Tag Archives: vrouwelijke rechters

Mannen onderbreken vrouwen opvallend vaak

Zelfs de allerhoogste rechters van de V.S. krijgen nauwelijks de kans hun zinnen af te maken. Hun vrouw-zijn heeft dertig keer meer effect op het aantal keren dat anderen hen onderbreken, dan factoren zoals senioriteit in de baan of politieke kleur. Erger nog: niet alleen collega-rechters interrumperen de vrouwen vaak, advocaten en andere juristen doen dat ook in de rechtbank. Ze luisteren naar mannelijke rechters, maar praten in 10 procent van de gevallen over vrouwelijke rechters heen. Dat blijkt uit nieuw Amerikaans onderzoek naar de dynamiek in het Supreme Court.

De onderzoekers analyseerden de transcripties van zittingen van het Hoogste Gerechtshof van de VS gedurende vijftien jaar. Hoe meer vrouwen zitting kregen in dit Supreme Court, hoe vaker de mannen hen onderbroken. In 2015 betrof tweederde van alle onderbrekingen een van de vrouwelijke rechters. En dit dominante gedrag van mannen zet zich door in de rechtszaal. Regels verbieden advocaten rechters te onderbreken. Vrouwelijke advocaten houden zich daar aan, maar in de 10% van de gevallen waarin een advocaat deze regel schond, betrof het een mannelijke advocaat die een vrouwelijke rechter onderbrak.

Dit mannelijke gedrag heeft negatieve effecten op de kwaliteit van de rechtsgang in het Amerikaanse Supreme Court:

These behavior patterns are important as oral arguments shape case outcomes. When a female justice is interrupted, her concern is often left unaddressed, which limits her ability to influence the outcome of cases.

Deze uitkomst past bij andere onderzoeken naar het gedrag van mannen in vergaderingen of in openbare bestuursorganen. Zo loopt de kwaliteit van het werk in de Australische Senaat averij op omdat de vrouwelijke leden zo vaak onderbroken worden dat ze nauwelijks hun bijdrage kunnen leveren. Ook vermindert het de kwaliteit van de journalistiek – neerbuigend mansplainende presentatoren die hun vrouwelijke gast aan tafel zo vaak onderbreken, dat ieder gesprek onmogelijk wordt. Het gebeurt vaker dan je denkt, ook in Nederland – laatst nog in praatprogramma Pauw.

Ander onderzoek wijst bovendien uit dat vrouwen moe worden van al die onderbrekingen. Ze voelen duidelijk dat mensen niet zitten te wachten op hun bijdrage. En dat de onderbrekende man zichzelf belangrijker vindt dan hen. De vele onderbrekingen leveren op die manier een seksistische dood door 1000 sneden op.

Je niet de mond laten snoeren is niet zonder risico. Vrouwen ervaren een sterke sociale afkeuring als ze zich assertief opstellen. Amerikaans onderzoek wijst uit dat collega’s en leidinggevenden zo’n vrouw 35% minder competent vinden en dat werkgevers hen vervolgens minder salaris betalen. Zomaar roepen ‘recht je rug, zeg gewoon je ding’ lijkt stoer, maar dan negeer je de negatieve gevolgen voor de vrouwen die dat soort makkelijke adviezen ter harte proberen te nemen.

Wat te doen? Stap 1 is feiten verzamelen. Daar bestaan tegenwoordig allerlei handige apps voor. Deelnemers aan vergaderingen kunnen via een handige website spreektijden meten. Zo zie je meteen hoeveel spreektijd mannen claimen ten opzichte van vrouwen. Andere software meet het aantal keren dat een man een vrouw onderbreekt. Zoals Woman Interrupted. Download de app op je smartphone, zet de microfoon aan en meten maar.

Deze objectieve feiten zorgen hopelijk voor een schrik-effect en toenemende bewustwording dat er iets scheef zit in de conversatie. Dat leidt tot stap 2: het probleem een naam geven, zodat je het kunt benoemen. In het Engels ontwikkelden feministen begrippen als manterruption, mansplaining en bropriation. Daarmee omschrijven ze situaties zoals mannen die betweterig over vrouwen heen praten, of een idee van een vrouw inpikken om daar zelf lof en eer voor te krijgen.

Vervolgens kun je je inzichten gebruiken om de dynamiek bij te sturen – stap 3. Zo ontwikkelden vrouwelijke stafleden van de regeringsploeg van Obama de methode van amplificatie. Vrouwen herhaalden elkaars standpunt of gaven elkaar complimenten om duidelijk te maken dat een goed idee of een rake opmerking van een vrouw afkomstig was. Zo voorkwamen ze dat mannen onterecht lof kregen voor ideeën van vrouwen, en zorgden ze ervoor dat vrouwen vaker gehoord werden.

Daarnaast helpt een duidelijke vergaderstructuur. Hoe helderder de agenda en afspraken rondom de vorm van vergaderen, hoe vaker vrouwen hun zinnen af kunnen maken. Het helpt ook om bewust te benoemen wanneer elkaar onderbreken juist prima is: als je bijvoorbeeld gaat brainstormen en zoveel mogelijk inbreng van iedereen wilt verzamelen.

Tot slot helpt het als mannen zich bewust worden van hun dominante gedrag, zelf inbinden en andere mannen erop attenderen als ze vrouwen het zwijgen opleggen. Psychologisch gezien is dat lastig voor mannen, omdat ze dan moeten erkennen dat ze zich soms erg vervelend gedragen. Het vergt een volwassen houding om die kritiek goed op te vangen en je socialer te gedragen. Maar als we van vrouwen verwachten dat ze doorzetten, kritiek incasseren en beter hun best doen, mogen we dat van mannen ook vragen. Het komt neer op menselijk fatsoen en een bepaalde mate van beleefdheid, zodat je een gesprek voert. Echt:

Men, get engaged! There is nothing that stops an interrupting man more than another man pointing out the interruptions. The more we can pull men into this conversation, the better the conversations will get. A well-placed “Excuse me, but ‘X” was saying something. Let’s hear her out.” can go a long way.

Advertenties

Wet van Sullerot zweeft boven rechtersdiscussie

De wet van Sullerot stelt dat hoe meer vrouwen ergens werkzaam zijn, hoe lager de status van en beloning voor de desbetreffende activiteit. Niemand zegt het expliciet, maar deze wet lijkt te zweven boven het voornemen van de Haagse rechtbank om een voorkeursbeleid voor mannen in te stellen. Deze rechtbank telt inmiddels ‘veel’ vrouwelijke rechters. Dat zou een negatief effect kunnen hebben op de beeldvorming over een onpartijdige rechtspraak. Het Clara Wichmannfonds heeft in een brief uitleg gevraagd aan de rechtbank.

Het Clara Wichmann instituut is bezorgd vanwege deze interne discussie. Ten eerste mogen organisaties geen voorkeursbeleid voor mannen voeren – zij gelden niet als een structureel achtergestelde groep. Ten tweede stelt het Clara Wichmann instituut terecht dat nu de indruk kan ontstaan, dat vrouwelijke rechters niet zouden voldoen, danwel niet de steun van hun werkgever genieten. Want als je je zorgen maakt om het imago van onpartijdige rechtspraak, en hardop zegt dat je meer mannen wilt, wek je impliciet de indruk dat vrouwelijke rechters problematisch zijn. Blijkbaar wek je met vrouwen opeens de schijn van partijdigheid, of  doen vrouwelijke rechters hun werk op een andere manier minder goed.

De Haagse rechtbank heeft inmiddels in een reactie laten weten dat ze echt alleen maar nadachten over een voorkeursbeleid voor mannen. Ze zijn niet van plan de wet te overtreden door structureel de voorkeur te geven aan mannelijke sollicitanten. Nee, ze willen alleen een personeelsbeleid voeren waarbij ze komen tot een situatie die een afspiegeling vormt van de samenleving.

Opvallend dat ‘afspiegeling van de samenleving’ opeens zo belangrijk wordt voor de rechtbank. Toevallig nét op het moment dat vrouwen het voortouw nemen. Niemand had het in die eeuwen van mannelijke rechters en mannelijke privileges over de kwaliteit en/of de (on)partijdigheid van de rechtspraak. Niemand had problemen met het feit dat het mannenberoep rechter totaal geen afspiegeling bood van de samenleving.

Beter laat dan nooit, kun je zeggen. Maar het blijft wrang dat vrouwen nu opeens als problematisch gelden. De rechtspraak zou juist blij moeten zijn met de instroom van capabele, ambitieuze vrouwen die bewezen correct recht spreken.