Tag Archives: vrouwenrechten

Trump scoort met vrouwenhaat

Trump’s eerste honderd dagen als president van de V.S. roepen vooral hoongelach op omdat hij weinig klaar maakt. Maar dat is niet helemaal terecht. Vanaf de eerste dag in het Witte Huis is Trump buitengewoon fanatiek en effectief bezig om de (reproductieve) rechten van vrouwen te ontmantelen. Zijn vrouwenhatende beleid schaadt mensenrechten, maar wat boeit dat als je vrouwen ziet als omhulsels voor de foetus?

Het meest recente wapenfeit: Trump schrapt alle uitgaven die het zogenaamde State Department maakt om vrouwenrechten wereldwijd te versterken. Tussen nu en 2018 moet het budget van 8,25 miljoen dollar naar nul gaan. Deze nieuwste maatregel komt bovenop andere acties, zoals:

  • Herintroductie van de zogenaamde Global Gag Rule. Die houdt in dat organisaties in ontwikkelingslanden alleen Amerikaans geld krijgen als zij geen abortussen uitvoeren en zwijgen over abortus, zelfs als vrouwen vragen naar de mogelijkheid hun zwangerschap af te breken. Dat leidt tot tienduizenden gevallen van moedersterfte.
  • Trump draaide de geldkraan dicht voor een bevolkingsprogramma van de Verenigde Naties. Het VN-fonds, UNFPA, ontving jaarlijks 75 miljoen dollar van de V.S. en zette dat geld in om meisjes en vrouwen in landen als Irak, Zuid Sudan, Syrië, Yemen en Somalië te voorzien van voorlichting, voorbehoedsmiddelen, zwangerschapszorg en abortus. Als die steun weg valt, kan het fonds minder doen, blijven vrouwen verstoken van anticonceptie en hulp, met meer dode en gewonde vrouwen tot gevolg vanwege complicaties bij zwangerschap, meer onveilige abortussen, en te jonge meisjes die te jong moeder worden, met alle gevolgen van dien.
  • Plannen om fondsen te schrappen bij programma’s die geweld tegen vrouwen bestrijden. In de tien jaar nadat de V.S. de Violence Against Women Act aannam, daalde geweld tegen vrouwen met 64%. Het geweld kan weer stijgen als programma’s ter preventie van en bewustwording rond geweld stoppen. Daarnaast moeten Blijf van mijn Lijf huizen sluiten. Dit alles levert waarschijnlijk meer dode en gewonde vrouwen op.
  • Plannen om financiële steun voor de Wereldbank stop te zetten. Dat komt neer op 650 miljoen dollar minder, geld wat deels gaat naar programma’s om de economische zelfstandigheid van vrouwen te vergroten en kansarme vrouwen toegang te geven tot kleine kredieten om een handeltje op te zetten.

Dit alles in de eerste honderd dagen. Veel van dit soort aanvallen op vrouwen gingen vergezeld van foto’s waarop louter oude blanke mannen in pak glimlachend toekijken hoe Trump zijn handtekening zet onder de vrouwvijandige maatregel. Die beelden bekrachtigen de boodschap die Trump met dit beleid wil uitzenden naar het brede publiek, betoogt auteur Jil Filipovic:

Mr. Trump promised he would make America great again, a slogan that included the implicit pledge to return white men to their place of historic supremacy. And that is precisely what these photos show. The same kind of men who have been in charge of the United States since its founding, so very proud of themselves for trying to ax the rights that make it possible for women to chart their own futures — and to compete with men. If women can’t decide for themselves when and if to have children and are instead at the mercy of men and nature, there will simply never be 50 percent of us at that table, or in any halls of power. The men of the Republican Party know this just as well as women do.

Teen Vogue stelt inmiddels voor om Trump’s beleid niet pro life te noemen, zoals anti abortusfanaten graag willen, maar om te dopen tot ‘Pro Dood’. Het is vrouwen en kinderen laatst bij Trump en zijn begrotingsplannen. Geen wonder dat de televisiebewerking van Margaret Atwood’s boek Het Verhaal van de Dienstmaagd akelig actueel over komt:

the most frightening scenes are the ones that look like our version of the present or the near-future — days recently gone by for the woman known as Offred (Elisabeth Moss). America may not be headed to Gilead yet, but the parallels between reality and fiction do make the stomach churn.

Advertenties

Kalifaat betekent slecht nieuws voor vrouwen

Het nieuwe Irakese kalifaat ISIL, uitgeroepen door Abu Bakr al-Baghdadi, betekent slecht nieuws voor vrouwen. Net als in allerlei andere radicale godsdienstige stromingen richten de gelovige mannelijke stichters hun pijlen onmiddellijk op vrouwen. Die moeten binnen blijven, zich houden aan strenge kledingvoorschriften, en mannen toestemming vragen voor de meest basale dingen, zoals voedsel en medische zorg. Ondertussen spreekt Al-Baghdadi in zijn eerste openbare toespraak zalvende woorden over een internationale broederschap van mannen die zij en zij hun idealen nastreven.

De systematische maatregelen om vrouwen te weren uit het publieke domein zijn al erg genoeg. Daarnaast stroomden, meteen na de opmars van Al-Baghdadi’s troepen, berichten binnen over geweld tegen vrouwen. Vrouwen zijn volgens allerlei berichten buitensporig vaak het slachtoffer van straffen zoals geselingen en onthoofdingen. Ook ontvoeren de ISIS-troepen vrouwen en meisjes uit hun huizen voor een ‘revolutionair huwelijk’. (Boko Haram, neem nota van dit taalgebruik, want ‘revolutionair huwelijk’ klinkt véél beter dan kidnapping.)

Met de komst van ISIS kampen Irakese vrouwen met de zoveelste golf van onderdrukking en geweld. Gezien die eerdere ervaringen kijken ze niet passief toe terwijl de zoveelste golf mannen loos gaat in de straten van hun woonplaatsen:

As Iraq descends into war, women are not only on the frontlines: they are the battlefield. But here is the part that too many media reports have missed: they are not just victims; they are critical first responders. […] Iraqi women mobilised in unprecedented ways. For instance, the Organisation of Women’s Freedom in Iraq (Owfi), a partner organisation of Madre, created a network of underground safe houses for women fleeing violence at home and in the streets.

Dit soort schuilplaatsen vangen onder andere slachtoffers van verkrachting op. Dus hoewel betrouwbare cijfers ontbreken, zijn er op die manier wel degelijk bewijzen voor seksuele geweld. Zoals zo vaak weten de troepen precies wat ze doen. In een door eer en schaamte gedomineerde cultuur is verkrachting dé manier om de vijand te ondermijnen. De seksuele agressie heeft ernstige sociale gevolgen:

From June 9-12, women’s rights activists documented 13 cases of women who were kidnapped and raped by militants of the Islamic State of Iraq and Syria (ISIS) or DAIISH, the Arabic shorthand for the group’s name. Of the 13 women, four of them committed suicide because they couldn’t stand the shame. One woman’s brother committed suicide because he could not bear the fact that he was unable to protect his sister.

De troepen van Al-Baghdadi delen bovendien gul wapens uit aan nieuwe rekruten. Voor vrouwen wordt het daardoor steeds gevaarlijker om de straat op te gaan. Net als in andere landen kampten Irakese vrouwen al met forse straatintimidatie. Tot nu toe bleef het meestal bij verbale beledigingen en/of ongewenste intimiteiten. Met al die rondslingerende wapens kan lastig gevallen worden op straat echter een dodelijke wending krijgen.

Ingrijpen zal nog lastig worden. Maar de Irakese vrouwen die nu hun leven wagen om andere vrouwen te helpen, kunnen steun goed gebruiken. Neem onder andere een kijkje bij OWFI, of koepelorganisatie MADRE, waar de eerste acties voor Irak inmiddels opgestart zijn. En vergeet het Nederlandse Mama Cash niet, een fonds dat zich al decennia sterk maakt voor vrouwenrechten en lokale organisaties in talloze landen financieel steunt.

Heavy Metal band komt op voor vrouwen

Sceptre, een Indiase trash metal band uit de stad Mumbai, lanceerde een album gewijd aan de situatie van vrouwen in hun land. Een deel van de inkomsten van deze plaat, Age of Calamity, komt ten goede aan een weeshuis voor meisjes. Iedereen kan de plaat digitaal downloaden voor vier dollar. Koop een plaat, help een meisje. Geweldig idee!

Sceptre is een begrip in India en in metalkringen. De sociale boodschap van hun meest recente werk past in een progressieve traditie. Het is echter de eerste keer dat de band vrouwenrechten aankaart:

”We have always been involved in writing about social issues, but this is the first time we decided to deal with gender issues, as the gravity of the situation is too grim to be dismissed so easily,” Sceptre drummer Aniket Waghmode says. “Our country has been plagued by this new evil of rape, which has only grown in leaps and bounds over the years.”

Sceptre werd zich bewust van de problemen nadat een van de bandleden vader werd van een dochter. Opeens zagen ze in hoe moeilijk het voor vrouwen is om een leven op te bouwen. Zelfs veilig over straat lopen lijkt een onhaalbare luxe.

Mannen die zich bewust worden van seksisme en genderongelijkheid: super. En gezien de positieve recensies valt er veel te genieten bij Age of Calamity….

Pakistan lanceert eigen superheldin

Terwijl Hollywood geen fatsoenlijke Wonder Woman film van de grond kan tillen, lanceert Pakistan gewoon een eigen superheldin. Burka Avenger! Overdag een bevlogen docente, ’s nachts een krijger die strijdt tegen onrecht en vóór onderwijs, vooral aan meisjes. Haar wapens zijn boeken en pennen. Hier de trailer:

en als je denkt ja super, dat wil ik in z’n geheel zien: hier de eerste aflevering, met Engelse ondertiteling.

Burka Avenger is een project van de Pakistaanse popster Rashid Haroon. Hij betaalde het grootste deel van het benodigde budget. Sommige mensen bekritiseerden het uiterlijk van zijn superheldin. Burka’s zijn toch vrouwenonderdrukking? Volgens Haroon was de keuze van een burka echter logisch:

Rashid, who is certainly no radical Islamist, said he used a burka to give a local feel to the show, which is billed as the first animated series ever produced in Pakistan. “It’s not a sign of oppression. She is using the burka to hide her identity like other superheroes,” said Rashid. “Since she is a woman, we could have dressed her up like Catwoman or Wonder Woman, but that probably wouldn’t have worked in Pakistan.”

Bovendien gebruikte Rashid burka’s vroeger om Batman na te spelen. Tsja, kleding van vrouwen…. het blijft tobben… Maar in deze cartoon ziet het er in ieder geval gaaf uit. Zelfs een beetje Batman-achtig.

Voor Egyptische vrouwen moet de eerste revolutie nog beginnen

Tahrirplein viert tweede revolutie, kopt De Volkskrant over de recente politieke omwentelingen in Egypte. De titel maakt weer eens overduidelijk dat we leven in een wereld voor mannen, door mannen, waarbij mannen schrijven over de stand van zaken vanuit een mannenstandpunt. Want iedereen die de ontwikkelingen in Egypte een beetje gevolgd heeft vanuit het standpunt van vrouwen, wéét dat voor de helft van de bevolking de eerste revolutie nog niet eens is begonnen.

Egyptische vrouwen namen twee jaar geleden vol hoop deel aan massale protesten in Cairo. Ze hoopten op een Arabische Lente. Ze hoopten op meer rechten voor vrouwen als het regime van Mubarak viel. Ze hoopten dat democratie ook voor hen een betekenisvol begrip zou worden. Ze hoopten dat zij aan zij met de mannen strijden voor verandering, iets op zou leveren. Meer respect, bijvoorbeeld.

Niets was minder waar. Vrouwen belandden in de marge toen het ging om een nieuwe grondwet, en de Moslim Broederschap liet al snel na het aantreden weten dat het enige recht van een vrouw het aanrecht is. En in die keuken mag een man haar gewoon mishandelen, als hij daar zin in heeft. Vorig jaar lieten vrouwen dan ook verbitterd weten dat ze beter af waren onder Mubarak.

De Verenigde Naties onderzochten de situatie en bevestigen dit. Egyptische vrouwen hebben onder het juk van de moslim Broederschap en het leger extra te lijden onder maatschappelijke beperkingen en seksueel geweld. Vooral de stroming van het Wahhabisme staat bijzonder vijandig tegenover vrouwen.

Recente gebeurtenissen bekrachtigden die negatieve tendenzen. De verbroedering (verzustering? Iek, nee, dat klinkt niet…) van die paar magische weken op het Tahrirplein lijkt verder weg dan ooit. Alleen al in de afgelopen week verkrachtten groepen mannen meer dan honderd vrouwen op deze locatie in de hoofdstad. Hadden ze maar niet de straat op moeten gaan om hun stem te laten horen. Dit structurele seksuele geweld haalde onze kranten alleen, omdat dit geweld ook een Nederlandse vrouw trof.

De Moslim Broederschap zette de klok terug, en het is de vraag of de hernieuwde onrust vrouwen nieuwe kansen biedt om alsnog invloed te krijgen op de ontwikkelingen in Egypte. Alleen al gezien het alomtegenwoordige geweld tegen vrouwen, lijkt die vraag met nee beantwoord te moeten worden.

Nieuwsronde

Sociale media zijn een tweesnijdend zwaard. Facebook helpt vrouwen zich te organiseren, maar mensen maken ook misbruik van dit medium door vrouwen als hoer af te schilderen. Nieuws over India en de situatie van vrouwen in dat land blijft de krantenkolommen vullen. Ondertussen telt ook onze eigen hoofdstad circa twee slachtoffers van seksueel geweld per dag. En twee indrukwekkende vrouwen overleden, maar mogen niet vergeten worden. Dat en meer in deze nieuwsronde.

Beate Gordon.

  • Vrouwen om niet te  vergeten: Beate Gordon en Rita Levi-Montalcini. Gordon zorgde er na de tweede wereldoorlog eigenhandig voor dat vrouwenrechten een plek kregen in de nieuwe Japanse grondwet. Ze was de enige vrouw in een team van tientallen mannen en schreef de passages die vrouwen rechten geven op het gebied van huwelijk, erfenissen en bezit van eigendommen. Ze nam ook het artikel op dat discriminatie van vrouwen in brede zin verbiedt. Daarnaast overleed Nobelprijs winnares Rita Levi-Montalcini. Ze werkte als arts en deed belangrijke ontdekkingen op het gebied van cellen en celdelingen – nuttig voor het begrijpen van ziektes als kanker en Alzheimer.
  • Dagelijks melden zich in Amsterdam twee vrouwen omdat ze het slachtoffer werden van seksueel geweld. Vooral de Bijlmer en in de Slotervaart komen aanranding, verkrachting en andere vormen van agressie relatief vaak voor. Probleem….
  • Onbekenden misbruikten Facebook om dertig jonge vrouwen uit Antwerpen te kijk te zetten als hoer. ,,Meer dan vierduizend bezoekers geven aan dat ze de pagina leuk vinden en bediscussiëren het uiterlijk en privéleven van het slachtoffer. Ook plaatsen zij de naam van het meisje en een link naar haar Facebookprofiel. Een minderheid neemt het op voor de slachtoffers en roept de beheerders, die anoniem blijven, om de pagina te verwijderen,” meldt De Morgen. Een veelzeggende verhouding. Ondanks de dominante positie van de ‘slut-shamers‘ is de Facebook pagina inmiddels toch verwijderd.
  • Een stukje geschiedenis. Engeland vocht mee in de eerste wereldoorlog en iemand moest thuis het werk blijven doen. Dus trokken onder andere de Spoorwegen duizenden vrouwen aan, die allerlei taken op zich namen die voorheen aan mannen voorbehouden waren. Het Nationale Spoormuseum in York lanceerde een database met alle gegevens en besteedt in een tentoonstelling permanent aandacht aan het aandeel van vrouwen.
  • India blijft de gemoederen bezig houden. Het aborteren van ongewenste, want waardeloze meisjesfoetussen, en de daaropvolgende vrouwenhandel om de tekorten aan te vullen. De woede om uitspraken van een religieuze leider die vindt dat de 23-jarige studente die stierf na een verkrachting in Delhi zelf schuldig is. De voortdurende protesten tegen verkrachting en seksuele intimidatie op straat. In India maar ook elders op de wereld, want ook in een zogenaamd beschaafd land als de Verenigde Staten kunnen slachtoffers van verkrachting nog steeds rekenen op hoon, minachting en ongeloof. Kortom, (seksueel) geweld tegen vrouwen staat op de agenda….
  • Ondertussen, in filmland: de manische pixie droomvrouw huppelt nog steeds vrolijk rond op het witte doek. Op zich is er niks mis met een vrolijk vrouwelijk filmpersonage, maar scriptschrijvers maken zich er wel heel erg makkelijk vanaf. The Guardian geeft een overzicht van films die dit stereotype vertonen.

Nieuwsronde

Donkere wolken pakken zich samen in Egypte en Turkije, waar conservatieve regeringen meer controle willen krijgen over de lijven en levens van vrouwen. Maar er zijn ook positieve ontwikkelingen. Mensen maken van harte grappen over roze producten, zoals roze Bic pennen Voor Haar, apps voor de mobiele telefoon bieden handige hulpjes waar vrouwen echt iets aan hebben, en Brussel deelde al 69 boetes uit voor (seksuele) intimidatie op straat.

Protesten in Turkije, waar een conservatieve regering vrouwen de zeggenschap over hun eigen lijf en leden wil ontzeggen.

  • Islamitische vrouwen protesteren tegen pogingen van de Moslim Broederschap om hen terug in hun hok te meppen. Volgens de nieuwe conservatieve regering van Egypte zijn vrouwen zwak en te emotioneel om goede leiders te zijn. Tegelijkertijd zijn ze wel goed genoeg om toiletten te boenen en kinderen groot te brengen. Raar maar waar. De regering zou de Koran goed moeten lezen, en moeten stoppen met het inperken van de vrijheden van vrouwen. Of de regering hier naar wil luisteren….?
  • Gewone producten aan de vrouw brengen? Maak ze kleiner en roze, dan lukt het wel. Het lijkt erop alsof een trend uit de jaren zestig nieuw leven krijgt anno nu, met als voorlopig hoogtepunt Lego voor meisjes en roze Bic pennen. Gelukkig maken consumenten korte metten met dit soort marketingfoefjes.
  • Joodse vrouwen gaan verder dan opiniestukken in kranten. Ze stapten naar de rechter om op die manier af te dwingen dat vrouwen recht houden op het gebruik van de openbare ruimte in Israëlische steden. Een vrouwenorganisatie spande een rechtszaak aan tegen een orthodox radiostation dat weigert om vrouwen in hun programma’s aan het woord te laten. Eerder al ontving een tienermeisje een schadevergoeding van 13.0000 NIS omdat orthodoxe mannen haar op een agressieve manier dwongen achterin de bus te zitten. Dat is een illegale vorm van scheiding der seksen, dit keer in het openbaar vervoer.
  • Leve de mobiele telefoon. Nooit meer de weg zoeken, internet altijd onder handbereik, en je kunt er allerlei nuttige functies op downloaden. Vrouwen gebruiken soms zelfs vaker apps dan mannen. Zo kunnen vrouwen een app downloaden om hun menstruatiecyclus in de gaten te houden. Voor de Nederlandse markt zijn er verschillende versies beschikbaar. Ook handig: een app die je er op een discrete manier aan herinnert dat het tijd is om de pil te slikken – erg handig om ongewenste zwangerschappen te voorkomen – en een door het Trimbos-instituut ontwikkelde app om je te ondersteunen als je onverhoopt borstkanker mocht hebben.
  • Het rommelt (nog steeds) in Turkije. Sinds een conservatieve regering hier aan de macht kwam, wil de overheid abortus stoppen en keizersnedes zoveel mogelijk inperken – de premier vindt dat teveel vrouwen op de ‘makkelijke’ manier bevallen. Vrouwen moeten gewoon op een natuurlijke manier bevallen, en klaar. In de Turkse cultuur betekent dit dat vrouwen hoe dan ook de klos zijn. Verkrachting is hun schuld, abortus geen optie, en als het mis gaat tijdens een bevalling mogen artsen slechts bij hoge uitzondering overgaan tot een keizersnede. Vrouwen hebben weinig over hun lijf te zeggen…
  • De Victoriaanse tijd bracht vrouwen veel ellende, maar leidde er ook toe dat artsen de voorloper van de vibrator ontwikkelden om de behandeling van hysterische patiënten minder vermoeiend te maken. Jawel. Alles wat je altijd al wilde weten over vibrators...
  • Spaanse feministen zetten een campagne op a la Hollaback, zodat vrouwen die lastig gevallen worden op straat actie kunnen ondernemen en hun ervaringen zichtbaar kunnen maken. Dat hadden ze natuurlijk niet moeten doen. Haat werd hun deel. Onder andere een groep mannen behorende tot de 600.000 gebruikers van een autoforum besloten de vrouwen systematisch te pesten via internet. Dat past in een patroon. Ook in andere landen krijgen vrouwen er van langs zodra ze feministische standpunten innemen. Soms nemen die campagnes zulke vormen aan dat de vrouw haar internetactiviteiten staakt. Dan is het de trollen weer gelukt een vrouw het zwijgen op te leggen. Bedankt, trollen…
  • Seksuele intimidatie op straat is een hot item in België sinds filmstudente Sofie Peeters met een camera door haar Brusselse woonwijk trok. De stad beloofde dit soort agressie aan te pakken en deelde in een paar maanden tijd al 69 boetes uit. Wie vrouwen op straat lastig valt, kan rekenen op een boete van 250 euro.

Van der Staaij zegt wat SGP vindt, schrikt van reacties

SGP voorman Van der Staaij probeert de golf negatieve reacties in te dammen, die volgden op zijn uitspraken over abortus en verkrachting. Dagblad NRC meldt dat hij helemaal niet had willen zeggen dat vrouwen zelfs schuld hebben aan een zwangerschap na verkrachting. Hij wilde alleen benadrukken dat het bij abortus in de meeste gevallen niet gaat om een ongewenste zwangerschap na dit misdrijf. Hij lijkt overvallen door de kritiek, maar blijft er tegelijkertijd bij dat zwanger worden na een verkrachting een uitzondering is.

Voor Van der Staaij klinken de uitspraken van Amerikaanse geestverwanten volkomen logisch….

‘De feiten kloppen’, benadrukte hij volgens de Volkskrant. Hij beklaagt zich erover dat er zo’n ophef is ontstaan. In praatprogramma Knevel en Van den Brink zei hij:

“Waarom is er nou allemaal pressie om uitspraken terug te nemen. Mag ik het zo zeggen dat ik het betreur dat als de uitspraken zo worden opgevat dat vrouwen het aan zichzelf hebben te wijten. Die indruk heb ik absoluut niet willen wekken en daar neem ik afstand van.”

Deze houding maakt volgens de Zesde Clan duidelijk dat de SGP-er echt geeeeeen idee heeft hoe beledigend zijn uitspraken zijn. Niet zo vreemd, want Van der Staaij gaf blijk van acceptatie van het soort mythes waar rechtse christenen een patent op hebben. Het geruststellende idee, dat slechts weinig vrouwen zwanger worden na verkrachting, dient in die kringen als een van de argumenten om abortus onder alle omstandigheden te verbieden.

Bovendien volgt Van der Staaij gewoon het partijprogramma, signaleert columniste Elma Drayer, en voegde daaraan toe:

O zeker, de mannenbroeders mogen graag warme woorden wijden aan de bijzondere taak die de Allerhoogste zijn vrouwelijke schepselen heeft toebedeeld – vol semantisch gegoochel met termen als ‘gelijkheid’ en ‘gelijkwaardigheid’. Het is refo-taal voor wat ze werkelijk bedoelen: dat vrouwen geen zeggenschap verdienen – niet in het politieke bedrijf, niet over hun eigen lichaam. Zelfs niet als ze slachtoffer zijn geweest van een afgrijselijk misdrijf. De SGP kan nog zo hard proberen om salonfähig te zijn, dit is haar ware gezicht.

De buitenwereld verdiept zich echter zelden in de stukken die de SGP produceert, en hoort dit soort opvattingen niet vaak zo expliciet op de landelijke televisie uitgesproken worden. Drayer merkt daarnaast op dat áls de SGP haar ware gezicht laat zien, het er vanaf hangt over welk onderwerp het gaat. De partij kan al jaren op begrip rekenen als ze vrouwen wil uitsluiten van essentiële democratische rechten. Zelfs als hoge rechters een oordeel vellen, gebeurt er weinig tot niks.

Misschien valt de huidige ophef rondom abortus en verkrachting Van der Staaij daarom zo rauw op z’n dak. Hij is het gewend geraakt dat Nederland hem met fluwelen handschoentjes aanpakt. Een beroep op religie en dat vrouwen zelf niet willen, valt beter in Nederland dan hardvochtige praat over vrouwen die gewoon het kind van hun verkrachter moeten baren. Bovendien was de SGP anderhalf jaar nodig voor de gedoogconstructie van Mark Rutte. Nog een reden om deze fundamentalistische groepering te vriend te houden.

De verhoudingen zijn echter veranderd. Diezelfde Mark Rutte benutte de uitglijder van Van der Staaij meteen om in verkiezingstijd fijntjes te benadrukken dat de VVD kampioen baas in eigen buik is.  De Zesde Clan snapt dat die negatieve reactie schrikken zijn voor Van der Staaij.  Dat had hij niet verwacht. Help, wat overkomt hem nu???? Snel een voorbeeld nemen aan Republikein Todd Akin, die na soortgelijke uitspraken ook zijn uiterste best doen om onder kritiek uit te komen en de aandacht af te leiden.

De Volkskrant meldt dat een woordvoerder van de SGP inmiddels heeft aangegeven dat de partij voorlopig z’n mond zal houden over het thema ongewenste zwangerschap en abortus. Heel begrijpelijk, zo midden in de verkiezingstijd. Ondertussen blijven de televisiebeelden van RTL 7 gelukkig openbaar toegankelijk zodat iedereen zelf kan zien en luisteren wat de SGP-voorman op dat moment echt zei.

Vrouwen zitten niet te wachten op Sharia raad

Sharia raden in Nederland? Asjeblieft niet. Zulke ‘gerechtshoven’ zullen moderne moslimvrouwen als zondares zien en veroordelen voor zaken waar de Nederlandse wet geen probleem van maakt. Bovendien hebben de veelal orthodoxe mannelijke rechtsprekers er belang bij om de verhouding tussen de seksen in hun voordeel te (blijven) beslechten. Dat betogen twee vrouwenrechtenactivistes. Ze reageren op de in Nederland opgelaaide discussie religieuze rechtspraak mogelijk te maken.

Sharia rechtbanken zijn omstreden. Toen debatcentrum De Balie in 2010 bij wijze van experiment voor een dag zo’n raad opzette in Amsterdam, kwamen er meteen actievoerders langs. Daarmee kreeg het debatcentrum gelijk een vorm van antwoord op de vraag of shariarechtbanken ‘echt zo onwenselijk zijn’ of dat ze een plek verdienen naast het bestaande rechtstelsel in Nederland.

Twee jaar later, afgelopen juni, zette islamgeleerde Haitham Al-Haddad het onderwerp opnieuw op de agenda. Hij pleit voor een raad in Nederland, onder andere omdat nu jaarlijks circa 200 vrouwen uitwijken naar Engeland. Daar bestaan zulke raden, maar de heren weten zich vaak geen raad met de kwesties die Nederlandse moslima’s voorleggen. Hij vindt het daarom de plicht van Nederland om vrouwen in eigen land te bedienen, zodat ze niet langer naar Engeland hoeven te reizen.

Met zijn pleidooi negeert Al-Haddad de stem van vrouwenorganisaties in Engeland, die stevige kritiek hebben op de Sharia raden:

The Iranian and Kurdish Women’s Rights Organisation (IKWRO) is campaigning to bring an end to the practice. ”We have spoken to many women and all of them tell us the same story; Sharia law is not providing them with the justice they seek. The councils are dominated by men, who are making judgements in favour of men,” said Diana Nammi.

Nora Kasrioui en Nadia Martosatimna-Laiti signaleren hetzelfde. Beiden werken al langere tijd voor vrouwenrechten in de Islamitische gemeenschappen. Kasrioui is verbonden aan de organisatie Brood en Rozen en Martosatimna-Laiti is voorzitter van Darna Asila. Deze organisatie strijdt tegen geweld tegen vrouwen in Marokko. Ook zij zien niets in een Sharia raad:

Zo’n college, dat gedomineerd wordt door orthodoxe mannen, zal beslist niet in het voordeel van de progressieve moslima’s zijn. De kans dat deze rechters zullen kiezen voor een conservatieve versie van het islamitisch recht, die maar al te vaak zonder meer geassocieerd wordt met de ware islam, is zeker aanwezig. De óók bestaande liberale visie, met bijvoorbeeld het recht van vrouwen op een eigen partnerkeuze, op werk en onderwijs en eigen bezittingen zal dan verwaarloosd worden.

Beiden benadrukken dat er niet één moslimgemeenschap bestaat in Nederland. Allerlei verschillende culturen, groeperingen en gemeenschappen hanteren allemaal andere interpretaties van hoe het hoort en hoe mensen behoren te leven. Waarbij Islamitische rechtsgeleerden routinematig achter de voordeur kijken, tot in de slaapkamer aan toe. Kasrioui en Martosatimna-Laiti pleiten ervoor dat de Nederlandse gemeenschappen eerst  nadenken en emanciperen. Progressieve moslima’s kunnen daarbij als gids fungeren:

Voordat een shariarechtbank in Nederland toegestaan wordt, zouden moslima’s er eerst voor moeten zorgen dat hun progressieve uitleg binnen de islam algemeen erkend wordt, inclusief de daarbij behorende rechten. Evenals bij de eerste en de tweede feministische golf zullen die echter eerst informeel bevochten en erkend moeten worden.

Deze emancipatie en bewustwording krijgt alvast een flinke duw in de rug van Shirin Musa. Ook zij is ervaringsdeskundige. Ze zat jarenlang vast in een religieus huwelijk omdat haar Pakistaanse man niet aan een scheiding volgens islamitische regels mee wilde werken. Dat ze voor de Nederlandse wet al wel was gescheiden, maakte niet uit. Ze zette een campagne op om te voorkomen dat andere vrouwen moeten meemaken wat zij zelf meemaakte. Ze wil dat het Nederlandse recht geldt, en uitgebreid wordt met regelgeving die het onmogelijk maakt om vrouwen tegen hun wil gevangen te houden in een religieus huwelijk.

Via haar site, Femmes for Freedom, kunnen vrouwen informatie krijgen, juridisch advies inwinnen, en misstanden melden. Dat melden mag voor problemen in binnen en buitenland, zoals ‘huwelijkse gevangenschap, polygamie, gedwongen achterlaten, strijden in het land van herkomst om de scheiding naar het recht van het land van herkomst te regelen, vervolgd worden voor overspel en andere morele delicten in het land van herkomst.’ Want over dat soort situaties gaat het. En als conservatieve mannen het voor het zeggen krijgen bij dit type problemen, kunnen vrouwen het schudden.

Hollande voegt daad bij woord

Hollande, het nieuwe Franse staatshoofd, zorgde voor een primeur in de Franse geschiedenis. Hij beloofde een regering met 50% vrouwen, en maakte die belofte waar. Dat is goed nieuws voor de democratie. De bevolking bestaat immers ook voor de helft uit vrouwen, dus ze zijn eindelijk evenredig vertegenwoordigd in het landsbestuur.

De nieuwe Franse regering.

Hoewel iemand wiens naam lang rond zong uiteindelijk buiten de boot viel, benoemde Hollande tot nu toe een indrukwekkend aantal vrouwen in zijn nieuwe regering. Zijn kabinet kan bogen op de deelname van professionals zoals Christiane Taubira, Marisol Touraine en Cécile Duflot. Hollande benoemde ook Najat Vallaud-Belkacem voor vrouwenrechten. Zij is tevens de officiële woordvoerder van de regering.

Er was sprake van dat Martine Aubry een ministerspost zou krijgen. Aubry is een partijgenote van Hollande en was zijn belangrijkste concurrent. Volgens Belgische kranten wilde ze premier worden. Toen dat niet lukte bedankte ze naar verluidt voor een gewone ministerspost.

Kortom, driewerf hoera, zeer positieve ontwikkelingen. Maar feministische media zouden geen feministisch media zijn als ze niet kritisch op blijven letten. Hoewel bijvoorbeeld womens e-news Hollande’s besluiten oprecht en van harte toejuicht, ontgaat het hen tegelijkertijd niet dat de kern van de macht nog steeds bij de mannen ligt:

The new government is lead by Jean Marc Ayrault, who was appointed Monday Prime Minister by Hollande. Both men spent more than five hours Wednesday to wrap up the list of those who will be in the socialist government. While half the appointed ministers are women, all key ministries, such Foreign Affairs, Interior and Economy and Finances, have been given to men.

Cijfers zeggen namelijk niet alles, het gaat ook om invloed, status en toegang tot de rangen waar de echte harde noten gekraakt worden. In een analyse schrijft een assistent professor van de universiteit van Londen:

The top job – that of Prime Minister – was sought after by many people, but one of the most credible contenders was Martine Aubry.  […] However, Hollande overlooked her in favour of Jean-Marc Ayrault, a much less well-known loyalist who could be relied upon to offer faithful support to the president without risk of upstaging him. Having been snubbed for the top job, Aubry decided that she did not wish to play second fiddle yet again, with the consequence that she is not in the government at all. […] All the rumours prior to the announcement of the government focused on male contenders.  In the end, men got almost a clean sweep of the top posts.  Of the most prestigious and coveted posts, all but one went to men.

Alleen Justitie viel toe aan een vrouw. De eindconclusie die de Zesde Clan trekt is dan ook dat Hollande oprecht iets probeert te bereiken, en stappen in de goede richting zet. Maar oude structuren zijn taai. We zullen vol verwachting blijven volgen van Hollande doet op het gebied van vrouwenrechten en emancipatie.

Banda stuurt hoofd van politie de laan uit

Joyce Banda, de nieuwe president van Malawi, laat kort na haar aantreden al van zich spreken. Als één van haar eerste daden ontsloeg ze een gevreesd hoofd van de politie. Mensenrechtenorganisaties juichen haar actie toe en hopen dat Banda vrede en veiligheid kan brengen in het door armoede en geweld getekende land. Ze is de eerste vrouwelijke president van Malawi, en pas het tweede vrouwelijke staatshoofd van dit werelddeel.

Joyce Banda, de nieuwe president van Malawi.

Banda heeft al vaker korte metten gemaakt met vervelende toestanden. Haar leven was een strijd tegen armoede en vooroordelen. Met veel moeite lukte het haar om een opleiding af te maken, een hele prestatie in een land waar meisjes routinematig van school worden gehaald. Vervolgens wist ze te ontkomen aan een huwelijk met een agressieve man:

She left her first husband in 1981, taking her three children with her, because he was abusive. “Most African women are taught to endure abusive marriages. They say endurance means a good wife but most women endure abusive relationship because they are not empowered economically, they depend on their husbands,” she told the BBC about her decision.

Banda werd politiek actief in de Democratische Progressieve Partij. Haar doorbraak kwam in 2009, toen president Bingu wa Mutharika haar aanstelde als zijn rechterhand. Nauwelijks een jaar later gooide diezelfde Mutharika haar echter de partij uit, omdat ze het niet eens was met zijn beslissing om zijn broer als opvolger aan te wijzen. Met succes. Ze richtte haar eigen politieke partij op. Op het moment dat Mutharika overleed aan een hartaanval, kon Banda hem opvolgen op basis van de vele politieke stemmen die ze bij de verkiezingen kreeg.

Daarmee roeide ze opnieuw tegen de stroom in:

A senior ruling party official openly said Malawi was “not ready for a female president”, while First Lady Callista Mutharika said Mrs Banda was fooling herself that she was a serious politician – saying she was a mere market woman selling fritters.”She will never be president, how can a mandasi [fritter] seller be president?” Mrs Mutharika said. Mrs Banda took all this in her stride, saying she was glad to be identified with market women since more than 80% of Malawian women belong to that category: “Yes, she’s right, I’m indeed a mandasi seller and I’m proud of it because the majority of women in Malawi are like us, mandasi sellers.”

Mandasi, een lekkernij uit Malawi. Hier het recept.

Dat ze meteen begint met schoon schip maken is volgens organisaties voor mensenrechten een goed teken. De ontslagen politiechef wordt al langere tijd verdacht van moord en doodslag, en zaaide terreur onder de bevolking. Ook vrouwen hopen op een betere toekomst met Banda aan het hoofd van hun land:

The country’s oppressive “life president,” who ruled from 1963 to 1994 (!) forbade women from wearing pants and short skirts. Banda has participated in protest marches in defense of women’s rights to wear what they want to wear. Earlier this year, Banda’s predecessor as president told the police to arrest anyone who attacked a woman for wearing pants in public. “Some of us have spent our entire life fighting for the freedom of women,” Banda told the protestors. “It’s shocking some men want to take us back to bondage.”

Joyce Banda als de Dilma Rousseff van Afrika, iemand die serieus werk maakt van vrouwenemancipatie. Hmmmm… Dat klinkt goed!

Vraag het een feministe

De Zesde Clan is een fan van The F-word, een engelse site met weblog, waar activisten samenkomen en levendige debatten voeren. Meestal betreft het ontwikkelingen in hun eigen land, maar feminisme is divers, veelkleurig, en in de eerste plaats een basis om vragen te stellen en eigen antwoorden te vinden. Dat maakt de inhoud aantrekkelijk voor een breed publiek in binnen en buitenland. Mooi voorbeeld daarvan: de nieuwe rubriek Vraag het een feministe.

Lezers van de site kunnen vragen insturen, een doorgewinterde feministe legt uit hoe ze tot een bepaald antwoord komt, en vervolgens kan iedereen een open discussie voortzetten in de commentaren. De meest recente aflevering van de rubriek betreft een kwestie die de Zesde Clan ook diverse malen behandelde: maken vrouwen in complete vrijheid eigen  keuzes, of zijn we een willoos slachtoffer van de maatschappij? Hoe zit dat? Net als De Zesde Clan wil the F-word een middenpositie innemen:

Women have the capacity to make different choices, but given that most people want to feel a sense of belonging and do not want to be singled out as different, it makes sense to go along with the dominant cultural norms. […] we just need access to alternatives and the tools required to deconstruct what has always been portrayed as normal and natural. We can then make more informed decisions about our lives, which may or may not include conforming to social norms. […]

Met andere woorden: de cultuur waarin je opgroeit, sociale normen, verwachtingen, het heeft allemaal invloed op de keuzes die we maken. Daarom ontstaat er wereldwijd zo’n enorme diversiteit aan gedrag, stelt The F-word. Daarom ook geven bedrijven miljarden uit aan reclame. Dat doen ze omdat reclame effect heeft op wat we willen. Spotjes voor bepaalde producten zoals deodorant maken ons bijvoorbeeld eerst onzeker (ik stink, ik jaag dan een aantrekkelijke partner weg) en bieden ons dan een oplossing aan (koop dit merk deo!)

Dat de discussie hierover soms zo moeizaam verloopt is omdat er nogal wat vijandigheid bestaat rondom het feministische gedachtengoed. The F-word:

Detractors of feminism often complain that we paint all women as victims, but the truth is that many, many women are victimised within our society, and I don’t think we should shy away from saying that. The crucial point is that feminism is about helping women move out of a victimised situation and stopping us from becoming victimised in the first place.

Meer weten? Vorige afleveringen gingen in op diverse onderwerpen. Hoe kun je een voorliefde voor sm rijmen met feminisme? Als een schip zinkt en mensen roepen ‘vrouwen en kinderen eerst’, hoe verhoudt zich dat tot een feministisch gedachtengoed?  Hoe kun je het beste reageren als mannen lullige opmerkingen maken over je biseksualiteit? En wat doe je als met name je mannelijke vrienden je glazig aankijken als je over het feminisme begint, omdat dit volgens hen volslagen onzin is? Je wil de vriendschap behouden, maar het is ook zo wat als ze je zorgen en standpunten achteloos verwerpen omdat zij toevallig nergens last van hebben. Dilemma, dilemma….

Op die manier biedt de rubriek stof tot nadenken en verder debat, altijd goed en interessant. Aanbevolen door de Zesde Clan!

Vrouwen horen niet tot het volk bij Egyptisch parlement

Vrouwen maken de helft van de bevolking uit, maar als je kijkt naar de samenstelling van de volksvertegenwoordiging in Egypte zou je dat niet zeggen. Vrouwen zijn nagenoeg afwezig in het pas geïnstalleerde parlement. Al hun activisme, hun deelname aan de opstand, protestmarsen houden, het leidde tot slechts acht benoemde vrouwen, nog geen twee procent. Geen enkele partij nam vrouwelijke kandidaten serieus.

Zoek de vrouwen.

Women’s Media Center heeft een duidelijke analyse over dit gebrek aan vrouwelijke volksvertegenwoordigers:

We can’t just blame Islamists who didn’t run women candidates; liberal parties also failed to support women candidates. Despite the rule that one woman had to be included on every party’s lists, all of these women appeared at the end of the lists. Because of the proportional system, if eight names are listed, unless your name is in the top three or four, you’re unlikely to be elected. There used to be a quota for women, but quotas became synonymous with the old regime that used women for their own interest. Women’s rights organizations tried to lobby for reinstating the quota system but did not succeed.

Een breed gedeelde, institutionele weerstand hield vrouwen op die manier buiten de poort. Erger, dit bijna geheel uit mannen bestaande parlement gaat niet alleen de nieuwe grondwet opstellen, maar werkt ook mee aan een conservatief klimaat. Analisten signaleren dat Egypte op dit moment met zoveel complexe, onoverzichtelijke problemen kampt, dat politieke partijen het eenvoudiger en makkelijker vinden om zich te beperken tot het morele gedrag van vrouwen. Trekken ze de juiste kleren aan, gedragen ze zich zedig genoeg? Daarnaast is het ook een manier om aandacht te trekken:

“When Egyptian media spends hours and hours discussing bikinis and alcohol with presidential candidates, it tells you where women are going,” says Marwa Rakha, an Egyptian writer, broadcaster and blogger. […] Rakha sees a cynical populist ploy. “They want attention, lights and media presence. How else will they get there unless they talk about women and their evil bodies?” she said. “These are issues that people can relate to on a personal level,” explains Karima Abedeen, a secular British-Egyptian living in Cairo. “They are also vague and not quantifiable and most of the people who use these issues as their platform haven’t a clue about how to solve any of the other, more urgent social and political issues.”

Egypte is daar niet uniek in. Hetzelfde gedrag zie je bijvoorbeeld in de Verenigde Staten. Enorme giga schuldenlast? Werkloosheid? Groeiende kloof tussen arm en rijk? Maakt niet uit, laten we het liever hebben over seksueel actieve vrouwen en wat ze wel en niet mogen doen met hun baarmoeders, zulks ter beoordeling van anderen:

Abortion is not only the best arrow in these politicians’ quivers, in terms of pleasing a crucial segment of the Republican base — it is arguably the only arrow they have. The reality, as has become evident since Obama’s election, is that the Republican party is tied to economic policies — opposition to infrastructure spending, fanatical devotion to tax cuts for the most wealthy — that will not create jobs, but, in fact, will destroy them. So abortion has, once again, as I termed it in my book, become a “brilliant distraction” from pressing social problems.

Tegenwicht bieden aan dit mechanisme is lastig. Maar vrouwen in Egypte blijven opkomen voor zichzelf. Zo sloegen ze leden van de zedenpolitie hun buurt uit  – ze waren de terreur van ultra fanatieke Salafisten helemaal zat. En vrouwen zijn de optimistische dagen van de revolutie niet vergeten. Die revolutie gaat gewoon door. Is het niet in of via het parlement, dan wel via de straat.

Heerlijk eten voor meer vrouwenrechten

Heerlijk eten, gezellig samenzijn, én werken aan een betere wereld waar vrouwen als mensen gerespecteerd worden. Wie wil dat nou niet? Mama Cash nodigt je uit om in actie te komen. Wie kookt heeft de macht….

Revolutie geeft Libische vrouwen nieuwe kansen

De interim premier van Libië benoemde twee vrouwen in zijn tijdelijke ministersploeg. Vrouwen kunnen openlijk in café’s zitten en een kop koffie drinken. En eind november kreeg een eerste conferentie voor vrouwenrechten hoog bezoek. Op allerlei gebieden heeft de val van het oude regime voor veranderingen gezorgd in Libië. Vrouwen tonen zich vastbesloten om hun nieuwe kansen te benutten en een grotere rol te spelen in het openbare leven en de politiek.

Dat begon al meteen na de val van Ghadafi. Tijdens de opstand en burgeroorlog vervulden vrouwen rollen die ze voorheen niet hadden:

Fatima al-Gadrub worked for the revolution under the name “Samoud,” which means “steadfastness.” Her group wrote and distributed a newsletter and helped smuggle weapons. She used a satellite phone to call outside news outlets and report on what was happening in the capital. The women made many of the red, black and green revolutionary flags that kept appearing on the streets of Tripoli, in defiance of Gadhafi’s police, who were under orders to suppress them.

Nu er een overgangsregering is en Libië kan werken aan een nieuwe toekomst, gaan vrouwen zoals al-Gadrub niet meer terug achter het aanrecht. Wat daarbij enorm helpt is dat de ordetroepen van Ghadafi weg zijn. Hun agressieve houding beperkte vrouwen namelijk in hun vrijheid:

Many Libyans saw Gaddafi’s security forces as bullies who could mistreat women with impunity. Rumors flew that pretty young women were vulnerable to being yanked away from a restaurant or university for sexual abuse by the leader or his powerful sons. As a result, men limited their wives’ and daughters’ movements, especially discouraging them from taking part in activities related to Gaddafi and his official Revolutionary Committees.

Nu ze vrijer kunnen bewegen, begint er zelfs een soort van georganiseerde vrouwenbeweging te ontstaan die pleit voor meer rechten en politieke vertegenwoordiging van vrouwen in de toekomstige regering van het land. Mannelijke machthebbers hebben hier nota van genomen. Vorige week hielden organisaties de eerste conferentie over vrouwenrechten sinds mensenheugenis. De aanwezigen kregen zelfs bezoek van de tijdelijke premier, de minister van Justitie en de kersverse voorzitter van de National Transitional Council, Mustafa Abdeljalil. Volgens The Daily Beast had hij goed nieuws voor de vrouwen:

Abdeljalil asserted that Libyan women can expect to have the same rights as men and to play an important role in government, stating, “We expect women to be important figures in the future of this country.”

Wat later gaf de minister van Justitie aan dat hij quota overweegt om te garanderen dat vrouwen deel uitmaken van de nieuw op te zetten regering. Dat zijn beloftes, in het openbaar uitgesproken. Libische vrouwen kunnen de heren aan hun uitspraken houden. Wie weet wat voor moois de toekomst dan nog zal brengen.

Nobelprijs voor vrede gaat naar drie vrouwen

Wat hebben de Liberiaanse presidente Ellen Johnson-Sirleaf, haar landgenote Leymah Gbowee en Tawakkul Karman uit Jemen met elkaar gemeen? Alledrie winnen ze de Nobelprijs voor de vrede. Op 7 oktober ontvingen ze deze erkenning voor hun jarenlange inzet voor vrede en meer rechten voor vrouwen. Helaas barstte de kritiek meteen los. Op soms zeer dubieuze gronden en in tegenspraak met een analyse dat de kritiek deze keer wel zou meevallen.

De kritiek richt zich vooral op de Liberiaanse presidente, omdat zij als enige van de drie enige bekendheid geniet in Nederland en België. Zo opende de Volkskrant meteen de aanval met een artikel waarin hoogleraar Stephen Ellis mocht uitleggen waarom hij stomverbaasd is over de toekenning van de Nobelprijs aan de Liberiaanse presidente. Zijn redenatie:

Johnson is natuurlijk een bekend politica. Ik heb alleen de indruk dat alleen haar reputatie – dus het feit dat ze als eerste vrouw democratisch gekozen is tot staatshoofd van Afrika – heeft gezorgd dat ze deze Nobelprijs heeft gewonnen. Ik vind dat eigenlijk geen reden om de Nobelprijs voor de Vrede te krijgen.’

Daarmee reduceert Ellis iemand met een indrukwekkende staat van dienst tot een soort Excuus Truus. Zijn tweede redenatie is nog zotter, en wordt gelukkig door hemzelf meteen onderuit gehaald. Johnson-Sirleaf is namelijk hoofd van een regering waarin corruptie voorkomt. Oh, en ze mengde zich indirect in de politieke strijd van haar land. Stop de persen!!! Als die criteria geldig zijn zou 90% van de staatshoofden in de wereld meteen moeten aftreden. En Ellis zelf memoreert al aan het feit dat Barack Obama de prijs kreeg terwijl hij actief oorlog voerde, in Afghanistan. Was geen probleem. Dus waarom valt Ellis Johnson-Sirleaf hier nu mee lastig?

Een derde punt van kritiek is de timing van de toekenning. Er zijn namelijk verkiezingen op komst in Liberia en Johnson-Sirleaf doet mee voor een herverkiezing. De oppositie riep meteen dat het oneerlijk is. Met een Nobelprijs voor de vrede zouden de kansen van de presidente toenemen. De Liberiaanse kiescommissie heeft in een reactie op die kritiek al laten weten dat de verkiezingen gewoon doorgaan.

Kunnen we niet gewoon eens positief blijven? Alle drie de winnaressen krijgen de Nobelprijs voor de vrede omdat zij zich moedig inzetten voor meer democratie en veiligheid, en een verbetering van de positie voor vrouwen. Johnson-Sirleaf moest moeilijke beslissingen nemen, maar slaagde erin krijgsheren tot de orde te roepen en vrede te stichten. De Liberianen kozen haar in 2006 tot presidente op basis van de goede resultaten die ze bereikte.

Sindsdien heeft ze er alles aan gedaan om de puinhopen van jarenlange oorlogen op te ruimen. In een interview van vorig jaar keek ze tevreden terug op de resultaten na vier jaar regeren. Ze was zich er scherp van bewust dat haar land van ver moest komen:

You know, when we started off, we inherited a pretty bad situation, a broken country, collapsed economy. Most of our citizens displaced, either in exile or in refugee camps or in the urban areas looking for safety, dysfunctional institutions, broken infrastructure. So we set about to establish our development agenda, which we talked to the Congress about in March 2006. We identified what we called our four pillars, peace and security, economic revitalization, governance and the rule of law and infrastructure and basic services. And on each of these pillars, we’ve come a long way.

In hun eigen landen zijn Gbowee en Karman twee niet te onderschatten vrouwen. Gbowee wist in Liberia onderlinge verschillen tussen vrouwen te overbruggen. Door een verenigd front te vormen konden de vrouwen beter opkomen voor zichzelf en onder andere deelname aan verkiezingen afdwingen.

Leymah Gbowee

Karman is een 32-jarige mensenrechtenactiviste die in Jemen de bijnaam ‘Moeder van de Revolutie’ heeft gekregen. Ze speelt al jaren een belangrijke rol in de protestbeweging tegen het huidige regime. Ze is ook voorzitter van de organisatie Women Journalists Without Chains. Via die organisatie zet ze zich ook in voor de persvrijheid in haar land.

Tawakkul Karman

Volkskrantcorrespondent Kees Broere, die al jarenlang verslag doet vanuit Afrika, ziet in de toekenning daarom een terechte poging van het Nobelprijs comité om vrouwen welbewust een steuntje in de rug te geven. Plus daarnaast:

En ook erkenning dat de bijdrage van vrouwen voor het creëren van een democratische samenleving van doorslaggevend belang is. Dat is ook zeker zo. In Afrika zijn de vrouwen de hardste werkers. Maar maatschappelijk gezien hebben ze nog geen gelijke kansen.’ […] ‘Het is ook wel terecht dat Johnson deze prijs heeft gewonnen. Liberia is lang geteisterd door burgeroorlogen, zij heeft al eerste een poging gedaan om een einde aan het geweld te maken. En daar is ze voor een deel ook al in geslaagd.’

Maathai gaf Afrikaanse vrouwen een stem

Wangari Maathai is niet meer. Kranten staan terecht bol van het nieuws van het overlijden van deze Keniase vrouw. Ze richtte de Green Belt Movement op en ontving een Nobelprijs voor haar prestaties. En die prestaties waren meer dan boompjes planten. Maathai gaf Afrikaanse vrouwen een stem, benadrukt CNN correspondent Zain Verjee, die haar persoonlijk heeft gekend.

Wat Maathai deed was ongehoord, analyseert Verjee. In het Kenia van de jaren zeventig deed je als vrouw stilzwijgend het werk waarvan ‘men’ vond dat dit haar verantwoordelijkheid was. Vrouwenwerk, zoals voedsel verbouwen en brandhout verzamelen. Naarmate Kenia ontboste en de erosie toenam, werd het voor vrouwen steeds moeilijker om aan die verplichtingen te voldoen.

Maathai zag haar seksegenoten zwoegen en zag hoe het milieu kapot ging. Ze pikte dat niet. Ze doorbrak de stilte, brak met verwachtingen en rolpatronen, en ontvouwde haar strijdplan. Verjee:

She put critical issues of deforestation, desertification and women’s access to natural resources on the front burner. These are crucial in the day-to-day survival of millions around the world, particularly in Africa. She was one voice that championed this cause in a country where speaking out was unheard of. She set an example to women in Kenya and elsewhere. She empowered women’s rights but helped the world understand the specific and nuanced cultural and tribal challenges women face on the African continent.

Op die manier combineerde ze feminisme, mensenrechten en ecologie. Haar Green Belt Movement gaf vrouwen een kans om zichzelf te ontwikkelen, de rol van leider op zich te nemen, en zelf te ervaren dat verandering mogelijk is. Die boodschap sloeg aan. De beweging groeide en is inmiddels een alom gerespecteerde organisatie geworden met twee afdelingen, een Keniase en een internationale.

Ook al is het wegvallen van Maathai een enorme klap, de organisatie zelf is stevig genoeg om door te kunnen zonder de oprichtster, en verder te gaan waar ze in de jaren zeventig mee begon. En daar gaat het om. Wangari Maathai, in haar speech na het accepteren van de Nobelprijs:

If we conserved our resources better, fighting over them would not then occur…so, protecting the global environment is directly related to securing peace…those of us who understand the complex concept of the environment have the burden to act. We must not tire, we must not give up, we must persist.”

Robert Schuman Stichting wil vrouwen een stem geven in Europa

Europeanen kunnen vanaf april 2012 zelf nieuwe voorstellen in stemming brengen bij de EU. De enige voorwaarde is dat je voor je voorstel 1 miljoen handtekeningen weet te verzamelen. De Robert Schuman Stichting wil deze mogelijkheid aangrijpen om wensen en ambities van vrouwen op de agenda te zetten. Daarom wil de stichting aan alle vrouwen vragen om vijf minuten uit te trekken voor het invullen van een vragenlijst. Waar hebben we behoefte aan? Wat zou de EU voor ons moeten regelen? Doe mee, vul de vragenlijst in, en laat weten wat je wilt! De stichting benut de uitkomsten van de enquête om voorstellen in te dienen bij de EU volgens die nieuwe regels.

Braziliaanse presidente maakt speerpunt van vrouwenrechten

Nederlandse kranten gaven terecht ruimte aan het nieuws dat Brazilië voor het eerst een vrouw als president heeft gekozen: Dilma Rousseff. Voor wat Rousseff wil moeten we echter uitwijken naar andere kranten, zoals de Guardian. Die krant ging in op haar overwinningstoespraak en daarin zegt de presidente overduidelijk: zonder gelijke rechten voor vrouwen is er geen democratie. Dus ik ga vechten voor hun rechten, zodat het straks de gewoonste zaak van de wereld is dat een vrouw president kan worden.

Dilma Rousseff viert haar overwinning.

Wauw! Verschillende commentatoren wijzen erop dat er nog nooit een president in Brazilië is geweest die gewoon hardop zegt: zonder gelijke rechten voor vrouwen geen democratie. Met andere woorden: het is geen geïsoleerd gezeur van een paar feminazi’s, maar een een politieke kwestie die het hart raakt van het functioneren van een moderne samenleving. Rousseff gaf in haar toespraak aan dat ze de mogelijkheden voor vrouwen wil vergroten. Braziliaansen moeten meer mogelijkheden krijgen om te leren, werken en te regeren. Er moet structurele aandacht komen voor wat vrouwen willen en kunnen.

Daar gaat aan gepaard dat je helaas ook moet kijken naar wat vrouwen nog steeds tegenhoudt en inperkt. Het Braziliaanse rijtje klinkt erg bekend. Net als elders op de wereld zijn vrouwen meer dan mannen hun leven niet zeker. Huiselijk geweld is een ware plaag, die speciale wetgeving vergde. Desondanks sterven volgens de krant Het belang van Limburg nog steeds tien vrouwen per dag. Abortus is uit den boze, zelfs in gevallen van incest of verkrachting. Vrouwen in de favela’s, de sloppenwijken in Braziliaanse steden, hebben daarnaast ook nog eens te kampen met het geweld tussen bendes. Onder andere Amnesty International wijst daarop. Mannen schieten elkaar dood en voor zover ze zelf niet geraakt worden door een verdwaalde kogel moeten de vrouwen zonder enige steun of voorzieningen maar zien hoe ze hun gezinnen in leven houden.

Brazilië heeft daarnaast een conservatief klimaat, waarbij de kerken een belangrijke rol spelen. Zo vond de katholieke kerk dat een 9-jarig meisje best een zwangerschap kon voldragen, want het leven is immers heilig. Verder moeten vrouwen zich vooral wijden aan huishouden en gezin, en geen gekke dingen willen zoals president van Brazilië worden. Worden ze toch actief buitenshuis, dan hebben ze volgens vakbond La Ruta meer dan mannen te maken met seksuele intimidatie, minder loon voor gelijkwaardig werk, en minder kansen op promotie. Ook blijven veel vrouwen steken in de informele economie, waar ze werken onder slechte omstandigheden.

Kortom, als Rousseff per 1 januari 2011 aan de slag gaat, ligt het werk voor het oprapen. Want vrouwenrechten hebben tot nu toe niet de aandacht gekregen die ze verdienen. Goed dat dit eindelijk gaat veranderen.

Steeds meer weblogs volgen vrouwen en mensenrechten

Vrouwen zijn mensen, en mensenrechten worden helaas geschonden. Gemiddeld genomen zijn vrouwen daar vaker het slachtoffer van dan mannen, omdat vrouwen in de meeste samenlevingen de underdog zijn.  Allerlei weblogs, met name in de Engelstalige wereld, volgen de ontwikkelingen rondom vrouwen en mensenrechten op de voet. Maar welke moet je kiezen? Masters Degree zette op een rijtje welke blogs het beste zijn.

Steeds meer vrouwen schrijven hun eigen nieuws.

Opvallend is dat veel weblogs zich richten op de volgende drie zaken: specifiek op vrouwen gericht geweld, zoals verkrachtingen en intimidatie in de openbare ruimte, de media, waarin vrouwen vaak op seksistische wijze worden opgevoerd, en kwesties rondom je lichaam en baas in eigen buik. In die drie groepen vallen weblogs zoals Stop Street Harassment, Happy Bodies, Yes Means Yes en het Women’s Media Center. Omdat moslimvrouwen nog eens extra vreemd beschreven worden in de media, ontstond er zelfs een Muslimah Media Watch, waar de ergste excessen een grondige analyse krijgen om aan te tonen welke gedachtenkronkels journalisten soms hanteren.

Daarnaast zijn er een aantal kwalitatief goede weblogs die zich richten op juridische zaken, onder andere op het gebied van de vruchtbaarheid en voortplanting, het gevangenissysteem in de V.S. en de situatie van de afro amerikaanse vrouwen. Andere weblogs richten zich net als De Zesde Clan breed op vrouwen algemeen, maar nemen binnen die algemene nieuwsstroom relatief veel berichten op die te maken hebben met mensenrechten. Daaronder het weblog van het feministische blad Ms. Magazine, Feministing en XX Factor, een weblog dat samenhangt met internetmagazine Slate.com.

Voor een Nederlandstalig publiek is het wat langer zoeken naar weblogs die zich op dit soort onderwerpen richten. De website van maandblad Opzij neemt breed de vrouwelijke opinie mee in haar berichtgeving, inclusief mensenrechten en de schendingen daarvan. Verder zijn er weblogs zoals De Tweede Sekse uit België, de Dolle Mollies uit Amsterdam, en Wasbord uit Nijmegen. Daarnaast zijn er projectsites, zoals video history van Aletta. Dit centrum voor vrouwengeschiedenis wil zoveel mogelijk verhalen van vrouwen vastleggen.

Van een andere orde is vrouw.blog. Hier gaat het ook rustig over dieten, mode en relaties, maar net als je denkt ‘ik kan net zo goed een standaard glossy lezen’ komt er opeens een artikel dat vrouwen al die zuurstok roze producten helemaal zat zijn en gewoon als een volwassen consument behandeld willen worden. Daarnaast houden een aantal bekende Nederlanders weblogs bij die ook op gezette tijden ingaan op de situatie van vrouwen. Daaronder Anja Meulenbelt en Karin Spaink. Dit type blog is veel persoonlijker van toon en inhoud, en Meulenbelt en Spaink behandelen ook andere thema’s. Zoals de Palestijnse kwestie, of katten steriliseren.

In ieder geval kunnen mannen en vrouwen via internet een hele wereld ontdekken van nieuws, activiteiten en analyses die in de traditionele media zelden of nooit voldoende ruimte krijgen. Ga mee op ontdekking en neem eens een kijkje in de keuken van een ander weblog!