Tag Archives: zorg

Wij lezen de Emancipatiemonitor zodat u dat niet hoeft te doen, deel 1: houding en mentaliteit

Nederlanders hebben een conservatieve mentaliteit. De Emancipatiemonitor 2010 brengt de elkaar versterkende meningen, normen en waarden keurig in beeld. Van ‘de moeder weet beter hoe ze voor kinderen moet zorgen’ tot aan ‘fulltime werk is het beste wat een man kan overkomen’, het sluit op elkaar aan en zorgt ervoor dat veel mensen de kudde volgen. Het resultaat is het anderhalfverdieners model, waarbij hij fulltime werkt en zij hooguit parttime, en een achterstelling van vrouwen op gebieden die niet behoren tot huishouden en kinderen opvoeden.

Normen, waarden en meningen over allerlei onderwerpen komen bij diverse hoofdstukken terug. De Zesde Clan zet de onderzochte opvattingen hier op een rijtje. Lees en huiver:

  • moeders met kinderen tot 4 jaar zouden van 27% van de bevoking óf niet buitenshuis mogen werken, of hooguit twee dagen per week
  • moeders met kinderen tot 4 jaar mogen van 24% van de bevolking maximaal drie dagen per week buitenshuis betaald werken
  • Kinderen op de basisschool? Dan meent 43% dat een baan van hooguit drie dagen ideaal is voor de moeder.
  • Vader met kind tot 4 jaar: vier dagen per week werken is prima volgens 40%, nog eens 32% vindt voor vaders een fulltime baan ook ideaal.
  • Kinderen op de basisschool? Dan is voor vader een fulltime baan voor 49% van de bevolking het beste, en vindt nog eens 38% een forse deeltijdbaan van vier dagen in de week ook goed.
  • Tweederde van de bevolking vindt het ok als een peuter naar de kinderopvang gaan, mits dat beperkt blijft tot twee a drie dagen per week.
  • 49% van de vrouwen en 71% van de mannen vindt dat een baby het eerste jaar thuis bij de ouders moet blijven
  • 55% van de mannen vindt een vrouw het beste geschikt om kinderen op te voeden
  • 40% van de stelletjes heeft nooit expliciet afspraken gemaakt over de verdeling van taken in huishouden en zorg voor kinderen
  • 37% van de bevolking vindt dat de vrouw net zo goed thuis kan blijven als haar inkomen maar net genoeg is om de kinderopvang te betalen
  • 41% van de vrouwen en 31% van de mannen vindt dat vrouwen te weinig invloed hebben bij de besluitvorming over belangrijke kwesties (denk aan kabinetsformaties etc.)

Uit de antwoorden op de stellingen blijkt overduidelijk dat mannen zichzelf zien, en door anderen gezien worden, als de kostwinner. Voor vrouwen zou betaald werk minder belangrijk moeten zijn. Met name als er kinderen komen keuren veel mensen betaald werk voor moeders af: van de kwart die geen tot hooguit twee dagen betaald werk acceptabel vindt, tot de bijna eenderde die het met drie dagen wel genoeg vindt.

Daar komt dan bovenop dat iets meer dan de helft van de mannen naar de vrouw kijkt als het gaat om kinderen opvoeden – zij zou dat beter kunnen. En dat 40 % van de mensen niet van tevoren bespreekt hoe ze het gaan regelen met de verdeling van arbeid en zorg, taken in huis, etc. Gezien die opvattingen is het niet zo vreemd dat veel mensen volautomatisch in traditionele rolpatronen rollen. En dat dit met name gebeurt op het moment dat het eerste kind geboren wordt.

De uitzonderingen komen uit de hoek van de mensen die niet voldoen aan het mannetje/vrouwtje/kindje model. Zo hechten alleenstaande vrouwen veel meer belang aan het hebben van betaald werk dan vrouwen met partner. Zij zeggen ook veel vaker expliciet dat zij zelfstandig willen kunnen leven. Bij vragen over de verdeling van betaald en onbetaald werk hield 10% het bovendien op ‘geen antwoord’, omdat zij andere manieren van leven hebben dan het gangbare model van stelletjes of gezinnen.

Het positieve nieuws is dat grote minderheden van de mannen en vrouwen beginnen in te zien dat die stand van zaken maakt dat vrouwen maatschapppelijk gezien achterop raken. Maar liefst 41% van de vrouwen vindt dat vrouwen te weinig invloed hebben op belangrijke besluiten, en 31% van de mannen steunt hen daarin. Gemiddeld 65% van de bevolking snapt bovendien waarom er zoveel moeite wordt gedaan om meer vrouwen de kans te geven door te stromen naarvloedrijke posities. En 44% van de vrouwen, plus 34% van de mannen, zou graag zien dat de volgende minister-president een vrouw is. Wie weet!

Maak van een vrouw een neger

Ah, vroeger, toen was het tenminste duidelijk. De plaats van de vrouw was in de keuken. Wilde je studeren, dan riepen geleerden om het hardst dat je dat beter niet kon doen: van studeren ging je baarmoeder krimpen en in je lijf rond dwalen, en daar werden vrouwen compleet hysterisch van.

In Nederland anno 2010 vind je dit soort opinies bijna niet meer. Nee, in plaats daarvan krijgen we berichten dat vrouwen de boventoon beginnen te voeren in het openbaar bestuur, en in de zorg, en dat is toch wel een beetje… eh… nou ja, het tast de kwaliteit aan. Pardon?

Je kunt zo’n artikel aan een gedegen analyse onderwerpen en het seksisme aantonen, zoals Evelien Tonkens deed in de Volkskrant. Dat levert een ontluisterend beeld op van de denktrant die mensen hanteren. Maar daar heb je soms geen tijd voor. Of je twijfelt.

Gelukkig is er een andere methode. Lees het artikel, en overal waar vrouw staat, vul je Marokkaan in. Of neger. Of Jood. Klinkt het racistisch of antisemitisch? Dan is dat waarschijnlijk omdat de oorspronkelijke tekst  zo seksistisch als de pest is.  

Trouw columniste Elma Drayer liet deze techniek recent nog los op de discussie over de SGP en de positie van de vrouw in die partij, met verhelderende gevolgen. En ook jij kunt dit. Hoe werkt het? Neem het artikel uit de Groene Amsterdammer over de opmars van vrouwen in de zorg. Vrouw veranderen in neger levert de volgende pareltjes op:

‘Je ziet de verandering. De jonge negers met paardenstaartjes en blauwe flesjes water in de zak van hun doktersjas trekken in groten getale groepsgewijs door het ziekenhuis. Ik vind het geen vooruitgang. Ze zijn vaak nogal overgevoelig. Belt zo’n neger je tijdens de dienst over haar toeren op, denk ik: doe een beetje relaxt. Zelden zit er een doortastend type tussen.”

 ‘”Negers willen een leuke baan en aan het eind van de werkdag naar hun gezin. Het probleem is dat veel vergaderingen zich buiten werktijd afspelen. Negers worden wel gevraagd voor managementfuncties, maar hebben er daarom geen zin in.”

Kijk, dan weten we weer waar we staan.

Debat rond anticonceptie negeert internationaal recht

De discussie om anticonceptie uit het  basis ziektekostenpakket te halen richt zich op vanalles. De noodzaak te bezuinigen, valt de pil wel of niet onder medische zorg, wat kost het vrouwen eigenlijk, en kom, vrouwen vanaf 21 jaar moeten maar zelf voor hun eigen anticonceptie zorgen.  Over de internationale verdragen die Nederland ondertekend heeft hoor je bijna niemand.

Dat is raar, want in 1995 snapte de regering prima hoe het zat.  De regering besloot de regering de pil toen niet uit het ziekenfonds te halen omdat deze maatregel vrouwen onevenredig hard zou treffen. Want dat is discriminatie van vrouwen, en dat mag niet volgens de juridisch bindende bepalingen van onder andere het VN Vrouwenverdrag.

In 2004 leek iedereen dit echter te zijn vergeten. Toenmalig minister Hoogervorst scharpte de pil om financiële redenen in 2004. Hij deed dat omdat Nederland het enige West-Europese land bleek te zijn waar geen vergoeding voor anticonceptie werd gevraagd. In 2008 kwam de pil juist terug in het pakket, omdat met name de PvdA vond dat essentiele zorg niet in het basispakket mag ontbreken.

In 2010 gaat het om bezuinigingen. Demissionair CDA-minister Klink beroept zich daarnaast ook op het advies van zorgverzekeraars. Die vinden dat anticonceptie niet in het pakket hoort, omdat het niet voldoet aan de behoefte aan medische zorg zoals geformuleerd in de doelstellingen van de zorgverzekeringswet. Jawel.

Dit is allemaal heel mooi, maar helaas heeft Nederland maar liefst twee verdragen getekend. Het VN Vrouwenverdrag, waarin anticonceptie gerekend wordt tot een basisvoorziening voor vrouwen waar iedereen vrij toegang toe moet hebben, en een internationaal verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten. Beide verdragen zijn juridisch bindend en verbieden ingrepen die vrouwen onevenredig benadelen. Anticonceptie uit het basispakket halen is zo’n discriminerende maatregel, dus dat mag niet.

Sommige politieke partijen hebben dat door. Op 29 juni 2010 diende de SP een motie in en deed onder andere een beroep op het VN Vrouwenverdrag om anticonceptie in het basispakket te houden. Helaas. De partij kreeg alleen steun van GroenLinks en de Partij voor de Dieren, en de motie sneuvelde.

Het debat is nog niet voorbij. Laten we hopen dat de politiek leert van 1995.  Klink en consorten: neem hier een voorbeeld aan en zie af van het onevenredig benadelen van vrouwen.