Tag Archives: zwarte actrices

Oscars: media lijken slechts een -isme per keer te herkennen

Louter blanken genomineerd voor een Oscar! Een groot schandaal en media zijn er snel bij om deze vorm van racisme aan de kaak te stellen. Het lijkt er echter op alsof ze slechts plek hebben om één -isme te herkennen. Bijna niemand staat er bij stil dat het lijstje ‘zwarte acteurs die een nominatie verdiend hebben’ louter mannen telt. En dat de situatie ook van structureel seksisme getuigt.

Oscar statuettes sit in a display case in Hollywood

Artikelen over de blanke Oscars tonen stelselmatig foto’s van zwarte acteurs zoals Idris Elba, Will Smith en de heren van Straight Outta Compton als ze het hebben over gekleurde acteurs die óók een nominatie verdienden. En staan daar niet bij stil. De auteurs van dit soort artikelen maken er ook geen punt van dat deze zwarte mannen in films speelden die vooral mannelijke milieus weergeven. Michael B. Jordan als bokser in Creed. Idris Elba als sadistische krijgsheer in Beasts of No Nation. Samuel L. Jackson in de Hateful Eight, een soort Western. Boksen, oorlog, de western, allemaal activiteiten en genres die in sociaal opzicht als ‘mannelijk” gecodeerd zijn en waar nauwelijks plek is voor vrouwen.

Niet alleen dat, maar de artikelen zwijgen ook over de schaarse vrouwenrollen in de producties – 1 vrouwelijke ‘hoofdrol’ in de Hateful Eight, bijvoorbeeld –  of het ronduit seksistische karakter van een film als Straight Outta Compton. Het lijkt erop alsof journalisten slechts één probleem per keer aan kunnen. Je praat óf over huidkleur en geeft vervolgens automatisch voorbeelden over zwarte mannelijke acteurs. Of je spreekt over seksisme, waarna het racisme van de situatie wegvalt.

Het punt is dat er meerdere vormen van uitsluiting naast elkaar bestaan en samen komen in personen die in meer dan één categorie vallen. Als zwarte acteur heb je nadeel van je huidkleur, maar voordeel van je mannelijke sekse. Als zwarte actrice heb je dubbel pech: zwarte en vrouw. Dat heet intersectionaliteit of, in het Nederlands, ”kruispuntdenken”. De dubbele discriminatie maakt dat zwarte actrices vooral stereotiepe bijrollen krijgen.

Zelfs als je prijzen wint en Oscarnominaties krijgt, volgen er daarna voor jou als zwarte vrouw nauwelijks extra kansen. Viola Davis kan daar over meepraten. Na haar Oscarnominatie bleven telefoon en mail stil. Er kwamen geen mooie aanbiedingen voor hoofdrollen waar ze als getalenteerde actrice haar tanden in kon zetten. Uiteindelijk week ze uit naar televisieseries. Voor wat betreft de harde cijfers: de infographics van het Women’s Media Center laten overduidelijk zien hoe voornamelijk blanke mannen het geheel domineren. Al decennia lang.

Het wordt hoog tijd dat we de situatie in een breder verband bekijken en naast huidkleur ook sekse meenemen in kritieken. Of omgekeerd. Deze twee -ismen gaan hand in hand en versterken elkaar. Neem je dat niet mee, dan loopt je analyse van de problematiek bij voorbaat spaak.

Schrijfster houdt pleidooi voor zwarte vrouw aan het Star Trek roer

Star Trek begon als een ietwat campy televisieserie in de jaren zestig, groeide uit tot een biljoenenbusiness, en zorgde onderweg voor opschudding. Zo liep er een zwarte vrouw rond op de brug van sterrenschip The Enterprise. Wow!!! Maar dat was decennia geleden. Onder andere schrijfster N.K. Jemisin zou graag zien dat nieuwe Star Trek films of series een zwarte vrouwelijke kapitein de hoofdrol geven. Hoog tijd voor zoiets.

Jemisin komt tot haar pleidooi nadat redacteuren van The Mary Sue aandacht besteedden aan een nieuwe Star Trek serie. Het zou de producenten sieren als ze eens wat nieuws uitprobeerden. Zoals een buitenaards wezen als kapitein. Of een vrouwelijke kapitein. Janeway was tot nu toe de enige. Daar kun je het niet bij laten:

If the new Star Trek series doesn’t feature a female leader, there will be no excuse at all for it.

Prima, aldus Jemisin. Er staan al zoveel mannen op de brug dat iedere vrouw welkom is. Maar laten we de revolutie een stapje verder brengen door niet alleen een vrouwelijke kapitein te nemen, maar een vrouw met een gekleurde huid zo’n rol te geven, vindt ze:

so much more is needed, and yeah, something as “minor” as who’s running the Enterprise can help. Since black women have historically been at the bottom of the social hierarchy of the US, I think it would be a bigger challenge for the show to put her in the captain’s chair than an alien, but a challenge that’s more worthy of Roddenberry’s vision. SFF’s audience has always been willing to see the humanity of aliens, after all. SFFdom has a much harder time seeing the humanity in some of us actual humans.