niet zwanger raken op een ongelukkig moment.)

Hoe hoger in de hiërarchie je als vrouw komt, hoe groter de druk. Je moet onder andere spitsroeden lopen. Te vrouwelijk gedrag en je bent ongeschikt, te mannelijk gedrag en je bent een bitch. Als een topvrouw in dat klimaat vrouwen een kans wil geven, vinden mensen je bovendien incompetent – je krijgt sociaal straf. Voor mannelijke bazen geldt dat niet. Die zijn top!

In dat vijandige klimaat kan promotie op basis van een quotum voor vrouwen aanvoelen als een devaluatie van hun positie, schreef Brekelmans in een opiniestuk in de Volkskrant. (Een positie die toch al wankel is – ze zijn immers de vreemde eend in de bijt.) Op Radio 1 lichtte Brekelmans dat verder toe: vrouwelijke leiders willen geloven in een eerlijke wereld. Als zij zelf alle obstakels kunnen overwinnen, zouden andere vrouwen dat ook kunnen doen.

Als je de mannencultuur in organisaties intact laat, en daar alleen een vrouwenquotum bovenop gooit, vreest Brekelmans dat een vrouwenquotum negatieve effecten kan hebben. Het zou bijvoorbeeld de spanningen tussen vrouwen onderling kunnen vergroten. De zittende vrouwen zien zoals gezegd hun positie aangetast, en nieuwkomers lijden onder seksistische aannames dat ze daar alleen zitten vanwege een quotum. Bonuspunten als degene die een vrouw dat verwijt maakt, een man is die zelf alleen op zijn plek zit vanwege het mannenquotum waar niemand over wil praten.

Laten we vooral doorgaan met alle maatregelen die mannenquota doorbreken en vrouwen een eerlijkere kans geven. Want op de radio wezen Brekelmans en de beide Trospresentatoren er gelukkig op dat er echt iets moet gebeuren. Anders blijf je kampen met bedrijven vol mannen op plekken waar een uitstekende vrouw had moeten zitten. In een rechtvaardige wereld zouden vrouwen allang zitten op de plek die ze verdienen. Maar helaas, we leven niet in een rechtvaardige wereld. Tijd om dat in te zien en passend te handelen. Ook al voelt dat raar aan.

Eenheidsworst produceert blinde vlekken in de wetenschap

De groep invloedrijke klimaatonderzoekers vertoont akelig vertrouwde kenmerken: blank, mannelijk, westers, met een achtergrond in de economie of de technologie. De top twintig telt slechts twee vrouwen. Is dat erg? Ja. Als auteurs van invloedrijke rapporten allemaal uit hetzelfde vaatje tappen, vanuit eenzelfde soort achtergrond, mis je vanalles:

[These findings] explain why WGIII finds it difficult to effectively incorporate many important questions into its discourse, notably questions of justice or governance, because the disciplines dominating the WGIII author team do not have these questions at their core and frame important questions narrowly.

Oftewel: zo’n monocultuur van gelijkgestemden maakt dat mensen belangrijke kwesties uit het oog verliezen. Als ze al denken aan die gemarginaliseerde thema’s, behandelen ze die kwesties slechts op een zeer beperkte manier. De deelnemers missen een deel van het verhaal. Zodoende missen ze ook oplossingen. Uiteindelijk gaat de wetenschap mank.

Dit gebeurt ook in Nederland. De wetenschappelijke top bestaat vooral uit oudere blanke mannen. Er lopen inmiddels genoeg talentvolle geleerde vrouwen rond. De weerzin om hen aan te nemen is echter groot. Vervolgens:

Volgens Jonker is de seksediscriminatie een cultuurverschijnsel, dat alleen met bewust ingrijpen kan worden weggenomen. ‘We zijn er allemaal door onze opvoeding van doordrenkt. Mannen, vrouwen, ik ook. Daardoor vergooien we te veel talent, en vergeet de wetenschap soms ook wezenlijke vragen.’

Ook individuele leden van de dominante elite vertonen die groepsblindheid. Iedereen viel bijvoorbeeld in katzwijm toen de briljant genoemde econoom Piketty een alom bejubeld standaardwerk schreef over economische ongelijkheid. Jammer alleen dat Piketty het werk van feministische economen negeerde en vergat dat vrouwen niet dezelfde positie in de maatschappij bekleden als mannen. Daardoor ging zijn analyse mank en miste hij belangrijke oplossingsrichtingen om ongelijkheid te verminderen.

Kortom, de wetenschappelijke wereld mag wel wat kritischer kijken naar het gebrek aan diversiteit. Vaak krijgen vrouwen niet de kansen die ze verdienen op grond van hun talenten en prestaties:

Aan Jonkers eigen TU Delft zijn onder het Delft Technology Fellowship twintig vrouwen aangenomen. ‘In de regel zijn het zulke talenten dat je je kunt afvragen in hoeverre die niet anders ook aangenomen zouden zijn. Een voorrangsbeleid kan ook ongemakkelijk voelen voor vrouwen. Maar je moet vaststellen dat het niet vanzelf gaat.’

Initiatieven die proberen bewustwording te vergroten en vrouwen een steun in de rug te geven, verdienen alle steun. Zoals Athena’s Angels, een platform van vier vrouwelijke hoogleraren, die merken dat vrouwen nog steeds tegen dezelfde vooroordelen en discriminerende praktijken aanlopen als veertig jaar geleden. Analyses die aantonen dat steeds dezelfde soort mannen dezelfde soort visies presenteren, vormt een van de eerste stappen naar verandering. Moeten we vaker doen. Zodat we meer leven in de brouwerij kunnen brengen….

Lees Vrouwen helpt seksistische cliché’s te omzeilen

Wil je realistische vrouwelijke personages in je roman aantreffen? Dan kun je beter kiezen voor een schrijfster, concludeert Margot Dijkgraaf. Als juryvoorzitter van de Europese Literatuur Prijs 2015 las ze een hele stapel boeken. Vooral bij mannelijke auteurs trof ze het ene na het andere seksistische cliché aan. Ook in Nederlandse romans.

Verhalen doen iets met mensen. Ze zetten je aan het denken, vormen een beeld van de wereld, zeggen iets over wat mensen beweegt, met welke dilemma’s we worstelen, en wat we daar van vinden. Verhalen hebben daarom invloed op wat er in de praktijk gebeurt. Als we elkaar blijven vertellen dat vrouwen zwak en afhankelijk zijn, gaan we dat geloven. Vervolgens moeten we niet vreemd opkijken als vrouwen beginnen te twijfelen aan zichzelf en we als samenleving liever een man zien in de rollen met status en macht.

Daarom besteden feministen relatief veel aandacht aan beeldvorming over vrouwen. In films, artikelen, boeken, games en alle andere creatieve uitingen waarmee we de wereld om ons heen duiden. Dijkgraaf leest kritisch en het valt haar zodoende op dat schrijvers (neeeeee, niet alle schrijvers….maar wel te veel) opvallend vaak eenzijdige beelden produceren.

Ze staaft dat inzicht met verschillende voorbeelden. In Grip van Stefan Enter draait het verhaal eigenlijk om een vrouw, maar zij krijgt geen stem. De mannelijke personages staan centraal. Dit zijn de Namen van Tommy Wieringa maakt ook korte metten met vrouwen: mannen gebruiken een vrouw om hun lusten te bevredigen, het tweede vrouwelijke personage wordt verkracht, bezwangerd en sterft tijdens de bevalling. De derde vrouw is eveneens een slachtoffer: ze wordt beroofd van haar voedselvoorraad en sterft de hongerdood.

Dijkgraaf constateert dat de Europese schrijvers van de titels, die dit jaar op de longlist staan, het niet beter doen dan hun Nederlandse mannelijke collega’s. Ze kiezen opvallend vaak een macho context, zoals de criminele onderwereld. Vrouwen komen in zulke milieu’s slechts sporadisch voor, in de stereotiepe rollen van madonna, hoer of verzorgster, aldus Dijkgraaf.

Voor mij was haar artikel zeer interessant, omdat er tijdens mijn Lees Vrouwen 2015 campagne langzaam een gevoel van opluchting en lichtheid ontstond. Alsof ik meer ruimte kreeg. Alsof de vrouwelijke personages mij meer kracht gaven. Maar ik kon er niet precies de vinger op leggen. Dijkgraaf gaf met haar artikel handen en voeten aan dat vage gevoel. Ik veer op in herkenning als ze constateert dat blijkbaar vooral vrouwen goed over vrouwen schrijven.

Ik denk dat mijn gevoel van ruimte, van mogelijkheden, van opluchting, voortvloeit uit het feit dat ik vanwege mijn veranderende leesgedrag, minder blootgesteld werd aan het verwrongen, beperkte vrouwbeeld waar teveel auteurs mij als lezer mee opzadelen. Ik heb nieuwe schrijfsters ontdekt, genoten van spannende, ontroerende, grappige en tot nadenken stemmende verhalen, en me laten inspireren door geloofwaardige vrouwelijke personages. Wat fijn dat dit jaar nog meer maanden telt om nog meer ontdekkingen te doen!

Meer in het algemeen: natuurlijk wil ik werk van mannelijke auteurs blijven lezen. Net zoals feministen mannen op hun beurt van harte uitnodigen om het werk van schrijfsters te lezen. Op één been kun je niet lopen. Wederzijdse toenadering en begrip, helemaal okee. Maar ik denk dat ik een voorbeeld neem aan Dijkgraaf en voortaan kritischer onderzoek hoe mannelijke auteurs met hun vrouwelijke personages omspringen. Als het weer man man man man man is, met af en toe een vrouw als verzorgster, lustobject of zeurende partner/slachtoffer, geef ik mezelf toestemming om af te haken. Ik heb wel wat beters te doen dan vrijwillig schadelijk seksisme tot me nemen.

Oh, en de Europese Literatuurprijs 2015? Die ging naar Jenny Erpenbeck voor haar roman Een Hand Vol Sneeuw. Aanbevolen!

Abortus vergeven betekent nog steeds vrouwen veroordelen

Vanaf december hoeven gelovige vrouwen die een ongewenste zwangerschap afbreken, niet meer bang te zijn voor excommunicatie (= uit de Katholieke Kerk verbannen worden). Een jaar lang kan een gewone priester hen vergeving schenken ALS de vrouw berouw toont. Goed he, van de Paus. Probleempje: ‘genade schenken’ betekent nog steeds dat je vrouwen veroordeelt. En de R.K. kerk oefent overal nog steeds haar maximaal mogelijke invloed uit om abortus zo moeilijk, gevaarlijk en stigmatiserend mogelijk te maken voor meisjes en vrouwen.

Volgens een opiniestuk in de New York Times bedrijft de kerk vooral p.r. met dit zogenaamd mildere abortusstandpunt. Met de vergevingsriedel speelt de Paus bovendien de anti-abortusbeweging in de kaart:

The anti-abortion movement’s refashioning of women seeking abortions from selfish tramps to weak-willed victims has been an effective move. […] Pope Francis’ announcement fits into this successful strategy. Rather than a step forward for women, it’s a public relations move that covers for the real problems the church’s anti-contraception and anti-abortion positions cause women around the world.

Die problemen duiken overal op. Niet voor niets zou RH Reality Check de situatie om willen keren. Niet vrouwen moeten om vergeving vragen, maar de Paus en de kerk. De ellende die het abortusstandpunt van de kerk veroorzaakt, haalt op gezette tijden de media. In Brazilië intervenieerde de kerk toen een negenjarig meisje, een kind dus, na seksueel misbruik zwanger raakte. De kerk excommuniceerde de arts en familieleden die het kind een abortus wilden gunnen. De verkrachter ging echter vrijuit en mocht gewoon bij de kerkgemeenschap blijven.

De kerk beïnvloedde ook de politiek in Nicaragua en Ecuador, zodat regeringen draconische anti abortus wetgeving aannamen. De bijna absolute verboden brengen de levens van meisjes, vrouwen en kinderen in gevaar en betekenen een ernstige schending van de mensenrechten.

Dichter bij huis behoort de kerk ook tot de krachten die de reproductieve rechten van vrouwen inperken. Polen kreeg eind jaren negentig, gesteund door de kerk, een van de strengste anti abortuswetgeving van Europa. Ook Spanje kreeg met de macht van de kerk te maken. Na een episch gevecht konden vrouwen de ergste kantjes van een vergaande anti abortus wet afvijlen, maar ze konden niet voorkomen dat tieners van 16 tot en met 18 jaar expliciet toestemming van hun ouders moeten krijgen voordat ze een ongewenste zwangerschap afbreken.

Dat lijkt logisch, totdat je rekening houdt met incest, mishandeling en andere drama’s tussen ouders en kind. In die gevallen is zulke macht in handen van mensen die niet het beste met je voor hebben, een enorm probleem en een extra wapen om schade toe te brengen aan een meisje.

Over dit alles hoor je de Paus en de rest van de kerkleiding niet. Onder andere de Huffington Post pleit er dan ook voor dat de R.K. Kerk met daden komt. Paus Franciscus zou bij kunnen dragen aan het afschaffen van een Amerikaanse regeling die financiële steun verbiedt aan organisaties die abortus in hun pakket hebben. Franciscus zou katholieke ziekenhuizen de mogelijkheid moeten geven volledige medische zorg aan vrouwen te bieden. En de Paus zou het belang van legale, vrij toegankelijke abortus in z’n algemeenheid kunnen omarmen. Dan pas neem je vrouwen serieus en is het hopelijk afgelopen met kinderen die gedwongen een kind moeten baren.

Laat ik afsluiten met het enige positieve wat ik aan de hele zaak kan ontdekken. Hoe dom, paternalistisch en losgezongen van de realiteit ook, de Pauselijke uitspraak heeft de discussie over kerk en reproductieve rechten flink aangezwengeld. Mensen praten. Journalisten schrijven opiniestukken. Feiten komen (opnieuw) in de belangstelling. Die discussie is goud waard, want het is de enige manier waarop mensen zich bewust worden van de dubbele moraal en kunnen strijden voor een wereld waarin vrouwen hun eigen lot kunnen bepalen, in plaats van op hetzelfde niveau te moeten functioneren als konijnen.

Kracht Furiosa ontbreekt in game Mad Max

Mad Max Fury Road zou feministische propaganda bedrijven, beweerden sommige mensen. Nou, zij die vonden dat vrouwen te belangrijk waren in het verhaal, kunnen gerust zijn. In het op de film gebaseerde computerspel Mad Max Wasted Land ontbreekt de kracht van Furiosa en de andere vrouwelijke personages totaal. Vrouwen komen in deze game alleen voor in de marge, om het verhaal van mannen te bevorderen.

Doe mij maar de film.

Vakblad Polygon bekeek de game en toonde zich diep teleurgesteld:

The closest thing Mad Max has to a female lead, a woman not coincidentally named Hope, is a concubine for the villain and a love interest for Max. Her sole purpose in the plot is to make the bad guys more evil and provide motivation for the hero to fight. She’s a damsel in distress stereotype, and it’s more disheartening after having seen such a great example of the opposite in theaters just a few months ago.

Hoe kan het dat de film zulke krachtige vrouwelijke personages kende, en dat niets van die progressieve insteek terugkeert in het computerspel? Vakblad Ars Tecnica constateert hetzelfde euvel als Polygon en zoekt naar een verklaring in het lange productieproces. De film, Fury Road, kende een nogal woelige ontstaansgeschiedenis. De premiere schoof keer op keer op naar een latere datum en wisselde een aantal keer van studio. Bij iedere wisseling gingen ook de rechten voor het computerspel in andere handen over.

Daarnaast veranderde het verhaal van de film tijdens de lange productietijd. De game-makers moesten gokken hoe het verhaal zou gaan en met welke personages ze rekening moesten houden. Film en game begonnen steeds meer uit elkaar te raken. Het personage van Furiosa kreeg zodoende een cruciale rol in de film, maar kwam uiteindelijk niet terug in het scenario voor het computerspel. Vrij vertaald zei een vertegenwoordiger van Warner Bros dat ze niet eens over haar begonnen met George, de regisseur (” (“You know, we just never even went there with George.”)

De wereld verandert echter. Vakblad Polygon kan zo een reeks games opnoemen die geen vrouwenprobleem hebben, zelfs als een vrouwelijk personage een late toevoeging was. Ook spelers worden zich bewust van seksisme. Ze roeren zich en publiceren recensies met titels als Furiosa zal het er niet mee eens zijn.

Weblog The Mary Sue constateerde dat Mad Max en andere actiefilms meestal een mannelijke doelgroep kennen. Fury Road ontpopte zich tot een zeldzame witte raaf, een uniek geval, een film waarbij het een wonder mag heten dat een filmstudio zo’n revolutionair verhaal accepteerde. Het bijbehorende computerspel onderstreept deze unieke status. We zijn weer terug bij de ouwe status quo van mannen, mannen, auto’s, geweren en vooruit, nog meer mannen. Balen!

 

Testgroep vrouwenviagra en alcohol bestaat vooral uit mannen

Veel berichten over de introductie van een lustopwekkende pil, bedoeld voor vrouwen. Waar je echter nauwelijks iets over leest is dat Sprout Pharmaceuticals deze ‘Viagra voor vrouwen’ voor wat betreft bijwerkingen in combinatie met alcohol voornamelijk op mannen testte. Vanwege die eenzijdig samengestelde groep proefpersonen kun je er als vrouw absoluut niet van op aan dat de informatie op basis van dit onderzoek klopt. En ’t is niet de eerste keer dat dit zo gaat.

Om het zekere voor het onzekere te nemen melden de media nu dat je deze pil maar helemaal niet met alcohol moet combineren. Altijd een verstandig advies, maar het punt blijft dat de informatie waar mensen dit op baseren, eenzijdig tot stand kwam.

Voordat een farmaceutisch bedrijf een nieuw medicijn op de markt brengt, moet je zeker weten dat het gebruik veilig is. Je kunt bijwerkingen niet altijd uitsluiten, maar degene die de pillen inneemt, moet weten waar hij of zij aan begint. Helaas voor vrouwen testen bedrijven medicijnen vooral op mannen. In de praktijk betekent dit dat vrouwen stelselmatig meer last hebben van bijwerkingen, een groter risico lopen om te overlijden, en minder nuttige effecten van een medicijn ondervinden.

Bij Addyi, de lustopwekkende pil voor vrouwen, ontstond een probleem rondom de combinatie met alcohol. Om verder te onderzoeken hoe alcohol inwerkt op de actieve bestanddelen van de vrouwen-Viagra, gebruikte de ontwikkelaar een groep van 23 mannelijke en 2 vrouwelijke proefpersonen. Vervolgens splitste het rapport de testresultaten niet naar gender. Zodoende weet je als lezer niet wie een te lage bloeddruk kreeg. Ook weet je niet bij wie die lage bloeddruk zo drastisch uitpakte, dat proefpersonen flauw vielen.

Magazine The New Statesman vroeg het farmaceutische bedrijf waarom ze een pil voor vrouwen op mannen testten om bijwerkingen in combinatie met alcohol op te sporen. Hun reactie:

The alcohol interaction study, which was designed with FDA guidance, required participants to drink the alcoholic equivalent of a half a bottle of wine within 10 minutes on a nearly empty stomach before taking Addyi. More men than women agreed to enroll in this kind of study.

Waarna The New Statesman terecht concludeert dat je van een farmaceutisch bedrijf wat meer vasthoudendheid mag verwachten. Dan zoek je wat langer door naar proefpersonen. Of je kijkt nog eens kritisch naar de manier waarop je vrouwen benadert en hoe je je vragen stelt. Scheelt ook. Maar nee, 23 mannen want dat was makkelijker. Diepe, diepe zucht.

Los van alle andere dubieuze aspecten van een lustpil voor vrouwen, is alleen deze medische misser al reden genoeg om zulke ”medicijnen” links te laten liggen. Echt, wil je je seksleven opkrikken? Behandel elkaar dan gelijkwaardig en respectvol. En verdeel huishoudelijke taken rechtvaardiger. Scheelt een stuk!

Kate Harding noemt beestje bij z’n naam in boek over verkrachting

Kate Harding schreef een boek over de verkrachtingscultuur in de V.S. Tijdschrift Salon publiceerde een stukje, zodat je een indruk krijgt van de inhoud. Gezien de situatie in Nederland, zou ik zeggen: a. lees Asking For It – the alarming rise of rape culture en b: volg de conclusies van wetenschappelijk onderzoek. De resultaten wijzen uit dat alleen methodes die ingaan op de rol van mannen en jongens enige zoden aan de dijk zetten om het aantal verkrachtingen te verminderen.

Asking for it kreeg tot nu toe positieve recensies in kranten zoals de Los Angeles Times en Rolling Stone. Interviews gaven Harding bovendien de kans om in een paar zinnen te omschrijven wat een verkrachtingscultuur inhoudt:

The social license to operate means that a rapist in this culture looks at the incredibly small number of rapists who actually go to prison for rape, and looks at the way we respond to people who report rapes, and notes that he has a pretty good chance of getting away with it.

(Voor een uitgebreidere omschrijving van rape culture/verkrachtingscultuur: zie hier).

Dat is ook in Nederland het geval. Ook wij richten ons vooral op de zogenaamde vermeende slachtoffers van verkrachting die beweren dat een vent iets naars deed, maar hallo zeg, daar was je als vrouw toch zelf ook bij, ze zal wel liegen. Zei je wel duidelijk genoeg nee, wat had je aan, hoeveel drank had je op, wil je niet stiekem wraak nemen om een arme jongen die nietsvermoedend dacht dat je zijn vriendinnetje wilde zijn, nou, nou?!? Bonuspunten als het gaat om een beroemde en/of rijke man, want dan kun je ook nog verdenking zaaien: ze is uit op zijn geld etc.

De media voeden dit soort verhalen gretig, zodat boodschappen elkaar versterken:

in de media werd het kamermeisje beschreven als een ‘pathologische leugenaar’; niet zijn twijfelachtige doopceel maarhaar mistige privé-leven kreeg voorrang in de beeldvorming.

Komt het ondanks dit ongeloof en wantrouwen in circa tien procent van de gevallen toch tot een aangifte en een onderzoek, dan kunnen de mannelijke daders alsnog de dans ontspringen. Het percentage veroordelingen ligt zeer laag. België: circa 4% van de daders krijgt uiteindelijk straf. Engeland: circa 6%. Nederlandse percentages zijn moeilijk te vinden. Ik kwam niet verder dan een bericht waarbij mensen zelf aan het rekenen sloegen en uitkwamen op circa 8% veroordelingen.

Dit betekent dat daders ook hier redelijk probleemloos vrouwen kunnen verkrachten. Wil je daar iets over zeggen, dan constateer ik in Nederland, Kate Harding in de V.S. en feministen in het algemeen wereldwijd, dat je op een sterke weerstand stuit. Wie het over de mannelijke daders wil hebben haat mannen! Je stigmatiseert een hele bevolkingsgroep! Niet Alle Mannen!!!! Terwijl de percentages aan duidelijkheid niets te wensen overlaten: verkrachters hebben in 98% van de gevallen de mannelijke sekse.

Als je dat feit niet wil benoemen, hoe wil je dan het aantal verkrachtingen verminderen? Die vraag stelt Kate Harding in haar nieuwe boek, om vervolgens te wijzen naar oplossingen die bewezen effect hadden en hebben. Zelf weet ik onder andere van de ‘Wees niet díe vent’ campagne in de stad Vancouver, waarna het aantal gerapporteerde verkrachtingen daalde met tien procent.

Ook Schotland hield een campagne gericht op mannen. Daarbij hielden de makers rekening met het feit dat mannen allerlei slachtoffers maken, ook andere mannen:

Harding is niet de enige die zegt dat preventie van verkrachting begint met het aanspreken van mannen. Steeds meer onderzoeken wijzen uit dat het werkt, en vrouwen zeggen steeds vaker hardop dat preventie zich vaker moet richten op jongens en mannen:

I don’t want anybody to be telling women anything. I don’t want men to be telling me what to wear and how to act, not to drink. And I don’t, honestly, want you to tell me that I needed a gun in order to prevent my rape. … I think we should be telling men not to rape women and start the conversation there with prevention.”

Maar deze boodschap moet helaas nog steeds herhaald worden, omdat teveel mensen nog vastzitten in het idee dat vrouwen hun eigen verkrachting moeten voorkomen. Harding behandelt in haar boek de nieuwste gebeurtenissen, citeert onderzoeken, gaat in op de rol van populaire cultuur, zoals televisieseries en films, en weet dit grimmige onderwerp ook nog met humor te verlichten. Aanbevolen…

Nederlandse filmindustrie toont gemengd beeld

Op Europees niveau wil de filmindustrie vrouwendiscriminatie aanpakken. Top! Rijst bij mij de vraag: hoe doet de Nederlandse film het in genderopzicht? Eerder ging ik al in op het verdwijnen van vrouwen en meisjes uit Nederlandse jeugdfilms. Wat betreft films voor volwassenen vat journaliste Karin Wolfs de situatie goed samen. Op het gebied van vrouwelijke regisseurs doet Nederland het (veel) beter dan gemiddeld, maar wat zijn de beschikbare rollen seksistisch zeg!

Wolfs zocht de Nederlandse cijfers op in een rapport van het Europees Audiovisueel Observatorium. Ons land kwam als beste filmland van Europa uit de bus. Vrouwen maken veertig procent uit van de scenaristen. Wij kunnen ook bogen op iets meer dan 25 procent actieve vrouwelijke regisseurs in de periode tussen 2003 en 2012. In 2014 hadden we zelfs een uitschieter naar 39 procent regisseuses. Deze professionals winnen ook redelijk vaak prijzen. In 2014 kreeg Saskia Diesing bijvoorbeeld de prijs voor beste regisseur, voor haar film Nena.

Inhoudelijk valt het emancipatoire gehalte van films echter vies tegen, constateert Wolfs. In Nederlandse rolprenten zijn vrouwen vooral een lustobject. Het draait om diëten, plastische chirurgie, en een mannen die vrouwen begluren. Het wemelt van de seksistische stereotypen, maar de scenario’s proberen zich vaak aan kritiek te onttrekken door kunstjes te flikken:

Wat ’t een slagje complexer maakt, is dat de clichés zich graag verschuilen achter een dubbele moraal: de seksistische norm wordt bekritiseerd, gepersifleerd of afgekeurd, maar alternatieven krijgen we niet of nauwelijks te zien. Resultaat onder de streep: de zogenaamd vermaledijde norm (vrouw, wees slank en aantrekkelijk) wordt de facto bevestigd.

Ben je geen lustobject, dan ben je vaak het slachtoffer. Actrices krijgen in scenario’s te maken met aanranding, verkrachting, pesterijen, dodelijke ziekten, en nare mannen die hen uitbuiten en kleineren. Ook voor de rest is het behelpen. Films tonen wel eens een carrièrevrouw, maar dat zijn stuk voor stuk kille bitches. Als er een moeder voor komt, is die opvallend vaak dood/stervende, of gefrustreerd en zodoende bazig en depressief.

Wat een heerlijke keuzes. Dood of een bitch. Lustobject of slachtoffer. Kies je keuze!

Blijft over: waar geef je de voorkeur aan. Werkgelegenheid voor vrouwen en relatief veel vrouwelijke professionals achter de camera’s versus seksistische rollen vóór de camera’s, of Hollywood, waar minder vrouwen achter de camera’s werken en de stereotypering op het witte doek minstens even erg is. In dat geval zou ik kiezen voor veel vrouwen actief achter de schermen. Dan bestaat er in ieder geval een zekere basis om de situatie voor de camera’s te verbeteren. Zo snel mogelijk aub, want de huidige cultuur is zo giftig voor vrouwen dat we veel talent mislopen.

Europese filmindustrie pakt vrouwendiscriminatie aan

Filmfestival Sarajevo toonde niet alleen films. Aan het slot van het festival, eind augustus, namen vertegenwoordigers van diverse fondsen en European Women’s Audiovisual Network (EWA) een declaratie aan, om maatregelen te nemen tegen het discrimineren van vrouwen in de filmindustrie. Dat zou onder andere moeten leiden tot meer vrouwelijke professionals, zowel voor als achter de camera’s.

Onder andere regisseurs hebben het moeilijk. Europese filmscholen tellen ongeveer evenveel mannelijke als vrouwelijke studenten, maar die 50-50 verhouding verdwijnt zodra de studenten de wijde wereld intrekken. Dan maken vrouwen niet meer dan 16 tot 22% van de films. Ook blijft het bij vrouwen opvallend vaak bij slechts één productie, waarna ze uit het zicht verdwijnen.

De filmfondsen en andere betrokken organisaties willen betere analyses van de situatie en meer inzicht in de barrières die vrouwen tegenkomen. Betere toegang tot financiering, het instellen van een prijs voor filmmaaksters en het organiseren van speciale vertoningen van hun werk maken ook deel uit van het voorgestelde pakket maatregelen.

Onder andere Amerikaanse vakbladen reageren kritisch. In 2008, in Madrid, namen de groten uit de Europese filmwereld ook al zo’n verklaring aan. Het bleef destijds bij mooie woorden. Wie weet gaat het nu ook weer om sociaal wenselijk geneuzel. Anderen zijn voorzichtig optimistisch. Website The Mary Sue hoopt bijvoorbeeld dat het Europese initiatief Hollywood beweegt tot verandering. Daar is de situatie zo rot dat een vakvrouw als Sandra Bullock vroeg of regisseurs en producenten misschien een mannenrol voor haar hadden.

Een ander internetmagazine, Salon, signaleert enige vooruitgang in Europa als het gaat om de getoonde bereidheid. Waren de voorstellen in 2008 (en 2009) nog ongelofelijk vaag, het nu aangenomen document stelt zeer concrete maatregelen voor.

Daarnaast is er misschien iets anders nodig, denkt Salon. Als mannen falen krijgen ze vaak een tweede kans. Vrouwen niet. Dat legt een enorme druk op ze:

… there seems to be a similar message, where women are told, “Just be happy to be here, because we let so few of you through this door. And also, you better be amazing at this, otherwise people might decide to not let another one of your kind back in.” […] If we keep up with the rhetoric that states all members of the human race deserve equal opportunity to succeed, […] we all, also, need to be given more chances to fail, and fail again—like so many men of privilege. Perhaps, that is equality.