Tag Archives: vrouwen in de gemeenteraad

Aandeel vrouwen kruipt vooruit in gemeenteland

Nederlandse gemeenteraden tellen iets meer vrouwen. Hun aandeel kruipt omhoog, van 22% in 1994 naar 28,3 procent nu, in 2014. Zes procent meer vrouwelijke raadsleden in twintig jaar, phew! Maar ok, het is vooruitgang.

Als het gaat om wethouders zijn de resultaten wisselend. Eindhoven doet het erg goed. De burgemeester is een man, maar van de zeven wethouders zijn er vier vrouw. Plaatsen als Rotterdam en Nieuwegein hebben echter nog een lange weg te gaan. Zij bieden een select blank mannenclubje.

Misschien dat ook hier, ondanks de honderd procent mannencollege’s, een beetje vooruitgang blijkt. Onder andere het college van Rotterdam kwam bijvoorbeeld onder vuur te liggen:

Zo. Ze zijn weer lekker samen. De mannen. Ze moeten elkaar tenslotte wel een beetje steunen, hoor. Het is ook niet gemakkelijk – het blijft toch een gevalletje van ‘ze willen ons wel, maar ze moeten ons niet’ he? Dat wijf van Pastors kwam nog even lastig doen, maar die is kaltgestellt. En terecht. Had ze maar niet samen met Marco moeten zijn. Wel een beetje mal dat de vraag nooit andersom wordt gesteld. Dat Pastors bijvoorbeeld een stapje opzij had gezet voor een nieuwe wethouder. Hij is toch zo begaan met de stad? Maar nee, zo werkt het niet.

Zulke kritiek zou je twintig jaar geleden niet gehoord hebben. Nu wel. Want een groepje blanke mannen van zekere leeftijd vormt geen afspiegeling van de samenleving, en geeft aan dat er iets scheef zit met de volksvertegenwoordiging. Steeds meer mensen zien dat in.

Vrouwen en gemeenteraadsverkiezingen

Hoewel de SGP het er liever niet over wilde hebben, konden de mannenbroeders de vooruitgang niet ontkennen. Een SGP-vrouw schreef geschiedenis in Vlissingen door als eerste vrouw ooit een raadszetel te bekleden voor deze conservatieve partij. Voor het overige boden de gemeenteraadsverkiezingen echter vooral meer van hetzelfde: een flinke ondervertegenwoordiging van vrouwen.

De gemeenteraad van Amsterdam.

Uit onderzoek van organisatie ProDemos blijkt dat vrouwen dit jaar gemiddeld 29% van de kandidaten leverden. Lokaal kunnen de percentages flink variëren. Zo telden de IJsselsteinse lijsten slechts 14% vrouwen.  Dat gemiddelde percentage kandidaten vertaalde zich vier jaar geleden in een flinke ondervertegenwoordiging van vrouwen. Gemeenteraden bestaan gemiddeld slechts voor een kwart uit vrouwen, terwijl we toch echt de helft van de bevolking uitmaken. Na deze verkiezingen zal daar weinig in veranderen.

PvdA-afdelingsvoorzitter Wanda Dijkstra liet vorig jaar via het blad Binnenlands Bestuur weten dat traditionele rollenpatronen vrouwen de kop kosten:

Het is heel opvallend dat vrouwen meteen met bezwaren komen. Ze weten niet hoe ze het moeten combineren met hun werk en met hun gezin. Terwijl mannen uit gewoon meteen zeggen: Leuk! En laten vervolgens alles uit hun handen vallen.

Dijkstra vervolgt dat vrouwen hetzelfde zouden moeten doen. Klinkt popie-jopie, maar zulke adviezen houden geen rekening met de realiteit. Een recent proefschrift van Justine Ruitenberg wees uit dat de Nederlandse samenleving een zware druk op vrouwen uitoefent om huishouden en kinderen als hun belangrijkste bezigheid te zien. Vooral moeders krijgen te maken met onbegrip en verwijten vanuit hun sociale omgeving, als ze afwijken van de deeltijdnorm in het werk. Gooi raadswerk in die mix van impliciete eisen en verwachtingen, en het wordt helemaal lastig om ergens toe te komen.

Bovendien blijkt uit allerlei andere onderzoeken dat vrouwensoms  weinig invloed kunnen uitoefenen op het creëren van meer kansen. Je kunt alles doen volgens de handboekjes, en alsnog aan de zijlijn blijven staan. Dat komt omdat mensen stereotiepe verwachtingen hebben van vrouwen, en hen in hokjes duwen op basis van vooroordelen. Vrouwen kunnen alleen verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen gedrag. Ze kunnen andere mensen niet heropvoeden. Dat moeten die mensen zelf doen, omdat zij verantwoordelijk blijven voor hun eigen houding.

Totdat er breed iets gebeurt verandert er weinig. Wat dat betreft is het zorgelijk dat ProDemos signaleert dat initiatieven om voor meer diversiteit te zorgen, inmiddels zijn verdwenen. Wegbezuinigd. Een woordvoerder van de organisatie:

“Je kunt je beter in de belangen van je achterban verplaatsen als je er zelf deel van uitmaakt. Voor mannen is het dan ook moeilijker om zich in vrouwen te verplaatsen. Daarnaast is het belangrijk dat er goede vrouwelijke rolmodellen zijn, waardoor vrouwen zelf ook gemotiveerd worden om de politiek in te gaan.”

Gemeenten en politieke partijen moeten zich ervan bewust worden dat het hier niet gaat om een vrouwenprobleem, maar om een probleem op het gebied van democratie en kwaliteit van bestuur. Het lokale bestuur lijdt onder eenheidsworst. Je mist belangrijke ervaringen en inzichten. De ondervertegenwoordiging van de helft van de bevolking holt bovendien de democratie uit.

De Zesde Clan zou graag zien dat lui Mars en Venusdenken plaats maakt voor oprechte bewustwording rondom gender. Vervolgens vergt het gerichte inspanningen van politieke partijen om meer vrouwen op de kandidatenlijst te krijgen. Het zou daarnaast helpen als mannen meer échte verantwoordelijkheid op zich nemen voor het huishouden en de zorg voor kinderen. Dan kan hij de kinderen wat vaker voorzien van een warme maaltijd als zij alles uit haar handen laat vallen voor het raadswerk. Idee?