Monthly Archives: november 2010

Zuid-Afrikanen vinden drummen erger dan huiselijk geweld

Een potje drummen, midden in de nacht? Binnen een paar minuten staan er buren voor de deur en komen er klachten bij de politie. Je vrouw in elkaar slaan, midden in de nacht? Niks. Dat was het resultaat van een maatschappelijk experiment in Johannesburg, Zuid-Afrika. De onderzoekers waren zelf verbaasd dat niemand reageerde op de duidelijke mishandeling van een vrouw, schrijft de Engelse krant The Guardian. Hier het filmpje:

De organisatie People Opposing Women Abuse (POWA) gaf reclamemaakster Fran Luckin opdracht voor het experiment en het filmpje. Er raakten geen vrouwen gewond bij het maken ervan: Luckin huurde twee acteurs in om loos te gaan op de  echtelijke geweldssessie. Ze was diep onder de indruk van het resultaat van het experiment. Aan The Guardian vertelde ze:

“It’s a horrendous sound – we really took it over the top. We were hiding in the house and thought somebody would come with a gun, but they just looked away. It was a real eye-opener. I think nobody really believes that someone dies in a domestic argument.”

Inmiddels hebben een half miljoen mensen de weg gevonden naar het filmpje. POWA hoopt dat mensen zich nu wat meer bewust worden van huiselijk geweld, en dat er wel degelijk doden vallen bij deze vorm van agressie. In Zuid Afrika zo’n 1400 per jaar.

Speelgoedreclame jaagt jongens en meisjes naar hun eigen hoek

Sinterklaas! Kerstmis! Vaak betekent dat cadeautjes kopen, voor kinderen. Maar waar kun je dan uit kiezen? Feminist Frequency keek naar reclames op Cartoon Network en Nickelodeon en zag alle oude cliché’s voorbij komen. Jongens? Wapens, auto’s, agressief buiten spelen, kracht uitstralen. Meisjes? Roze, lief, zacht, lekker binnen poppen aankleden en als je al buiten komt, dan alleen om te zijn, niet om iets te doen. Kijk zelf maar:

O ja, en hier gaat zeventien miljard dollar naartoe, aan dit soort filmpjes om jongens en meisjes in hun genderkorset te drukken. Of ze daar nou in passen of niet. Dus voordat je de roze strijkset voor het meisje koopt, en het piratenzwaard voor een jongen, denk even aan de onderliggende boodschap. Wijk als het kan uit naar iets wat niet zo duidelijk jongen of meisje schreeuwt. Het kan!

Popband wil meer vrouwen zien op conferenties

De Zesde Clan wist niet dat het bestond! Een band met een filosofische inslag, genaamd The 21th century Monads, die liedjes maakt over het gebrek aan vrouwen op wetenschappelijke conferenties. Of over mensen die een paper moeten beoordelen en er automatisch van uit gaan dat de auteur wel weer een man zal zijn. Wauw. Lees de teksten en luister hier naar de liedjes.

Een voorproefje van de teksten:

When I flip the page
I feel something close to rage
If not a single name of a lady can be found
Or one lady for 50 dudes
So don’t tell me that I’m being rude
‘cause I’ll be quickly telling you
Do a little bit better than that
I like to see the ladies
I like to see the ladies
At the conferences giving papers

Afrikaanse landen pleiten voor ruimere abortuswetgeving

Terwijl Christelijke partijen en anti abortus bewegingen in Nederland meer beperkingen willen, pleiten steeds meer landen op het Afrikaanse continent juist voor een meer tolerante abortuswetgeving. Begin november kwamen experts uit diverse landen bijeen in Accra, Ghana om te bespreken hoe Afrikaanse landen dit voor elkaar kunnen krijgen.

Veel Afrikaanse landen staan abortus alleen toe als het leven van de moeder in gevaar is. In alle andere gevallen is het illegaal en krijg je lange gevangenisstraffen als iemand je betrapt. Het gevolg: veel dode en verminkte vrouwen. Persbureau IPS noemde de strikte abortuswetgeving daarom zelfs een stille oorlog tegen vrouwen.

Dat is niet zo vreemd, want het gaat om grote aantallen. Het Amerikaanse Guttmacher instituut becijferde dat in Ghana één op de tien vrouwen sterft als gevolg van een onveilig uitgevoerde abortus. Gezondheidswerkers in Nigeria verwachten dat veilige abortus de moedersterfte kan terugdringen met twintig procent. En op de conferentie in Ghana van begin november schatten gezondheidswerkers in dat jaarlijks een miljoen Afrikaanse vrouwen verminkt raken als gevolg van onveilige abortussen. Het gaat om een schatting, omdat veel vrouwen hun illegale abortus voor de buitenwereld verbergen en een andere reden opgeven voor hun medische klachten.

Deze situatie begint ook door te dringen tot de publieke opinie. Tijdens de conferentie in Accra gaven verschillende experts aan dat mensen anders beginnen te denken over abortus. Zoals de vertegenwoordiger van Ghana:

Dr Richard Turkson, Ghana’s High Commissioner to Canada, noted that the stigma surrounding abortion was still very strong but no longer absolute and there was the need now to say the word “abortion” in many settings where it previously was unthinkable.

Zoals altijd wanneer het gaat om de mentaliteit van mensen, gaan de veranderingen langzaam. Maar zulke trends zijn wel hoopgevend. Bovendien zijn er hier en daar al voorbeelden van hoe het anders kan. Zo paste Zuid-Afrika de eigen strikte abortuswetgeving aan. Lange tijd was abortus alleen mogelijk als drie dokters onafhankelijk van elkaar toestemming gaven. Dat lukte bijna nooit, en dus stierven jaarlijks duizenden vrouwen aan de gevolgen van illegaal uitgevoerde abortussen. De situatie werd zo nijpend dat de regering in 1996 het roer omgooide en abortus tot 12 weken legaal maakte. Na de twaalf weken mogen alleen artsen onder bepaalde omstandigheden nog een abortus uitvoeren.

Het Britisch Medical Buletin noemt dit een van de meest ingrijpende wijzigingen in de wet sinds Zuid Afrika de Apartheid afschafte. De sociale gevolgen waren enorm. Voor het eerst kregen vrouwen een stem en konden ze zonder veto van drie artsen hun eigen keuze maken. In medisch opzicht waren de gevolgen iets minder duidelijk. Vanwege de slechte medische omstandigheden in grote delen van het land is de moedersterfte nog steeds hoog. Maar het aantal vrouwen dat in de problemen raakt vanwege slecht uitgevoerde abortussen daalde drastisch. Een direct gevolg van het kunnen aanbieden van legale, professioneel uitgevoerde procedures door goed opgeleide medewerkers.

Zonder titel

Het is een vogel... het is een vliegtuig... het is Super Mamika!

Via My Modern Metropolis.

Bitch Magazine fileert Eat, pray, love

Voel je je kwetsbaar, spiritueel bankroet, lusteloos en ongelukkig? Geen nood. Geef geld uit! Aan een reis om de wereld, aan workshops, aan lezingen van goeroe’s, aan yogamatjes en wierookhouders. Dan komt alles weer goed! Het is de strategie die Eat, Pray, Love toont, zowel het boek als de film die nu in de bioscopen draait. De Zesde Clan laat graag een tegengeluid horen. Zoals dat van feministisch blad Bitch Magazine. Die bekijkt deze trend met argwaan. Want achter de roze wolk van het spirituele sprookje gaat een wereld van vrouwenhaat en afleidingsmanoevres schuil, schrijft het blad.

De link tussen wellness en geld uitgeven is sterk. Neem maar eens een kijkje op de site van het Nederlandse blad Happinez. Het is een en al zingeving, verdieping en in contact komen met je authentieke zelf wat de klok slaat. Maar daaraan gekoppeld zit kopen, kopen, kopen. Kijk maar naar de tabs bovenaan de internetpagina. De tab Gifts: cadeautjes. Dus kopen kopen. De tab webshop, spreekt voor zich dat het hier om kopen gaat. Inspiratie dan? Workshops en lezingen, en die kosten geld. Dus ook hier moet je kopen. En dan is daar nog de tab lezersaanbiedingen. Wat daar staat kost misschien iets minder, maar je moet nog steeds geld uitgeven.

En ook al grossiert het blad in postieve cliché’s over vrouwen – ze zijn zo intuitief, zo invoelend, en we moeten vooral allemaal in verbinding komen te staan met onze buik want daar ontstaat nieuw leven – eigenlijk is de onderliggende boodschap juist heel negatief. Bitch Magazine:

The genre […] tells women they must do expensive things that are good for the body, mind, or soul. But the hidden subtext, and perhaps the most alluring part of the genre for its avid consumers, is the antifeminist idea that women should become healthy so that people will like them, they will find partners, they’ll have money, and they’ll lose weight and be hot. God forbid a dumpy, lonely, single person should actually try to achieve happiness, health, and balance for its own sake. It’s the wolf of the mean-spirited makeover show or the vicious high-school clique in the sheep’s clothing of wellness.

Bovendien leidt het consumeren af van de reeële problemen waar veel vrouwen mee kampen. De vanzelfsprekenheid waarmee zij de verantwoordelijkheid moeten nemen voor het huishouden en de zorg voor kinderen en partner, naast betaald werk en mantelzorg voor zieke familieleden. De vanzelfsprekendheid waarmee blanke mannen de goede kansen en leuke banen doorgeven aan andere blanke mannen. Dreigend ontslag, of de uitzichtloosheid van jaren moeten rondkomen van een net iets te lage uitkering. De gevoelens van onvrede die daardoor kunnen ontstaan, los je niet op met de aanschaf van een nieuw gelukskettinkje.

Dat zijn inzichten waar een blad als Happinez, of een boek als Eat, pray, love, liever niet bij stilstaan. Want dat staat haaks op hun streven naar omzet en winst. Stel je voor dat vrouwen stoppen met kopen. Dat ze in plaats daarvan eens een lange wandeling gaan maken, met hun partner onderhandelen over een eerlijkere taakverdeling in huis, of een goed boek lenen van de bibliotheek. Zoals Delusions of Gender van Cordelia Fine, of Liefdewerk van Susan Maushart. Dat zou nog eens een spiritueel ontwaken veroorzaken!

Mama Cash in actie: jij kunt helpen

Mama Cash steunt diverse organisaties met subsidies en heeft daarmee succes. Zoveel zelfs dat diverse organisaties inmiddels op een wachtlijst staan. Terwijl ze goede plannen hebben om de levens van vrouwen te verbeteren. Waarom zou je je goede voornemens uitstellen tot 2011? Help vandaag nog. Het kan.

Oefening van een kwartier laat sekseverschillen verdwijnen

Een korte tekst schrijven over de normen en waarden die je zelf belangrijk vindt laat sekseverschillen in de exacte wetenschappen als sneeuw voor de zon verdwijnen. Dat meldt The F-word. Plaats van handeling was de universiteit van Colorado in de Verenigde Staten.

Deze universiteit probeerde de achterstand van studentes te verkleinen met het aanbieden van extra lessen en trainingen, zonder resultaat. Uiteindelijk besloot onderzoeker Akira Miyake te kijken of een experiment wél resultaat kon boeken. Miyake verdeelde 283 mannen en 116 vrouwen in twee groepen. De ene groep mocht in vijftien minuten een stukje schrijven over normen en waarden die zijzelf belangrijk vonden. De tweede groep kreeg de opdracht een norm of waarde te kiezen waar zij zelf niet zoveel mee hadden, maar waarvan ze vonden dat een buitenstaander er eens over na moest denken.

Wat bleek: de groep die over de eigen waarden mocht schrijven, vertoonde daarna in de lessen geen sekseverschillen meer. Meiden deden het even goed als jongens. Wie de andere opdracht kreeg boekte daarna geen andere resultaten in de lessen: de vrouwen van deze groep bleven een achterstand houden.

Wonderlijk? Niet als je deze uitkomst koppelt aan theoriën over de zogenaamde stereotype threat, de remmende werking van stereotypen. Een voorbeeld: meisjes krijgen in hun opvoeding vaak de culturele boodschap mee dat exacte vakken lastig zijn en dat meisjes daar minder goed in zijn dan jongens. Als je dan aan de slag moet in de exaxte vakken, is de kans groot dat meisjes die verwachting waar maken en inderdaad minder goed presteren.

De schrijfoefening over de waarden die je zelf belangrijk vindt, doorbrak dat patroon:

The writing exercise boosted the students’ self-worth and confidence, counteracting the effects of the stereotype. Discover notes: ,,Miyake’s achievement is doubly impressive because the physics course had already tried to introduce ways of reducing the gender gap, including extra tutorials. But all of these methods involved more of the same – more teaching, or more problems to solve. Miyake’s exercise, by contrast, had nothing whatsoever to do with physics; it worked because it improved the environment in which women learn physics.”

Vrouwenstreken haalt vergeten schilderessen voor het voetlicht

De Zesde Clan kan een nieuwe rubriek beginnen: XYZ [vul in] krijgt of krijgen eerherstel. Vrouwelijke wetenschappers, politici, leiders, filosofen, kunstenaressen, ze hebben altijd bestaan maar kregen vroeger zelden erkenning of bekendheid. Pas de afgelopen decennia richten onderzoekers hun blik op de bijdrage van vrouwen, en dan blijken vrouwen veel meer gedaan te hebben dan ‘men’ dacht. Zoals schilderessen uit de Lage Landen. In het pas verschenen boek Vrouwenstreken geeft hoogleraar Kunstwetenschappen Katlijne van der Stighelen een beeld van hun leven en werk.

Kunstenaressen, schilderessen, het is voor veel mensen een onbekende wereld. De website deredactie.be verhaalt het volgende:

Bob Van den Broeck, raadgever gelijke kansen bij Minister Smet, had op het kabinet een steekproef gehouden: noem voor de vuist enkele Vlaamse hedendaagse schilders? De uitslag: Michaël Borremans, Luc Tuymans en Bruno Vekemans. Geen enkele vrouw. Hij vroeg door, wilde namen van vrouwelijke kunstenaars horen. Resultaat: Liliane Vertessen (die niet werd opgenomen in het boek). En hij stelde zich de (retorische) vraag waarom zo weinig vrouwelijke kunstenaars gekend en bekend zijn? En dat ondanks de vaststelling dat dit jaar 66% van de leerlingen in het deeltijds kunstonderwijs vrouw is.

Van der Stighelen heeft wel een idee. Vrouwen met talent kregen lange tijd geen kans. Ze mochten niet leren, of ze mochten wel leren maar moesten er niet mee te koop lopen, en uiteindelijk was hun bestemming  trouwen en kinderen baren. Als er andere kunstenaars in de familie waren, konden vrouwen soms als een soort verborgen hobby wat tekeningen of kleine schilderijtjes maken. Wie hun werk zag toonde vaak een enorme verbazing – a la kijk, het hondje kan dansen, wow! Het moest vooral niet gekker worden.

Ondanks die ontmoedigende omstandigheden waren er tóch vrouwen die serieus schilderden. Van der Stighelen ging naar die uitzonderingen op zoek en traceerde diverse vergeten kunstenaressen uit de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden. Ze werkten in de periode van 1550 tot heden en slaagden erin om een eigen beeldtaal te ontwikkelen. Knap, want de gangbare beeldtaal richtte zich op mannen en wat zij leuk vonden, zodat ze het werk kochten en de schilder een inkomen had. Zodoende kreeg je cliché’s zoals een vrouw voor een spiegel, als symbool voor een spel van echt en onecht. Of  geïdealiseerde vrouwenlichamen in mooie landschappen, waar hetero mannen eens lekker naar konden kijken.

De vrouwen sloegen andere wegen in. Zo portretteerde Catharina van Hemessen zichzelf in de zeventiende eeuw achter de schildersezel met een penseel in de hand. Een vrouw die zelfbewust het kunstenaarschap opeist en uitdraagt. Bijna drie eeuwen later schilderde Maria Verdurmen mannen met vrouwentrekjes. Ze projecteerde het feminiene op mannelijke modellen.

Dat is nog eens andere koek. Meer weten? Vrouwenstreken lezen!

Suit Supply krijgt nu ook klachten in België

Na Nederland en Engeland zijn nu ook Belgen bij hun officiële instanties gaan klagen over de blote vrouwen campagne van het bedrijf Suit Supply, meldt De Standaard. De Katholieke vrouwenbeweging KAV protesteerde bij de Jury voor Ethische Praktijken (JEP) inzake Reclame tegen de foto’s. In Nederland heeft de reclame code commissie de klachten inmiddels afgewezen.

Deze afbeelding van een vrouw is volgens de reclamecommissie respectvol genoeg. Bedankt jongens!

De Belgische vrouwenorganisatie KAV noemt de campagne van het maatpakkenbedrijf ‘pornochic’. De organisatie vindt de foto’s bovendien vernederend voor vrouwen. Ook vreest KAV dat de geseksualiseerde beelden het zelfbeeld van vrouwen en meisjes aantasten. De Belgische variant van de reclame code commissie buigt zich volgende week over de klachten.

Inmiddels is in Nederland bekend geworden dat de reclame code commissie de pornochic van Suit Supply prima vindt. In haar uitspraak schrijft de commissie dat de campagne onmiskenbaar seksueel getint is. Maar de beelden zijn niet zodanig dat ze de grenzen van de goede smaak, het fatsoen of de zeden overschrijden. Ook vindt de commissie niet dat de foto’s getuigen van een gebrek aan respect voor vrouwen. Kortom, de campagne is niet erg genoeg om te verbieden.

Suit Supply is hier blij mee. Het bedrijf houdt al weken vol dat de foto’s de vrouwen afbeelden als gezaghebbende muzes en dat ze de controle over de situatie houden. En iedereen die moeite heeft met de seksuele lading, zal wel gefrustreerd zijn en de eigen negatieve gevoelens op de beelden projecteren.

De commissie velde dit oordeel op 22 november. Klagers hebben nog tot eind november om in beroep te gaan tegen de uitspraak. Ondertussen schijnt Suit Supply mensen per mail te benaderen met reclame voor hun pakken. Eén van de vrienden van de Zesde Clan ontving zo’n bericht. De Zesde Clan geeft zijn antwoord hier in z’n geheel weer. Misschien een suggestie voor anderen? De vriend schreef:

Zonder de erotische prikkeling van een naakte vrouw, geportretteerd als een gezaghebbende muze, zult u mij niet over de streep krijgen. Mijn excuses…

Hahahahhaa!

Culturele normen houden vrouwen tegen

Algemene normen en culturele gebruiken in Nederland, mannelijke bedrijfsculturen en een gebrek aan voorbeelden. Dat zijn volgens personeelsmanagers van de twintig grootste bedrijven in ons land de belangrijkste obstakels voor vrouwen die vooruit willen komen op het werk. Kenniscentrum E-Quality ondervroeg de personeelsmanagers en bundelde de resultaten in een handig factsheet.

Kenniscentrum E-quality benaderde de grote bedrijven op verzoek van het World Economic Forum. Deze organisatie wilde internationaal rondkijken hoe het zat met vrouwen in de top. De Nederlandse bedrijven bleken slecht te scoren. Op Essent na bleek geen enkel ondervraagd bedrijf een vrouw als directeur of voorzitter van de raad van bestuur te hebben. Zelfs in het lagere managementniveau halen ze de twintig procent niet. Bovendien heben bijna alle bedrijven geen inzicht in de salarissen van mannen en vrouwen. Het is geen onderwerp van gesprek, of de bedrijven denken dat er geen beloningsverschillen zijn. Vreemd, want de Emacipatiemonitor vindt al jaren een onverklaarbaar verschil van 6% in het nadeel van vrouwen.

Als het gaat om voorzieningen zoals zwangerschapsverlof en kinderopvang scoren de Nederlandse bedrijven gemiddeld. Maar de personeelsafdelingen lieten E-quality weten dat zulke voorzieningen niet van doorslaggevend belang zijn. Hele andere aspecten spelen een rol als het gaat om vrouwen en hun loopbaan:

Maar volgens de HRM- en diversiteitsmanagers lijkt dit niet het grootste probleem te zijn. Volgens hen zijn de publieke opinie en de bedrijfsculturen nog onvoldoende gewend aan vrouwen aan de top, en krijgen vrouwen daarom minder kansen. En daarbij is er in de top van bijna de helft van de onderzochte bedrijven nog te weinig betrokkenheid bij diversiteit en te weinig draagvlak voor het inzetten van diversiteitsbeleid. Met het afschaffen van het voorkeursbeleid bij de Rijksoverheid, rijst de vraag of deze bedrijven elders een voorbeeld en stimulans zullen vinden.

De vraag stellen is ‘m beantwoorden, denkt De Zesde Clan. E-quality doet aanbevelingen om de situatie te verbeteren. Meer aandacht besteden aan de voordelen van vrouwen op hogere posten, mentorprogramma’s opzetten, vrouwen actief laten netwerken, en een voorbeeld nemen aan succesvolle initiatieven uit het buitenland. Dan wordt het klimaat misschien iets gunstiger voor vrouwen in het Nederlandse bedrijfsleven.

Mannen die vrouwen liefhebben vechten tegen geweld

Witte Lintjes dag! Mannen staan 25 november 2010 centraal op deze internationale dag om geweld tegen vrouwen te stoppen.  Hoe kunnen mannen zich succesvol inzetten? Welke methoden hebben bewezen effect? Het bevolkingsfonds van de Verenigde Naties stelde een handboek op. Gratis te downloaden, inclusief trainingsprogramma. Voertaal is Engels. Wie liever Nederlands leest zou eens een kijkje kunnen nemen bij de site genoeg van geweld.

Genoeg van geweld richt zich onder andere op huiselijk geweld. Iets waar jaarlijks 70.000 mensen aangifte van doen, waarvan 93% vrouwen die door een man mishandeld worden. Mannen zijn dus belangrijk om te stoppen met geweld. Ze kunnen op de site genoeg van geweld een test invullen om te bepalen of agressie in hun relaties met vrouwen een probleem is ja of nee. Ze kunnen ook ervaringen lezen van andere mannen. Zoals Hans, die vond dat het allemaal  best wel meeviel:

“Het valt wel mee, ik vind mezelf niet echt een mishandelaar… Ik heb een goeie baan, ben nog nooit met de politie in contact geweest, heb een leuk sociaal leven, en ineens wil mijn vrouw bij me weg als ik haar niet beter ga behandelen. Ik mishandel haar niet, maar ik probeer haar wel de baas te zijn en wil alles bepalen. En ik voel de behoefte om haar te slaan als ze niet luistert. Ik weet wel dat ik soms te snel kwaad word. Als ik er niks aan verander, weet ik zeker dat ze een keer bij me weggaat.” Hans

De site is ook eerlijk over wat geweld tegen vrouwen oplevert, en wat het kost. Dat klinkt nogal eng economisch, maar mensen ondernemen acties meestal omdat het op de een of andere manier nut heeft voor henzelf. Mannen die vrouwen intimideren, kunnen dat doen omdat ze dan hun zin krijgen, zodat helder blijft wie de baas is in de verhouding, of omdat ze spanningen kwijt raken door zichzelf af te reageren op een ander.

Helaas kost het mannen ook het een en ander: ze verliezen het respect en vertrouwen van vrouwen, gaan zich schamen, of kunnen bang worden dat hun vriendin andere mannen leuker gaat vinden. Mannen moeten, kortom, nadenken over wat ze doen, en waarom ze dat doen, en of ze die keuze nog steeds maken als ze alles op een rijtje zetten.

Mannen die vrouwen respecteren en liefhebben kunnen zich ook aansluiten bij We Can, een internationale campagne tegen geweld die ook in Nederland actief is. Vanaf vandaag tot volgende week donderdag houdt We Can allerlei extra acties. Allerlei landelijke organisaties, zoals vakbond FNV en Oxfam/NOVIB, sluiten zich bij de actieweek aan. De problemen zijn groot, er is genoeg te doen, en er is voldoende steun om in actie te komen. Mannen, waar wachten jullie op?

Disney en Pixar schoppen meisjes de deur uit

Laten we creatief en revolutionair doen! We stoppen met prinsessenfilms! Want dat genre biedt alleen cliché’s! Vanaf nu gaan we moedig aan de slag met nieuwe genres, zoals superheldenfilms. Dat is in het kort het nieuws van filmmaatschappijen Disney en Pixar. De Los Angeles Times typt het persbericht lekker over, maar weblogs zijn nodig om uit te vogelen wat dit in de praktijk betekent: meisjes zijn geen publiek en films over meisjes en vrouwen doen er niet toe.

Rapunzel zou de vrouw centraal stellen, dus veranderde Disney de titel in Tangled en gaf meer pr aan de mannelijke hoofdfiguur.

Reel Girl komt met een analyse van het nieuws en maakt de praktische uitwerking van de koerswijziging expliciet. Wat zeggen de filmmaatschappijen precies? De LA Times zet het officiele nieuws op een rijtje: De prinses en de kikker was een flop. Rapunzel is de laatste prinsessenfilm die uitkomt. Twee andere prinsessenfilms, waaronder de Sneeuwkoningin, gaan niet door. De belangrijkste reden is volgens de LA Times een zakelijke, en heeft te maken met het publiek en de marketing voor films:

In the age of mega-franchises when movies need to appeal to a broad audience to justify a sizable investment, Disney discovered too late that “Princess and the Frog” appealed to too narrow an audience: little girls. This prompted the studio to change the name of its Rapunzel movie to the gender-neutral “Tangled” and shift the lens of its marketing to the film’s swashbuckling male costar, Flynn Rider.

De tweede reden is van creatieve aard. Volgens Ed Catmull, hoofd van de animatiestudio van Disney/Pixar, zijn de creatieve mogelijkheden voor sprookjesfilms uitgeput. Misschien komen de prinsessen later terug, als iemand weer een originele kijk kan verzinnen. Maar nu even niet. De studio richt zich de komende jaren op Toy Story, met Buzz Lightyear en Woody in de hoofdrollen. Op kapitein Jack Sparrow en zijn piratencircus, en een hele reeks superheldenfilms vanwege een grote aankoop bij Marvel Comics. (Bij de weg: superheldenfilms kennen natuurlijk geen cliché’s, zoals prinsessenfilms. O neeeee, alles aan superhelden is origineel en baanbrekend.)

Reel Girl maakt expliciet wat Disney/Pixar eigenlijk zeggen. Meisjes tellen niet als publiek. Het zou een te kleine groep zijn. Pardon? Kijk je vervolgens naar wat ze laten vallen en wat ze oppakken, dan is de scheidslijn duidelijk. Laten vallen: prinsessen. Oftewel meisjes en vrouwen. Oppakken: Toy Story. Piraten. En na de deal met Marvel Comics: een stroom superheldenfilms. Woody? Mannelijk. Jack Sparrow? Man. Superhelden? In negen van de tien gevallen een man. Vrouwen verdwijnen letterlijk uit beeld en worden vervangen door mannen.

Als je het omdraait wordt de seksistische houding van Disney/Pixar pas goed duidelijk. Reel Girl:

Can you imagine if Disney decided to shut down a genre because it only appealed to little boys? Or if they switched a movie title so it wouldn’t risk highlighting a male star? […] You are telling the girls of the world that they exist to make boys look good and to help them along on their cool quests and incredible adventures. How about some real creativity, Lasseter and Catmull? Can you try to imagine a magical world where girls’ stories are valued just as much as boys’ stories are? Where girls and boys are treated equally? Can you make a movie about that?.

Het wordt nog erger als je de zakelijke reden onder de loep neemt. Women & Hollywood zocht even op wat de vorige prinsessenfilm opleverde. De prinses en de kikker kostte 105 miljoen dollar om te maken, inclusief marketing etc. En leverde 267 miljoen dollar op, een solide winst van 162 miljoen dollar. Oei, dat is inderdaad een enorme flop… 162 miljoen dollar winst….balen zeg!

Women&Hollywood denkt dat er iets heel anders speelt:

The part that pisses me off the most is that Disney of all places, is totally playing into this perverse cultural construct that boys won’t go see movies about girls and girls will go to movies about boys.  If boys won’t be encouraged and challenged (even though I have no idea why it is such a challenge) to see a movie about a girl how the hell do we have any hope for the future of women in film.  It should be all of our jobs — including the filmmakers — to show that this is not true, because really, guys, is this the world you want your daughters and sons growing up in?

Geschrokken Thailand discussieert opnieuw over abortus

De vondst van tweeduizend illegaal geaborteerde foetussen bij een tempel in de hoofdstad Bangkok heeft Thailand diep geschokt. Het land kent een strenge abortuswet, maar die blijkt niet effectief. Specialisten van de regerende partij willen volgens CNN met nieuwe voorstellen komen, om een legale abortus in meer gevallen mogelijk te maken. Nu mag het alleen in geval van verkrachting of als het leven van de vrouw in gevaar is.

Eén van de vele tempels in Bangkok.

De clandestiene begraafplaats kwam aan het licht nadat omwonenden last kregen van de stank. De monnikken van de tempel bleken van niets te weten. Al snel kon de politie twee mensen arresteren, een vrouw die de foetussen aanleverde en een man die ervoor zorgde dat ze in het geheim ‘verdwenen’. Thailand toont zich geschokt door de illegale abortussen. Het zorgt voor verdeeldheid en hernieuwde discussies.

De huidige wet staat abortus zoals gezegd alleen toe in geval van verkrachting of als het leven van de moeder in gevaar is. Wie toch aborteert riskeert boetes en tot vijf jaar gevangenisstraf. Dat lijkt helder en duidelijk, maar in de praktijk zorgt de wet voor ongelijkheid, gevaarlijke situaties en illegale praktijken, meldt de BBC:

The case has also focused attention on the abortion business in Thailand, says the BBC’s Vaudine England, in Bangkok. Wealthy women can get abortions in safe facilities but the vast majority of Thai women wanting an abortion use clinics which could put their health and safety at great risk, our correspondent says.

De Thai zelf denken verschillend over abortus. Volgens CNN hield de Suan Dusit Rajabhat University een enquête onder bijna 1500 mensen. De helft van de ondervraagden vindt abortus niet kunnen, terwijl de andere helft het een individuele keuze noemt. Bijna 66 procent vindt dat Thailand nieuwe wetgeving nodig heeft. Dit omdat de oude regels niet meer passen bij de moderne Thaise samenleving.

Volgens CNN zijn mensen van de regerende partij in Thailand nu bezig met het schrijven van voorstellen. Ze willen de nieuwe, tolerantere wetgeving begin volgend jaar bespreken in de regering. Ondertussen meldt de New York Times dat de monnikken van de tempel een speciale eredienst gaan houden. Met een zuiveringsritueel willen ze de wandelende zielen van de foetussen geruststellen en in vrede heen laten gaan.

Vrouwen in de filosofie delen hun ervaringen

Je zou denken: seksisme is zóóó 1950. Maar discriminatie van vrouwen blijkt nog steeds de norm, in ieder geval op faculteiten filosofie van universiteiten in de Verenigde Staten. Dat blijkt uit de berichten die vrouwen stuurden naar het weblog what is it like to be a woman in philosophy . De site vroeg studenten en wetenschappers niet specifiek om vervelende incidenten. Integendeel. Maar de vrouwen rapporteerden zoveel misstanden en rare voorvallen dat de site na 10 december 2010 geen nieuwe berichten meer opneemt. Het blog gaat de ingezonden stukken analyseren en bekijkt volgend jaar hoe verder.

De site heeft een aparte sectie, Do Try This at Home. Hier staan alle positieve ervaringen, adviezen die in de praktijk hun effect hebben bewezen, en manieren om de faculteit filosifie voor vrouwen een prettige plek te maken, waar je in vrijheid wetenschap kunt bedrijven. Het weblog blijkt hier en daar zelfs een zetje in de goede richting te hebben gegeven. Zo zorgt het bundelen van ervaringen voor bewustwording, meldt een inzender:

My department is having a meeting in a couple weeks to discuss women – and other minorities – in philosophy in the wake of your blog. A good percentage of the department – more of the female members, but by no means only – have said they are coming.

Die bewustwording is hard nodig, kun je aan de ervaringen merken. Want in het wild kom je de ergste marginalisering van vrouwen tegen. Eén faculteit die alle mannen een volledige aanstelling geeft, en de enkele vrouw aanneemt op tijdelijke basis, kan nog toeval zijn. Maar als vrouwen uit het hele land zulke aanstellingspraktijken signaleren, heb je een patroon te pakken en weet je dat er iets structureel mis gaat. En dan is er nog het alledaags seksisme, waarbij je opmerkingen af kunt doen als een geintje. Maar ondertussen. Zo vertelt een inzendster:

At the end of a job interview at a very good research university, I said to the sole woman on the interviewing panel: “I don’t think I fully answered your question.” One of her (male) colleagues piped from across the room “don’t worry, we usually just ignore her”.

Hahaha, heel leuk, vooral als je toch al zwaar in de minderheid bent en met een tijdelijke aanstelling werkt terwijl de rest man is met een vast contract.

Kortom, bewustwording is hard nodig. De ‘probeer dit vooral eens’-categorie biedt gelukkig voldoende ideeën om de zaken op faculteiten filosofie beter te regelen. En voor de vrouwen zelf is het prettig om te weten dat ze niet de enigen zijn die kampen met subtiele en minder subtiele discriminatie. Volgend jaar meer hierover, als het weblog de berichten heeft geanalyseerd.

Potloodventer krijgt koekje van eigen deeg

New York. Je zit in de metro. Opeens loopt een man naar je toe en toont je zijn edele delen. Wat doe je? Wegkijken terwijl je wel door de grond wil zakken? Nou nee. Je pakt je mobiele telefoon, gaat filmen, en confronteert je belager met zijn gedrag natuurlijk! Weblog Feministing eert de dappere vrouw die zo optrad tegen haar belager in de Amerikaanse metro. De vrouw uploade haar filmpje naar de website Hollaback, en daar is alles nu precies te zien.

Feministing wil dit assertieve optreden niet één op één koppelen aan het bestaan van sites als Hollaback, waar vrouwen ervaringen delen, foto’s van hun belagers wereldkundig maken en filmpjes tonen. Maar het heeft waarschijnlijk wel invloed: het is een zichtbaar teken dat steeds meer mensen het intimiderende gedrag van mannen in de openbare ruimte niet pikken en er tegen optreden.

Het filmpje op Hollaback is niet ondertiteld, maar Feministing was zo vriendelijk om uit te tikken wat de vrouw zei tegen haar belager:

“Let me see your penis.”
“Yeah, I’m serious. You know and I was like why is this person keep pressing up against me and I realize you have all this fucking space here and then I see his penis out. That’s it. Oh you’re getting fucking arrested. I’m not leaving your side. My plans are done for tonight. I’m escorting you to the police station. Where the fuck is the conductor?”
“Oh this shit’s going on YouTube yo.”
“Where is the conductor?”
“Let me take a picture of the penis with a condom.”
“Oh it’s there alright.”
“Penis with a condom.”

De Zesde Clan kreeg overigens al jong te horen: potloodventer? Hard gaan lachen en roepen ‘wat een kleintje’. Dat was nog in het tijdperk voor de mobiele telefoon. Maar ook effectief.

Demonstreer mee voor baas in eigen buik

Baas in Eigen Buik. Het was de slogan waar vrouwen in de jaren zestig de straat mee opgingen, om hun recht op vrije keuze op te eisen. En dat is nog steeds nodig, getuige de onophoudelijke acties van de anti-abortusbeweging. Zo staat Schreeuw om Leven op zaterdag 11 december 2010 in Den Haag om mensen uit te maken voor moordenaars. Kom die middag ook naar Den Haag en laat het andere geluid horen.

Eén van de specialiteiten van Schreeuw om Leven is het leggen van een tapijt van foetuspoppetjes. Je moet er maar op komen.

Onder andere SGP Nee houdt ieder jaar een tegendemonstratie om de schreeuwlelijken van Schreeuw om Leven te tonen dat veel lawaai maken niemand kan intimideren. Het programma ziet er als volgt uit: rond 13.00 uur verzamelen op het plein voor het Binnenhof/de Tweede Kamer.  Schreeuw om Leven is een uurtje bezig met toespraken en getuigenissen, en begint dan om 14.00 uur aan een korte tocht.

Deze anti-abortus actie vond jarenlang plaats in Amsterdam, maar volgens SGPNee werd de grond hen daar te heet onder de voeten. Schreeuw om Leven hoopt in Den Haag minder tegenstand te krijgen, maar als het aan de organisatoren van de actie voor vrije keuze ligt, zal dat niet lukken:

SgpNEE roept mensen op om mee te organiseren tegen deze
vrouwenrechtenschenders, die abortusartsen en vrouwen die een abortus
hebben ondergaan voor moordenaars uitmaken en ook ageren tegen homo's en
lesbo's.
Stuur snel een mailtje naar anti-sgp@gmx.net als je ook wilt demonstreren
tegen hen die dag en als je enige energie wilt steken in voorbereiding van
een goed protest van "bazen in eigen buik."

Helden dragen een wit lintje op 25 november

De Zesde Clan las over een geweldig initiatief van mannen die geweld tegen vrouwen zat zijn. Internationaal geldt 25 november als de dag voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen. Canadese mannen grepen die datum aan om witte lintjes te dragen, als een teken dat ze zich bewust zijn van de gevaren waar vrouwen aan bloot staan puur omdat ze vrouw zijn. Het blijft niet bij een symbolische handeling alleen. De campagne roept mannen op om liefhebbende partners te zijn, duidelijk stelling te nemen tegen geweld, en een voorbeeld te zijn voor anderen. Kortom, helden zijn het.

Belgische campagneposter voor Witte Lintjes dag 2008.

De mannen kwamen tot hun actie na een moordpartij aan de universiteit van Montreal, in 1991. Een schutter stuurde eerst alle mannen de klas uit en schoot daarna veertien vrouwen neer. De vrouwenhaat spatte er vanaf. Geschokt en onder de indruk besloten mannen iedere 25 november een wit lintje te dragen en na te denken wat hun rol is in geweld en het tegengaan daarvan. Inmiddels is de witte lintjes actie een begrip in Canada, met een uitgebreide campagnesite en suggesties om in woord en daad je betrokkenheid te tonen.

Googelen op witte lintjes campagne 2010 wijst uit dat vooral België actief is.  Documentatiecentrum Rosa geeft meer informatie, inclusief acties en activiteiten in Vlaanderen en Belgisch Limburg. Voor Nederland kon de Zesde Clan geen berichten ontdekken. Blijkbaar is de witte lintjes beweging nog niet tot ons land doorgedrongen. Geen nood, eens moet de eerste keer zijn. Lees je dit blog, voel je je geïnspireerd? Doe dan 25 november mee en laat zien dat je geweld tegen vrouwen afkeurt.

Vergeten Engelse wetenschapsters krijgen eerherstel

Je als Engelse wetenschapper specialiseren in dinosaurussen, en de botten van een tot nu toe onbekende soort opgraven. Acht nieuwe kometen ontdekken in een tijd dat er maar dertig bekend waren. Je zou denken dat je met zulke prestaties de schoolboekjes zou halen. Maar helaas. De mensen die deze ontdekkingen deden, waren vrouwen. Pas nu, in 2010, komt de erkenning.

Mary Somerville, natuurkundige.

Waarom moesten die Engelse wetenschapsters wachten tot 2010? Omdat dit jaar de Royal Society 350 jaar bestaat. Deze vakorganisatie gaf toonaangevende wetenschappers een platform, steunde hun onderzoeken en hielp bij het publiceren van hun ontdekkingen. Ter gelegenheid van dit jubileum dook auteur Richard Holmes in de archieven van de vakorganisatie, en ontdekte dat de rol van vrouwen tot nu toe stelselmatig genegeerd en ondergewaardeerd werd. Binnenkort komt zijn boek uit, The Lost Women of Victorian Science. Vooruitlopend daarop kun je de eerste resultaten van zijn speurtocht al lezen in een lange reportage in de Guardian.

De hele reportage is zeer de moeite waard, maar de Zesde Clan pikt er even wat elementen uit. Waarom verdwenen de wetenschapsters in de vergetelheid? Het onderzoek van Holmes brengt een aantal mechanismen aan het licht, die we graag op een rijtje zetten. Omdat ze wel vaker voorkomen en een patroon aangeven.

  1. Geen officiële positie. De Royal Society werd opgericht in 1660, maar vrouwen kregen pas toegang tot de Society in 1945. De Society was dus 285 jaar lang een mannenclub, met mannen in het bestuur, mannen die de koers bepaalden, de notulen bevolkten en bepaalden wat belangrijk was en wat niet.
  2. De tijdgeest. Holmes maakt prachtig duidelijk dat mensen het in de Victioriaanse tijd ondenkbaar vonden dat vrouwen iets anders zouden doen of kunnen doen dan kinderen baren en de vloer boenen. Hun hersenen zouden dan exploderen, of ze zouden hysterisch worden. Liet je toch zien dat je kometen kon ontdekken, dan leverde dat hoon en afkeuring op. Een fatsoenlijke vrouw liet zich niet in met dit soort idiote dingen. Die massale afkeuring werkte ontmoedigend en belemmerend voor vrouwen.
  3. Vrouw als wormvormig aanhangsel. Omdat vrouwen geen zelfstandige positie konden innemen in de Victoriaanse tijd, en niet zelf lid konden worden, verliepen hun werkzaamheden vaak via familieleden. Dit had tot gevolg dat de buitenwereld hen al snel zag als het hulpje of de assistente van een mannelijke wetenschapper. Hoe briljant de vrouw ook was, wat ze ook ontdekte, ze werd niet voor vol aangezien.
  4. Praktische obstakels. Je wil als astronome naar de sterren kijken, maar voor vrouwen is het observatorium na het donker gesloten. Geen eigen werkruimte hebben. Niet zelfstandig op reis kunnen gaan. Enzovoorts.

Deze situatie is schadelijk voor vrouwen, want vrouwen zijn mensen en net als andere mensen willen ze zich ontplooien en in vrijheid hun hersenen gebruiken. Het is wetenschapster Maria Mitchell die dit verlangen rond 1850 op een ontroerende manier verwoordde toen ze schreef:

The great gain would be freedom of thought. Women, more than men, are bound by tradition and authority. What the father, the brother, the doctor and the minister have said has been received undoubtingly. Until women throw off this reverence for authority they will not develop. When they do this, when they come to the truth through their investigations, when doubt leads them to discover, the truth which they get will be theirs and their minds will work on and on, unfettered.”

Binnenkort in de bioscoop: Made in Dagenham

Made in Dagenham, de film die volgens de keuring enger is dan Saw. Binnenkort te zien in Nederland.