Tag Archives: vrouwenthrillers

2014 – het jaar van de schrijfster

#ReadWomen2014 is drie maanden onderweg en overal op het wereldwijde web verschijnen verhalen van lezers die nieuwe romans ontdekken. Terugkerend refrein: ‘normaal gesproken zou ik dit boek niet opgemerkt hebben, maar o wat was het mooi/spannend/leuk/bijzonder/vernieuwend’. Hele werelden gaan open voor de mensen die meedoen aan de informele campagne om in 2014 extra veel romans van schrijfsters van de plank halen.

Lees Vrouwen 2014 begon min of meer per ongeluk. Auteur Joanna Walsh kent het literaire wereldje en had al langer door dat mensen anders omgaan met boeken van vrouwen, dan met boeken van mannen. Hij schrijft literatuur, zij lectuur. Hij schrijft een universele roman, zij schrijft over vrouwenprobleempjes. Hij krijgt de kaft met donkere kleuren en stoere letters, zij die met roze letters en bloemetjes. Hij is serieus, zij triviaal.

Mensen uit Walsh’s omgeving besloten dit soort patronen te doorbreken en vaker, bewust, een roman van een schrijfster te lezen. Om hen aan te moedigen maakte Walsh nieuwjaarskaarten met 250 leestips, en begon te twitteren. Voordat ze het wist raakte de hashtag #ReadWomen2014 in zwang. Steeds meer mensen voelen zich inmiddels geïnspireerd en spreken de intentie uit om gerichter werk van vrouwen te lezen. In Nederland besteedden onder andere de Overganstergirls aandacht aan het initiatief, en Martijn Joosse.

De campagne levert ook allerlei lijstjes op. Na de lijst van Joanna Walsh volgden al snel Vijftig boeken voor ReadWomen2014. Twaalf romans die dit jaar verschijnen, zodat je er eentje per maand kunt lezen. Het lijstje van een boekwinkel, de aanbevolen werken van weblog The Rain in my Purse. Veertien Canadese schrijfsters die je gelezen ‘moet’ hebben. Twaalf Arabische auteurs voor wie hetzelfde geldt. Van vrouwen die sportboeken schreven en comics tekenen.

Kan ReadWomen2014 onze seksistische leesgewonten veranderen? Wie weet. De campagne zet lezers aan het denken en maakt ze duidelijk bewust van een zekere mate van onbalans:

I would have thought that I read women and men authors equally but then I thought about it. Although I have the best of intentions, without consciously choosing male authored novels, I have definitely ended up with a male author dominated library. 2014 will be a year of change.

Of ‘Woodsiegirl’, die dezelfde ontdekking deed:

Had you asked me to guess, off the top of my head, I’d have confidently asserted that at least half the books I read were by women, probably more. Most of my favourite authors are women, and I feel like my reading list is dominated by women authors. However, looking at the actual numbers, that’s nowhere near true. Last year only 30% of the books I read were written by women.

Hoe dan ook, de campagne zorgt voor levendige discussies. Zolang je plezier hebt en nieuwe boeken ontdekt, is het altijd goed. En de Zesde Clan? Verdiept in The Shining Girls van Lauren Beukes, in het Nederlands verschenen onder de titel Stralende Meisjes. Spannende sf met tijdreizen, moorden, en sterke vrouwen. Wat wil een mens nog meer….

Verandering: waar een wil is, is een weg

Goed nieuws uit de literaire wereld. Gezaghebbende uitgaven die voorheen mannen boeken van mannen lieten recenseren, en zeiden dat de wereld er nou eenmaal zo uitziet, schrokken wakker, en slaagden er binnen een jaar in om een bijna 50-50 verhouding tussen de seksen te bereiken. Dat blijkt uit de jaarlijkse telling van VIDA. Onder andere de New York Times Book Review toonde aan dat veranderen kan, als je maar wilt.

De NYT Book Review snapt dat we in 2014 leven. Hoera!

De jaarlijkse telling over de situatie in de Engelstalige literaire wereld laat keer op keer zien dat bladen met een lagere oplage en/of minder status allang weten dat vrouwen kunnen schrijven. Zij merken vrouwelijk talent op, geven ruimte in hun kolommen aan het werk van schrijfsters, en vinden ook voldoende journalistes die prima recensies kunnen inleveren.

De ‘grote’ literaire giganten liepen tot nu toe achter. Ook zij beginnen echter te veranderen. De publiekelijke veroordeling van bladen die vrouwen en hun werk negeren, begint blijkbaar effect te sorteren. Onder maatschappelijke druk beginnen steeds meer bladen hun beleid te veranderen. Zo liet naast de NYT Book Review ook The Paris Review schrijfsters jarenlang links liggen, maar in 2013 kwam de hoofdredacteur in actie. Voilà, opeens vindt het blad waardige romans van schrijfsters, die de moeite van het recenseren waard zijn. Vooruitgang!

Waarom praten we hier nog steeds over? Omdat we nog steeds leven in een wereld die blanke mannen voorrang geeft. Het gaat er niet om dat hun werk slecht zou zijn of geen aandacht zou verdienen. Het gaat erom dat zij als enige erkend worden als talent. Vrouwen en allochtonen hebben het nakijken.

Dat gebeurt zo vanzelfsprekend, dat mensen niet meer zien dat ze blanke mannen bevoordelen. De automatismen leiden tot blinde vlekken, ook bij professionals. Onder andere recensent Matthew Jakubowski dacht dat hij geen onderscheid maakte tussen schrijvers en schrijfsters, maar dat viel bij nader inzien flink tegen:

as a literary critic I thought I had a good balance of literature from a wide range of authors. But I do not. Not by a long shot. The uneven gender ratio is my loss. It’s also part of a larger problem,” said Jakubowski. “If we don’t decide to do the work it sometimes takes to find valuable, important books by women and under-represented authors, we will continue to miss them and the loss will be ours.

Kortom, tijd om ruimte te maken voor het werk van vrouwen. VIDA blijft tellen en signaleren, heel mooi. Als lezers kunnen we echter ook zorgen voor meer diversiteit. Het jaar 2014 staat in het teken van de campagne  #ReadWomen2014. Een jaar lang extra aandacht besteden aan schrijfsters, hun werk promoten en lezers attenderen op goede romans die de moeite meer dan waard zijn. Wie weet verander je je leesgewoonten. Wie weet leer je nieuwe auteurs kennen, ontdek je boeken die je normaal gesproken nooit gelezen zou hebben, en verrijk je je leven. Veel leesplezier gewenst!

PS Read Women 2014 klinkt als een buitenlandse actie, maar is wereldwijd en universeel. Neem voor het Nederlandse taalgebied eens een kijkje bij Uitgeverij Artemis, die zich in het bijzonder richt op het publiceren van schrijfsters. Liever een spannende thriller? Vrouwenthrillers.nl houdt bij wat er op de markt komt. Uitgeverij De Geus richt zich van oudsher onder andere op auteurs uit de zogenaamde Derde Wereld, dus hier vallen genoeg nieuwe schrijfsters te ontdekken om je even bezig te houden. Kortom, voor elk wat wils….

Nederlandse thrillervrouwen doen het goed

Literaire thrillers van een nieuwe generatie schrijfsters verkopen als een tierelier, meldt het ANP. Niet alleen in Nederland maar ook daarbuiten. Eén van hen, Simone van der Vlugt, won eerder deze week de NS Publieksprijs. De thrillergids van Vrij Nederland nam een analyse op van het succes van de vrouwelijke auteurs, en mannelijke schrijvers zoals Charles den Tex hun boeken lijken aan te passen aan die van hun vrouwelijke collega’s. Dat uit zich met name in het feit dat ze meer psychologie verwerken in hun romans.

Simone van der Vlugt

Het is niet voor het eerst dat het de media opvalt dat schrijfsters het erg goed doen. Al in 2009 wees De Telegraaf erop dat de boeken als zoete broodjes over de toonbank gaan. En dat de Nederlandse top vijf van best verkopende auteurs gedomineerd wordt door vrouwen. Da’s niet zo vreemd, want de gemiddelde lezer van die literaire thrillers is een vrouw van tussen de 30 en 60 jaar. Naar aanleiding van de winst van Simone van der Vlugt citeert het ANP Esther Scholten van de Stichting Collectieve Propaganda voor het Nederlandse Boek. Zij vermoedt dat vrouwen de boeken ‘vreten’ omdat de schrijfsters het dagelijks leven, het gezin en relaties opnemen in hun verhalen. De lezeressen kunnen zich zodoende met de personages identificeren.

Vreemd genoeg – of misschien juist niet – leiden de verkoopsuccessen nog niet echt tot erkenning. Zo wonnen tot nu toe slechts twee schrijfsters de Gouden Strop. De jury eerde in 2009 Marion Pauw, voor het boek Daglicht, en in 2005 Johanna Spay met Dood van een soldaat. Tomas Ross en Charles den Tex wonnen ieder al drie keer. Ondertussen laten de lezers zich niet afleiden en blijven ze vrolijk thrillers van vrouwelijke auteurs kopen. Er zijn zelfs hele sites ontstaan die niets anders doen dan geïnteresseerden wijzen op de nieuwste Vrouwenthriller. Kortom, het genre bloeit en het gaat thrillerschrijfsters voor de wind.