Tag Archives: vrouwenberoepen

Nederland krijgt eindelijk actie tegen loonkloof

Women Inc en Loonwijzer slaan de handen ineen voor een grootschalige campagne om de loonkloof tussen mannen en vrouwen terug te dringen. Vrouwen lopen volgens beide organisaties tijdens hun leven drie ton mis, en het wordt tijd dat we daar massaal tegen protesteren. Misschien wil de voormalige Arbeidsinspectie, nu Inspectie SZW, eindelijk in actie komen?

Wat onze zuiderburen al een slordige tien jaar doen, gebeurt nu eindelijk ook weer in Nederland. Terechte protesten tegen de structurele onderbetaling van vrouwen. Hopelijk helpt het, want tot nu toe zit er weinig beweging in de zaak. Af en toe probeert de politiek een balletje op te gooien. PvdA-parlementariër Keklik Yücel lanceerde vorig jaar nog een wetsvoorstel dat organisaties moet dwingen openheid van zaken te geven over de loonkloof. Ze ziet een rol weggelegd voor ondernemingsraden om ervoor te waken dat vrouwen niet massaal onderbetaald worden, en riep Inspectie SZW op om in actie te komen.

Daarna bleef het weer oorverdovend stil. Wat dat betreft is de campagne zeer, zeer welkom. De Zesde Clan merkt echter wel op, dat beide organisaties in de valkuil van het individualisme trappen. Zo staan in de campagneteksten stellingen als ,,Vrouwen kunnen meer verdienen door andere keuzes te maken op werkgebied”. Tuurlijk! Of vrouwen zichzelf maar even, vanuit de marge, bij hun eigen schoenveters uit het moeras willen trekken. Kies beter en dan komt alles in orde.

Graag een wat bredere focus, Loonwijzer en Women Inc. Uit onderzoeken blijkt dat je als vrouwelijke werknemer echt alles correct en goed kunt doen, en toch achter het net vist. We hebben namelijk te maken met een systeem waarbij blank en mannelijk structureel de voorkeur krijgt, en alles wat niet blank en mannelijk is aan de werkvloer blijft plakken, of niet verder komt dan de middenmoot. Zodra vrouwen een kind krijgen, botsen ze bovendien massaal aan tegen zwangerschapsdiscriminatie van werkgevers, en sociale druk van hun omgeving om de halve uit het anderhalf verdienersmodel te worden.

Voeg dat bij de algemene onderwaardering voor vrouwen en het vrouwelijke, waardoor zelfs de mannelijke babysitter meer geld krijgt, en alles bij elkaar opgeteld kom je gemakkelijk aan gemiddeld drie ton minder geld aan het einde van je al dan niet fictieve loopbaan. Daar kun je een mooi huis van kopen, zoals Amerikaanse artsen constateerden nadat onderzoek naar de man-vrouw beloning hetzelfde soort verschillen aan het licht bracht.

Dat is niet iets wat vrouwen in hun uppie op kunnen lossen. Je hebt te maken met machtsverschillen. Een vrouw kan meer loon vragen, maar een werkgever kan nee zeggen. Een vrouw kan wel pleiten voor promotie, maar als degenen met macht talent alleen herkennen in een blanke, mannelijke verpakking, heb je alsnog het nakijken. Ongelijke beloning hangt bovendien samen met een hardnekkige seksistische mentaliteit, en weerstand bij bedrijven die hun personeelskosten zo laag mogelijk willen houden en er geen belang bij hebben om vrouwen meer salaris te betalen.

Dat soort systematische weerstanden los je niet op door vanuit blij ‘ik kies mijn keuze’ gekraai louter en alleen naar individuele vrouwen te wijzen. Echter, zwijgen is geen optie, en iedereen, ook vrouwen zelf, moet wat doen. Want als je niks doet weet je zeker dat je als vrouw bedonderd wordt. Omdat je een vrouw bent. Dat is discriminatie / seksisme, en het wordt tijd dat meer mensen daar  collectief heel kwaad om worden.

Nieuwsronde: achtergrond-editie

Wat langere, analytische stukken in de nieuwsronde van deze week. Want bij de waan van de dag is het goed om af en toe stil te staan bij trends, onderliggende thema’s, en achtergronden bij het nieuws. Enjoy…

– De Engelse kwaliteitskrant The Guardian publiceerde een serie over vrouwelijke politici. Wat maken ze mee in de democratische arena? Kun je patronen ontdekken of heeft iedere vrouw andere ervaringen? Al snel bleek uit de rondgang dat de vrouwen een overtuiging delen. Namelijk dat ontwikkelingen langzaam maar zeker de goede kant op gaan. Dat geeft hoop en motiveert hen om verder te werken aan een betere wereld. Die hoop en motivatie hebben ze hard nodig, want dit deelden de politici ook:

Around the globe, female politicians struggle with preconceived ideas of how women should speak and behave; they struggle, too, to reconcile motherhood with long, unpredictable hours and a career that rarely allows for maternity leave. […] Depressingly often, too, female politicians report ugly and highly sexualised abuse from men who seek to intimidate them out of power.

– Trouw publiceerde een essay over vrouwenbesnijdenis, en de verbanden met islam en gewoonterecht. Een prima achtergrond om discussies over deze verminkende ingreep bij meisjes beter te begrijpen. Wat vinden vrouwen er zelf van? Hier en daar tref je hun ervaringen aan op internet, meestal in de context van de strijd tegen besnijdenis. Want ja, die praktijk komt ook voor in Nederland. Het is geen ver-van-mijn-bed verhaal…

– Logisch dat vrouwen blijven steken in allerlei ondergeschikte baantjes. Ze kunnen het niet, beschikken niet over de juiste kwaliteiten, en hebben het talent niet om iets te bereiken in de wetenschap, de kunsten of de politiek. Zelfs voor zoiets vrouwelijks als koken deugen ze niet. Sorry, dames, laat eerst maar eens zien dat je een goede echtgenote en moeder bent, voordat je allerlei andere ambities najaagt…

– De Belgische politici Evie Embrechts en Ida Dequeecker kennen de debatten over vrouwen die geheel zelf, vrijwillig kiezen voor een anderhalf verdienersmodel, waarbij alle flexibiliteit en compromissen van haar moeten komen. Ze wijzen erop dat deze discussie niet gevoerd kan worden zonder na te denken over je uitgangspositie. Hou je rekening met structuren, of geloof je in een gelijk speelveld waarbij iedereen dezelfde keuzevrijheid heeft? Embrechts en Dequeecker analyseren de kwestie en geven wat handvaten om zulke debatten zuiverder te voeren.

– De organisaties achter twee grote science fiction en fantasy-prijzen, de Arthur C. Clarke Award en BSFA Awards, zien eindelijk in dat ze niet langer geloofwaardig zijn als ze bijna alleen blanke mannelijke genomineerden presenteren. Dit jaar pakken ze het anders aan. Hun bewustwording past binnen een context van toenemende alertheid op genderdiscriminatie. Vooruitgang! Bovendien hebben dit soort debatten een bredere impact dan ‘alleen een sf-aangelegenheid’. De discussie past bij iedere beweging naar meer diversiteit op welk terrein dan ook, omdat vaak dezelfde patronen optreden:

it has not escaped notice that those who protest against “pimpage” are mainly straight cis able-bodied white men, while those trying to get heard are often not in that group. In any field traditionally dominated by one particular cultural group, the arrival of people from another culture will be seen as an invasion, even if their numbers are quite small. This can quickly lead to an angry backlash.

-Baas in eigen buik blijven wordt steeds moeilijker in de Verenigde Staten. Magazine Mother Jones zette op een rij wie zich bezig houden met anti-abortus wetgeving, welke voorstellen het halen en welke niet, en wat vrouwen kunnen verwachten in 2014. Met infographics en talloze interessante weetjes. Zoals: politici die de reproductieve rechten van vrouwen in willen perken, komen met een overweldigende meerderheid uit de Republikeinse (conservatieve) hoek. En ja, het zijn bijna allemaal mannen….

– Regelmatig lees je stereotiepe verhalen over mannen, vrouwen en relaties. Wie wordt het meest beledigd door dat soort artikelen? Mannen of vrouwen? Slate Magazine telde het aantal beledigingen in een artikel over vrouwen die tijdens hun studie snel een man aan de haak moeten slaan, anders wordt het nooit meer wat met ze. Met hilarische uitkomsten.

Vrouwen werken 3 maanden extra

Wil een vrouw evenveel verdienen als een man in 2011, dan is hij op 31 december klaar, maar zij moet tot 20 maart 2012 doorwerken. Om mensen bewust te maken van die situatie houdt België, op initiatief van de organisatie Zij-Kant, sinds een paar jaar op 20 maart een Equal Pay Day.

De Zesde Clan sluit zich graag aan bij dit initiatief. Omdat het spotje van 2012 niet vrij toegankelijk is (Youtube vindt de inhoud te pikant dus je moet eerst een account aanmaken), geven we hier het campagnefilmpje van 2010:

Waarom de leeftijdsgrens op Youtube? Tsja, had België maar niet naar waarheid moeten zeggen dat je als vrouw beter in pornofilmpjes kunt spelen, dat is namelijk één van de weinige keren dat vrouwenwerk een hoger salaris oplevert dan het gemiddelde mannenberoep. Als de economische achteruitgang in de porno industrie tenminste geen roet in het eten gooit.

Het vrouwelijke geeft geen status

Waarom willen vrouwen wel politie agent worden, maar mijden mannen een bestaan als secretaresse als de pest? Zou dat komen vanwege vage planetaire toestanden, de oertijd, of heeft het te maken met status, macht en een goed inkomen? Sociologe Paula England van de Stanford Universiteit analyseerde de situatie, en komt uit op het laatste.

Geen status.

In een essay schrijft ze dat mensen veranderen als hen dat iets oplevert. Voor vrouwen is het erg aantrekkelijk als ze zich op door mannen gedomineerd terrein wagen. Zelfs als de omgeving hen straft voor het doorbreken van rolpatronen, worden ze gecompenseerd door een hoger salaris. En als het even meezit blijft de straf achterwegen en kunnen ze iets doen wat status oplevert.

Omgekeerd krijgen mannen nauwelijks aanmoediging om vrouwenwerk op te pakken. Het levert een verlies aan status op, of zelfs actief uitgesproken minachting. Bovendien krijg je voor vrouwenwerk stelselmatig een lager salaris dan voor mannenwerk. Sociologe England signaleert dat mannen alleen naar vrouwenberoepen doorstromen als ze geen keuze hebben. Bijvoorbeeld vanwege ontslaggolven in de sector waar ze eerst werkzaam waren.

Het gevolg? Meisjes zijn gaan voetballen en basketballen. Jongens zijn niet gaan cheerleaden en naar balletles gegaan. Ouders geven meisjes ‘jongensspeelgoed’, maar jongens krijgen geen poppen om mee te spelen. Vrouwen zijn wel broeken gaan dragen, maar als mannen een rok aantrekken blijft dat beperkt tot Schotland of middeleeuwse rollenspelen. Vrouwen zijn wel meer betaald werk buitenshuis gaan verrichten, maar mannen zijn binnenshuis niet veel meer gaan boenen en poetsen. 

Veel status. Brandweermannen zijn stoer!

Wat England met name verbaasde was hoe hardnekkig de onderwaardering van vrouwenwerk en het vrouwelijke blijft. Twee voorbeeldjes. Vrouwen zijn overal op de wereld nog steeds leidend in het segment onbetaalde arbeid. Zie deze mooie grafiek uit de New York Times. Tweede voorbeeld uit Nederland: het bestaan van het programma Man Liberation Front. Onder het mom van afgezaagde humor is de boodschap hier dat vrouwen speeltjes zijn en dat echte mannen het vrouwelijke mijden. Anders dreigt meteen het etiket ‘homo’. 

Is er een oplossing? Ja, zegt England, meer feminisme:

Even as women integrated employment and “male” professional and managerial jobs, the part of feminism challenging the devaluation of traditionally female activities and jobs made little headway. The result is persistently low rewards for women who remain focused on mothering or in traditionally female jobs and little incentive for men to make the gender revolution a two-way street. […] Given the recent stalling of change, future feminist organizing may be necessary to revitalize change. 

Kortom: minder Man Liberation Front, meer bewustwording over wat gender is, hoe we mannelijk en vrouwelijk beoordelen en waarderen, en meer ruimte voor mensen. Goed dat het boek Delusions of Gender van Cordelia Fine nu in het Nederlands vertaald is met als titel ‘waarom we allemaal van Mars komen’. Een mooie plek om te beginnen met de revolutie.

Ongelijke beloning in Australië neemt toe

De Engelsen verwachten tenminste nog dat de loonkloof tussen mannen en vrouwen in 2067 zal verdwijnen. Maar  Australische vrouwen kunnen zo’n mijlpaal wel op hun buik schrijven. Een nieuwe studie naar salarisverschillen tussen mannen en vrouwen toont aan dat de kloof in Australië dieper en wijder is dan in 1977. In dat jaar verdienen vrouwen 88% van wat mannen meenamen. Nu is dat gezakt naar 82%.

Onderzoekers van KPMG brachten de situatie in kaart op verzoek van Diversity Council Australia. De loonkloof ontstaat, net als in Nederland, voor een deel doordat vrouwenberoepen minder betalen dan mannenberoepen. De medewerker kinderopvang verdient zodoende minder dan de parkeerwachter, want ja, auto’s zijn nou eenmaal erg belangrijk. Maar ook binnen dezelfde beroepsgroep treden rare verschillen op. Het rapport becijferde dat 35% van de salarisverschillen niet te verklaren zijn met argumenten als verschillen in soorten beroep of ervaring. Eenderde van de kloof komt waarschijnlijk voort uit discriminatie van vrouwen.

In Nederland moeten we even wachten tot december, want dan komt de Emancipatiemonitor 2010 uit. Maar het vorige rapport, uit 2008, toonde aan dat we hier ook niet achterover kunnen leunen. Alleen al de economische zelfstandigheid van vrouwen is problematisch. Je bent al economisch zelfstandig als je op de bijstandsnorm komt met je inkomen, maar zelfs met die lage drempel kan maar 43% van de vrouwen zichzelf redden.

Vrouwen bouwen daarnaast veel minder pensioen op, en ontvangen bijna een kwart minder salaris dan mannen. En ook hier blijken bestaande situaties moeilijk te veranderen. Het persbericht bij de Emancipatiemonitor constateert droogjes: ,,De meeste streefcijfers van het emancipatiebeleid van het kabinet zullen bij gelijkblijvende ontwikkeling in 2010-2011 niet worden gehaald.”

 Het wordt kortom hoog tijd voor maatregelen om vrouwen het loon te geven wat ze verdienen. Dat concludeert het Diversity Council in Australië, maar hopelijk sijpelt dat bewustzijn ook door naar regering en werkgevers in Nederland…