Tag Archives: wetenschappelijk onderzoek

Sporters hebben weinig aan trainingsadviezen

Ben je een vrouw, sport je, en wil je goed advies over voeding, de behandeling van blessures en manieren om je prestaties te verbeteren? Grote kans dat de adviezen die je leest of hoort, niet op jou van toepassing zijn. Wetenschappelijk onderzoek naar sport en sportprestaties richt zich namelijk in een overgrote meerderheid van de gevallen op het mannelijk lichaam. Bij hardlopen is dat bijvoorbeeld 97%.

runners-worldLet op: adviezen zijn gebaseerd op mannenlijven.

Bij hardlopen, een sport die bijzonder veel vrouwen beoefenen, is de situatie het ergst. In slechts 3% van de gevallen zijn bevindingen gebaseerd op het vrouwenlijf. Bij algemene sportonderzoeken wordt dat percentage wat beter, maar blijven conclusies gebaseerd op de situatie bij mannen. Slechts in eenderde van de gevallen gebruikten studies vrouwelijke proefpersonen of cellen uit vrouwenlichamen.

Bethany Brookshire onderzocht of die situatie verbeterde of verslechterde. Ze onderzocht 188 studies uit de eerste maanden van 2015, en trof opnieuw een zeer scheve situatie aan. Een kwart van deze 188 onderzoeken baseerde resultaten alleen op mannen.

Bij de overige driekwart kwam het aantal vrouwen op 42% uit. Dat leek redelijk, maar Brookshire kwam erachter dat één groot onderzoek naar prestaties in marathons het aantal vrouwelijke proefpersonen enorm omhoog dreef. Zodra ze deze ene studie uit de lijst haalde, kwam het percentage op vrouwen onderzochte bevindingen niet verder dan 3%.

Alles wat je in populaire bladen aantreft over hardlopen en hersteltijden, de juiste voeding en het vergroten van je uithoudingsvermogen, lijkt gericht op een algemeen publiek. Maar het gaat over mannen. Voor vrouwen is het maar de vraag of de op mannen gebaseerde inzichten ook voor hen gelden.

Het is vanwege dit soort situaties dat Women Inc een bewustwordingscampagne begon onder de noemer ‘Behandel me als een dame’. Zolang medisch onderzoek vrouwen negeert, weten we vooral veel over mannenlijven. Dat leidt niet alleen tot dubieuze sportadviezen aan vrouwen, maar ook tot ernstigere, langer durende verwondingen, meer bijwerkingen van medicijnen, en een slechtere behandeling, bijvoorbeeld omdat artsen symptomen bij vrouwen missen.

Advertenties

Nieuwsronde

Een grotere rol voor vrouwen in de techniek, de invloed van taal op de instroom van meisjes in technische vakken, vrouwen die onder moeten duiken omdat mensen hen bedreigen, vrouwendiscriminatie op de arbeidsmarkt, en goed nieuws voor debuterende schrijfsters. Plus, ooit gehoord van Frédérique Petrides? Nee? Lees vooral verder….. Dat en meer in deze nieuwsronde.

Meer vrouwen in de techniek aub….

  • Lindy West en Amelia Bonow, de initiatiefnemers van een campagne om op Twitter openlijk over abortus te praten, ontvangen bedreigingen met de dood. Onbekende haters publiceerden Bonow’s adres zelfs op internet, zodat mensen haar makkelijk konden vinden om haar geweld aan te doen. Ze ontvluchtte daarop haar thuisstad. En dit alles omdat zij openlijk praten over abortus, een legale, toegestane ingreep.
  • Goed nieuws voor debuterende schrijfsters: de shortlist voor 2015 bestond voor tweederde uit vrouwen, te weten Nina Polak en Niña Weijers, met Jaap van Robben als derde genomineerde. (Uiteindelijk ging de enige man er echter met de prijs vandoor.) Die grote vertegenwoordiging van vrouwelijke auteurs begon al in 1995, toen de prijs meteen in het eerste jaar naar Anna Enquist ging voor Het Meesterstuk. Andere winnaressen waren bijvoorbeeld Marieke van der Pol met Bruidsvlucht, Ellen Heijmerikx met Blinde wereld, Shira Keller met M. en in 2014 Hannah van Wieringen met De kermis van Gravezuid. Ook op de shortlists komen veel schrijfsters voor die uiteindelijk niet wonnen, maar toch lof en eer voor hun werk kregen. Een positieve ontwikkeling!
  • Salon analyseert de reacties op twee succesvolle vrouwen, die beiden een miljoenendeal sloten voor een boekpublicatie. Dezelfde actie, maar waar de één volop complimenten krijgt, ontvangt de ander hoon omdat ze blijkbaar denkt dat ze iets waard is.
  • Ingrid Verbanck schreef een scherp opiniestuk over keuzevrijheid voor vrouwen. Met de briljante titel, die alles samenvat: ‘om de vrouw haar vrijheid te garanderen, moeten we haar het kiezen verbieden’. Een veel voorkomend probleem, op allerlei terreinen, niet alleen de boerkini die Verbanck benut als mooie aanleiding voor haar artikel.
  • Wat is beter, je mening nauwelijks kunnen publiceren op internet, of wel een plek krijgen, maar dan in een soort roze ghetto. Dat dilemma analyseert Lou Heinrich in een stuk over de ”vrouwennieuws” websites, verbonden aan ”gewone” nieuwssites: ,,Cordoning off feminine views reinforces the understanding that men are default, while women are other. […] Men are everywhere, while women are over there, in a playpen with pictures of yoga poses and celebs’ beards. Women can only speak to women – but men’s opinions are for everyone.”
  • Heb je de vrouwelijke sekse en ben je toe aan een volgende stap in je loopbaan? Dan maak je maar liefst de helft minder kans op een sollicitatiegesprek. Bedrijven spreken liever met mannelijke kandidaten. Blijkt uit onderzoek met identieke CV’s, waarbij de wetenschappers alleen de naam van de fictieve sollicitant veranderden.
  • Naast dit soort expliciete discriminatie kom je als vrouw daarnaast de ‘dood door duizend krasjes’ tegen. Dat soort subtiel gelegenheidsseksisme is net zo erg, blijkt uit een analyse van 88 verschillende onderzoeken naar vrouwen en werk, gepubliceerd tussen 1985 en 2012. De Amerikaanse wetenschappers die deze meta-analyse uitvoerden, roepen dan ook op om geen verschil te maken tussen impliciet en expliciet seksisme. Beide vormen zijn even schadelijk.
  • Meer vrouwen aan de knoppen! Dat wil kenniscentrum Atria bevorderen. De technologie dendert voort, robots duiken steeds meer op in de samenleving, en dan is het fijn als vrouwen ook invloed uitoefenen op die ontwikkelingen. Dat is nu nauwelijks het geval. Atria geeft daarom een beleidsadvies voor meer meisjes en vrouwen in technische opleidingen en beroepen. De organisatie stelde ook een factsheet samen, vol gegevens die duidelijk maken hoe negatief zulke effecten zijn.
  • Da’s hard nodig, want het gaat al vroeg mis. Zo associëren mensen meisjes of vrouwen niet met exacte vakken. Dat heeft effect. Docenten geven meisjes bijvoorbeeld bevooroordeelde schooladviezen en onbewust, onterecht, lagere cijfers voor wiskunde.
  • Om dit alles tegen te gaan helpt aandacht voor de invloed van taal. Als je je technische opleiding promoot en in je wervende teksten de vrouwelijke vorm van woorden gebruikt, trek je meer progressieve jongens aan. En meisjes. Win-win!
  • Documentatiecentrum Rosa zet Frédérique Petrides in de schijnwerpers. Deze Belgisch-Amerikaanse muzikante, componiste en dirigente ontwikkelde zich vanaf de jaren dertig tot een belangrijke pionier in de wereld van de klassieke muziek. Ook probeerde ze de ondergeschikte positie van vrouwen in die wereld te verbeteren. Ze deed dat via allerlei kanalen, zoals de nieuwsbrief ‘Women in music’ en door vrouwenorkesten op te richten.
  • Nog meer pioniersters doken in de periode 1910-1920 op in Mexico. De revolutie in dat land maakte het vrouwen mogelijk om de fotocamera ter hand te nemen en hun kijk op de wereld vast te leggen. Museum Throckmorton Fine Art in New York besteedt aandacht aan hun werk. Namen? Namen! Colette Urbajtel, Lourdes Almeida, Cristina Kahlo, Graciela Iturbide en Flor Garduño, allemaal nog in leven, sommigen fotograferen nog steeds. Andere vrouwen zijn inmiddels overleden. Zoals Tina Modotti, Lola Alvarez Bravo, Kati Horna en Mariana Yampolsky. Maar hun foto’s bestaan nog en je kunt ze tot 14 november 2015 zien in New York.

 

Cordelia Fine hekelt neuroseksisten

Een nieuwe dag, een nieuwe studie die zou bewijzen dat de hersenen van mannen en vrouwen radicaal van elkaar verschillen. Daarom kan hij goed kaart lezen, en is zij goed in communicatie. Gaaaaaap…. Tijd voor Cordelia Fine om opnieuw aandacht te vragen voor het neuroseksisme in de wetenschap.

Fine zou graag zien dat de media genuanceerder schrijven over dit soort studies. Wie de methode en de inhoud van deze (en andere) studie(s) over sekseverschillen onder de loep neemt, komt er namelijk vrij snel achter dat de wetenschappers allerlei vragen negeren en hun eigen vooroordelen inbouwen in de opzet van het onderzoek. Dat begint al bij de drang om verschillen te vinden. Zoeken naar overeenkomsten klinkt blijkbaar niet sexy genoeg.

Het maffe is dat er genoeg kritiek bestaat op studies die de bedrading van de hersenen benutten om allerlei fenomenen te verklaren. Een kritische houding hoort er tegenwoordig bij. Met één uitzondering, signaleert magazine Salon: sekseverschillen. Als het gaat om hersenen en gender slikken veel mensen de meest vergaande beweringen voor zoete koek:

Even if we’re growing skeptical of neuroscience, we as a society seem to love the idea that the difference between the genders is “hard-wired.” […] It’s easy to see this play out in real time, as gender traditionalists crow over each new study like the PNAS one, holding up supposedly scientific evidence that, for instance, women can’t do math.

Cordelia Fine maakt deel uit van een groep wetenschappers die niet meedoen aan de stereotypering van mannen en vrouwen, en fatsoenlijk onderzoek willen zien. Daarom vraagt Fine aandacht voor deze meest recente studie. De auteurs gebruikten in dit geval een set gegevens waaruit geen of slechts minieme sekseverschillen bleken. Vervolgens beperkten ze zich tot enkele onderdelen uit die totale database, lieten er een aantal berekeningen op los, en kwamen opeens tot ingrijpende conclusies over de seksen. Daarbij deden ze uitspraken over aspecten die buiten het onderzoek vielen:

As for map-reading and remembering conversations, these weren’t measured at all. Yet the authors describe these differences as “pronounced” and as reflecting “behavioral complementarity”—scientific jargon-speak for “men are from Mars, women are from Venus.”

Knap van die wetenschappers. De Zesde Clan dacht altijd ‘meten is weten’, maar zonder te meten weten dit soort wetenschappers blijkbaar toch hoe het zit. Zouden ze helderziend zijn? Of toegang hebben tot informatie waar gewone stervelingen niet over beschikken? Vreemd, heel vreemd.

De auteurs negeren bovendien belangrijke aspecten in hun onderzoek. Zo gaan ze niet in op de relatie tussen de omvang van het brein, en de fysieke structuur ervan. Deze wetenschappers negeren ook het feit dat hersenen reageren op hun omgeving. Ervaringen in het dagelijks leven oefenen invloed uit op de structuur van de hersenen. Bepaalde gebieden kunnen in dichtheid of omvang toenemen, of juist kleiner worden. Met een duur woord heet dat experience-dependent brain plasticity.

Door dit aanpassingsvermogen van de menselijke hersenen te negeren, ontstaan fouten in de logica:

by failing to look at gendered social influences, the authors guarantee that no data will be produced that challenge the notion of “hardwired” male/female neural signatures.

Opnieuw vreemd, want op andere terreinen accepteren mensen tegenwoordig dat het brein zich kan aanpassen aan de omgeving. Alleen in geval van de seksen vergeten mensen dit opeens. Plotseling heet het dat vrouwenhersenen nou eenmaal anders zijn. Dus kan zij beter het eten maken, terwijl hij de plannen maakt, want ‘zo is het nou eenmaal’. Op die manier gebruiken mensen een wetenschappelijk sausje om de status quo te handhaven. Een situatie waarin vrouwen zich heel toevallig vooral moeten beperken tot zorgen en dienen. Kind en keuken. Goh….

De Gereedschapskist: gendered innovations

Farmaceutische bedrijven testen nieuwe pillen meestal alleen op mannen. Het gevolg: van de tien medicijnen die de Verenigde Staten van de markt moesten halen, kwam dat in acht gevallen doordat vrouwen er slecht op reageerden, merkte de Stanford University. Lees: hun gezondheid liep gevaar. Het is vanwege dit soort praktijken van het allergrootste belang dat onderzoekers gender meenemen in het opzetten en uitvoeren van studies. Om wetenschappers daarbij te helpen werkte de universiteit mee aan de site Gendered Innovations.

De site biedt een stappenplan om in iedere fase van een onderzoek gender en geslacht mee te nemen. Dat begint vanaf het begin. Hoeveel middelen zijn er beschikbaar, waar zet je geld en personeel op in, hoe stel je prioriteiten? En eindigt met de manier waarop je je resultaten wereldkundig maakt. De site geeft talloze voorbeelden om concreet te maken waar je aan kunt denken als je het stappenplan volgt. Bijvoorbeeld bij het formuleren van de onderzoeksvraag:

What research questions would lead to more robust research designs and methodologies? For example, in studies of sexual differentiation, geneticists have revealed the shortcomings of scientific models that portrayed the female developmental pathway as “passive.” By challenging assumptions of passivity, researchers formulated new questions about the ovarian developmental pathway. New findings now suggest that both female and male development are active, gene-mediated processes.

Met andere woorden: stereotiepe aannames over mannen en vrouwen kunnen zomaar in je onderzoeksvraag sluipen, en dat zorgt ervoor dat je niet ziet wat er gebeurt en ontdekkingen mist. Dat zou jammer zijn.

Om het makkelijker te maken de methode te volgen, ontwikkelde de site een aantal checklists. Die van wetenschap algemeen is nog in voorbereiding, maar onderzoekers op het gebied van de medische wetenschap en gezondheidszorg kunnen al aan de slag. Wie inspiratie op wil doen, kan terecht bij diverse voorbeelden.

Bijvoorbeeld knieprotheses. Fabrikanten brachten speciale modellen voor vrouwen op de markt, maar door te kijken naar gender bleek dat die speciale vrouwenprothese nergens op sloeg. Iemands lengte en de vorm van de botten waren veel belangrijker dan geslacht, en een ‘ vrouwenknie’ paste soms beter bij een man dan bij de vrouw waarvoor het ding bedoeld was. Kortom, het was beter om gender volledig los te laten en per individu een passende prothese te vinden. En daar waren de wetenschappers nooit op gekomen als ze niet kritisch en open naar de realiteit hadden gekeken.