Tag Archives: zwangerschap

Meisjes sterven door zwangerschap, jongens door verkeersongelukken

Feministen zeggen wel eens dat mannen en vrouwen eigenlijk ieder in een andere wereld leven. Dat werd weer eens grimmig duidelijk uit cijfers van de World Health Organization (WHO)  naar de doodsoorzaak bij 15 tot 19-jarigen. Meisjes in die leeftijdscategorie sterven vooral door zwangerschap. Het gaat naar schatting om tien op de 100.000 meisjes. De tieners bloeden dood, sterven omdat de baby er niet uit wil komen, of bezwijken aan de gevolgen van een onveilige abortus. Ondertussen leggen jongens uit die leeftijdscategorie vooral het loodje door verkeersongevallen.

Meisjes van 15-19 jaar raken niet in hun uppie zwanger…. Foto: National Geographic

Verkeersongevallen, ja, het is natuurlijk heel verdrietig als je door zoiets om het leven komt. Maar het gaat om ‘onpersoonlijke’ ellende. Meestal zijn weggebruikers er niet op uit om één bepaalde persoon gericht dood te rijden. Het gaat om onoplettendheid, toeval, een ongeluk.

Hoe anders ligt dat bij de meisjes. Hun zwangerschap is het resultaat van een situatie, waarbij de ene persoon gericht aan de gang is gegaan met een specifieke ander. Bij meiden in de leeftijdscategorie 15-19 jaar is daarbij vaak dwang in het spel.  Seksueel geweld en kindhuwelijken brengen tienermeiden in situaties waarbij ze niet kunnen ontkomen aan een man en zijn penis. Eigenlijk sterven ze niet door de zwangerschap, maar door de acties van een man in een context (geweld, huwelijkscontract) waarbij de meisjes zelf geen zeggenschap hebben over wat er met hun leven en hun lijf gebeurt. Bovendien gaat het vaak om landen waarbij er een sterke taboesfeer hangt om vrouwen en hun reproductieve rechten. Dat uit zich onder andere in een slechte verkrijgbaarheid van voorbehoedsmiddelen en overheden abortus illegaal maakten.

Het gaat al met al om enorme aantallen. Uit onderzoek van de Verenigde Naties bleek een paar jaar geleden dat een op de tien mannen uit China, Bangladesh, Sri Lanka, Cambodja, Indonesië en Papua-Nieuw Guinea zelf toegaf dat ze seks hadden gehad met een vrouw die niet wilde. Rekende je de echtgenoten mee – verkrachting binnen het huwelijk – dan steeg het percentage verkrachtende mannen naar 25%. Uit dit en andere onderzoeken kwamen steeds dezelfde drie motieven naar voren. De mannen verkrachten omdat ze vinden dat ze het recht hebben om een vrouw seksueel te bezitten, omdat ze boos zijn op een specifieke vrouw, of omdat ze zich vervelen.

Als het gaat om kindhuwelijken berekent Plan Nederland dat 27 meisjes per minuut moeten trouwen met een vaak veel oudere man. Het gaat om meisjes onder de achttien. Volgens de dominante opvattingen van landen waar dit gebeurt, is seks daarna legaal. Maar het meisje kan geen nee zeggen. Doet ze dat wel, dan zijn een sociale dood of verder geweld (eerwraak enz.) haar deel. Kindhuwelijken en de activiteiten van hun echtgenoot zorgen er vervolgens voor dat meisjes veel te jong zwanger raken. Dat heeft ernstige medische gevolgen. De sterfgevallen zijn slechts het topje van de ijsberg. Nog veel meer meisjes raken verminkt tijdens de bevalling, of kampen algemeen met een slechte gezondheid door teveel zwangerschappen op een te jonge leeftijd, of omdat hun echtgenoot ze AIDS bezorgt.

Kortom, de misere van de meisjes tussen 15 en 19 jaar is overduidelijk het gevolg van gericht menselijk handelen en culturen waarin het leven van een meisje weinig waard is. Wát een verschil met de verkeersongelukken van de jongens…..

Advertenties

Gemeente Den Haag, Mexx, Heineken, allemaal benadelen ze vrouwen wegens moederschap

Het College voor de Rechten van de Mens (CVRM) eist van de Nederlandse regering dat er meer gebeurt om vrouwen te beschermen tegen discriminatie vanwege zwangerschap. Broodnodig. Seksistische werkgevers beroven vrouwen van hun inkomen, veroorzaken een breuk in hun loopbanen, en verpesten de arbeidsmarkt. De oordelen van het College laten zien dat deze vorm van discriminatie overal voorkomt. Zoals bij de gemeente Den Haag, Mexx, Heineken en vele anderen. Je kunt echter wat doen. Bijvoorbeeld stoppen met Heinekenbier kopen in de supermarkt. En naar het CVRM stappen.

Een greep uit recente gevallen van bedrijven die vrouwen de laan uit schoppen zodra ze zwanger raken. Het patroon: het betreft vrouwen met tijdelijke contracten en uitzendbanen. De volgende keer dat een of andere blanke man je komt wijsmaken dat flexibiliteit op de arbeidsmarkt top is, moet je die persoon maar eens met deze schaduwzijde van de vrije markt confronteren. Zo’n vrije markt is alleen top voor mensen die voldoen aan de norm van ideale werknemer. Ideale werknemers zijn jong, gezond, blank, mannelijk. De rest heeft het nakijken en dat noemen we dan een ‘banenwachtrij’. Ja ja….

Webhelp Nederland wilde volgens het College na het derde tijdelijke contract opeens niet meer verder met een medewerkster, ondanks toezeggingen dat ze een arbeidsovereenkomst bij Webhelp zou krijgen. Toevallig gebeurde dit alles nét tijdens haar zwangerschapsverlof. Het CVRM oordeelt dat het bedrijf discrimineerde op basis van geslacht, en dat dit waarschijnlijk niet voor het eerst gebeurt:

Daarnaast verklaren een oud-leidinggevende en een ex-collega dat zwangere vrouwen bij Webhelp geen contract krijgen en uit dienst gaan. […] Het was bekend dat zwangere vrouwen bij Webhelp geen contract krijgen.

Kortom, breed beleid om vrouwen de deur uit te schoppen zodra ze zwanger raken.

Als vrouw zou je ook kunnen besluiten geen Heineken meer te kopen in de supermarkt. Tref ze in hun portemonnee, want de bierbrouwer treft jou ook in je portemonnee door vrouwen te ontslaan in geval van zwangerschap. Zo kreeg het CVRM de zaak voorgeschoteld van een Heineken-teamleider. Die legde in een mail en in gesprekken een direct verband tussen de afwezigheid van een werkneemster in verband met haar zwangerschaps- en bevallingsverlof, en het niet voortzetten van de arbeidsverhouding. Een duidelijk geval van discriminatie.

Van detacheringsbureau’s moeten vrouwen het ook al niet hebben. Zo oordeelde het CVRM dat Adecco Nederland BV een werkneemster discrimineerde. Toen de vrouw zwanger raakte, was detachering bij een bedrijf opeens niet meer mogelijk. Het bedrijf stelde later een vacature open voor het werk wat de vrouw deed. Goh…. Discriminatie!

Ook huisartsen kunnen er wat van. Een maatschap van huisartsen, waarschijnlijk ergens in Drenthe gevestigd, sprak met een vrouw af dat zij in dienst van de praktijk zou komen na afronding van haar opleiding. Dat ging prompt niet door toen ze aan het einde van de opleiding zwanger raakte. Discriminatie, oordeelt het CVRM.

Zelfs zeggen dat je in de toekomst een kindje zou willen krijgen, kan al tot ontslag leiden. Zo stuurde Mexx Retail een nieuwe medewerkster de laan uit nadat zij collega’s vertelde dat ze over drie weken zou beginnen met vruchtbaarheidsbehandelingen. Mexx vond dat de vrouw daardoor in de toekomst minder flexibel zou zijn en minder uren inzetbaar. Dus hup, bij voorbaat al wegwezen. Het CVRM oordeelde dat de firma zodoende verboden onderscheid maakte en zich schuldig maakte aan discriminatie.

De gemeente Den Haag struikelde over borstvoeding. Volgens de wet hebben vrouwen het recht om met doorbetaling van hun salaris te kolven. Een uitzendkracht die van dit recht gebruik wilde maken, kwam echter onmiddellijk terecht in conflictieve gesprekken met haar leidinggevende terecht. Die stuurde haar naar huis. De gemeente Den Haag stelde in de zitting bij het College dat de arbeidsverhouding met de vrouw beëindigd werd omdat zij haar afspraken niet nakwam. Het College stelt dat de gemeente de wet niet naleefde en de vrouw discrimineerde.

Tot slot, bonus: een gevalletje seksuele intimidatie. Mijdt als vrouw Grondontwikkeling Nederland B.V. als de pest. Naar het oordeel van het College discrimineerde dit bedrijf een vrouw door niets te doen terwijl de directeur haar seksueel intimideerde. Uit het verslag van het CVRM stijgt een nare lucht op:

De vrouw zegt dat de directeur haar seksueel geïntimideerd heeft.Volgens de vrouw uitte de directeur dit op de werkvloer en in e-mails en Whatsapp- berichten aan de vrouw. De vrouw beantwoordde de berichten van de directeur. Volgens de vrouw uit angst voor ontslag. Het bedrijf ontkent dat sprake was van seksuele intimidatie. Volgens het bedrijf nam de vrouw zelf het initiatief tot seksueel getint contact met de directeur. Ook is het in het bedrijf gebruikelijk om mannelijke en vrouwelijke werknemers op ongebruikelijke wijze te motiveren.

‘Ze wilde zelf’ is 100% een rode vlag als het gaat om misbruiksituaties. Blijkbaar valt er iets recht te smoezen wat per definitie krom is. Als directeur berichten sturen van het type ‘kusje op je k..tje’ en ‘ben jij eigenlijk een beffer?’ zijn bijzonder ongepast binnen een machtsrelatie op de werkvloer. En medewerkers ‘op ongebruikelijke wijze motiveren’??? Dat klinkt ronduit eng. Gelukkig doorzag het CVRM de kulverhalen van Grondontwikkeling Nederland B.V. en gaf de vrouw gelijk.

Meisjes excelleren op school, maar is Nederland daar klaar voor?

Campagnes om exacte vakken toegankelijk te maken voor meisjes, hebben effect, concludeert De Volkskrant. In Nederland maar ook in bijvoorbeeld de V.S. volgen meisjes steeds vaker wiskunde, scheikunde en natuurkunde. Ze halen in alle vakken, behalve gym en natuurkunde, ook hogere cijfers dan jongens. Zijn we daar als samenleving klaar voor?

Dat is de vraag, want schoolsucces biedt niet automatisch een garantie voor loon naar werken op de arbeidsmarkt. In als mannelijk gecodeerde sectoren staan mensen (mannen) nogal vijandig tegenover vrouwen en waarderen hun bijdragen niet, ook niet als die bijdrage objectief beter is. Bovendien moet je niet zwanger worden, want dan gooien werkgevers je de laan uit. En de overheid zegt daar niets van.  Tot slot houden veel jongeren er zeer traditionele opvattingen op na over wie thuis de wc moet schrobben en wie het geld moet verdienen.

Ik zou dus zeggen: goeie eerste stap, die mooie cijfers op school. Maar als samenleving hebben we er niets aan als we vrouwelijke ambitie eng vinden en de helft van de Nederlandse bevolking op blijven sluiten in het roze ghetto van verzorgen, troosten en het huishouden doen, met hooguit een baantje ‘voor erbij’.

Seksisme alarm: Abortus-angsten en kwakdenken gaan goed samen

Abortusangsten en kwakdenken gaan goed samen. Meest recente voorbeeld: een opiniestuk in De Volkskrant, waarin auteur Aleid Truijens zich verzet tegen een eventuele makkelijkere verkrijgbaarheid van pillen, die een ongewenste zwangerschap in een zeer vroeg stadium af kunnen breken. Zij vindt onder andere dat je bestaande drempels intact moet houden en de beweegredenen voor abortus extra goed moet onderzoeken. Want het is moord en je was er als vrouw toch zelf bij toen je zwanger raakte? Nou dan.

De passage waarin ze die ‘je was er zelf bij’ – vraag stelt geeft goed aan hoe bewustzijnsvernauwing hand in hand gaat met seksisme. Truijens schrijft:

het gekke is dat je het argument ‘eigen verantwoordelijkheid’ zelden hoort als het om ongewenste zwangerschap gaat. Je was er toch bij toen dat kind werd verwekt? Je hebt zelf besloten tot seks zonder voorbehoedmiddelen – verkrachting daargelaten. Vervolgens ben je ook verantwoordelijk voor het leven dat daaruit is voortgekomen. Want woorden als ‘overtijdbehandeling’ ten spijt is dat wat een abortus is: het doden van wat een mens had kunnen worden, een baby, een schoolkind, een moeder, een grijsaard. Soms kan dat het beste zijn – je gunt niemand een verwaarlozende moeder – maar het kind dat niet mag bestaan verdient wel een grondige afweging. […] Ik denk dat het niet zo slecht is dat er ‘drempels’ en bedenktijd zijn ingebouwd in de huidige regeling. Die moeten ook blijven gelden bij een vroege abortus.

Twaalf regels, maar ze wemelen van de omissies en rare argumenten die rechtstreeks uit een Amerikaans pro life handboek lijken te komen. Ik beperk me tot:

Ten eerste: als man en vrouw seksueel actief zijn, kan alleen de vrouw zwanger worden. In die situatie, met een grote ongelijkheid in de gevolgen van seks voor de man of de vrouw, geeft de nadruk op ‘je was er toch zelf bij’ blijk van minachting voor vrouwen:

…she needs to accept the consequences of sex. In other words, she needs to be taught a lesson.

Dit argument is onder andere zo tenenkrommend, omdat vrouwen op allerlei manieren ongewenst zwanger kunnen raken.  Zo falen voorbehoedsmiddelen regelmatig. Je hébt je verantwoordelijkheid genomen, maar helaas. Zelfs als een vrouw zich laat steriliseren, toch wel de meest drastische methode volgens mij, raken er van de honderd vrouwen in tien jaar tijd vijf alsnog zwanger. We lezen hier geen woord over in Truijens artikel.

Ten tweede. Verkrachting. Fijn dat Truijens dan een uitzondering wil maken, maar wat blijft er dan over van haar principiële standpunt dat je een potentieel mens doodt? De ene abortus is blijkbaar beter dan de andere. En wat als er andere zaken spelen, zoals levensgevaar bij de moeder of een foetus met zeer ernstige afwijkingen? Hier hoor je Truijens niet over.

Ten derde. De eigen verantwoordelijkheid geldt bij Truijens wél bij het moeten behouden van de foetus, maar als een meisje of vrouw abortus wil, komen opeens de doemscenario’s. Stel je voor dat een vriendje of ouders het meisje overhalen om een zwangerschap af te breken! Dat ze dus onder druk ‘kiest’ voor abortus. Nou, dan zijn die drempels en regels toch maar wat fijn om te hebben!

Er zijn genoeg feiten bekend over meisjes en vrouwen die onder grote druk meegaan in seksuele handelingen die ze eigenlijk niet willen, inclusief situaties die akelig dicht bij verkrachting komen. Dat zou juist pleiten voor een zo breed mogelijk pakket aan hulp, inclusief abortus. Maar ‘onder druk’ abortus plegen? Niks over bekend, behalve angstige geruchten.

Ook doet Truijens hier iets raars met het uitoefenen van druk. Als druk ertoe leidt dat meisjes een ongewenste zwangerschap afbreken is het slecht en verdacht en moeten we ons zorgen maken. Maar als druk abortus moeilijker maakt, ook in de vorm van zo hoog mogelijke drempels, is het daarentegen prima. Een dubbele moraal van heb ik jou daar.

Ten vierde: Truijens legt een directe link tussen foetus = kan mens worden = ”een baby, een schoolkind, een moeder, een grijsaard”. Waarna de ‘overtijdbehandeling is een potentieel mens doden’ passage volgt. Dit is een non-argument, puur gebaseerd op emotionele retoriek. Met hetzelfde gemak kun je het argument namelijk omdraaien en negatief maken. Wat als je zou bevallen en je kind wordt een moordenaar of een pedofiel? Als je dat van tevoren geweten had, zou abortus dan alsnog ok zijn geweest?

Los daarvan begeeft Truijens zich met deze redenering op het zeer dubieuze gebied van de ‘personhood’ beweging in de V.S. Een foetus is nog geen mens, en dat het dat in potentie wel kan worden doet niets af aan het feit dat een foetus in het lijf van een volwaardig mens zit. Dat volwaardige mens heeft ook rechten, maar daar gaat Truijens vrolijk aan voor bij.

Zo kan ik doorgaan. Het wemelt van de emotionele uitroepen en onlogische argumenten die uit elkaar vallen als je ze serieus doorneemt.

Truijens haalt op het einde van haar stuk nog een ander heikel punt aan, namelijk een advies wat er op neerkomt dat de overheid zwangere vrouwen aan verscherpte regels moet kunnen onderwerpen, als ze een levensstijl hanteert die ‘wij met ons allen’ niet goed vinden. Ook dat zou niet zo moeilijk hoeven te liggen. Als je vrouwen tenminste kunt beschouwen als volwaardige mensen. Als je dat niet kunt en de foetus boven alles stelt, krijg je daarentegen zeer onfrisse situaties, vergeven van seksisme en hardvochtigheid. Kijk maar naar de V.S. voor vele voorbeelden. Willen we dat ook in Nederland krijgen? Ons huidige systeem werkt al behoorlijk goed. En hoe meer ondersteuning baas in eigen buik krijgt, hoe beter het is. Feit.

Nieuwsronde

Het kan: boekomslagen ontwerpen die de vrouwelijke personages in hun waarde laten. Taalkundigen ontcijferden de mysterieuze tekens op klassieke Griekse vazen met afbeeldingen van Amazones. En het zou helpen als we als samenleving vrouwen serieus nemen. Hun ervaring afdoen als overdrijving kost letterlijk levens. Zowel medisch als sociaal. Dat en meer in deze nieuwsronde.

  • Goed doen doet goed volgen: Lauren Panepinto is artistiek directeur bij de boeken-tak van uitgeverij Orbit. Ze ziet erop toe dat de ontwerpen van de kaft de vrouwelijke personages in hun waarde laten. De illustraties op de kaften zijn nu een stuk progressiever dan vroeger.
  • Het wegwuiven van vrouwen zorgt ervoor dat vrouwen in de categorie tot 55 jaar een dubbel zo groot risico lopen om te overlijden aan hartklachten. Onder andere omdat artsen de symptomen onvoldoende herkennen en serieus nemen: ,,One cardiologist put it more bluntly: “In training, we were taught to be on the lookout for hysterical females who come to the emergency room.”
  • IS oordeelt dat vrouwen niet naar een mannelijke tandarts mogen. Omdat er nauwelijks vrouwelijke tandartsen zijn, betekent dit de facto dat vrouwen geen professionele verzorging van hun gebit meer kunnen krijgen. Kiespijn? Rotte tanden? Ontstekingen? Pech, vrouwen moeten maar pijn lijden.
  • Vrouwen verdwijnen steeds meer uit het Nederlandse nieuws. Kwamen vrouwen in 2009 nog in dertig procent van de gevallen aan bod, nu daalde dat naar een schamele 21 procent. Mediaplatform VIDM.nl en de School voor Journalistiek in Utrecht voerden de analyse uit. Hun resultaten maken deel uit van een breder onderzoek naar vrouwen in de media, van het Global Media Monitoring Project.
  • En de Pulitzer prijs gaat naar… een serie achtergrondartikelen van een kleine krant, de Post and Courier, over dubieuze sterfgevallen van vrouwen met een gewelddadige partner in de staat South Carolina. Rode draad in de reportages: de politie deed niet of nauwelijks onderzoek, zodat de overheid geen misdaad constateerde en mannen wegkwamen met hun agressieve daden.
  • Wat maakt dat in de V.S. voorstanders van het homohuwelijk winnen, of in ieder geval op sympathie mogen rekenen, terwijl de reproductieve rechten van vrouwen steeds meer ingeperkt worden? Feministisch journaliste Katha Pollitt signaleert dat Amerikanen beide kwesties onder dezelfde noemer (”cultuuroorlog”) scharen, maar dat het om twee totaal verschillende situaties gaat.
  • Een kwart van de activiteiten van het College voor de Rechten van de Mens betreft ‘geslacht’. Oftewel oordelen in zaken waarbij iemand’s sekse leidde tot discriminatie. Dat blijkt uit het jaarverslag van de organisatie. In bijna de helft van de gevallen gaat het om werkneemsters die een zwangerschap melden en dan ‘opeens’ geen verlenging van een tijdelijk contract krijgen.
  • Ophef! Een kunstenares plaatse foto’s waarbij een drup menstruatiebloed zichtbaar was. Prompt leidde dat tot censuur van een platform zoals Instagram. Want vrouwenlijven die niet voldoen aan de standaard? Ieieieieieieiek: ‘‘Only pictures of women who men want to fuck, please’‘, vat feministe Yessica Valenti de situatie olijk samen.
  • De Amerikaanse staat Indiana gaat El Salvador achterna en heeft nu voor de tweede keer een vrouw veroordeeld wegens een miskraam. Ze kreeg 20 jaar celstraf voor moord danwel kindermishandeling. De vorige strafzaak betrof een depressieve vrouw die zelfmoord wilde plegen terwijl ze zwanger was. Toen zijzelf het wel overleefde maar de foetus niet, vervolgde Indiana haar ook. Met een beetje pech is dit pas het begin van de criminalisering van zwangere vrouwen, signaleren juristen.
  • Als archeologen Griekse vazen opgraven met afbeeldingen van Amazones erop, zien ze vaak mysterieuze tekens naast de vrouwenfiguren staan. Taalkundigen hebben nu ontdekt dat deze tekens de fonetische weergave in het Grieks zijn, van oorspronkelijk anderstalige woorden. Die geven de namen van de afgebeelde Amazone, of leveren een commentaar. Zo staat bij een vaas met twee Amazones die op jacht zijn met een hond, de Griekse transliteratie van de Abchazische zin ‘laat de hond los’.

Lees vrouwen 2015: Kate Muir, Suffragette City

Wat gebeurt er als een New Yorkse kunstenares, Albertine Andrews, opeens onaangekondigde bezoekjes krijgt van de geest van haar feministische grootmoeder, Agnes McPhail? Die fantasierijke kwestie staat centraal in Suffragette City, een heerlijk boek van de Schotse auteur Kate Muir.

Kate Muir heeft ietwat geleden onder de vloek van chicklit. De kaft van haar debuutoman Suffragette City, verschenen in 1999, valt nog enigszins mee. Bij opvolgers Left Bank en West Coast gaat het echter loos, met pastelkleuren en zwierige lettertypes. Hoe reductief en seksistisch zo’n ontwerp is wordt meteen duidelijk als je de zaken omkeert. Schrijfsters klagen dit soort ontwerpkeuzes terecht aan. Het schept verkeerde verwachtingen bij mogelijke lezers en doet totaal geen recht aan de verhalen.

Zo ook hier. Sufragette City is goed geschreven en Muir heeft een mooi gevoel voor humor, dus ja, het leest makkelijk. Ondertussen geeft Muir echter een haarscherpe analyse van de stand van zaken rondom vrouwenemancipatie in de V.S., de mores in de kunst- en modewereld, bewustwording en de betekenis van keuzes maken. Stof tot nadenken!

Het verhaal begint met Albertine. Ze loopt bij wijze van performance art rond met een onechte zwangerschapsbuik, om te zien hoe mensen op haar reageren. Die reacties voelen beklemmend aan: een zwangere vrouw mag zichzelf niet meer zijn. Ze verandert in het eigendom van het collectief, en dat collectief staat bol van de morele veroordelingen. Die ervaringen verwerkt Albertine daarna in schilderijen. Die niemand ziet, want professioneel succes bleef tot nu toe uit.

Haar leven kabbelt voort totdat haar oma Rose haar een kist brengt, met daarin brieven en kleding van overgrootmoeder Agnes McPhail. Albertine begint de brieven te lezen. Ze ontdekt dat deze voormoeder zich ontwikkelde van brave predikantenvrouw tot militante voorvechtster van het vrouwenkiesrecht. Sterker nog, de geest van McPhail verschijnt en begint zich met Albertines leven te bemoeien. (Leuk weetje: Muir baseerde Agnes McPhail’s verhaal gedeeltelijk op het leven van de Schotse feministe Helen Crawfurd.)

Met deze techniek weet Muir op een intelligente manier situaties anno 1900 te verweven met het heden. Zoals gezinnen en culturen die een sterke voorkeur voor jongens vertonen (voorbeeld van 1900: India. Voorbeeld uit 2000: China). En wat moet je als moderne vrouw met het feminisme? Bij zoiets als het stemrecht ging het om een duidelijke strijd voor een fundamenteel democratisch recht. Maar waar moet je anno 2000 nog voor vechten?

De titel van de roman verwijst naar die verandering. McPhail leefde in Suffragette City, een stad waar vrouwen opkwamen voor basale democratische rechten. Honderd jaar later en dit woord staat vooral voor seks in de grote stad, zoals bijvoorbeeld bezongen door David Bowie in zijn Suffragette City. Waarbij het draait om de lol van mannen die een scharrel zoeken.

Naast dit alles geeft Muir ook een messcherpe satire op het wereldje van de mode en moderne kunstenaars. Ze geeft leeghoofdige conversaties perfect weer en trakteert de lezer op een hilarische episode, waarin een vriendin van Albertine de ‘Stemrecht voor Vrouwen’-vaandels en sjerpen gebruikt voor een modecollectie, tot groot ongenoegen van McPhail. Vergezocht? Nou nee, In 2014 stuurde Karl Lagerfeld modellen de catwalk op met protestborden over gelijke rechten voor vrouwen.

Die thema’s zoals emancipatie, geboorte en als vrouw grip krijgen op je leven en je identiteit helder krijgen, maken van Suffragette City een zeer actueel, en tegelijkertijd tijdloos boek in de goede betekenis van het woord. Aanbevolen!

Werkgevers discrimineren rustig verder

Of het nou gaat om een grote werkgever als Van der Valk, of een schoonmaakbedrijf, de uitkomst blijft hetzelfde: werkgevers discrimineren massaal zwangere vrouwen. Het kan zelfs riskant zijn om te laten blijken dat je een kinderwens hebt – dan gaat de baan aan je neus voorbij (ook al zag het College voor de Rechten van de Mens in dit specifieke geval discriminatie niet hard genoeg aangetoond.)

Een vrouw solliciteerde voor een administratieve baan bij een schoonmaakbedrijf. Tijdens het gesprek vroeg de werkgever naar haar kinderwens. Ze zei die wens te hebben, waarna de werkgever de procedure opeens niet verder voortzette. Discriminiatie of niet? Lastig:

Het College vindt de vraag naar een kinderwens om die reden niet relevant en dus ongepast. Maar dat is niet voldoende om aan te nemen dat de kinderwens een rol speelde bij de afwijzing. Partijen verschillen daarover van mening. Het College kan daarom niet vaststellen of de kinderwens in deze zaak een rol speelde bij de afwijzing van de vrouw.

Discriminatie hard genoeg aantonen lukt vooral als een vrouw daadwerkelijk zwanger is en de werkgever haar contract met een verdachte timing, namelijk na de aankondiging, ‘opeens’ niet verlengt of in haar nadeel verandert.

Zo tikte het College voor de Rechten van de Mens (CVRM) Van der Valk op de vingers. Locatie Zwolle nam een vrouw aan met een tijdelijk contract, in principe voor een jaar. Tijdens de twee maanden proeftijd meldde de vrouw dat ze zwanger was. Prompt wijzigde Van der Valk het contract naar vijf maanden. Zodoende viel het einde van het dienstverband bijna samen met het begin van het zwangerschapsverlof. Een nieuw contract kon de vrouw wel vergeten.

Het omzetten van een arbeidsovereenkomst is volgens Van der Valk niet gebruikelijk, meldt het CVRM in haar vonnis: ”Hieruit leidt het College af dat er een vermoeden is dat dat de zwangerschap de reden is geweest voor de omzetting.” Beleefde taal voor: betrapt, stelletje vrouwenhatende eikels!

Ook een bedrijf als Zorg voor Mensen Huishoudelijke Hulp BV wil best voor mensen zorgen, maar niet als het om zwangere vrouwen gaat. Net als Van der Valk greep deze onderneming de proeftijd aan om een vrouw te ontslaan, die tijdens de eerste twee maanden van haar jaarcontract aangaf dat ze zwanger was.

Zorg voor Mensen ontkende dat de zwangerschap een rol speelde. De onderneming verwees naar  ‘bedrijfseconomische omstandigheden’, zoals bezuinigingen op de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, als de ontslagreden. Een paar dagen later plaatste het bedrijf echter een nieuwe vacature voor thuiszorgmedewerkers. De bedrijfseconomische omstandigheden waren blijkbaar al weer opgelost. Discriminatie, oordeelde het CVRM.

Ook de NDC Mediagroep BV ziet zwangere vrouwen liever gaan dan komen. De directeur van dit bedrijf zocht een nieuwe manager en was in gesprek met een veelbelovende kandidate. In het zesde gesprek gaf de sollicitante aan dat ze zwanger was. Prompt begon het gelazer: ,,De directeur vindt dat de vrouw zijn vertrouwen schendt door pas aan het einde van het gesprek, waarin de planning aan de orde is, te vertellen dat ze zwanger is.”

De beste man vergeet even dat vrouwen helemaal niet aan hoeven te geven dat ze zwanger zijn. Werkgevers mogen er ook niet naar vragen. De reden? Het werkt discriminatie in de hand. Zoals de directeur zelf bewijst, want meteen na het nieuws ziet hij prompt af van een contract voor de kandidate. Verboden direct onderscheid op grond van geslacht vanwege zwangerschap, oordeelt het CVRM.

Zomaar weer een greep uit zaken waar vrouwen onomstotelijk bewezen banen en inkomens mislopen, omdat werkgevers massaal en systematisch discrimineren. Wil je de loonkloof dichten, dan zal de regering hier werk van moeten maken.

Facebook topvrouw belandt in mijnenveld

’t Boek is nog niet uit of mensen buitelen al over elkaar heen om Facebook-topvrouw Sheryl Sandberg fel te bekritiseren. Op 11 maart 2013 publiceert ze Lean In, een analyse van vrouwen op de werkvloer, adviezen om je ambities waar te maken, en een oproep aan vrouwen om zichzelf over hun angst heen te zetten en hun mond open te doen. Met bijbehorende website. Had ze niet moeten doen. Wie is zij om dit te vertellen, zij met haar miljoenen op de bank, grote villa, betaalde hulptroepen en braaf meewerkende echtgenoot?

Sandberg tijdens een toespraak voor het World Economic Forum.

Wat zegt Sandberg eigenlijk? Voorpublicaties uit het boek doen de ronde, en dan lees je stellingen zoals dit:

“We hold ourselves back in ways both big and small, by lacking self-confidence, by not raising our hands, and by pulling back when we should be leaning in,” Sandberg writes, according to a preview in the New York Times. “We internalise the negative messages we get throughout our lives, the messages that say it’s wrong to be outspoken, aggressive, more powerful than men. We lower our own expectations of what we can achieve.” As a result, she says many women are quietly checking out of their careers, years before they actually start a family. She believes women rarely make a sweeping decision to give up work to look after children, but instead make a string of choices from early on that propel them towards that end result, none the less.

Op zich is er niets mis mee dat Sandberg erop wijst dat vrouwen negatieve boodschappen over zichzelf internaliseren, en vervolgens zichzelf saboteren. De Zesde Clan stelde dit onderwerp op een wat andere manier aan de orde bij een analyse over zelfhaat. Het is een legitiem punt, een belangrijk probleem. Vanwaar dus die ophef? Welke open zenuw raakt Sandberg?

The New York Times schat in dat het verzet ontstond, omdat Sandberg in haar analyse de nadruk teveel legt op individuele vrouwen.  Juist vrouwen die negatieve boodschappen tussen de oortjes hebben zitten, constant te horen krijgen dat ze niet voldoen, dat ze zelf schuld zijn aan hun eigen ontslag/verkrachting/man die te weinig in het huishouden doet etc., etc., kunnen terecht de hakken in het zand zetten als er nog iemand komt die alweer uitspraken doet die neerkomen op ‘vrouwen moeten beter hun best doen’. Het moet een keer ophouden met al die verwijten. Ga weg!

Bovendien kan een zoveelste oproep aan vrouwen ervoor zorgen, dat alle andere partijen die deel uitmaken van het probleem, lekker achterover blijven leunen:

Ms. Sandberg “does what too many successful women before her have done: blaming other women for not trying hard enough,” wrote Avivah Wittenberg-Cox, a consultant who works with companies to improve their gender balance, after watching a video of Ms. Sandberg speaking on the topic at the World Economic Forum in Davos last month. “Every resistant man on the planet will be able to quote her” saying that women simply must become more ambitious, Ms. Cox continued. (Ms. Sandberg writes that she focuses on internal barriers because the external ones get more attention.)

Daarnaast plaatsen sommigen de voorbarige kritiek in een bredere context:

Feminist icon Gloria Steinem, whom Ms. Sandberg thanks in the acknowledgements and cites as inspiration, praises Lean In on her Facebook page, saying that it “addresses internalized oppression, opposes external barriers that create it and urges women to support each other to fight both.” She adds that even the book’s critics “are making a deep if inadvertent point: Only in women is success viewed as a barrier to giving advice.”

Dit kan ook verklaren waarom zoveel kritiek op de inhoud van het boek, eigenlijk neerkomt op persoonlijke verwijten aan het adres van de auteur. Wat weet Sandberg nou van haar onderwerp af? Ze heeft teveel privileges, ze weet niks af van gewone vrouwen. Weg met dat succesvolle wijf, Sandberg moet haar mond houden. The Atlantic wijst er terecht op dat hier iets geks gebeurt:

Sandberg is an easy target: she is successful and extraordinarily rich and is preaching the power of personal ambition and overcoming professional barriers at a time when most Americans – including the high-gloss, Ivy League set – feel they are stomping through molasses to get ahead despite their most determined efforts. But how about commenting on the merits of her argument rather than her class? When was the last time people asked Warren Buffett if it was appropriate to talk about the tax bracket of his secretary? Or Bill Gates if it was appropriate for a billionaire to talk about entrenched global poverty? Or is talking to the really wealthy and the really poor okay, but talking to working-class people not?

Sandberg komt met haar boek zodoende terecht in een mijnenveld waar minachting voor vrouwen, angst voor succesvolle vrouwen, de spanning tussen individu en instituut, en diepgevoelde zelftwijfel zorgen voor een explosieve situatie. Het resultaat? The New Yorker spreekt van een heuse backlash.

Sandberg schaart zich hierdoor in een rijtje van vrouwen die bij voorbaat aangevallen worden om wat ze willen doen of zeggen. Activiste Anita Sarkeesian, die het plan opvatte een serie videofilmpjes te maken over stereotiepe vrouwbeelden in computerspelletjes, en bedolven werd onder haat. Actrice Ashley Judd, die mogelijk de politiek in gaat en er nu al van langs krijgt van conservatieven. Een samenleving die vrouwen in hun hok wil houden, rukt bij voorbaat al uit met hooivorken en brandende fakkels om die enge wijven het zwijgen op te leggen, nog voordat we weten wat ze zouden willen zeggen.

Geen wonder dat zoveel vrouwen wel drie keer nadenken voordat ze willen doen wat Sandberg adviseert. Publiekelijk zichtbaar zijn en ruimte claimen kan vrouwen op zoveel haat komen te staan, dat alleen de allersterksten het aankunnen. Dit mechanisme kun je niet bij vrouwen alleen neerleggen:

A culture where the only people able to contribute to the national conversation are thick-skinned, insensitive, white, straight males who can repel or ignore this ugly trench of abuse is not a culture any thinking person should want to live in.

De samenleving als geheel moet veiliger worden voor vrouwen, zodat zij zich vrijer kunnen bewegen en zich openlijker kunnen uiten. Want zoals de mentaliteit nu is, kunnen vrouwen het nooit goed doen. We zijn met ons allen verantwoordelijk om ervoor te zorgen dat vrouwen meer speelruimte krijgen. Op 11 maart zullen we zien of Sandberg dit element ook heeft meegenomen in haar analyse.

Nederland maakt kennis met Caitlin Moran

Eindelijk kan Nederland kennis maken met Caitlin Moran. Deze feministische auteur veroverde Engeland vorig jaar met haar meest recente boek, How to be a Woman’.  De Arbeiderspers brengt ‘Vrouw zijn, hoe doe je dat’ vanaf 21 februari op de markt voor Nederlandstalige lezers. Moran maakt, net zoals andere feministen voor haar, veel gebruik van humor. Dat valt op….

How to be a woman

Hier en daar kregen recensenten al een exemplaar. Ze zijn net als hun Engelse collega’s zeer lovend:

In dit boek beschrijft ze hoe ze van een onzekere, onwetende tiener evolueerde naar een ‘militante feministe’. Ze doet dat op een hilarische manier, maar slaat tegelijk spijkers met koppen. […]  Vrouw zijn, hoe doe je dat? is een grappig en herkenbaar boek – ik zat bij het lezen vaak hardop te lachen. Maar het is ook een slim boek waarin een flinke dosis verontwaardiging schuilt. Moran noemt een koe een koe, en ze heeft de verdienste dat ze van feminisme een tastbaar, concreet begrip maakt, iets wat ons allemaal aangaat, vrouwen en mannen.

How to be a Woman, de oorspronkelijke Engelse titel van haar nieuwste boek, gaat minder in op problemen zoals de loonkloof, om des te meer te kunnen zeggen over de cultuur waarin vrouwen zich bewegen en aan de kaak te stellen wat de invloed daarvan is op lijf en leven. Juist omdat feministen zo vaak neergesabeld worden met het verwijt dat ze humorloos zouden zijn, zorgt Moran ervoor dat er veel te lachen valt in haar boek. Tussen alle grappen door levert ze echter wel degelijk een scherpe boodschap:

Moran has provided you with a short, sharp, feminist manifesto. It’s not academic: she doesn’t present a research paper into gender differences in pay or interview women who have suffered domestic abuse. Instead, she uses her own life to examine the everyday niggles of everyday womanhood – hair removal, getting fat, tiny pants, expensive handbags – as well as the big stuff such as work, marriage and kids. She pins each topic out like a live, wriggling, sexist frog, ready for dissection. But, instead of scalpelling it into little bits, as, say, Germaine Greer would, Moran tickles it so hard that the frog has to beg for mercy and hop off.

Die tactiek zorgt ervoor dat de scherpe analyses beter verteerbaar worden voor lezers. Ze is daar absoluut niet de enige of de eerste mee. Virginia Woolf nam haar toevlucht al tot ironie, satire en lichtvoetige observaties, terwijl ze eigenlijk op een messcherpe manier allerlei misstanden aan de kaak stelde:

Virginia Woolf found herself in a conundrum over anger. She was angry at feeling oppressed in a male-dominated world; and although the emotion fueled her creativity and art, she knew an angry female writer was not taken seriously. […]

In het geval van Woolf leidde dat tot misverstanden over haar werk:

Her methods of deflecting and recasting anger have been greatly misunderstood. While early critics considered her style playfully light or humorous, they overlooked her biting use of satire and irony, which suggests an angrier and more serious message than what appears on the surface. Later feminist critics called her use of irony, satire, and humor defense mechanisms behind which she hid. Perhaps she is not hiding but respecting her readers, expecting them to discern her dangerous, more radical meanings beneath the surface.

Het is een teken van vooruitgang dat die misverstanden niet optreden bij Moran. Recensenten hebben heel goed door dat Moran tussen alle grappen door eigenlijk een scherp feministisch pamflet schreef. Bovendien blijft humor nuttig, omdat het een tweede functie heeft.  Zoals feministie Laury Penny zei in een reactie op How to be a Woman: ,,Like all the best feminist writing, it laughs in the face of power.” Dan is humor geen bescherming meer, of een strategie om acceptabel te blijven, maar wordt het een wapen…..

CGB begint campagne tegen vrouwendiscriminatie

Zwanger, je vertelt je baas het nieuws, en opeens krijg je kort daarna ontslag? De Commissie Gelijke Behandeling kwam zulke incidenten te vaak tegen om nog toeval te noemen. Teveel werkgevers discrimineren vrouwen, en dat moet afgelopen zijn. De organisatie begon een campagne onder de treffende titel: flauwekulexcuus. Met informatie en tips ter verbetering wil de CGB het tij keren. De campagne is ook een opmaat voor de publicatie van een onderzoek naar zwangerschapsdicrimintatie in Nederland. De resultaten komen in februari 2012 in de openbaarheid.

Vrouwen kunnen via de site van de campagne en via Twitter ook hun eigen ervaringen met flauwekul smoezen insturen. Of hun eigen cartoon maken in de stijl van de campagne, om het seksisme nog beeldender te maken. De CGB maakte daarvoor een eenvoudig programmaatje. Probeer het zelf!

De CGB begon de campagne omdat achterstelling van vrouwen bij wet verboden is. Wet en praktijk liggen echter mijlenver uit elkaar, ziet de commissie keer op keer:

Vrouwendiscriminatie is een veel voorkomend verschijnsel. Denk aan het niet verlengen van een arbeidscontract vanwege zwangerschap of een gebrekkige bescherming tegen seksuele intimidatie. Ook verdienen vrouwen nog vaak minder dan hun mannelijke collega’s met dezelfde functie en worden zij tijdens sollicitatiegesprekken gevraagd naar het combineren van werk en gezin.

De achterstelling zit soms zo in het systeem ingebakken, dat het CGB apart onderzoek moet doen om de patronen zichtbaar te maken. Zo ontving de commissie zoveel klachten over ongelijke beloning in de zorg, dat de commissie de loonstructuur van algemene ziekenhuizen analyseerde. Zolang bazen de redelijk objectieve regels volgden, viel het met de loonkloof wel mee, merkte de commissie. Dat vrouwen toch twee keer zo vaak dan mannen minder loon voor hetzelfde werk ontvingen, kwam door subjectieve elementen, concludeerden de onderzoekers. Zoals de inschatting hoe goed iemand onderhandelde tijdens de sollicitatiegesprekken.

Als meisje krijg je al het commando: wees lief. Fel onderhandelen past daar niet bij.

Die inschatting valt bijna altijd uit in het nadeel van vrouwen. Economen onderzochten dit fenomeen en vonden twee belangrijke hindernissen. Vrouwen behoren aan anderen te denken en voor anderen te zorgen. Ze moeten lief zijn. Vrouwen raken vanwege die socialisatie innerlijk in conflict met zichzelf als ze aan zichzelf denken. De tweede reden is dat de omgeving vrouwen sociaal straft voor scherp onderhandelen. Anderen beoordelen hen dan als te agressief, geen fijn persoon om mee samen te werken. Mensen zijn daarna minder geneigd haar voor te dragen als een goede kandidaat voor promotie, om maar eens wat te noemen.

Enfin, het onderzoek naar de discriminatie van zwangere vrouwen zal ongetwijfeld nieuwe misstanden aan het licht brengen. Eerder deed België namelijk al onderzoek naar dit fenomeen, en de uitkomsten logen er niet om. Maar liefst 20% van de vrouwen merkte tijdens de zwangerschap dat ze haar baan kwijtraakte, geen promotie kreeg, of alleen terug kon keren in een lagere functie met een bijbehorend lager salaris. Het zou de Zesde Clan niets verbazen als Nederlandse werkgevers zich ongeveer hetzelfde gedragen. In februari 2012 zullen we weten of deze inschatting klopt.

Staten straffen vrouwen om miskraam

Het leven begint bij de conceptie. Dus is het moord als een vrouw een miskraam krijgt. Met die bizarre logica beginnen steeds meer Amerikaanse staten wetgeving aan te nemen die vrouwen straft voor een miskraam. Na Utah, maart 2010, gaat onder andere ook Georgia vrouwen vervolgen. Het meest recente slachtoffer is de tiener Rennie Gibbs, die als 15-jarige zwanger raakte maar de foetus vlak voor de geboorde verloor. Zij wordt nu vervolgd voor moord. De zaak veroorzaakt een schandaal waar op dit moment de kranten bol van staan.

Miskraam? Dan ben je verdacht totdat het tegendeel bewezen is.

De V.S. nemen het slechte voorbeeld over van Mexico. Vorige maand kreeg een vrouw in dat land nog 23 jaar cel omdat ze haar baby verloor. Organisaties die zich bezig houden met mensenrechten maken zich ernstig zorgen over deze ontwikkeling, bericht The Guardian:

“Women are being stripped of their constitutional personhood and subjected to truly cruel laws,” said Lynn Paltrow of the campaign National Advocates for Pregnant Women (NAPW). “It’s turning pregnant women into a different class of person and removing them of their rights.”

Het magazine Mother Jones merkt bovendien op dat de wetgeving vaak zo vaag geformuleerd is, dat je er alle kanten mee uit kunt. Zo stelt de tekst van de staat Georgia dat vrouwen strafbaar zijn tenzij ze kunnen bewijzen dat geen enkele menselijke betrokkenheid de miskraam veroorzaakte. De definitie wat menselijke betrokkenheid betekent, ontbreekt. Alternet maakt in een kleine opsomming duidelijk dat de losjes geformuleerde wetstekst artsen zodoende ernstig kan belemmeren in hun werk. Zodra ze iets ‘verkeerds’ doen kunnen ze beschuldigd worden van moord, omdat de foetus het niet overleefde en de vrouw wel.

Een andere factor die het nog lastiger maakt is, dat artsen soms geen idee hebben waardoor het komt dat een vrouw een miskraam krijgt. Er vallen wel wat algemeenheden over te zeggen. Volgens de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) ontstaat een miskraam meestal omdat de foetus zich niet goed ontwikkelt: ,,Het embryo groeit dan niet verder en wordt afgestoten. Waarom dit bij de ene vrouw vaker gebeurt dan bij de andere, is niet bekend.”

De NVOG schat dat rond de 15% van alle zwangerschappen voortijdig ten einde komt. Soms al in een zo vroeg stadium dat de vrouw nog niet eens doorhad dat ze zwanger was. Vrouwen die meerdere miskramen hebben gehad, lopen een verhoogd risico (25%). Ook leeftijd speelt een rol: bij vrouwen tussen de 35 en 40 jaar eindigt een op de zes zwangerschappen voortijdig.

In Georgia hebben vrouwen inmiddels het heft in eigen hand genomen. Zij voeren actie sinds februari dit jaar, door foto’s van hun gebruikte tampons te sturen naar de bestuurders van deze staat. Want iedere menstruatie zou je kunnen beschouwen als een mislukte zwangerschap, en dus moord, en het bestuur moet deze misdaden onderzoeken. En snel een beetje, want voordat je het weet vindt er een nieuwe misdaad plaats.

UPDATE: Niet alleen de Verenigde Staten maken zich schuldig aan het vervolgen van vrouwen die een miskraam kregen. De abortuswetgeving in El Salvador is zó strikt, dat ook in dit land vrouwen na een miskraam strafbaar blijken. Zo belandde een vrouw in de gevangenis nadat zij in de zevende maand door complicaties de foetus verloor. Het ging om een door haar en haar partner vurig gewenste zwangerschap. Toch kreeg ze jaren celstraf.

Europees Hof: Ierland schendt mensenrechten met huidige abortuswet

Een belangrijke juridische uitspraak uit Brussel: Ierland schendt de mensenrechten van vrouwen door hen geen abortus toe te staan als de zwangerschap hun gezondheid in gevaar brengt. Het Europese Hof voor de rechten van de mens kwam tot die uitspraak nadat drie vrouwen een aanklacht indienden. Zie hier voor de volledige tekst van het vonnis.

Tot nu toe moeten vrouwen uitwijken naar Engeland als ze een abortus willen. Niet alleen belemmert dit een goede medische behandeling voor de vrouw, maar de reis zorgt ook voor extra stress, hogere uitgaven en een stigma. Het  suffe is dat het Ierse hooggerechtshof al in 1992 vond dat vrouwen in hun eigen land een abortus moeten kunnen krijgen als hun gezondheid ernstig gevaar loopt door hun zwangerschap.

De rechters deden die uitspraak destijds in het geval van een meisje van 14. Haar buurman verkrachtte haar, waarna het kind zwanger raakte. Die kwestie liep hoog op: het meisje wilde naar Engeland reizen voor een abortus, maar de Ierse autoriteiten weigerden toestemming. Het meisje werd zo wanhopig dat ze zelfmoord overwoog. Uiteindelijk kwam er een wet die een reis naar Engeland mogelijk maakte.

Verder veranderde er echter niets. Met steeds opnieuw menselijke drama’s tot gevolg. Een van de dieptepunten kwam in 2007, toen een 17-jarig meisje zwanger raakte. De foetus had zulke ernstige afwijkingen dat het niet levensvatbaar was, maar vanwege het totale verbod op abortus zou het meisje van de autoriteiten de zwangerschap moeten uitdragen en een dood kind baren. Ook hier liep het uit op rechtszaken en gerechtelijke bevelen etc. De advocaat van de 17-jarige adviseerde haar alle bevelen te negeren en naar Engeland te reizen om alsnog een abortus te kunnen ondergaan.

De uitspraak van het Europees Hof voor de rechten van de mens, nu in 2010, betekent dat het eerdere vonnis van het Ierse hof nogmaals bekrachtigd wordt. Hierdoor neemt de druk op Ierland toe om nou eindelijk eens iets te regelen waarbij de mensenrechten en de waardigheid van de vrouw serieus worden genomen. De BBC wijst er echter op, dat een wetswijziging moeilijk wordt. Ierland is tot op het bot verdeeld over abortus, en de huidige regering concentreert zich liever op de economische problemen van het land. Het zou goed kunnen dat er de komende jaren opnieuw niets gebeurt om de gerechtelijke uitspraken in de praktijk door te voeren.

ChristenUnie gebruikt wetenschap wanneer het uitkomt

Voor de ChristenUnie is de medische wetenschap net een klapstoel. Kun je de medische kennis benutten om de toegang tot abortus te beperken? Doen! Met zeer wetenschappelijke argumenten zoals uiteengezet in dagblad Trouw . Zorgt diezelfde medische vooruitgang voor meer keuze, waardoor een aantal vrouwen alsnog besluit tot abortus? O nee, laat maar, die wetenschap. Opeens is ideologie de basis, want dan is het alsnog mogelijk om abortus te veroordelen en ouders een keuze te ontnemen.

Laten we eens nader ingaan op het artikel in Trouw en de woorden van de ge:interviewde, Esmé Wiegman. Wat ze zegt klinkt op het eerste gezicht redelijk: dankzij de medische vooruitgang kunnen ziekenhuizen een foetus van 24 weken in leven houden. Vraag niet hoe, maar technisch kan het. Dus wil haar partij de grens voor abortus verlagen. Die ligt nu officieel óók op 24 weken, maar in een motie wil de ChristenUnie dat verlagen naar 18 weken.

Waarom 18 weken? Nou, omdat ouders, dankzij de medische vooruitgang, vrijwillig een echo kunnen laten maken in de twintigste week van de zwangerschap. Soms komen bij die echo zulke toestanden aan het licht, dat de moeder/de ouders alsnog kiest voor een abortus. En dat wil mevrouw Wiegman niet. Wat zij wil is dit:

,,Als we de abortusgrens op 18 weken stellen, kunnen de ouders de uitkomst van de 20-weken-echo gebruiken om zich te beraden over mogelijke behandeling van het kind tijdens de zwangerschap en wat hen rondom en na de bevalling te wachten staat. Als de geconstateerde aandoening niet met het leven verenigbaar is, moet er ruimte zijn om te beoordelen wat dat betekent voor het verdere verloop van de zwangerschap, het moment van (vroeg)geboorte en afscheid nemen.”

Laat dit even tot je doordringen. Je bent zwanger. Je zit in je twintigste week – meestal een teken dat je het kindje graag wilde houden, anders had je al weken eerder voor abortus kunnen kiezen.  In de twintigste week vraag je om een echo. Dat is vrijwillig. Vraag je erom, dan is dat óf omdat er al aanwijzingen zijn dat er iets niet goed zit met de foetus, of omdat je je erg verantwoordelijk voelt en zeker wilt weten dat alles in orde is.

Stel dat die vrijwillige echo allerlei medische ellende toont. Dan kun je alsnog kiezen voor een abortus. Uit cijfers van de Inspectie voor de gezondheidszorg blijkt dat dit 276 keer per jaar gebeurt en dat er sprake was van ernstige afwijkingen bij de foetus. Zie boven: als je al twintig weken zwanger bent, en bewust een echo laat maken, neem je je zwangerschap zeer serieus. Je gaat pas nadenken over abortus in geval van drama’s. En als je tot een abortus besluit, kan dat gelukkig nog.

Maar dat stopt als het aan de ChristenUnie ligt. Wat de medische calamiteit ook is, of je het aankunt of niet, de grens moet om ideologische redenen omlaag naar 18 weken. Je zult die zwangerschap uit moeten zitten of je wilt of niet. Dood kindje baren? Prima. Een paar weken een doodzieke baby hebben en dan een begrafenis moeten organiseren? Ook prima. De rest van je leven moeten zorgen voor een ernstig gehandicapt kind terwijl je dat niet aankunt? Je hebt het maar te doen. Dat is de menslievende houding van de ChristenUnie.  

Gelukkig kwam er bijna meteen een krachtig tegengeluid van artsenvereniging KNMG. Dagblad Trouw meldde gisteren dat de artsen het onacceptabel vinden dat de ChristenUnie de abortusgrens wil verlagen. Vrouwen kunnen dan geen zorgvuldige afweging meer maken, stellen zij. Ook een verlaging van de grens naar 22 weken wijzen ze af, op basis van medische argumenten:

Volgens de KNMG is ook een harde grens van 22 weken onverstandig. In de praktijk hanteren abortusklinieken deze grens al. Soms is er echter meer onderzoek nodig om de ernst van afwijkingen te bepalen, waardoor die grens wordt overschreden. Deze mogelijkheid moet volgens de artsen blijven bestaan. Minister van Volksgezondheid Edith Schippers (VVD) liet eerder deze week weten dat zij niet gaat over de precieze abortustermijn. Dat laat ze over aan de artsen. Wel zegde ze toe met medische beroepsverenigingen te gaan praten.

Een laatste punt van aandacht. Dat het cijfer voor late abortussen steeg wist de ChristenUnie al sinds begin dit jaar. Toen bleven moties echter achterwege. De plotselinge ijver komt dan ook niet voort uit nieuwe cijfers.  Zoals de Zesde Clan al eerder signaleerde ziet de anti-abortusbeweging kansen nu Nederland een ruk naar rechts heeft gemaakt.  Wiegman geeft dat ook indirect toe in Trouw. ,,Wij staan niet alleen. Wij hebben de steun van SGP”, zegt ze in het artikel, ”en de PVV heeft er al eerder voor gepleit de abortusgrens bij 14 weken te leggen.”

Laat de PVV nou net de partij zijn die een enorme zetelwinst boekte bij de afgelopen verkiezingen… Kortom, heel opportunistisch, die ChristenUnie. Niet alleen op wetenschappelijk gebied.

In België is thuis bevallen net zo veilig

Opvallend: precies een dag na schreeuwende koppen in Nederlandse kranten, dat verloskundigen mogelijk babysterfte in de hand werken, komen er in België cijfers vrij. Die wijzen erop dat een thuisbevalling iets minder sterfte oplevert dan een ziekenhuisbevalling. En een aantal sterftes bij thuisbevallingen werden veroorzaakt doordat de bevalling niet gepland was om in eigen huis te gebeuren, maar eigenlijk in het ziekenhuis plaats had moeten vinden. Meer hierover onder andere in de Belgische krant De Morgen.

Wijkverpleegkundige met twee gezonde baby's.

Dit soort vertekende cijfers is precies waar hoogleraar verloskunde Simone Buitendijk in september op wees. De meeste Nederlandse onderzoeken houden volgens haar geen rekening met late abortussen en vroeggeboorten. Door die cijfers op te tellen onder het kopje thuisbevallingen, lijkt dat een hogere babysterfte te veroorzaken dan naar het ziekenhuis gaan. In de Belgische cijfers wordt dit zo te lezen wel apart benoemd, en roemen de onderzoekers ook de deskundigheid van vroedvrouwen.

Na de Volkskrant schrijft nu ook het NRC over de UMC studie. De toonzetting hier is veel genuanceerder: hoge babysterfte door slechte overdracht. Dat lijkt op de ‘falende systeem’ kop van de Volkskrant. Helaas gaat het artikel meteen daarna verder met de opmerking dat de babysterfte wordt veroorzaakt doordat hier veel met verloskundigen wordt gewerkt. Pats, zitten ze weer in het verdomhoekje.

Het wordt hoog tijd dat de geleerden dáár eens onderzoek naar gingen doen: hoe is die overdracht dan, wat gaat er precies mis, wat kun je doen om beter te communiceren. Dan kun je er hopelijk wat aan doen. Want de verloskundige afschaffen en alle vrouwen naar het ziekenhuis sturen, is evenmin een oplossing. Dan hebben vrouwen niks meer te kiezen. Bovendien wijst hoogleraar Buitendijk erop dat het geen garantie biedt dat er dan meer baby’s in leven blijven. Want in Frankrijk loopt alles via het ziekenhuis, en daar sterven, van alle Europese landen, de meeste baby’s.

Kortom: iets minder onderzoek naar hartklachten, iets meer onderzoek naar bevallen en babysterfte aub….

‘Pretkeizersnede’ blijkt kul

Laten we even lezen wat een verslaggever van de Volkskrant een paar jaar terug te zeggen had over vrouwen die bevallen met een keizersnede. Komt-ie:

McDonald’s, kant- en klaarmaaltijden, een pret-keizersnede. Het gemak dient de mens, medische techniek is dienend. Niet wachten tot de baby is uitgeteld maar operatief halen zonder kleurscheuren. Via een flinke snee in de buikwand, boven het schaambeen. Op het moment dat het uitkomt, ingepland in het operatieschema. De voordelen zijn voor de vrouw, de mogelijke nadelen voor de baby.

Een flinke snee in de buikwand? Auw, dat klinkt helemaal niet prettig! Dat klinkt eerder als een zware ingreep, waar je een flink litteken aan over houdt. En hoezo die belangentegenstelling tussen moeder en kind? Waar zijn de argumenten of het bewijs?

Dit houd je over aan een keizersnede.

Desondanks staat Nederland niet alleen in de negatieve beeldvorming rond vrouwen die bevallen met een keizersnede. In Engeland bijvoorbeeld heet dit: ‘too posh to push’, oftewel ze voelen zich te goed om te persen. In beide gevallen schilderen de media een beeld van luie varkens, die geen pijn willen lijden en alleen aan zichzelf denken. Ze shoppen en vragen uit gemakzucht om een keizersnede, of omdat de carrière voor gaat.

Maar wat blijkt, groot nieuws in Engeland: een uitgebreid onderzoek bij meer dan 180 ziekenhuizen, bij meer dan 600.000 geboorten, wijst uit dat vrouwen met een keizersnede bevallen vanwege noodzakelijke medische redenen. En ook in Nederland blijkt dat je kunt discussieren over het tijdstip waarop de arts een keizersnede inzet, maar ook hier gaat het om medisch noodzakelijk handelen. Dat plaats vindt in 15% van de bevallingen, tegen 24% in Engeland. En te maken heeft met stuitliggingen, medische complicaties bij de bevalling en andere zwaarwegende belangen.

‘Ingreep vindt plaats omdat het medisch noodzakelijk is’ zou geen groot nieuws mogen zijn. Maar als je als aanstaande moeder zo negatief wordt weggezet, moet je wel blij zijn met de aandacht voor dit wetenschappelijk bewijs. Dan houden deze waardeoordelen hopelijk een keertje op.

Amerikaanse vrouwen steken zich in de schulden voor een abortus

Vrouwen in de Verenigde Staten, met name de minder welvarenden onder hen, komen zwaar in de problemen door wetgeving die hoge drempels opwerpt voor een abortus. Om die problemen zichtbaar te maken verrichte het Center for Reproductive Rights onderzoek. Dat resulteerde in een uitgebreid rapport vol persoonlijke verhalen.

Met name het Hyde amendement krijgt er van langs: met deze maatregel verbiedt de Amerikaanse regering sinds 1976 dat vrouwen met een ziektekostenverzekering van de overheid hun abortus vergoed kunnen krijgen. Onder intense druk van de pro life beweging hield president Obama dit Hyde amendement intact toen hij de gezondheidszorg in zijn land moderniseerde. Het centrum voor Reproductive Rights waarschuwt dat er nu zelf een nog strikter voorstel de ronde doet. Dat voorstel zou het Hyde amendement in de wetgeving verankeren en uitbreiden naar mensen met een particuliere ziektekostenverzekering.

In het rapport, getiteld ‘Wiens Keuze?’, wijst het centrum op de gevolgen van dit soort wetgeving. In de samenvatting staat het rijtje kort en krachtig opgesomd: vrouwen hebben zoveel tijd nodig om het benodigde geld bij elkaar te schrapen, dat ze pas in een later stadium van hun zwangerschap de procedure kunnen ondergaan. De ingreep is dan én duurder én medisch gezien veel ingrijpender. Vrouwen moeten zich in de schulden steken en lopen betalingsachterstanden op, zien zich gedwongen allerlei spullen te verkopen, en bezuinigen op essentiële basisbehoeften zoals eten om een abortus te betalen.

Op Feministing.com haalt onderzoekster Karin Leiter twee casussen aan die haar bijbleven tijdens het opstellen van het rapport. Eentje was van een Irak-veteraan, die gewond terug was gekomen en met handicap en al  in haar eentje een kind opvoedde. Ze werd zwanger en besloot tot een abortus, maar moest de procedure keer op keer uitstellen omdat ze te weinig geld had. Een andere vrouw had al drie kinderen en raakte werkloos toen ze net zwanger was geworden van de vierde. Zij moest geld lenen van familie, betaalde verschillende rekeningen niet en kon op die manier nog net een abortus bekostigen.

Alle vrouwen noemen ‘gebrek aan geld’ als het belangrijkste obstakel. Is het geld er eindelijk, dan hoeven de vrouwen alleen nog maar een nachtmerrie achtige bureaucratie, minachting tonende functionarissen en gillende pro life activisten bij de abortuskliniek te doorstaan en dan kunnen ze eindelijk baas in eigen buik zijn. Piece of cake, maar niet heus.

In het rapport adviseert het centrum voor Reproductive Justice de regering het Hyde amendement te schrappen, het legale recht op abortus beter te waarborgen, en vrouwen te informeren over hun rechten. Ook roepen ze advocaten op het gebied van mensenrechten op, om in actie te komen. Want vrouwen die een abortus willen maar niet kunnen krijgen, worden gedwongen een zwangerschap en een bevalling te doorstaan. Met alle gevolgen van dien voor hun gezondheid en hun leven.

VN halen biljoenen binnen voor verbeteren gezondheidszorg

De VN konden vandaag hun driedaagse top afsluiten met spectaculair nieuws. De mondiale organisatie haalde 40 biljoen euro binnen van donorlanden en particuliere weldoeners. Waaronder internetmiljonair Bill Gates en een Mexicaanse zakenman, Carlos Slim. De VN hebben het geld hard nodig om de onnodige sterfte van moeders en kinderen omlaag te brengen. 

De enorme donatie brengt de Millenniumdoelen dichterbij. Dit zijn acht streefcijfers voor een betere wereld, en de deadline is 2015. Het Begische documentatiecentrum Rosa heeft een mooi en handig overzicht gemaakt met de verschillende doelen. Zo willen de VN in 2015 armoede halveren, alle kinderen op school krijgen, de verspreiding van aids stoppen en ervoor zorgen dat de moedersterfte met 75% afneemt. Om dit voor elkaar te krijgen is veel geld nodig, en nu er zoveel fondsen binnen stromen zijn de reacties dan ook euforisch, meldt de Engelse krant The Independent:

“Never have so many come together to save the lives of women and children,” commented Norway’s Prime Minister Jens Stoltenberg, whose country is one of the world’s top aid donors.

In een verklaring laten de VN weten dat de donaties ervoor kunnen zorgen dat er tot 2015 maar liefst vijftien miljoen sterfgevallen van kinderen voorkomen kunnen worden. Het geld kan er ook voor zorgen dat het aantal ongewenste zwangerschappen afneemt met 33 miljoen, en dat 740.000 zwangere vrouwen in leven kunnen blijven – vrouwen die anders zouden sterven vanwege complicaties bij de bevalling.

Zwangere vrouwen blijven zitten met ochtendmisselijkheid

Accupunctuur, het gebruik van gember, vitamines, zwangere vrouwen kunnen vanalles proberen om van de misselijkheid in de ochtend af te komen, maar volgens wetenschapster Anne Matthews is er niets wat aantoonbaar helpt. Matthews roept op tot meer onderzoek om op een verantwoorde manier te kijken of een bepaald middel verlichting kan geven.

Mathews, verbonden aan de School of Nursing van de Dublin City University in Ierland, nam met een team van onderzoekers allerlei studies naar middelen tegen ochtendmisselijkheid onder de loep. Ze analyseerden de opzet, uitvoering en resultaten van 27 onderzoeken waar in totaal ruim 4000 zwangere vrouwen aan meededen, en probeerde te achterhalen of er iets is wat echt werkt. Echt in de zin van ‘wetenschappelijk aangetoond’.

Hoewel individuele vrouwen wel aangaven baat te hebben bij huismiddeltjes, accupunctuur, vitamine B of medicijnen tegen misselijkheid, was er niets wat voor grotere groepen aantoonbaar effect had. Het onderzoek wordt vandaag gepubliceerd in de Cochrane Database of Systematic Reviews 2010. Doordat een effectieve aanpak ontbreekt, kampt ongeveer de helft van het aantal zwangere vrouwen met ernstige misselijkheid.

De makers van de toepasselijk getitelde site zwanger en misselijk signaleren dat de meeste zwangerschapsboeken deze klachten voor kennisgeving aannemen en er verder weinig mee doen. Daarom kiezen ze voor het principe ‘elkaar onderling helpen’. Dat geeft dan hopelijk wat lucht aan vrouwen die in hun dagelijkse doen en laten hinder ondervinden van dit soort klachten.

Zonder titel

Bron: feministe.us

Koning houdt het luchtig in de kraamkamer

Informatieve boeken over zwangerschap, bevalling, en alles wat daarbij komt kijken, richten zich meestal op vrouwen. De aanstaande vader krijgt hooguit een paar paragrafen of een hoofdstukje, en klaar. Dat kan ook anders, besloten de auteurs van Koning van de Kraamkamer. Twee ervaringsdeskundigen en een arts geven mannen houvast in de woelige periode die volgt op de blijde boodschap ‘we verwachten een kindje’.

Pieter Jouke, Victor Mastboom en Michiel Peereboom hanteren een humoristische toon, van het type hoeveel maanden ná de bevalling begin je aan de babykamer. De aanstaande vader krijgt ook tips voor vreemdgaan terwijl je partner zwanger is.

Van dat type humor moet je houden, maar wie daar soepel mee omgaat kan veel opsteken van het boek. De auteurs besteden namelijk wel degelijk serieus aandacht voor de dilemma’s waar je als man voor kunt komen te staan. Hoe ga je om met de emoties van je partner tijdens de bevalling? Welke juridische zaken moet je regelen (denk aan aangifte doen van de geboorte)? En wat is je rol tijdens de kraamtijd?

Kortom, goed dat de mannen hun eigen boek hebben. Kunnen ze zich ook goed voorbereiden op alles wat er komen gaat.

‘Koning van de Kraamkamer’
Pieter Jouke, Victor Mastboom, en Michiel Peereboom
191 pagina’s/ uitgeverij Nieuw Amsterdam/2010
ISBN: 9789046807323