Tag Archives: Willemsorde

Enige verzetsheldin met Willemsorde overleden

Nederland kende maar twee vrouwen ooit de Willemsorde toe, de hoogste militaire onderscheiding. Koningin Wilhelmina, en Jos Mulder-Gemmeke. Koningin Wilhelmina is al overleden en vandaag werd bekend dat Mulder-Gemmeke afgelopen maandag stierf. Ze werd 88 jaar.

Jos Mulder-Gemmeke.

In de meeste landelijke kranten kreeg haar overlijden circa twaalf regels tekst. Wie was Mulder-Gemmeke, en waarom kreeg zij de Willemsorde? Aanspraak, het blad van de pensioen en uitkeringsraad, interviewde haar voor het nummer van maart 2009. Mulder-Gemmeke was toen 86 jaar en sprak openlijk over haar leven en de besluiten die ze nam toen de tweede wereldoorlog uitbrak.

Mulder-Gemmeke was woest toen Nederland capituleerde, en wilde wat doen.Ze kwam via vrienden en kennissen in contact met mensen van het verzet en zat al snel volop in de illegale activiteiten. Vanuit het Vredespaleis in Den Haag bracht ze een blad uit, Je Maintiendrai, dat uiteindelijk een oplage zou bereiken van 25.000 stuks. Ze begon brieven, strategische informatie en spullen voor onderduikers door het hele land rond te brengen. In 1944 fietste ze dwars door de vijandelijke linies naar België, waar Prins Bernhard zat te wachten op belangrijke informatie over de militaire situatie in Nederland en de stand van zaken rondom het verzet. Het lukte haar die gegevens af te leveren.

Na die missie keerde ze voorlopig niet terug naar Nederland. Ze reisde via Brussel door naar Engeland, waar ze door de Britse geheime dienst een verkorte opleiding tot geheim agente kreeg. Begin 1945 keerde ze terug naar Nederland: in het diepste geheim sprong ze uit een vliegtuig en landde per parachute in een weiland bij Nieuwkoop. Ze had allerlei spullen bij zich voor het verzet: medicijnen, wapens, radiozenders en geld. Daarmee kon het verzet de laatste oorlogsmaanden doorkomen.

Mulder-Gemmeke heeft altijd last gehouden van de oorlog:

“Ik ben altijd alert gebleven. Waar ik ook ben, ik ga altijd strategisch zitten, met mijn rug naar de muur en goed zicht op de uitgang, zodat ik iedereen in de gaten kan houden. Dat blijf je houden. Mijn onderrug is door de klap bij die verkeerde parachutesprong permanent beschadigd. Bij iedere pijnscheut word ik aan die sprong herinnerd. Maar dat is niets vergeleken bij wat anderen hebben moeten doorstaan. Veel verzetsstrijders hebben een veel hogere prijs betaald. […]  Je deed het gewoon en ik zou het zo weer doen als het moest!”