Tag Archives: Volkskrant

Seksisme alarm: ’t is geen discriminatie, ’t is ‘de wachtrij’

Seksisme kun je op vele manieren ontkennen en versluieren, maar de Volkskrant brengt een wel heeeeel mooie variant. In een artikel over de loonkloof stelt de krant dat het te snel is om te zeggen dat allochtonen en vrouwen gediscrimineerd worden. Ze verdienen gewoon minder door een ‘banenwachtrij’.

Verderop in het stuk legt de krant bij monde van hoogleraar arbeidseconomie Joop Schippers uit hoe dat zit:

Die rij werkt als volgt: ‘Witte mannen tussen de 25 en de 50 jaar worden het eerst aangenomen. Daarna witte vrouwen in dezelfde leeftijd. Dan ouderen. Allochtonen staan wat verder in de rij.

Ja hallo, dan heb je het toch over seksisme en racisme? Nare woorden, maar zo heet dat als je vrouwen en mensen met een gekleurde huid stelselmatig achter stelt bij blanke mannen.

Het artikel noemt nog een paar andere redenen voor het feit dat vrouwen jaarlijks duizenden euro’s mislopen.  Zo zijn de salarissen in ‘’traditionele vrouwenberoepen’’ lager. Goh, Volkskrant, hoe zou dat komen? Het artikel zwijgt in alle talen. Je leest ook niks over het feit dat mannen in dezelfde minderbetaalde vrouwenberoepen meer salaris naar huis meenemen dan hun vrouwelijke collega’s.

Ook parttime werken keert terug als schaamlap voor de loonkloof. Opnieuw: hoe zou dat komen? Hint: bijna de helft van de zwangere vrouwen ondervindt discriminatie. Vooral met een tijdelijk contract weten werkgevers bijzonder snel argumenten te verzinnen om je te ontslaan. Probeer na de geboorte van de baby maar eens een fatsoenlijke baan te vinden.

Vrouwen krijgen daarnaast straf als ze zich niet gedragen volgens de rolpatronen. Zo staan vrouwen onder een grote sociale druk om andere ambities dan huishouden en moederschap op te geven, zodra de eerste kleine zich aandient. En als ze te stevig over hun salaris onderhandelen, vinden anderen hen daarna ‘moeilijk’ en onvriendelijk. Dat vertaalt zich vervolgens in negatievere beoordelingen en lagere promotiekansen.

Kortom, het is geen seksisme hoor, echt niet, ’t is gewoon de wachtrij. En vrouwen zelf. Die kiezen de verkeerde banen, onderhandelen niet goed genoeg over hun salaris, en werken om onverklaarbare redenen toevallig veel vaker parttime. Tsja. De Volkskrant slaagt er niet in om verder te kijken dan hun neus lang is. Ze hadden beter wat recente wetenschappelijke studies kunnen raadplegen, te luisteren naar wat vrouwen aangeven en even logisch na te denken.

Geen idee in welke wereld de Volkskrant leeft, maar met de realiteit heeft dit artikel weinig te maken. Gemiste kans….

UPDATE: Zelfs een beeldschone beroemdheid als actrice Jennifer Lawrence vindt het lastig te onderhandelen voor een passend salaris, onder andere vanwege de enorme druk op vrouwen om vriendelijk en inschikkelijk gedrag te vertonen.

Seksisme alarm: Abortus-angsten en kwakdenken gaan goed samen

Abortusangsten en kwakdenken gaan goed samen. Meest recente voorbeeld: een opiniestuk in De Volkskrant, waarin auteur Aleid Truijens zich verzet tegen een eventuele makkelijkere verkrijgbaarheid van pillen, die een ongewenste zwangerschap in een zeer vroeg stadium af kunnen breken. Zij vindt onder andere dat je bestaande drempels intact moet houden en de beweegredenen voor abortus extra goed moet onderzoeken. Want het is moord en je was er als vrouw toch zelf bij toen je zwanger raakte? Nou dan.

De passage waarin ze die ‘je was er zelf bij’ – vraag stelt geeft goed aan hoe bewustzijnsvernauwing hand in hand gaat met seksisme. Truijens schrijft:

het gekke is dat je het argument ‘eigen verantwoordelijkheid’ zelden hoort als het om ongewenste zwangerschap gaat. Je was er toch bij toen dat kind werd verwekt? Je hebt zelf besloten tot seks zonder voorbehoedmiddelen – verkrachting daargelaten. Vervolgens ben je ook verantwoordelijk voor het leven dat daaruit is voortgekomen. Want woorden als ‘overtijdbehandeling’ ten spijt is dat wat een abortus is: het doden van wat een mens had kunnen worden, een baby, een schoolkind, een moeder, een grijsaard. Soms kan dat het beste zijn – je gunt niemand een verwaarlozende moeder – maar het kind dat niet mag bestaan verdient wel een grondige afweging. […] Ik denk dat het niet zo slecht is dat er ‘drempels’ en bedenktijd zijn ingebouwd in de huidige regeling. Die moeten ook blijven gelden bij een vroege abortus.

Twaalf regels, maar ze wemelen van de omissies en rare argumenten die rechtstreeks uit een Amerikaans pro life handboek lijken te komen. Ik beperk me tot:

Ten eerste: als man en vrouw seksueel actief zijn, kan alleen de vrouw zwanger worden. In die situatie, met een grote ongelijkheid in de gevolgen van seks voor de man of de vrouw, geeft de nadruk op ‘je was er toch zelf bij’ blijk van minachting voor vrouwen:

…she needs to accept the consequences of sex. In other words, she needs to be taught a lesson.

Dit argument is onder andere zo tenenkrommend, omdat vrouwen op allerlei manieren ongewenst zwanger kunnen raken.  Zo falen voorbehoedsmiddelen regelmatig. Je hébt je verantwoordelijkheid genomen, maar helaas. Zelfs als een vrouw zich laat steriliseren, toch wel de meest drastische methode volgens mij, raken er van de honderd vrouwen in tien jaar tijd vijf alsnog zwanger. We lezen hier geen woord over in Truijens artikel.

Ten tweede. Verkrachting. Fijn dat Truijens dan een uitzondering wil maken, maar wat blijft er dan over van haar principiële standpunt dat je een potentieel mens doodt? De ene abortus is blijkbaar beter dan de andere. En wat als er andere zaken spelen, zoals levensgevaar bij de moeder of een foetus met zeer ernstige afwijkingen? Hier hoor je Truijens niet over.

Ten derde. De eigen verantwoordelijkheid geldt bij Truijens wél bij het moeten behouden van de foetus, maar als een meisje of vrouw abortus wil, komen opeens de doemscenario’s. Stel je voor dat een vriendje of ouders het meisje overhalen om een zwangerschap af te breken! Dat ze dus onder druk ‘kiest’ voor abortus. Nou, dan zijn die drempels en regels toch maar wat fijn om te hebben!

Er zijn genoeg feiten bekend over meisjes en vrouwen die onder grote druk meegaan in seksuele handelingen die ze eigenlijk niet willen, inclusief situaties die akelig dicht bij verkrachting komen. Dat zou juist pleiten voor een zo breed mogelijk pakket aan hulp, inclusief abortus. Maar ‘onder druk’ abortus plegen? Niks over bekend, behalve angstige geruchten.

Ook doet Truijens hier iets raars met het uitoefenen van druk. Als druk ertoe leidt dat meisjes een ongewenste zwangerschap afbreken is het slecht en verdacht en moeten we ons zorgen maken. Maar als druk abortus moeilijker maakt, ook in de vorm van zo hoog mogelijke drempels, is het daarentegen prima. Een dubbele moraal van heb ik jou daar.

Ten vierde: Truijens legt een directe link tussen foetus = kan mens worden = ”een baby, een schoolkind, een moeder, een grijsaard”. Waarna de ‘overtijdbehandeling is een potentieel mens doden’ passage volgt. Dit is een non-argument, puur gebaseerd op emotionele retoriek. Met hetzelfde gemak kun je het argument namelijk omdraaien en negatief maken. Wat als je zou bevallen en je kind wordt een moordenaar of een pedofiel? Als je dat van tevoren geweten had, zou abortus dan alsnog ok zijn geweest?

Los daarvan begeeft Truijens zich met deze redenering op het zeer dubieuze gebied van de ‘personhood’ beweging in de V.S. Een foetus is nog geen mens, en dat het dat in potentie wel kan worden doet niets af aan het feit dat een foetus in het lijf van een volwaardig mens zit. Dat volwaardige mens heeft ook rechten, maar daar gaat Truijens vrolijk aan voor bij.

Zo kan ik doorgaan. Het wemelt van de emotionele uitroepen en onlogische argumenten die uit elkaar vallen als je ze serieus doorneemt.

Truijens haalt op het einde van haar stuk nog een ander heikel punt aan, namelijk een advies wat er op neerkomt dat de overheid zwangere vrouwen aan verscherpte regels moet kunnen onderwerpen, als ze een levensstijl hanteert die ‘wij met ons allen’ niet goed vinden. Ook dat zou niet zo moeilijk hoeven te liggen. Als je vrouwen tenminste kunt beschouwen als volwaardige mensen. Als je dat niet kunt en de foetus boven alles stelt, krijg je daarentegen zeer onfrisse situaties, vergeven van seksisme en hardvochtigheid. Kijk maar naar de V.S. voor vele voorbeelden. Willen we dat ook in Nederland krijgen? Ons huidige systeem werkt al behoorlijk goed. En hoe meer ondersteuning baas in eigen buik krijgt, hoe beter het is. Feit.

Volkskrant geeft belegen borrelpraat alle ruimte

Alarm! Het gaat mis in Nederlandse gezinnen, meldt een landelijk dagblad. Moeder zwaait veel te dominant de scepter! Zolang zij niet doorheeft dat vaders hard nodig zijn, blijven vaders ontmand achter!! Waardoor met name jongens ernstig in de problemen komen!! En dat is allemaal de schuld van de emancipatie en doorgeschoten vrouwendominantie! Lazen we dat niet al eerder in Trouw? En daarna in januari dit jaar bij het NRC? Waarom nu, in De Volkskrant, opnieuw deze riedel?

Vrouwen, agressief en dominant, behalve als ze troosten, zorgen en over emoties praten met hun kinderen. Ja ja….

Het is zo’n cliché verhaal dat De Zesde Clan het rijtje inmiddels volautomatisch kan opdreunen. Keer op keer bieden kranten kolommen aan voor als bewezen stellingen geponeerde beweringen. Deze keer krijgen Irene Zwaan en Glenn Helberg alle kansen om dit verhaal af te draaien. Het is opvallend met hoeveel stelligheid dit type conservatieve denker de emancipatie de schuld geeft:

Nederlanders vinden dat vaders moeten moederen, daar heeft de emancipatiebeweging voor gezorgd. En als vaders dat niet kunnen, zijn ze overbodig als opvoeder. Als een vader op zijn papadag het huishouden niet voor elkaar krijgt, wordt hem verweten dat hij een slechte vader is. Van vaders wordt verwacht dat ze net zo zorgen, troosten en praten met hun kinderen als moeders doen. Ruig en spannend spel wordt afgekeurd, omdat het te gevaarlijk is.

Wie zijn die Nederlanders die dat vinden? Onderbouwingen? Bronvermelding? Bewijzen? Niets van dit alles. Zo is het, stellen Zwaan en Helberg. Ze gaan vervolgens vrolijk verder met de volgende rij op de bingo kaart: de enige uitweg uit deze ellende is mannen weer gezag geven. Waarmee de aap uit de mouw komt: de opstellers van de meest recente aflevering in deze ‘terug naar de jaren vijftig’-campagne willen dat niemand meer de optie ‘vader onbekend’ in een geboorte acte kan aanvinken. Die optie moet verdwijnen, want ‘er is altijd een vader’, en die moet erkenning krijgen.

De Zesde Clan heeft eerder aandacht besteed aan deze redenatie . De overheid heeft de optie ‘vader onbekend’ niet voor niets opgenomen in de geboorteacte. Deze optie is bedoeld voor de noodgevallen, de probleemsituaties. De gevallen waarin vrouwen zwanger raken door verkrachting, of in een gammele relatie met een agressieve man. Om haarzelf en het kind te beschermen kan het juist een uitstekend idee zijn om de biologische vader buiten de deur te houden. Of die biologische vader is wel degelijk onbekend, en dan moet je een vrouw niet in allerlei beladen Calvinistische ‘beken dat je een hoer bent’ scenario’s willen dwingen.

De Zesde Clan vindt het opmerkelijk dat een discussie over een grotere rol van de vader, zo vaak uitloopt op een roep om vrijheden van vrouwen in te perken. Het is ook opvallend dat mannen zo’n passieve rol toebedeeld krijgen. Anderen, de moeders, moeten snappen dat zijn rol belangrijk is. Anderen moeten regelen dat vader zijn gezag terug krijgt. En hoezo mag je mannen op hun papadag niet aanspreken op huishoudelijke klussen? Die horen er gewoon bij. Of is het de bedoeling dat papa zich mag beperken tot de leuke opvoedkundige bezigheden met een hoge status? De huishoudelijke klussen moet mama blijkbaar doen, tijdens haar zes mamadagen.

Maar er valt meer aan te merken op de redenaties van Zwaan en Helberg. Dit verhaal bestaat bij de gratie van een heteroseksueel stel. Dat laat nogal wat mensen en gezinsvormen buiten beschouwing. Ook staat of valt deze denktrant bij een rigide genderkeurslijf. Er is geen ruimte voor diversiteit en flexibiliteit. Zo besteedt de VPRO gids uitgerekend deze week aandacht aan een 8-delig NTR programma, De Kunst van het Opvoeden. Het omroepblad interviewde naar aanleiding daarvan pedagoog Jo Hermanns. Die komt tot een veel toleranter inzicht:

Opvoeden doe je niet volgens een kookboek. De gouden regel bestaat niet […] Kinderen kunnen zich ook aan meerdere mensen hechten, en aan andere mensen dan hun moeder, en vervolgens gewoon gelukkig worden. […] Kinderen zijn gebaat bij goede ouders, of dat nu een vader en een moeder, twee vaders of twee moeders zijn.

Een inzicht waar ook Sarah Blaffer Hrdy toe kwam, in haar standaardwerk Moederschap. Zolang een stabiele groep van maximaal vijf personen voor de baby zorgt, komt het helemaal goed. Geen woord over ‘moeder moet zorgen’, of taakverdelingen, het gaat er alleen om dat de baby stabiliteit en liefde krijgt van een beperkt aantal mensen.

Bovendien is het nogal wat, moeders reduceren tot ‘zorgen, troosten en praten’. In haar wetenschappelijke werk komt Hrdy tot een heel ander plaatje. Ze constateert dat vrouwen wel degelijk hard kunnen zijn. Niks geen zacht en meegaand gedoe, en lekker praten over emoties. Zouden Zwaan en Helweg haar studies gelezen hebben? Zo ja, dan hadden ze dit huidige stuk in de Volkskrant nooit zo uit hun pen kunnen krijgen.

Zijn de Nederlandse dagbladen zo wanhopig om hun oplage cijfer omhoog te krikken, dat ze meehuilen met de hardst huilende wolven in het bos? Kom op mensen, dat Mars en Venus gedoe is populair, snel, aanhaken! Of past dit in de trend van de nieuwe huiselijkheid, waarbij feministen de schuld krijgen van slechte maaltijden en overgewicht, terwijl ondertussen vrouwen weer worden opgezadeld met de aloude keukendienst? Alleen nu zogenaamd als vrije keuze? (Mannen weten ondertussen wel beter: ”Cupcakes. Let op: niet zelf maken. Dat blijft vrouwenwerk.”)

De meest hoopvolle uitleg blijft wat de Zesde Clan betreft deze. Het is een achterhoedegevecht van wanhopige mensen die houvast zoeken, en die diep van binnen weten dat ze niet meer terug kunnen naar de jaren vijftig. Die periode is definitief voorbij. Mannen komen van aarde. Vrouwen komen van aarde. Wen er maar aan.

Verkrachtingscultuur is springlevend in Nederland

Heeej, ik ben geen verkrachter hoor, ik heb er niks mee te maken, hou mij er buiten. O, en waag het niet over mannen als dader te schrijven zonder zeer nadrukkelijk te benadrukken dat echt niet alle mannen verkrachters zijn. Integendeel, mannen zijn geweldig, en (veertig regels lofprijzingen later….) Zo gingen veel reacties, toen columniste Malou van Hintum zich afvroeg wat mannen bezielt om te verkrachten. De ‘val ons niet lastig’ houding was (is) zo opvallend, dat een man nota bene in het geweer komt.

Publicist Jos van der Schot vindt dat mannen zich er niet zo gemakkelijk vanaf kunnen maken. Natuurlijk zijn er vrouwelijke daders van seksueel geweld, maar dan moet je goed zoeken. De meeste daders zijn mannen, blijkt keer op keer. Deze mannen maken mannelijke en vrouwelijke slachtoffers. Malou van Hintum schreef haar column na het uitbreken van het meest recente schandaal, te weten misbruik van kinderen in tehuizen. Ze benadrukte dat de gemiddelde dader geen eenzame zonderling is:

…zo langzamerhand zijn er te veel uitzonderingen om dat vol te houden. Seksueel misbruik wordt niet gepleegd door enge  zonderlingen in extreme situaties. En het lukt ook niet meer om seksueel misbruik te verklaren uit een specifieke omstandigheid – of het moet de omstandigheid zijn dat de slachtoffers altijd in een ondergeschikte, vaak kwetsbare positie zitten. Zoals alle kinderen, en heel veel vrouwen. Nu blijkt dat schrikbarend veel mannen dit op schrikbarend veel plekken doen, wil ik graag weten waarom. Wat bezielt jullie?

De antwoorden lieten niet op zich wachten. Van der Schot verbaast zich in hoge mate over de ver van mijn bed-show ideeën van de mensen die reageerden op de column van Van Hintum:

‘Geen idee, ik hoor niet bij de verkrachters’, luidt een van de reacties op vk.nl. Sommige mannen reageren ronduit beledigd. ‘Wat bezielt mevrouw Van Hintum om alle mannelijke lezers van de Volkskrant op één stinkende hoop te vegen?’ […] Het merendeel van de mannen houdt de kaken stijf op elkaar als een broer, vader, vriend of collega zich vergrijpt aan een vrouw of een kind of dat dreigt te doen.

Wat Van der Schot hier eigenlijk beschrijft is het probleem van de verkrachtingscultuur. Een belangrijk onderdeel van die cultuur is dat je niet over verkrachting spreekt, de andere kant opkijkt, en als er een probleem is, moeten de slachtoffers maar iets doen. Of, andere variant, er moet iets voor hen gedaan worden. Over de daders heb je het niet. Tralala, we gaan weer over tot de orde van de dag. De enkeling die zich wel uitspreekt tegen seksueel geweld, kan meestal niet opboksen tegen dit systematisch schouder ophalen en de andere kant opkijken.

Deze stilte schept een klimaat waar daders wel bij varen. Terecht wijst Van der Schot erop dat z’n houding problematisch is, omdat je meewerkt als je toekijkt:

Zoals een van de reageerders het zei: ‘Mannen in het algemeen zijn niet verantwoordelijk voor wat andere mannen doen’. Op die passieve houding is veel af te dingen. Wie zich misdraagt, verdient het om door andere mannen tot de orde geroepen te worden. Want zoals gezegd: wie seksueel geweld oogluikend toestaat, is er mede verantwoordelijk voor. Omgekeerd, wie verzet tegen seksueel geweld niet steunt is mede verantwoordelijk voor het mislukken ervan en daarmee van het voortwoekeren van het geweld.

Nu een man zegt wat vrouwen al decennia lang zeggen, komt de boodschap misschien wat beter over. Toch? O jee…..

V.Kaa. – Het is mij een groot raadsel waarom er nu al twee artikelen op dezelfde seksistische leest zijn geschoeid. Er wordt nu lafjes een andere draai aan de insteek gegeven: van dader naar getuige. Nergens wordt echter verantwoord dat deze draai hout snijdt. Niet gezegd wordt waar aangetoond is dat mannen structureel ’n oogje dicht knijpen, vaker dan vrouwen. Of vaker dan vrouwen getuige zijn. Het geheel wekt eerder de indruk uit mannenhaat geschreven te zijn dan als gevolg van een objectieve analyse.

En deze:

CamilleW-Alsof het even een kwestie is van mannen, laat je toch even bezielen. Laat ieder zich maar bezielen. De hele maatschappij is corrupt en daar horen óók vrouwen bij. Een ‘probleem’ is namelijk NIMMER eenzijdig. Ik zou zeggen: het is tijd voor zelfreflectie bij de vrouw om te zien wat haar aandeel is in de wereld t.o. mannen. Malou ziet de man nog als een beest terwijl ze droomt over helden op witte paarden. Vrouwen genieten wel degelijk een machtspositie en houden de man gefrustreerd op afstand.

Toe maar! En zo zijn er nog veeeel meer reacties waarin vrouwen de schuld krijgen, etiketten zoals ‘mannenhaat’ welig tieren zodra iemand eens naar de dader kijkt, en mensen collectief hun handen aftrekken van het probleem, allemaal onzin, zij hebben er niks mee te maken. De verkrachtingscultuur floreert in Nederland. Op naar het volgende schandaal.

Politiek is voor blanke mannen

Nauwelijks heeft PvdA partijleider Job Cohen zijn hielen gelicht, of de speculaties over zijn opvolger zwellen aan. Opvolger, inderdaad, niet opvolgster, want in woord en beeld tonen kranten en televisie waar het om draait in de politiek: blanke mannen. Je zou bijna denken dat de Tweede Kamer fractie van de PvdA geen vrouwen zou tellen. Terwijl die toch met z’n zestienen in de meerderheid zijn.

Gratis dagblad Spits opende de voorpagina met ‘Partijleider gezocht’. Er stond nog ‘m/v’ achter die woorden, maar de grote foto daar pal onder toonde slechts blanke mannen. Ook in de tekst noemde deze krant alleen namen van mannelijke PvdA-fractieleden. De krant citeert ook een blanke mannelijke deskundige, die geheel op eigen houtje een profielschets aanbiedt met woorden zoals ‘hij’  en ‘straatschoffie’ en ‘intellectueel’, termen die geheel toevallig beelden van mannen in het gemiddelde brein m/v oproepen:

Volgens politicoloog André Krouwel moet de nieuwe partijleider meerdere groepen in de samenleving kunnen aanspreken. ,,Hij moet een beetje een straatschoffie, maar ook een beetje een intellectueel zijn.” En, de economische crisis indachtig, zou het verstandig zijn als de nieuwe partijleider ook raad weet met de grote economische vraagstukken waar Nederland de komende jaren nog mee geconfronteerd gaat worden, meent Krouwel.

Het NOS Journaal en Een Vandaag deden daar deze avond 21 februari nog een schepje bovenop. Het Journaal vroeg zich af ‘ wie durft’ en meldde dat de PvdA een Verlosser zoekt. Vervolgens liet het programma Jeroen Dijsselbloem aan het woord, Martijn van Dam, Ronald Plassterk, en tot twee keer toe Diederik Samsom. EenVandaag liet vlak daarna zien hoe het nieuws tot stand kwam. In een shot zie je blanke mannelijke journalisten de wacht houden bij de kantoren van de PvdA op het Binnenhof. Deze blanke mannen interviewden de blanke mannen Diederik Samsom, Jan Ponk, en Jeroen Dijsselbloem.

De drie grote kwaliteitskranten van Nederland dan? Daar horen we zowaar hier en daar een vrouwennaam vallen. Alledrie lijden ze echter aan het Smurfin syndroom, want of je nou Trouw, NRC of Volkskrant pakt, het patroon is hetzelfde: man, man, man, man en 1 vrouw.

Het NRC citeert een eigen politiek redacteur, een blanke man genaamd Derk Stokmans. Die noemt naast allemaal blanke mannen alleen de naam van Mariëtte Hamer, zonder verdere toelichting. Trouw is iets scheutiger. Deze krant noemt ook Mariëtte Hamer, en geeft een toelichting bij haar naam. Die uitleg maakt duidelijk dat het dagblad haar kansen laag in schat:

Hamer heeft nadeel dat er veel overeenkomsten zijn te vinden tussen haar en de zojuist opgestapte Cohen. Ook zij kwam niet altijd even goed uit de verf in debatten met PVV-leider Geert Wilders. En ook zij kent de druk van slechte peilingen. Onder haar leiding stond de PvdA in oktober 2009 op slechts 13 zetels. Dat verleidde Diederik Samsom tot een e-mail op poten waarin hij zijn verontrusting uitsprak over de deplorabele staat van de partij. De e-mail lag, net als bij Cohen en Timmermans het geval was, al snel op straat.

Dus nee, laat maar. De Volkskrant dan? Blanke man, blanke man, blanke man, blanke man… Heeeej, Nebahat Albayrak. Natuurlijk is zij ook een mogelijke kandidate, schrijft deze krant:

De nummer 2 op de lijst kreeg heel veel voorkeursstemmen bij de afgelopen verkiezingen. Ze was eerder al staatssecretaris van Justitie.

Zou dat helpen? De PvdA heeft inmiddels laten weten dat de leden mogen kiezen en dat de fractie zich bij de keuze neer zal leggen. Deze leden hebben waarschijnlijk net als de Zesde Clan een gratis Spits opgepakt in trein, metro of bus. Of Volkskrant/NRC/Trouw gelezen. Of het journaal danwel EenVandaag gezien. Dan is de boodschap duidelijk: politiek = blanke man, een nieuwe leider = blanke man. En die Verlosser waar het zes uur journaal van sprak? Die komt bijna altijd ook in de vorm van een man. Er is geen ontkomen aan, lijkt het wel.

Hopelijk herinneren de leden zich na al dit mediageweld rondom blanke mannen dat er ook nog vrouwen in de fractie zitten. De Zesde Clan geeft hun namen even, zodat ze niet helemaal uit beeld verdwijnen: Nebahat Albayrak, Khadija Arib, Lea Bouwmeester, Sharon Dijksma, Sjoera Dikkers, Angelien Eijsink, Mariëtte Hamer, Lutz Jacobi, Tanja Jadnanansing, Jetta Klijnsma, Attje Kuiken, Pauline Smeets, Gerdi Verbeet, Roos Vermeij, Agnes Wolbert, Myrthe Hilkens. Zie je wel? Er zitten echt wel vrouwen in de fractie. Misschien moeten journalisten hen ook even vragen wat hun plannen zijn.

UPDATE: Albayrak heeft zich kandidaat gesteld. Zij was de enige mogelijke kanshebber die met een korte positieve toelichting in de eerste nieuwsberichten voor kwam. Ook een Volkskrant panel (2 mannen, 1 vrouw) beoordeelt haar als een sterke kandidaat.

Volkskrant ombudsvrouw heeft het moeilijk

Oef, wat een moeizaam stukje van Margreet Vermeulen, de ombudsvrouw van de Volkskrant… De ombudsvrouw gaat in op klachten van lezers dat de Volkskrant nog steeds een meneer is. Wat volgt is een verhaal waarbij duidelijk blijkt dat de ombudsvrouw worstelt met deze kwestie. De bevestigingen en ontkenningen wisselen elkaar zo snel af, dat het geheel een nogal zwalkende indruk maakt. Zit het wel snor met het feministische gehalte van de Volkskrant, of juist niet? Wat wil de ombudsvrouw nou eigenlijk zeggen?

De titel ‘Volkskrant langs de feministische meetlat’ geeft een hint. De feministische meetlat is een verwijzing naar een gelijknamige rubriek van het maandblad Opzij. Dit blad interviewde mannen over hun persoonlijk leven, analyseerde daarbij hun  feministische gehalte, en kende hen vervolgens een rapportcijfer toe. Schrijver Harry Mulisch kreeg een min drie, cabaretier Dolf Jansen een (plus) vier, om wat voorbeelden te noemen. Wie meer wil lezen kan terecht bij De Maat Genomen van oud Opzij hoofdredactrice Cisca Dresselhuys.

Een rapportcijfer ontbreekt echter in het stuk van de Volkskrant ombudsvrouw – tenzij dit element op internet toevallig is weggevallen. Wél doet ze een poging het feministische gehalte van haar krant in kaart te brengen. Ze noemt een aantal goede punten. Zo blijkt 40% van de redacteuren een vrouw te zijn. Vrouwen waren bijna even vaak als mannen het onderwerp van interviews en portretten in de afgelopen week. En de rubriek Peiling, waarin de Volkskrant meningen brengt, kende eenderde vrouwelijke opinies.

Volgens Vermeulen hebben vrouwen inmiddels ook hun stempel gedrukt op de nieuwsagenda. Ten opzichte van tien jaar geleden is het veel gebruikelijker geworden om persoonlijk getinte onderwerpen te behandelen. ‘Vrouwenzaken’ zijn veel algemener relevant geworden. De ombudsvrouw noemt als voorbeeld een stuk over kinderopvang, geschreven door een man en gepubliceerd in het economiekatern.

Maar de Zesde Clan vraagt dan: heeft dit specifiek te maken met Volkskrant vrouwen, of met een veranderende tijdgeest? Vermeulen geeft eigenlijk zelf het antwoord in haar stuk:

…met meer vrouwen op de redactie wordt de krant niet automatisch een mevrouw. Vrouwen kunnen zich zo aan de bestaande mores aanpassen dat er niets verandert. En als ze niet doordringen tot gezichtsbepalende posities en chefsfuncties blijft hun invloed beperkt.

Uit wat erna komt blijkt dat die invloed inderdaad beperkt blijft. Wat Vermeulen namelijk eerlijk toegeeft in haar stuk is dat vrouwen zwaar ondervertegenwoordigd zijn in hogere functies of in de banen met status – de gezichtsbepalende functies. Bij de Volkskrant zijn slechts vier van de twaalf chefs een vrouw, meldt ze. De hoofdredacteur is een man, zijn vervanger ook. Prestigieuze functies, zoals de buitenlandse correspondentschappen, zijn volgens Vermeulen een bijna volledig mannelijk domein: zestien mannen en slechts twee vrouwen. In het commentaarberaad neemt een vrouw plaats op de zes mannen. Wie bepaalt dus de nieuwsagenda? Het begint met een m en niet met een v…..

Wat zou een goed cijfer kunnen zijn als je de Volkskrant inderdaad langs de feministische meetlat zou leggen? Uit sociologisch onderzoek blijkt dat minderheden de dominante cultuur pas kunnen beïnvloeden als zij dertig procent of meer van het aantal mensen vertegenwoordigen. De Volkskrant krijgt zodoende pluspunten voor die veertig procent vrouwelijke journalisten. Ook punten voor de rubriek Peiling, met eenderde vrouw, en de bijna evenredige aandacht voor vrouwen in de interviews en portretten van de afgelopen week.

De schaarste aan vrouwen in banen met status (correspondenten buitenland), en banen met macht (chefs en hoofdredacteur, commentaarberaad) kost de krant echter punten. De door Vermeulen gesignaleerde schaarste aan vrouwen op de Opinie en Debat bijlage leidt ook tot aftrek, evenals haar observatie dat de Volkskrant vrouwen vooral inzet op de lichtere stukken. De Zesde Clan blijft ook haken op het door Vermeulen aangehaalde personeelsbeleid van de krant:

De vorige hoofdredacteur streefde naar pakweg 50 procent vrouwelijke chefs. De huidige hoofdredacteur hecht aan een zekere balans, maar kijkt bij sollicitaties niet naar de sekse van de kandidaat. ‘Ik volg maar één gedachte: heeft deze persoon de energie, het talent en de ambitie om het beste stuk te schrijven of een deelredactie te leiden? Aan positieve discriminatie doen we niet, dat zou beledigend zijn voor vrouwen.’

Daarmee doet een man net alsof het speelveld eerlijk zou zijn voor zowel mannen als vrouwen. Het verraadt naar de mening van de Zesde Clan een blindheid voor gender in personeelsbeleid. Subjectieve factoren houden (onbewuste) discriminatie in stand, en dat is keihard aangetoond door onder andere Marieke van den Brink, of door de Commissie Gelijke Behandeling, of door een experiment bij Amerikaanse symfonie orkesten. Die lieten musici anoniem auditie doen en bleken opeens dertig procent meer vrouwen aan te hebben genomen. Oh, en de gang van zaken rond het kabinet Rutte, anyone, als voorbeeld van hoe het niet moet?

Prima om te wijzen op goede ontwikkelingen, maar ondanks alle moeite die de ombudsvrouw doet om te nuanceren en het positieve te benadrukken, blijft toch keihard overeind staan dat de Volkskrant nog steeds een meneer is. En als het aan de hoofdredactie ligt blijft dat voorlopig ook zo.

Eindscore? De Zesde Clan houdt het op een mager zesje. De intenties zijn misschien wel goed, maar de praktijk laat nog zeer veel te wensen over.

Apenmannetjes slaan zich op de borst

Hangt er iets in de lucht of zo? Binnen korte tijd weer een opiniestuk, deze keer in De Volkskrant, waarin columnist Maarten Keulemans net doet alsof hij een universeel geldig stukje tikte over sport, sporters en hun motieven zichzelf af te beulen. Al snel komt echter letterlijk en figuurlijk de aap uit de mouw. Het blijkt namelijk alleen te gaan over de categorie mensen bij wie er ‘knikkers tussen de benen’ hangen. En ‘de sport’ betreft alleen sporten die mannen beoefenen. Waarom doen deze mannen wat ze doen? Nou, om pronkend als een pauw lekkere vrouwtjes te scoren. Natuurlijk.

Los even van het dubieuze deterministische biologiedenken, waarin complexe mensen op basis van wat losse anecdotes gereduceerd worden tot aan hun hormonen vastgeroeste apen, biedt Keulemans een perfect voorbeeld van vrouwen onzichtbaar maken. Het gaat over  sporters, hun beweegredenen, de relatie tussen sport en seks. Je zou in de verleiding kunnen komen te denken dat het over universeel geldende kwesties gaat.

Niets is echter minder waar. De sporter heeft ‘knikkers tussen de benen’ hangen. De sporter heeft een knap vrouwtje gescoord. En sport vooral om het genetisch perfecte gezonde lijf te tonen, a la pauwen, in de hoop de evolutionaire voortplantingsrace te winnen. De helft van de wereldbevolking valt weg (Of rekent hij lesbische atleten mee? En mannelijke homoseksuele sporters dan? Keulemans zwijgt erover)

Enfin, het viel in ieder geval ook lezer ‘epe’ op dat er iets vreemds aan de hand was met dit zogenaamd algemene stukje. Hij of zij schreef in de commentaarsectie:

Heb het opiniestuk en nu zeventien reacties gelezen…nergens wordt geschreven over sportende vrouwen, daaruit volgt dat het stuk over slechts over maximaal de helft van de bevolking gaat, “de categorie met knikkers tussen de benen”….. wat een vernauwde blik

Keulemans is columnist. Dus de Zesde Clan hoopt écht dat het stukje bedoeld was als korpsbal-achtige humor, om een beetje te jennen en te provoceren. Als het serieus bedoeld is, zegt dat namelijk meer over de oogkleppen van Keulemans dan over sport, sporters of seks.

Een heksenjacht herken je als je er eentje ziet

Leve Trouw. Dat dagblad plaatste een opiniestuk van promovendus Remco van Mulligen, waarin hij alle mensen die de afgelopen dagen karaktermoord pleegden op Gretta Duisenberg terug hun hok in schopt. Hij is één van de weinigen die een heksenjacht herkent als hij er één ziet. (Niet vreemd, want Mulligen studeerde aan de VU, afdeling kerkgeschiedenis.) Hij is één van de weinigen die op de zeepkist ging staan en verzet bood. Terecht. Wat Duisenberg op basis van roddel, achterklap en misverstanden over zich heen kreeg, was en is ongelofelijk.

Kijk uit! Aan één roddel heeft Ellian al genoeg om iemand uit te maken voor debiel en antisemiet.

Neem Spits. Deze krant, dagelijks gelezen door miljoenen forenzen, bracht als een vaststaand feit dat Gretta Duisenberg de twee minuten stilte van de dodenherdenking in een restaurant zou hebben verstoord. Bewijzen ho maar. Enige zelfreflectie over bronnen, wie zegt wat en wie kan waar belang bij hebben, ook ho maar.

Na de als feit gepresenteerde bewering krijgt iemand als hoogleraar Afshin Ellian alle ruimte om loos te gaan. Deze prof sociale cohesie, burgerschap en multiculturaliteit – iemand die beter zou moeten weten – mag haar indirect voor gek verklaren door haar expliciet een joodse psychiater aan te raden. Hij noemt haar debiel en antisemitisch. Spits versterkt dit alles nog eens door de woorden debiel en antisemitisch over te nemen in de kop.

In een ander verhaal doet Spits er nog een schepje bovenop. De krant reageert op een verhaal in de Volkskrant, waaruit duidelijk blijkt dat bevooroordeelde, gekleurde waarnemers gebeurtenissen verdraaiden en gesproken woorden verkeerd verstonden. Voor Spits maakt dat allemaal niet uit. Deze krant neemt nog steeds met grote stelligheid aan dat Duisenberg wel degelijk iets vreselijks deed, en omschrijft haar vervolgens in zeer beladen termen.

Zo spreekt de krant van haar geklaag. Zeggen dat vrouwen klagen is een retorisch trucje waarmee vrouwen al eeuwenlang in een hoek worden gezet. Duisenberg ‘klaagt’ niet alleen, ze zou volgens Spits ook ‘cynisch commentaar’ hebben geleverd. Al ontkent ze dit zelf, Spits weet wel beter. De auteur veroorlooft zich verder suffe woordgrapjes, zoals ‘persona non Gretta’, en beschrijft haar als een ‘fervent anti-Israël activist’. Dat zijn nogal wat etiketten, die de auteur van het stukje hier op Duisenberg plakt.

Dagblad Spits doet vrolijk mee aan de hetze.

Mulligen heeft geen goed woord over voor journalisten en geciteerden die zo omgaan met een mens:

Tot mijn verbijstering zie ik, als het om deze vrouw gaat, bij elk nieuwsfeitje de meest nette mensen terugvallen tot de wet van het schoolplein. Zie je wel, de antisemiet! Kruisig haar! […] Het verbijstert me hoe makkelijk beschaafde mensen, ook christenen, vervolgens klakkeloos uitgaan van wat een minimaal aantal verder onbekende getuigen gehoord meent te hebben.

De Zesde Clan is het roerend met Mulligen eens. We herplaatsen ook graag het door hem in zijn opiniestuk aangehaalde verslag van een andere getuige:

Wij zaten in het restaurant, vlakbij Duisenberg, toen het gebeurde […]. Een een of andere slimmerd had tijdens de 2 min stilte zijn telefoon niet op ‘stil’ gezet en na een dikke minuut ging zijn ringtone. Veel gasten, waaronder Duisenberg, dachten dat het de muziek van het restaurant was, waarop mensen begonnen te praten. Duisenberg en ook anderen vroegen zich hardop af of de twee minuten al om waren. Vervolgens viel Duisenberg van haar stoel. Tot onze verbazing werd luid geapplaudisseerd door een groep mensen in het restaurant (achteraf bleek de eigenaresse met gevolg) en werd zij gewoon uitgescholden. Schandalig. Wij liet de obers weten dat zij wat tegen die gasten moesten zeggen, dat dat toch niet kon. […] Dit is duidelijk een smerige publiciteitsstunt. Los van de politieke ideeen van Duisenberg, ga je zo niet met mensen om.

We zouden als mensheid zo onderhand beter moeten weten. De Middeleeuwen, met al die heksenverbrandingen, zijn voorbij. Als je het niet eens bent met iemands politieke standpunten en acties, kun je zo iemand bestrijden met argumenten. Je gaat iemand niet op basis van roddels afschilderen als gek en debiel. Dat heet karaktermoord, en dat is erg onsmakelijk. Dank, Mulligen, dat je hier even op wijst.