Tag Archives: vooroordelen tegen vrouwen

”Valse” aangifte verkrachting blijkt laksheid politie

Sommige Amerikaanse politiekorpsen meldden de afgelopen jaren talloze valse aangiftes van verkrachting. Wat bleek echter toen journalisten van Buzzfeed in deze situatie doken? Deze korpsen onderzochten de aangiftes helemaal niet. Agenten deden de zaken af als ‘unfounded’, oftewel ‘zonder bewijs, waarna de FBI zo’n dossier registreert als een valse aangifte. Op die manier kwam de lokale politie in het meest extreme geval tot maar liefst 54% ‘valse’ aangiftes.

Scottsdale, Arizona registreerde 46% ”valse” incidenten van verkrachting in de periode van 2009 tot en met 2014. In Grand Prairie, Texas,  36%. Pittsburgh registreerde 30% ”valse” aangiftes en Baltimore 34%. Ter vergelijking: landelijk gaat de overheid uit van 7% valse aangiftes inzake seksueel geweld.

Journalisten van Buzzfeed lazen die hoge percentages in een rapport en vroegen zich af wat er bij zulke politiekorpsen gebeurt. Opereren die agenten toevallig in gebieden waar vrouwen massaal moord en brand roepen, zodra een man enigszins lonkend naar ze kijkt? Dat leek Buzzfeed onwaarschijnlijk. Journalisten vroegen dossiers op en probeerden te achterhalen hoe die absurd hoge percentages tot stand kwamen.

Hun onderzoek leverde een verbijsterende situatie op. Bij dit soort korpsen vond geen onderzoek plaats. Nadat een ‘gewone’ straatagent een rapport inleverde, las een rechercheur het verhaal en besloot de zaak administratief af te doen als ‘unfounded’ oftewel vals. Er vond geen verhoor plaats, geen sporenonderzoek, niks. Zelfs niet als de verdachte eerder veroordeeld was voor verkrachting.

Bij het bestuderen van casussen ontdekte Buzzfeed dat degene die tot het oordeel ‘unfounded’ kwam, in opvallend veel gevallen oordeelde dat de vrouw niet genoeg verzet gepleegd had. Agenten gaven ook blijk van het aloude vooroordeel dat de vrouw vast en zeker iets zou hebben gedaan of juist nagelaten, om verkrachting in de hand te werken.

Buzzfeed wil met deze analyse een bijdrage leveren aan de gebrekkige opsporing en vervolging in gevallen van seksueel geweld. Het op die manier administratief afdoen van zaken van seksueel geweld heeft namelijk minstens drie duidelijk negatieve gevolgen. Daders komen weg met hun misdrijf, slachtoffers krijgen een trap na, en deze politiekorpsen houden de mythe in stand dat vrouwen massa’s valse aangiftes van verkrachting zouden doen.

Zelf proefkonijn spelen levert onthutsende resultaten op

”Ja maar vrouwen publiceren gewoon minder!” Die uitroep klinkt regelmatig als onderzoek weer eens aantoont dat literaire bladen vooral mannen het werk van mannen laten recenseren. Maar wie verder kijkt, ziet al snel dat mannen een voorkeursbehandeling krijgen. Eest van uitgeverijen en daarna van SF- en fantasybladen. Dat blijkt uit een experiment van schrijfster Catherine Nichols en een telling van magazine Strange Horizons.

Catherine Nichols auteurCatherine Nichols

Nichols wilde weten wat er zou gebeuren als ze exact hetzelfde manuscript onder verschillende namen naar een uitgeverij zou sturen. In het ene geval zag een uitgeverij duidelijk een mannennaam. In het andere geval was de auteur duidelijk een vrouw. Wat bleek? Als vrouw kreeg ze uit vijftig inzendingen slechts twee reacties. Zodra ze haar naam veranderde in iets mannelijks, steeg dat aantal met een factor acht. Nichols concludeert: ,,My novel wasn’t the problem, it was me—Catherine.”

Twintig jaar na Francine Prose’s essay over schrijfsters lijkt er helaas nog niet veel te zijn verbeterd op het gebied van automatische bonuspunten voor mannen en onbewuste vooroordelen tegen vrouwen, concludeert Nichols. Ze maakt zich vooral zorgen over het effect hiervan op beginnende schrijfsters. Die zoeken hun weg en moeten hun eigen stem ontwikkelen. Wat als schrijfsters in die schemerzone stranden omdat ze ontmoedigende en oneerlijke reacties ontvangen, puur vanwege hun sekse?

Wat Nichols met haar persoonlijke experiment ondervond, blijkt ook uit wetenschappelijk verantwoorde onderzoeken naar discriminatie. Favoriet zijn studies waarbij groepen mensen identieke verhalen of CV’s voorgeschoteld krijgen. Alleen de naam wisselt. Prompt blijken mensen Jan veel beter te vinden dan Jane. Ze gunnen hem een hoger startsalaris dan haar. Enzovoorts.

strange-horizons

De verschillen in aandacht worden vaak weggeredeneerd met het aloude ‘ja, maar vrouwen schrijven ook minder’. Het verschil past echter niet bij de sekseverhoudingen bij publicaties. Neem SF. Magazine Strange Horizons becijferde dat mannen een aandeel van 55% hebben, tegen 45% titels op naam van een schrijfster. Kijk je vervolgens naar de media, dan zie je een verhouding van twee mannelijke op elke vrouwelijke auteur. De 55% van de romans vertaalt zich regelmatig in 80% van alle media aandacht.

Strange Horizons vond nog een ander veelbetekenend patroon. Kleine magazines, die af en toe verschijnen in kleine oplagen, weten redelijk gelijkwaardige genderverhoudingen te bereiken in hun kolommen. Maar dat evenwicht verdwijnt snel. Hoe meer gezag en status het blad heeft, hoe blanker en mannelijker de inhoud.

Wat een klein, niet gezaghebbend blad kan, namelijk een gelijkwaardige behandeling van schrijvers en schrijfsters, zouden de poortwachters van de cultuur ook kunnen. Niets staat meer aandacht voor schrijfsters in de weg, behalve vooroordelen. De schrijfsters zijn er. De romans zijn er. Nu moeten de poortwachters hen alleen nog willen toelaten tot de top.

‘Meer vrouwen’ vergt vooral de wil om te veranderen

Waar zijn de vrouwen toch? Wat houdt vrouwen tegen? Waarom zien we ze niet? Ja, waarom niet? Zo af en toe neemt iemand de handschoen op en beantwoordt de vraag van de zoveelste verbijsterde, in het duister tastende journalist of ‘deskundige’ met een experiment. Zo ging de gastheer van een televisieprogramma aan de slag om meer vrouwen in zijn literaire programma te krijgen. Met succes. Want ‘te weinig vrouwen’ is niet het echte probleem. Dat is ‘teveel mannen en onwil om die situatie te veranderen’.

Geen glazen plafond voor mannen, maar een glazen lift die je geruisloos naar hogere regionen brengt. Heerlijk!

De Oplossers schreven voor Vrij Nederland dat het gaat om perceptie. In geval van ‘weinig vrouwen’, zou je eigenlijk over iets anders moeten praten. Namelijk de oververtegenwoordiging van mannen. Een ‘gewone’ man met een gemiddelde intelligentie en een gemiddelde prestatie maakt goede kansen. Hij doet zijn ding en belandt automatisch op een ‘ glazen lift’ naar boven. Vrouwen niet. Alleen zij die overduidelijk blijk geven van buitengewoon veel talent, vallen nét genoeg op om een kansje te maken.

Het inzicht dat vrouwen meer moeten doen dan mannen, om dezelfde zichtbaarheid te verwerven, staat bijvoorbeeld aan de basis van de gendered conference campaign. De ervaring leert dat organisatoren actief tegenwicht moeten bieden aan onbewuste vooroordelen. Doe je dat, dan ontstaan opeens congressen met veel meer spreeksters dan ”gewoonlijk”. Omdat het niet gewoon is, maar het resultaat van de positieve discriminatie van, voor en vaak ook door mannen.

Steven Weiss, presentator van Up Close, ontdekte dat dit type onderzoeksresultaten en leerervaringen cruciaal waren om meer schrijfsters in zijn studio te krijgen. Juist op het niveau van de gemiddeld goede, interessante auteur, de categorie waarbij mannen kans maken en vrouwen uit beeld verdwijnen, eiste hij stelselmatig en structureel vrouwen:

It’s at the tier where, for the most part, anybody on the list is as valuable and welcome as anybody else in the tier that prioritizing a discriminated-against group can achieve a great amount of difference. I can’t make more highest-priority guests be female, but I can prioritize women over men at the level where they represent the same value to our show.

Door vrouwen in die zin voorrang te geven, wist hij een 50-50 verhouding tussen de seksen te bereiken. Voor de mensen die nu roepen ‘dat is oneerlijk, hij trekt vrouwen voor’, heeft Weiss een pijnlijk rijtje observaties in petto. Uitgeverijen trekken mannelijke auteurs voor. Bijvoorbeeld door vooral mannelijke auteurs op p.r. materialen te zetten. Mannen vonden makkelijker fondsen om naar een televisiestudio te reizen. Universiteiten en organisaties schuiven eerder een man dan een vrouw naar voren om een nieuw boek te promoten.

Kortom, Weiss wijst erop dat mannen op zoveel manieren voordeel krijgen – de glazen lift, de gratis bonuspunten – dat je als televisiezender heel erg je best moet doen om nog een beetje een gelijkwaardig speelveld te creëren. Dat doe je door tegenover de structurele voordelen die mannen genieten, een structurele eis voor vrouwelijke kandidaten door te voeren. Dan wordt seksisme bespreekbaar en verandert de situatie fundamenteel:

A testimony from one female staffer explains the change this way: “I didn’t think of the gender issue as a taboo previously, but it is funny how these things just don’t come up. Now it always comes up.”

Zonder inzicht in de werking van (onbewuste) vooroordelen, en zonder de wil om te veranderen, lukt het echter niet. Daarom gaan steeds meer regeringen over tot het instellen van een hard vrouwenquotum voor het bedrijfsleven. Of stellen organisaties literatuurprijzen voor schrijfsters in, zoals in Nederland tijdschrift Opzij deed. Misschien niet ideaal, maar zolang bedrijven voorrang geven aan mannenmacht, boven goede economische resultaten, en mensen het werk van vrouwen systematisch onderwaarderen, waar je ook kijkt, zijn zulke initiatieven hard nodig om de situatie in balans te brengen.

Vrouwen leggen het af tegen minder gekwalificeerde mannen

Obama heeft een jongensclub-probleem. Dat constateert magazine The Nation naar aanleiding van het huidige gekonkel rondom de benoeming van een nieuwe voorzitter van de Federal Reserve. Even dreigde een zekere Larry Summers de baan te krijgen, iemand die bewezen slechte economische adviezen gaf en zich schuldig maakte aan seksisme. Toch steunde Obama zijn kandidatuur lange tijd. Er waren protesten, handtekeningenacties en politieke dreiging voor nodig om een uiterst competente vrouw, Janet Yellen, in de race te houden. Nog steeds is onzeker wie de baan uiteindelijk krijgt.

Yellen’s mogelijke kandidatuur leed volgens The Nation onder een roddelcampagne:

The argument against Yellen has been made mostly through whispers by advisers and others that she lacks “gravitas.” Or perhaps it’s that she is too independent of a thinker, pushing her colleagues toward better policies, or is too well prepared. Basically, she appeared to be twice as good but still fall short.

Het is niet voor het eerst dat een vrouwelijke kandidatuur ondermijnd wordt door zwartmakerij en indirecte gefluisterde aanvallen. Toen het hoogste gerechtshof in de V.S. de kandidatuur van Elena Kagan overwoog, barstte zo’n zelfde roddelcampagne los. En twee onafhankelijk uitgevoerde wetenschappelijke studies brachten in kaart dat seksistische aantijgingen in de media de presidentskandidatuur van Hillary Clinton zodanig ondermijnden, dat haar campagne uiteindelijk kansloos werd. Het was niet de enige factor in haar nederlaag, maar wel een zeer belangrijke.

Ook bij Obama kampen vrouwen met dit culturele klimaat. Ze krijgen te maken met subtiele vormen van uitsluiting. The Nation en andere media wezen erop dat Summers bijvoorbeeld golfde met Obama. Alle golfvriendjes van de president zijn van het mannelijk geslacht. Golf lijkt triviaal, maar biedt een gelegenheid om op een informele manier vriendschappelijke banden aan te knopen met een machtige man. Yellen kon alleen maar dromen van zulke geprivilegieerde toegang tot de president. In 2009 gebeurde hetzelfde, alleen dan met basketbal. Obama sportte alleen met mannen, en begreep werkelijk niet waarom vrouwen daar zo moeilijk over deden.

Op die manier bevinden machtige mannen zich in netwerken met voornamelijk andere mannen. Zoek je een betrouwbare kandidaat, dan zoek je eerst in je eigen kring en eindig je in de meeste gevallen met een man. Rutte liet dit gebeuren, toen hij betrouwbare, ‘capabele’ mensen zocht voor zijn kabinet. Pardon, mannen. Hetzelfde zie je bij benoemingen voor de post van hoogleraar. Het is niet dat mannen samenzweren. Welnee, vrouwen zijn geweldig en diversiteit is prima en hoera. Alleen schuiven ze als het puntje bij paaltje komt een in hun ogen betrouwbare man naar voren, want die zou beter zijn.

Deze voorbeelden tonen aan hoe seksisme in deze moderne tijd functioneert:

if you draw most of your top economic policymakers from a network that’s easily more than 80-percent male, you may occasionally come up with a woman candidate. But the vast majority of the people you select are going to be men. Or, put differently: The way to refute the boys club charge isn’t to point to the one woman who happened to emerge from this network. It’s to show that you’re reaching outside the network to recruit, something the Burwell pick emphatically doesn’t show.

Deze foto van Obama’s mannenploeg zorgde voor veel ophef.

Obama kreeg kritiek op die informele ‘mannen de voorkeur geven’- houding. Voor zijn tweede termijn beloofde Obama meer diversiteit, maar tot nu toe stelde hij opnieuw een regeringsploeg samen waar mannen de baas zijn. De Amerikaanse variant van de Eerste en Tweede Kamer bevatten veel meer vrouwen dan twee decennia geleden. Vrouwen rukten ook op in het bedrijfsleven. De percentages vrouwen in de regering van Obama bleven echter steken op het niveau van twintig jaar geleden. Aan het aanbod van getalenteerde vrouwen lag het niet.

Die onbalans geeft de benoeming bij de Federal Reserve juist zo’n lading:

“There’s room for improvement, and we’ve seen some missed opportunities,” said Debbie Walsh, the director of the Center for American Women and Politics at Rutgers University. “We’re all watching the Fed to see what will happen there.”

De benoeming bij de Federal Reserve wordt Obama’s seksisme test. De Zesde Clan is zeeeeeer benieuwd hoe hij zich hier uit gaat redden.

Verkeerde sekse kost vrouwen 350.000 dollar

Amerikaanse artsen, die net zoveel uren maken als hun mannelijke collega’s, met precies dezelfde werkzaamheden, lopen tijdens een loopbaan van dertig jaar 350.000 dollar mis. Ze krijgen om onduidelijke redenen een lagere beloning dan mannen voor hetzelfde werk. Dat ontdekten wetenschappers van de universiteit van Michigan. Hun bevindingen passen in een internationaal patroon. Ook in Nederland bestaan onverklaarbare verschillen in beloning tussen mannen en vrouwen. Voor Nederland heeft de Arbeidsinspectie al laten weten geen prioriteit te geven aan de loonkloof. De discriminatie ettert bij ons gewoon door.

In de medische wereld kun je maar beter een man zijn.

Drie honderd vijftig duizend dollar. Dat was even slikken voor de Amerikaanse onderzoekers:

“We really didn’t expect to find such a substantial unexplained difference,” said Dr. Reshma Jagsi, lead author and an associate professor of radiation oncology at the University of Michigan. “In Michigan, that amount buys you a house, your kids’ education or a nice nest egg for retirement.”

Uit de studie blijkt dat vrouwen nog steeds op moeten boksen tegen vooroordelen. Proeven met identieke cv’s tonen bijvoorbeeld aan dat werkgevers de man veel vaker willen aannemen dan de vrouw. De onderzoekers keken ook naar de manier waarop onderhandelingen verliepen. Net als eerder economes Linda Babcock en  Sara Laschever in hun klassieke boek Women don’t Ask merkte de universiteit van Michigan dat vrouwen minder vasthoudend onderhandelen over hun arbeidsvoorwaarden dan mannen.

Babcock en Laschever verdiepten zich in de achtergronden van dit fenomeen, en merkten al snel dat ook hier vooroordelen en stereotiepe verwachtingen een belangrijke rol spelen. Vrouwen die scherp onderhandelen krijgen sociaal straf van hun omgeving. Mensen zien hen als agressief, kille carrière bitches, pinnige tantes waar ze liever niet mee samenwerken. Hard onderhandelen loonde niet, of in ieder geval veel minder, voor vrouwen. Dus hielden ze zich koest en gingen naar huis met minder.

De onderzoekers van deze studie naar medisch-wetenschappelijke medewerkers pleiten voor meer openheid om een einde te maken aan de gender discriminatie:

Dr. Jagsi believes that greater transparency would decrease, and even eliminate, the income differences. Currently, it is difficult for most doctors to know if they are being paid fairly “since most institutions don’t have clear policies on how to determine salaries,” she noted. But standardizing the process of compensation and career advancement would make everyone involved more accountable for such decisions and “allow men and women to be paid as much as the work they are doing is worth,” she said.

Geheel zelfstandig en los van dit onderzoek adviseerde de Commissie Gelijke Behandeling zo’n aanpak ook al. De organisatie kwam tot gelijkluidende conclusies na een onderzoek naar onverklaarbare loonverschillen tussen mannen en vrouwen in algemene ziekenhuizen.