Tag Archives: vrouwen op de werkvloer

Vrouw en loopbaan in tien onderzoeken

Nou ja, tien… Je schrijft iets op en er komt weer een nieuw onderzoek uit over vrouwen en betaald werk. Universiteiten en kenniscentra buigen zich regelmatig over de manieren waarop je sekse situaties op de werkvloer beïnvloedt. Zo blijken mannelijke managers negatiever tegenover vrouwen te staan, naarmate meer vrouwen actief worden in ‘hun’ beroep. Belangrijk om te weten, want met die kennis kun je drempels voor vrouwen onderbouwen. Er moet veel gebeuren. En dat kan niet van één kant komen.

 

Het begint bij het begin. Goede studenten blijven onopgemerkt, niet alleen als ze de verkeerde sekse hebben, maar ook als ze een andere dan blanke huidskleur hebben. Dat stelt antropoloog en professor Gloria Wekker, die al jarenlang onderzoek doet naar diversiteit binnen Nederlandse universiteiten. Universiteiten lopen daardoor talent mis. Wekker wil op basis van haar studies meer bewustzijn kweken over de manier waarop gender, in combinatie met etniciteit, leidt tot uitsluiting. Met uiteraard oplossingen en adviezen om de situatie te verbeteren.

Vrouwen en ‘allochtonen’ krijgen vervolgens minder reacties op verzoeken om een informatief gesprek, en minder aanmoediging om voor een bepaalde baan of studie te gaan. Dat blijkt uit twee experimenten van Amerikaanse onderzoekers. Aangeschreven professoren reageerden vooral op blanke mannelijke kandidaten. Vrouwen en mensen met een niet-blanke huid kregen vooral reacties als ze op korte termijn langs wilden komen, of als ze iemand aanschreven met dezelfde sekse of etniciteit.

Kom je eenmaal binnen, dan doemt meteen een nieuw probleem op. Mannen in machtsposities kunnen last krijgen van ‘identity threat’ als vrouwen oprukken in ‘hun’ werkveld. Hoe meer vrouwen, hoe vaker mannen zich bedreigd voelen. Die gevoelens van bedreiging leiden tot verzet en vormen van terugslaan. Zo beoordelen ze een vrouwelijke sollicitant opeens veel negatiever, en staan ze afwijzender tegenover vrouwen in het algemeen.

Eenmaal binnen krijg je als vrouw ook te maken met praktijken die de motivatie van vrouwen ondermijnen, en uitstroom bevorderen. Neem de uitgebreid gedocumenteerde zwangerschapsdiscriminatie, die leidt tot demoties en ontslagen. De uitgebreid gedocumenteerde loonkloof, waarbij vrouwen bijvoorbeeld in algemene ziekenhuizen in alle onderzochte functiegroepen stelselmatig de lagere salarissen toebedeeld krijgen. Zie ook dit interessante Amerikaanse onderzoek. Vrouwen botsen daarnaast aan tegen een vijandig werkklimaat, waardoor ze constant impliciet te horen krijgen dat ze er niet bij horen en op moeten zouten. Waarna meer vrouwen dan mannen uitstromen.

Als je eenmaal een zekere reputatie hebt opgebouwd, kun je als vrouw voor de eindsprint beter bij een ander bedrijf solliciteren. Meer vrouwen dan mannen komen als buitenstaander binnen als CEO. Vervolgens lopen zulke topvrouwen helaas wel weer meer risico, want het gaat in zulke gevallen wat vaker om een baan die mannen lieten zitten omdat ze de situatie binnen hun bedrijf kenden en er geen heil in zagen. De vrouwelijke CEO loopt ook tien procent meer risico om uit de organisatie gewerkt te worden. Kortom, met dit type glazen klif in actie het blijft sappelen, of het nou gaat om de plakkende vloer of om de wankele top.

Tot slot: dring je eindelijk in grote aantallen door in een bepaald beroep, dan gaat dat beroep naar de knoppen. In Nederland kun je dit proces live volgen met alle ophef rondom basisscholen. Pak ‘m beet vijftig jaar terug domineerden mannelijke leraren. Dat vond niemand een probleem. Nu de leraar bijna altijd een lerares is, breekt echter prompt paniek uit. Waarbij een mooi staaltje framing zichtbaar wordt: het beroep brokkelt af, eenzame mannen raken gedemotiveerd temidden van al die parttime werkende huisvrouwen die vooral kwekken en om de minuut van gedachten veranderen en niet met jongens om kunnen gaan, waar is de meester die als Echte Man een Voorbeeld kan zijn voor onze Jeugd (m).

Kortom, de cirkel is rond… Vrouw, blijf weg want het is niks voor je. Wil je toch? Dan moet je niet zeuren, seksisme incasseren, drie keer zo hard werken om niet vooruit te komen. O wee als je toch vooruitgang boekt – dat kan het begin van het einde zijn. En komen er teveel vrouwen, dan gaat dat specifieke beroep naar de kelder. Ai….

Volgende keer: seksisme in actie in de filmwereld. Stay tuned….

Amerikaans debat geeft kijkje achter de schermen bij benoeming van vrouwen

Nederland staat niet alleen in ongemakkelijke discussies over de benoeming van vrouwen op hoge functies. Het Amerikaanse debat tussen Romney en Obama, die allebei de volgende president van de V.S. willen worden, leverde een zeer interessante discussie op over dit thema. Het blijkt dat mannen in de V.S. net als in Nederland volautomatisch aan mannen denken als ze hoge functies te vergeven hebben. Dat ze uiteindelijk ook vrouwen benoemen, komt vaak vanwege druk van buitenaf.

Volgens Romney trok hij als baas van de staat Massachusetts zelf aan de bel omdat hij zag dat benoemingen naar mannen gingen. Hij vroeg om een map met gekwalificeerde vrouwen:

I had the chance to pull together a cabinet and all the applicants seemed to be men. And I — and I went to my staff, and I said, “How come all the people for these jobs are — are all men.” They said, “Well, these are the people that have the qualifications.” And I said, “Well, gosh, can’t we — can’t we find some — some women that are also qualified?” And — and so we — we took a concerted effort to go out and find women who had backgrounds that could be qualified to become members of our cabinet. I went to a number of women’s groups and said, “Can you help us find folks,” and they brought us whole binders full of women.

Met die map in de hand loodste onze held Romney vrouwen naar binnen. Probleem: hij loog. Hij vroeg niet zelf om namen van gekwalificeerde vrouwen, maar ontving ongevraagd een lijst omdat allerlei sociale organisaties het belachelijk vonden dat hij vrouwen oversloeg. Toen hij eenmaal een namenlijstje had, benoemde hij alsnog vrouwen. Hij maakte hen echter verantwoordelijk voor de onderwerpen waar hij niets mee wilde:

Romney did appoint 14 women out of his first 33 senior-level appointments, which is a reasonably impressive 42 percent. However, as I have reported before, those were almost all to head departments and agencies that he didn’t care about — and in some cases, that he quite specifically wanted to not really do anything. None of the senior positions Romney cared about — budget, business development, etc. — went to women.

Bovendien daalde het percentage vrouwen in de loop van zijn regeringstermijn weer van 42 naar afgerond 28%. Pas toen Romney het veld ruimde, steeg het aantal vrouwen op hoge posities weer in een rap tempo.

Los van dit alles merken critici nog dit op:

…note that in Romney’s story as he tells it, this man who had led and consulted for businesses for 25 years didn’t know any qualified women, or know where to find any qualified women. So what does that say?

Inderdaad. Inmiddels is Romney’s woordkeuze, ‘een map vol vrouwen’, een eigen leven gaan leiden. Internet creatievelingen buitelen over elkaar om deze uitspraak visueel gestalte te geven. Terwijl het debat aan de gang was, nota bene. The Guardian snapt wel waarom de woorden ‘mappen vol vrouwen’ zo hard aan kwamen:

Because it was tone deaf, condescending and out of touch with the actual economic issues that women are so bothered about. The phrase objectified and dehumanized women. It played right into the perception that so many women have feared about a Romney administration – that a president Romney would be sexist and set women back. And it turns out the way Romney presented it – that he asked for a study of women in leadership positions – wasn’t true anyway.

Onder andere webmagazine Jezebel, waar de auteurs de presidentiële debatten zeer kritisch volgen, juicht de acties op internet van harte toe:

Internet, sometimes you are the greatest and those sometimes are right now. Three-hole punch me, I’m done! Does this remind anyone else of those binders that polygamists choose their wives out of? Or is that just a Big Love thing? I’m gonna assume that show’s a mockumentary based on Romney’s life, tell everyone you know! (JK JK) (Kind-of)

Romney deed ook andere uitspraken die blijk geven van een wel zeer aparte kijk op werkende vrouwen. Zo liet hij zich erop voorstaan dat hij een vrouwelijke medewerker op tijd naar huis liet gaan, zodat ze thuis het eten op tafel kon zetten voor haar man en kinderen. Het paternalistische ‘kijk mij eens aardig en begripvol zijn voor de vrouwtjes’ druipt er vanaf. Twitter legde die houding van subtiel seksisme genadeloos bloot: