Tag Archives: vooroordelen over vrouwen

Seksisme houdt vrouwen tegen in wetenschap

Eerst het goede nieuws: jonge vrouwelijke wetenschappers presteren net zo goed als hun mannelijke leeftijdsgenoten. Vrouwen rukken wat dat betreft op in de wetenschap. Op basis van hun prestaties zouden vrouwen zodoende net zo snel carrière kunnen maken als mannen. Nu het slechte nieuws: door een combinatie van vooroordelen en vastgeroeste structuren zit die rooskleurige toekomst er niet in. Seksisme houdt vrouwen tegen, melden onderzoekers van Yale.

Als vrouwen zeggen dat zij discriminatie ervaren op grond van hun sekse, wordt dat meestal niet zomaar geloofd. Zij zeggen iets onsmakelijks, iets waar anderen niet aan willen. Waar is je bewijs? Zeker weten dat je niet gewoon zeurt, of slechte keuzes maakt waardoor je op achterstand komt? Kijk eerst maar eens even naar jezelf, meisje, voordat je met het vingertje naar anderen wijst. Oh, en mannen hebben het ook moeilijk, hoor.

Het erge van die minachtende reacties is dat er al allerlei onderzoek gedaan is naar structurele discriminatie van vrouwen. Daar wijzen verschillende deskundigen op. Zoals Marieke van den Brink, die promoveerde op een onderzoek naar de praktijk van hoogleraarsbenoemingen:

Wie denkt aan een professor, denkt eerst aan een oudere man. Daardoor zal een man makkelijker hoogleraar worden, zelfs als de sollicitatiecommissie voor de helft uit vrouwen bestaat. Ik merk het zelfs bij mezelf. Als op een congres een professor wordt aangekondigd, kijk ik in de zaal eerst naar de man met de baard, en niet naar de jonge vrouw op de stoel naast hem. Door die onbewuste beeldvorming kan het nog decennia duren voordat het aandeel vrouwelijke hoogleraren vijftig procent is.’

Zoals ook Van den Brink aanhaalt in het artikel, bestaan er studies waarbij identieke cv’s, korte verhalen of brieven de ene keer de naam van een man kregen, en de andere keer een vrouw, waarna de onderzoekers gingen observeren welke waardering mensen geven aan de brief of cv. Denkt de beoordelaar dat de inzending van een vrouw afkomt, dan daalt de waardering significant. Zeer recent vond opnieuw zo’n studie plaats, met dezelfde uitkomsten.

Gevraagd of persoon X een kandidaat zou aannemen voor een goede baan op een laboratorium, en zo ja, tegen welk salaris, bleek dat de beoordelaars mannen stelselmatig competenter vonden, hoger aansloeg, eerder zou aannemen, en ook nog eens een hoger salaris zouden betalen.

Die salarisverschillen liepen flink op (denk aan duizenden dollars per jaar). Omdat we allemaal mensen zijn, die opereren in dezelfde cultuur, bleek dat de sekse van de beoordelaar niet uitmaakte:

female and male faculty were equally likely to exhibit bias against the female student. Mediation analyses indicated that the female student was less likely to be hired because she was viewed as less competent. We also assessed faculty participants’ preexisting subtle bias against women using a standard instrument and found that preexisting subtle bias against women played a moderating role, such that subtle bias against women was associated with less support for the female student.

Kortom, officieel kunnen vrouwen gaan en staan waar ze willen, studeren, en hun best doen, maar in de praktijk krijgt de man voorrang en worden vrouwen gezien als minder. Vrouwen sterven op die manier de dood van de duizend kleine verwondingen:

Dr. Hopkins said that small slights, accumulated over the course of a career, slowed many women of science. “They don’t have the confidence level to get to the top,” she said. “They’re getting undercut.” She added, “People tend to think that the problem has gone away, but alas, it hasn’t.”

Het is heel erg dat vrouwen dit al decennia aangeven, en dat het seksisme steeds opnieuw bewezen moet worden. Maar zoals deze blogster schrijft:

I recognize that it’s easy for me to say this because I am not a woman scientist.Women who are trying to make careers as scientist need these numbers right now in this moment to validate their experiences. And for that reason, THANK GOODNESS FOR THIS STUDY. Shame on all the people who make this study necessary and make the results true. I do hope that in the end, this study helps change things. Sometimes people just need “proof” that will show them why they need to alter their behavior and which will make them more aware of what they are doing.

Internet brengt seksisme in kaart

Het is snel, wereldwijd toegankelijk en iedereen kan een bijdrage leveren. Geen wonder dat internet steeds vaker een rol speelt bij het documenteren van seksisme. In korte tijd is het aantal plaatsen waar mensen hun ervaringen bundelen, enorm toegenomen. Van een site van de Commissie Gelijke Behandelingen waar vrouwen discriminatie op het werk vast kunnen leggen, tot een enorme stapel Twitterberichten met ervaringen van alledaags seksisme, het biedt geweldig studiemateriaal.

Meestal zorgen incidenten of inzichten ervoor dat zo’n site tot stand komt. De Commissie Gelijke Behandeling zette bijvoorbeeld de site flauwekulexcuus.nl op, omdat deze instantie veel oordelen moet uitspreken over discriminatie op basis van geslacht. Het gaat dan onder andere om vrouwen die om onduidelijke redenen te weinig betaald krijgen, werkgevers die vrouwen ontslaan zodra ze aangeven dat ze zwanger zijn, of werkgevers die onvoldoende doen om een veilige werkomgeving in stand te houden.

In een ander geval leidde een los Twitterbericht tot een site vol ervaringen met seksisme. Het bericht was van columniste en journalist Linda Grant. Ze twitterde dat vrouwen veel te danken hebben aan feministes van het eerste uur. Want deze eerste golf zorgde ervoor dat vrouwen anno 2012 vrij voorbehoedsmiddelen kunnen gebruiken, het recht hebben om een ongewenste zwangerschap af te breken, en het recht kregen om een inkomen te verdienen en ook na hun huwelijk betaald werk te houden.

Die losse opmerking leidde tot een enorme hoeveelheid berichten van vrouwen die eigen voorbeelden van vooruitgang gaven, of juist hun confrontaties met alledaags seksisme anno 2012 opschreven en de wereld instuurden. Toen Grant deze berg Twitterberichten zag, besefte ze dat ze een goudmijn in handen had:

I realised I was curating, in real time, the on-going collective experience of the ways in which some men have tried to diminish women’s importance or deny us control over our own lives. […] Some began to suggest that there should be a permanent record of the tweets, before Twitter sent them into timeline oblivion.

Uiteindelijk zorgde een mannelijke Ierse software specialist ervoor dat de berg Tweets een permanent onderkomen kreeg op Duizend Redenen, in de zin van duizend redenen om feminisme in ere te houden.  Grant:

I hope that athousandreasons.com will serve as a free resource for students, academics, teenagers, mothers and fathers, to examine everyday experience, not rhetoric or theory, but the very air we breathe, the way we live, yesterday and today: the small indignities, the opportunities denied, the insults, the patronage, the dismissal, the ignoring, the diminishing, the low expectations, the whole indignity of sexism, including the relentless jokes about it, jokes that are rarely made in relation to racism.

Er zijn nog veel meer archieven van seksisme ontstaan. Alleen al in de afgelopen tijd de verzameling van Men Call Me Things, waarin vrouwen aangaven welke vloedgolf aan haat en bedreigingen met verkrachting ze ontvangen zodra ze op internet een opinie uiten. Of I did not report, over vrouwen en verkrachting, of deze site, waarin vrouwen (en een enkele man) vertellen hoe het is om te functioneren in en rondom faculteiten Filosofie op Amerikaanse universiteiten. Met ervaringen zoals deze, waarin een studente terecht komt in een klassieke confrontatie met een mansplainer:

A male peer, who I also count as a good friend, never engages me in any academic conversation. Whilst he asks the men for their academic opinions on a talk we all attended together, he quizes me only on my love-life and my attitude towards sex. When I initiate a philosophical discussion, he patronises me and quotes Aristotle (for example) at me, even if we are discussing a subject that I specialise in, and he does not.

Internet zorgt ervoor dat al dit soort ervaringen bij elkaar komen. Stuk voor stuk lijken het triviale gebeurtenissen, maar als je ze bij elkaar legt worden er patronen zichtbaar. Die kunnen duiden op een bepaalde cultuur, zoals de verkrachtingscultuur. Of standaard reacties van mannen op de ervaringen van vrouwen:

Male responses to the tweets fell into four categories. First, inevitably, the sexist banter (bet you wish your hubby had had to sign when you got your bill for your shopping spree ha ha). Some men tweeted me that they were cringing in shame at what they were reading; others dismissed my original tweet about the credit card application as an example of long ago, completely missing the point that the intention was to demonstrate that women’s equality has not always existed like grass and trees and had to be fought for. Others asked when was there going to be an International Men’s Day? There is one, it’s November 19, feel free to raise your own hell on it.

Op die manier zie je hoe al die ‘losse incidenten’ stukjes van een puzzel zijn. Dan ga je zien hoe alomtegenwoordig de minachting voor vrouwen is. Dan weet je dat het feminisme inderdaad nog steeds broodnodig is en actueler dan ooit. Het zou goed zijn als meer mensen dat door krijgen, zoals deze scholier.