Tag Archives: vrouwen op de arbeidsmarkt

Mannenquotum moet blijven!

Het spookbeeld van een vrouwenquotum dreigt opnieuw. Bezorgde mannen wijzen met het vingertje naar Brussel. Van daaruit willen politici Nederland dwingen tot discriminatie. DISCRIMINATIE!!!! Waar bemoeien ze zich mee? Dat toevallig één sekse, met vaak dezelfde huidskleur, in alle machtsposities domineert, komt echt niet door discriminatie. Integendeel, dat  is precies hoe de wereld eruit moet zien. Het mannenquotum moet blijven! Want als het bedrijfsleven veertig procent vrouwen moet aannemen op plekken die er toe doen, is het einde van de wereld nabij!

Zo klopt de wereld. Alles wat hier van afwijkt is eng en zou verboden moeten worden.

Bepaalde mannen weten zeker dat een vrouwenquotum slecht is voor iedereen. Ze zijn er heilig van overtuigd dat het probleem (ooo, dus er is wél een probleem?) ”niet ligt bij vermeend seksisme of glazen plafonds, zoals men dat in Brussel graag wil geloven”. Waar het dan wel aan ligt blijft onduidelijk. Het enige wat telt is dat het slecht is, omdat het slecht is, omdat een man dat zegt, want iedereen weet dat het slecht is. Logisch toch?

Blijkbaar is de deskundigheid voldoende gewaarborgd als je lid bent van de PVV, of (indirect) verbonden bent aan de VVD. U ziet, we praten over geheel objectieve waarnemers, die neutraal de feiten presenteren. Waarom zou je vraagtekens moeten plaatsen bij dat wat iedereen toch al vindt? Verwijzen naar onderzoek of andere vormen van onderbouwing zijn overbodig. Vrouwen deugen gewoon niet. Feminisering leidt tot rampen. Met meer vrouwen erbij kun je de desbetreffende organisatie beter meteen opdoeken.

En waarom zou je ook meer diversiteit willen bereiken in het bedrijfsleven? Het is toch prima dat mannen ruim negentig procent van alle machtsposities in handen hebben? Ze laten de economie dan wel imploderen, houden een haantjescultuur met te hoge bonussen in stand, onderzoeken die graaicultuur maar verdienen daar zelf 469.000 euro mee, laten woningcorporaties en scholen in de soep lopen, houden elkaar daarbij vaak de hand boven het hoofd, maar verder? Ze voldoen prima. De beste kandidaat krijgt de banen! Alleen kwaliteit telt! Dat het bijna altijd neerkomt op een blanke man tsja, hoe zou dat toch komen?

Daarnaast blijkt uit niets dat diversiteit werkt. Die studies over vrouwelijke directieleden, die beter letten op de kosten van veelal tot mislukken gedoemde overnames, vrouwen die beter letten op de langere termijn, bedrijven meer winst laten maken, kunnen natuuuuuurlijk niet deugen. We weten immers heel zeker dat vrouwen niet willen, en ook niet zouden moeten willen. En niet goed genoeg zijn.

We kunnen prima zonder vrouwen. Vrouwen voegen niets toe. Die zijn alleen maar lastig. Onder andere vanwege het feit dat ze zwanger worden. Dan deugen ze per definitie niet meer als serieuze werknemer en kun je ze maar beter meteen de laan uit sturen, zodat ze hun rol van huisvrouw en moeder op zich kunnen nemen. Plus, wat als vrouwen falen? Dat is schering en inslag, want nogmaals, vrouwen deugen niet voor topposities, zeker niet als ze een getinte huidskleur hebben. Plus: geef je ze een keer een kans, vallen ze door de mand. Zie je wel, vrouwen kunnen het niet.

Kortom, zou Brussel asjeblieft op willen houden met die nachtmerrieachtige regelgeving? De wereld is goed zoals-ie is. Het mannenquotum is bewezen effectief, daar moet je niet aan tornen. Je moet zéker ook voorkomen dat vrouwen dertig procent of meer van het geheel uitmaken, want dan zijn de rapen gaar. Dan verandert alles. Dan krijg je vernieuwing en vooruitgang. Aaaaargh!

Nu over tot de orde van de dag: mannen die publiekelijk vertellen wat ze wel en niet zouden doen als ze een vrouw waren. Want mannen zijn lief, en reuze begripvol, en het is echt heel zielig en oneerlijk als we aan hun positie tornen.

Werkgevers laten vrouwen links liggen

Vrouwen vallen bij veel werkgevers af omdat ze niet flexibel genoeg én van het foute geslacht zijn. Dat blijkt uit een onderzoek over de aansluiting van werklozen op banen aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Het rapport kwam in het nieuws vanwege een harde brief aan de Kamer van staatssecretaris De Krom (m). Daarin schreef hij dat veel werkzoekenden alleen een baan willen waar ze ‘zin in hebben’ en niet te lang willen reizen naar hun werk. Zelfs de Telegraag kopte dat hij overdrijft.

De rapportage van het Leidse onderzoeksbureau Astri wijst uit dat de groep met WW nogal verschilt van de groep met bijstand. De WW-er is vaker man en van oudere leeftijd. Tweederde heeft een partner met een inkomen. De groep met bijstand bestaat uit meer vrouwen en veel meer allochtonen. Tweederde is alleenstaand, waaronder een grote groep alleenstaande ouders. Dat betekent in de praktijk: moeders, want in 2010 vormden zij volgens het CBS 83% van de eenoudergezinnen. Wie in de bijstand zit, staat er dus financieel meestal slechter voor dan wie WW ontvangt. Betaald werk zou beter zijn. Hoe zit het met de aanbodkant?

Uit het rapport blijkt dat werkgevers veelal binnen een maand iemand vinden om hun vacature voor laaggeschoold werk te vervullen. Ze letten vooral op betrouwbaarheid, motivatie, lichamelijke fitheid. Twintig procent van de werkgevers vindt een bepaald geslacht ‘heel belangrijk’, nog eens tien procent noemt sekse een beetje belangrijk. (p. 61) Verderop op dezelfde pagina noteert het rapport:

Man-vrouw, oud-jong, ervaren of groen: als ze het maar goed doen, dan doet het er minder toe. Overigens blijken werkgevers in de praktijk voor het merendeel jonge mannen aan te nemen (zie bijlage tabellen B3.7 t/m B3.9).

De sociaal wenselijke praat komt dus niet terug in de harde cijfers van aangenomen werkzoekenden. Het gewenste geslacht is veelal: man. Vrouwen beginnen dus al met een achterstand, want voor de werkgever zijn zij van het verkeerde geslacht.

Daarnaast vinden werkgevers motivatie belangrijk. Die motivatie leiden ze onder andere af aan de bereidheid om offers te brengen. Flexibele werktijden, onregelmatige werktijden, lange reistijden voor lief nemen. Reistijden zijn breed een probleem, omdat bussen bijvoorbeeld pas vanaf zes uur ’s ochtends rijden, waardoor je te laat komt, of omdat er nauwelijks openbaar vervoer is naar de arbeidsplek. Dit laatste speelt vooral in het Westland. Bovendien is het OV duur. Veel mensen kunnen de reiskosten niet ophoesten.

Vrouwen kunnen daarnaast minder goed aan eisen van flexibele inzetbaarheid voldoen dan mannen, bijvoorbeeld omdat ze voor kinderen moeten zorgen en vast zitten aan de roosters van de kinderopvang. Hun klantmanagers erkennen deze problematiek of weigeren bepaalde moeders zelfs:

”Die dienstroosters zijn met name een belemmering voor moeders: overdag kan kinderopvang, maar dat kan niet makkelijk in het weekend of in de avond in deze gemeente. In Amsterdam kan dat misschien, maar hier niet”. […]  Een consulent bij een werkgeversservicepunt zegt heel kordaat dat ze mensen die kinderopvang via familie of vrienden geregeld hebben afwijst, omdat ze uit ervaring weet dat dit vaak niet voor een langere periode stand houdt.

Daarnaast vinden vrouwen het lastig om voltijds werk aan te nemen, of te beginnen aan een tijdelijke baan. Opnieuw komt dit doordat vrouwen, vaker dan mannen, zorgtaken hebben. Vaak voor kinderen, maar soms ook voor zieke ouders of andere familieleden. Ze redden een fulltime baan niet. Voor hen speelt daarnaast terecht de vraag of zij er op vooruitgaan als ze een deeltijd baan accepteren. Of, erger, een deeltijdbaan met een tijdelijk contract. Loopt zo’n contact af, dan moeten ze daarna opnieuw een uitkering aanvragen. Ze moeten vaak twee tot drie maanden wachten voordat de uitkering begint.

Deze blanke man uit stoere taal in verkiezingstijd. Jammer dat hij zo slecht rapporten leest.

Veel vrouwen hebben geen geld om die wachttijd te overbruggen. Driekwart van de klantmanagers schatten in dat dit voor hun cliënten hoge drempel opwerpt. Dat blijkt ook uit interviews van onderzoeksbureau Astri met uitkeringsgerechtigden:

Ik heb geen (spaar)geld om de maanden te overbruggen voordat ik weer een uitkering heb. Ik ben ook bang voor de gevolgen voor huur- en zorgtoeslag. Ik wil gewoon inkomen hebben, want ik ben bang dat ik anders uit huis wordt gezet. (vrouw, 1 kind, vluchteling met apothekersassistent diploma uit eigen land).

Ik ben erg bang voor de gevolgen die dit soort werk kan hebben voor mijn uitkering. Ik ben erg bang dat ik dan geen uitkering meer krijg en dat ik dan daarna de uitkering opnieuw aan moet vragen. Ik weet ook eigenlijk niet hoe dit moet, dus ik wil dit sowieso niet hoeven doen. (vrouw, 2 kinderen, mbo-opleiding)

Terwijl ze echt wel betaald werk willen verrichten:

Het is fijn om te werken. Ik wil ook graag werken, maar ik kan helaas alleen parttime werken in verband met mijn gezondheid en de zorg voor mijn dochter. Daarom kan ik niet uit de uitke- ring komen. (vrouw, 1 kind, 10 uur per week schoonmaakwerk)

Werken is altijd prettig. Het is veel bevredigender om zelfvoorzienend te zijn dan om alleen maar je handje op te houden. (vrouw 2 kinderen, werkt 21 uur per week in de zorg)

Ik heb bij mijn werk gezegd dat ik meer wilde gaan werken. Dit kon eerst niet en toen ben ik iets anders gaan zoeken. Toen ze op mijn werk erachter kwamen dat ik misschien ontslag wil- de gaan nemen, wilden ze mij toch houden dus nu mag ik ook meer gaan werken binnenkort. (vrouw, 2 kinderen, werkt nu nog 9 uur per week in huishoudelijke zorg)

Het gaat hier om een groep in een moeilijke situatie. Allerlei factoren maken het voor deze vrouwen lastig om aansluiting te vinden op de arbeidsmarkt. Het is daarom zuur dat De Krom zo’n negatief beeld schetst. Dat is niet terecht, vinden allerlei organisaties en gemeenten. De Krom snapt niks van uitkeringsgerechtigden.

De Zesde Clan raadt De Krom aan werkgevers aan te spreken op hun houding en gedrag, in plaats van bijstandsgerechtigden neer te sabelen. Ook kan hij beter ijveren voor een ruimer aanbod in de kinderopvang, en bureaucratische rompslomp aanpakken die het niet lonend maakt om tijdelijke banen te aanvaarden.

Vrouwen passen ambities aan omstandigheden aan

Jessica de Jong had groot gelijk toen ze eerder dit jaar in een boek stelde dat vrouwen nog steeds ernstig te lijden hebben onder discriminatie op de arbeidsmarkt. Vrouwen zien zoveel seksisme om zich heen dat ze bij voorbaat hun ambities bijstellen en eisen omlaag schroeven.

Zo gaan vrouwen er vanaf het begin al vanuit dat zij een lager salaris zullen ontvangen dan mannelijke leeftijdsgenoten. Niet alleen in Nederland is dit zo. Canadees onderzoek wijst uit dat vrouwen daar op precies dezelfde manier reageren op de discriminatie die ze ondervinden.

Jessica de Jong kwam in maart 2011 in het nieuws vanwege haar boek ‘Vrouwen zijn gelijk aan mannen – behalve in de directiekamer’. Ze nam allerlei onderzoeken onder de loep en kwam er onder andere achter dat mannen drie keer zo vaak promotie krijgen dan vrouwen. Werkgevers waarderen vrouwen minder, geven hen een lager salaris, en houden er allerlei vooroordelen op na die nadelig zijn voor vrouwen. Jessica de Jong:

Vrouwen lopen gedurende hun hele carrière op tegen vooroordelen van mannen, waardoor ze geen stapjes hogerop komen. Het beeld van een leider is nu eenmaal een man. Mannelijke chefs denken bij voorbaat al dat een vrouw bijvoorbeeld niet meer wil werken of reizen omdat ze kinderen heeft. Of ze willen gewoon geen vrouw boven zich. Die vooroordelen leiden ertoe dat vrouwen hun verwachtingen naar beneden bijstellen. Dan solliciteren ze maar helemaal niet meer.

Het gaat dus niet om vrouwen die te lamlendig zijn om een loopbaan op te bouwen, maar om mensen die erachter komen dat ze achtergesteld worden vanwege iets wat ze niet kunnen veranderen – hun sekse. Om te voorkomen dat ze totaal gefrustreerd en teleurgesteld eindigen, stellen ze hun ambities bij. Die lagere ambities vloeien op die manier voort uit een overlevingsmechanisme, een aanpassing aan heersende omstandigheden.

Een Canadees onderzoeksteam, mede geleid door wetenschapster Linda Schwartzer, kwam tot dezelfde conclusie. Het team ondervroeg 23.000 studenten uit het hele land. Het bleek dat vrouwen in hun eerste baan een salaris verwachten wat 13% lager ligt dan dat van mannelijke leeftijdsgenoten. Na vijf jaar werken verwachten ze 17% minder te verdienen dan mannen.

De oplossingen verschillen niet veel van elkaar. Zowel Jessica de Jong als het Canadese onderzoeksteam pleiten voor bewustwording bij vrouwen, maar ook om een gedragsverandering bij de rest van de samenleving. Mannen, werkgevers, bedrijven, mentoren en opleidingsinstituten, allemaal moeten ze beter opletten wat ze doen met een vrouw die iets wil op de arbeidsmarkt. Jessica de Jong hoopt zelfs op een heuse revolutie:

‘…ik hoop dat vrouwen weer op de barricades klimmen als ze beseffen dat er wel degelijk sprake is van discriminatie. Dat heeft effect. Het kiesrecht voor vrouwen is ook opgeëist door een kleine groep vrouwen. Het positieve van deze sombere conclusies is dat je wel kan sturen op discriminatie. Je kunt mannen aanspreken op hun gedrag en zorgen dat er wat verandert. Dat moet je consequent doorvoeren door de hele lijn van de organisatie.’

UPDATE: Op 27 mei 2011 – zeven dagen later, merkt De Zesde Clan fijntjes op – publiceerde ook de Volkskrant een bericht over de resultaten van het Canadese onderzoek. Dat artikel staat hier.