Tag Archives: vrouwelijke priesters

Vrijgemaakt gereformeerden worstelen met vrouwelijke dominee

Een speciale onderzoekscommissie van de vrijgemaakt gereformeerden heeft geconstateerd dat een vrouwelijke dominee in principe mag. Er moet ook ruimte komen voor vrouwen in de ambten van ouderling en diaken. Dat past binnen de bandbreedte van de bijbel, constateert de commissie. Ondanks een op zich positief advies blijven de vrijgemaakt gereformeerden worstelen met het fenomeen vrouwelijke dominee.

Een vrouw als dominee? Het mag van de bijbel! Nu de RK kerk nog.

De synode moet volgend jaar definitief knopen doorhakken. Of de leden een ja voor vrouwelijke dominees enz. afgeven, is geen uitgemaakte zaak. Het is een heel moeilijk dossier, geeft één van de betrokkenen toe in het Reformatorisch Dagblad. De krant citeert woordvoerster Harmke Vlieg-Kempe:

Wel stelt ze dat het veranderde standpunt niet betekent dat „de Bijbel geen gezag meer heeft. Maar op het punt van vrouwelijke ambtsdragers ligt het misschien minder duidelijk dan in het verleden gedacht werd. Wat ons betreft is dit een kwestie van hoe je omgaat met de Bijbel, niet van tornen aan Schriftgezag.”

Het advies was ook niet unaniem. Een minderheid wil nog steeds vasthouden aan een verbod, met name op basis van bepaalde uitlatingen van de apostel Paulus. Die noemde de man als het hoofd van de vrouw, en wilde niet dat vrouwen mannen onderrichten. Ook moesten vrouwen van hem zwijgen tijdens bijeenkomsten. Een vrouwenhater dus, die Paulus?

Schriftgeleerden hebben passages uit zijn brieven eeuwenlang zeer conservatief uitgelegd, met als gevolg dat vrouwen in een tweederangs positie bleven vegeteren. Sinds enige tijd duiken echter nieuwe interpretaties op:

Paulus is geen vrouwenhater, integendeel. Hij vindt zelfs, in tegenstelling tot de latere katholieke kerk, dat vrouwen een ambt mogen bekleden en apostel kunnen zijn. Hij heeft de slavernij niet verdedigd. Hij heeft nooit gezegd dat Joden of Grieken zich onvoorwaardelijk moeten onderwerpen aan het Romeinse gezag.

Kortom, volop ruimte voor discussie. Voor het openbreken van mannelijke bolwerken. Dat de vrijgemaakt gereformeerden die discussie aangaan, is lovenswaardig. Wat er ook gebeurt, gereformeerden, protestanten en veel andere christelijke stromingen zijn een stuk verder dan de Rooms Katholieke Kerk. Daar kunnen vrouwen nog steeds geen kant op als ze een roeping voelen, en negeren achtereenvolgende Pausen de stem van progressieve vrouwen helaas al decennia lang.

Paus brengt oude wijn in nieuwe zakken

Terwijl iedereen uitroept dat het zo fijn is dat de Paus zich menselijk opstelt jegens homoseksuelen, blijft deel twee van zijn boodschap compleet onderbelicht. Franciscus wil zich ook wel wat toleranter opstellen jegens vrouwen in de kerk, maar het verbod op vrouwelijke priesters is definitief. Daarmee brengt hij oude wijn in nieuwe zakken. De toon klinkt wat vriendelijker, maar vrouwen zijn en blijven in Rooms-Katholieke kringen tweederangs wezens wiens roeping niet meetelt. Bovendien ontkent Franciscus dat de kerk duidelijke ideeën heeft over de rol van vrouwen in deze organisatie. En bedankt he!

De Paus deed zijn uitspraken in de context van het priesterschap. Voorgangers wezen het idee van homoseksuele priesters van de hand. Franciscus stelt zich toleranter op. Hij moet wel, want de kerk kampt met een groot tekort aan priesters. Gezien die situatie mag een homoseksuele priester er zijn. Wie is Franciscus om zijn zoektocht naar God tegen te houden?

Maar vrouwen? Priestertekort of niet, vrouwen kunnen opzouten: 

“On the ordination of women, the Church has spoken and said no.  Pope John Paul II, in a definitive formulation, said that door is closed.”

De pauselijke tolerantie kent grenzen. Daarna zei hij over vrouwen ook nog dit:

“The role of women doesn’t just end with being a mother and with housework.  We don’t yet have a truly deep theology of women.  We talk about whether they can be this or that, can they be altar boys, can they be lectors, about a woman as president of Caritas (Catholic charities). But we don’t have a deep theology of women in the church.

Laten we dit eens analyseren. Opnieuw denkt de Paus bij vrouwen allereerst aan termen als moeder en huishouden. Het klopt dat hij vervolgens pleit voor een uitbreiding van hun rol. Hij zal wel moeten. Zeker in Westerse landen zouden kerkelijke organisaties stuklopen als de veelal vrouwelijke vrijwilligers opstappen. Daarnaast tonen vrouwen zich vaak religieuzer dan mannen, en loyaler aan de kerk. Dit komt onder andere omdat vrouwen meer zorgtaken hebben en vaker dan mannen afhankelijk zijn van de hulp van religieuze organisaties. Franciscus moet het zodoende van de vrouwen hebben, en dan is het tactisch handig de dames een aai over hun bolletje te geven en een uitnodigende toon aan te slaan.

Tot slot beweert de Paus dat de kerk niet zou beschikken over een theologie rondom vrouwen en de kerk. Sorry, maar wie wil hij hier voor de gek houden?  Al in 1987 benoemen Bijbelstudies dit onderwerp als één van de meest controversiële kwesties in het westerse Christendom. Onder andere Johannes Paulus II schreef tractaat na tractaat over wat vrouwen wel en niet kunnen doen in de kerk. Ook Franciscus’ voorganger Benedictus had duidelijke ideeën over de rol van vrouwen in de kerk en breder, de samenleving.

Steeds opnieuw luidt het refrein: vrouwen mogen geen priester worden. Vanuit hun vrouwelijke aard mogen ze wel allerlei werkzaamheden verrichten op traditionele terreinen zoals de zorg. De kerk reduceert vrouwen in dat discourse stelselmatig tot hun biologie. Je hebt een vagina en een baarmoeder, en opeens ben je ‘complementair aan mannen’, met een ‘natuurlijke’ geschiktheid voor helpen, troosten, luisteren en verbinden. Zolang je in dat hokje blijft, willen paus en kerk je best de hemel in prijzen. Wat zijn vrouwen toch nobele wezens! Kijk eens hoe geweldig ze de liefdadigheidscommissie van de parochie kunnen leiden! Hulde!

Franciscus doet exact hetzelfde als zijn voorgangers, alleen verpakt hij zijn boodschap in een vrolijke gele strik in plaats van een roze. Hij hoopt blijkbaar dat mensen zo blij juichen, dat ze even vergeten hoe vijandig de bijbel en de kerk zich meestal opstellen jegens vrouwen. En dat vrouwen met een roeping anno 2013 nog steeds niets te zoeken hebben in de kerk.

De man als norm deel 9998700980659

Wat een prachtig voorbeeld hoe taalgebruik de man als norm neemt en de halve wereldbevolking onzichtbaar maakt. Dankzij dagblad Trouw kon De Zesde Clan lezen dat de Paus jonge mensen oproept om priester te worden:

‘We bidden dat alle jonge mensen zich bewust zijn van de stem van God (…) die hen oproept zich los te maken van alles en hem te volgen’, zei hij onder meer tegen duizenden gelovigen op het St. Pieterplein in Rome.

Alle jonge mensen. Alle? Dus jongens én meisjes? Vreemd, want de laatste keer dat we het nakeken wilde de Paus hélémáál niks weten van vrouwelijke priesters:

Pope Benedict has firmly restated the Catholic Church’s ban on women priests and warned that he will not tolerate disobedience by his priests on essential teachings. He was responding to last year’s challenge to the ban by a group of Austrian clergy and laity. Before his election, Benedict said the outlawing of women’s ordination had been “set forth infallibly”.

Vandaar dat de Kerk iedereen die vrouwen tot priester wijdt, of vrouwen die zich tot priester willen laten wijden, gelijk stel aan kindermisbruikers en hen excommuniceert. Dichter dan dat kun je de deur niet dichtsmijten in het gezicht van vrouwen die een roeping voelen.

De Paus heeft het in zijn oproep dus helemaal niet over alle jonge mensen. Hij heeft het over jonge mannen. Dat had Trouw ook kunnen weten. Waarom nemen ze het Pauselijk taalgebruik klakkeloos over? Want nu lezen we twee keer dat mensen mannen zijn, en dat vrouwen er niet toe doen. Zomaar een voorbeeldje van alledaags, ingesleten seksisme.

Priesters roepen op tot ongehoorzaamheid

Vrouwen tot priester mogen wijden. De communie geven, ook aan mensen die gescheiden zijn. Een grotere rol voor leken in de Katholieke Kerk, ongeacht hun sekse of huwelijkse staat. Dat willen tot nu toe 300 Oostenrijkse priesters. Ze ondertekenden een Oproep tot Ongehoorzaamheid om het Vaticaan te bewegen deze vernieuwing door te voeren en een kerk te scheppen die weer van de mensen is, in plaats van de dogma’s. Dagblad De Morgen signaleert dat de petitie inmiddels ook Belgische priesters bereikt heeft.

Als het aan Oostenrijkse priesters ligt kunnen vrouwen straks gewoon hun roeping volgen.

Rome probeert echt wel met de tijd mee te gaan. Het Vaticaan opende een nieuwe, eigen site, en de Paus stuurde zijn eerste Twitterbericht de wereld in. Maar als het gaat om mannen, vrouwen en priesterschap liggen de verhoudingen al eeuwenlang muurvast. Het gevolg is dat de kerk allerlei mensen uitsluit, zoals vrouwen en gehuwde mannen die hun roeping willen volgen. Of gescheiden mensen. Officieel moeten priesters deze echtbrekers de communie weigeren. Het gevolg: gelovigen vervreemden van de kerk en stemmen met hun voeten. Ook in Nederland staan steeds meer kerken leeg en worden parochies bevolkt door zestig plussers.

Het Oostenrijkse Pfarrer Initiatieve vindt dat priesters hun geweten moeten kunnen volgen. In hun Oproep tot Ongehoorzaamheid (Duitse tekst) stellen ze dat voor God de vrijheid van meningsuiting geldt. Priesters die de oproep ondertekenen beloven iedere dienst te beginnen met een gebed om hervormingen, iedereen toe te laten tot diensten en aan iedereen de communie te geven. Verder zeggen ze toe dat ze, bij iedere bijeenkomst die ze bijwonen, zullen verzoeken om vrouwen en gehuwde mannen toe te laten tot het priesterambt.

Tot slot kondigen de ondertekenaars aan dat ze op zondag slechts één dienst leiden. Bij de andere diensten kunnen dan competente mannen en vrouwen leiding geven aan de ceremonie. Hiermee geven ze vrijwilligers taken die ze van het Vaticaan niet mogen hebben – leken mogen officieel hooguit de priester ondersteunen of een stukje uit de Bijbel voorlezen.

Onnodig te zeggen dat de Oostenrijkse bisschoppen de oproep veroordelen. Ze beschuldigen de organisatie Pfarrer-Initiatieve van selectieve waarneming en menen dat de aangekondigde acties de identiteit en de eenheid van de kerk aantasten.

Vaticaan ontslaat bisschop wegens vraag over vrouwelijke priesters

Kinderen misbruikt? Geen probleem, het Vaticaan stuurt je gewoon naar een andere parochie en dan kun je daar opnieuw beginnen. Maar vragen stellen over de mogelijkheid ook vrouwen tot priester te wijden? Dat leidt meteen tot ontslag op staande voet. Het overkwam de Australische bisschop William Morris.

Bisschop Morris, ontslagen wegens de suggestie de mogelijkheid van vrouwelijke priesters nog eens te overwegen.

Morris lag onder vuur sinds 2006. Hij schreef toen een brief waarin hij signaleerde dat de kerk een groot tekort aan priesters heeft, en dat dit een probleem begint te worden. Zou het niet mogelijk zijn het toch nog eens te hebben over vrouwelijke priesters?

Vanaf het moment dat Morris deze vragen stelde, stelde het Vaticaan een onderzoek naar hem in. Dat leidde nu tot zijn ontslag door de paus, Benedictus XVI. Volgens Newser pakte de paus Morris hard aan. Normaal gesproken krijgen in ongenade gevallen bisschoppen de kans zelf hun ontslag aan te bieden. In het geval van Morris daarentegen stuurde het Vaticaan hem gewoon naar huis, punt.

Parochianen ontvingen het nieuws met afgrijzen. Zodra het bekend werd verzamelden honderden katholieken zich voor het huis van de bisschop, om hem te steunen en te bedanken voor zijn inzet. Morris zelf zei dat hij niet kwaad is op de kerk:

Bishop Morris said yesterday the Vatican does not like controversial questions being asked, but he is not angry at the church hierarchy. “I think that once they make a decision on a particular area, where there is an authoritative decision … they decide they don’t want any more discussion,” he said. “When you start to ask questions, you’re seen as dissenting from their position.”