Tag Archives: verkrachting als oorlogswapen

Verkrachting als bijzaak

Verkrachting? Meh. Moeten we ons niet met belangrijkere zaken bezig houden, zoals de situatie in Irak, vroeg commentator Adam Boulton zich af.  Wat zijn die lui die doorzeuren over verkrachting toch lastig, zeggen Amerikaanse universiteiten. Die oproerkraaiers zijn we liever kwijt dan rijk. Bovendien, zo erg kan het niet zijn. Vrouwen overdrijven en liegen over seksueel geweld, omdat de status van slachtoffer zo begerenswaardig is.

Angelina Jolie was de drijvende kracht achter een topconferentie in Londen om seksueel geweld tegen vrouwen op de agenda te krijgen.

 

Zie hier de stand van zaken in het discourse rondom seksueel geweld. Dit soort schouderophalende of defensieve reacties  volgen op de hielen van een topconferentie , waar allerlei mensen juist proberen verkrachting hoger op de agenda te krijgen. Vooral als het op epische schaal gebeurt in oorlogssituaties.

Die poging leidt duidelijk tot weerstand. Adam Boulton is niet de enige die de media bespeelt met ‘ach ja, verkrachting’. ‘Terwijl Mosul in brandt staat, praat William Hague met een mooie actrice over verkrachting’, kopt The Spectator. Een zienswijze waar het seksisme vanaf druipt en die iemand als regisseuse, actrice en activiste Angelina Jolie reduceert tot een knap gezichtje. Deze doorzetter, die onvermoeibaar aandacht vraagt voor geweld tegen vrouwen, krijgt er ook nog op een andere manier van langs. Overschaduwt Jolie deze top over verkrachting niet teveel? vraagt De Volkskrant zich af.

Kortom, weerstand, in combinatie met ‘waar hebben we het over’. Dit collectieve schouders ophalen past naadloos in een cultuur, waarbij daders massaal wegkomen met seksueel geweld. Zowel op collectief als individueel niveau. Voorbeelden te over.

Op het individuele niveau kunnen we rustig spreken van massale agressie tegen vrouwen. Ze maken daarbij bewust gebruik van machtsverschillen en grijze gebieden. Zo kunnen Amerikaanse topatleten talloze precedenten aanwijzen, waarbij anderen hen de hand boven het hoofd houden. Of neem iemand als fotograaf Terry Richards, die zijn status in de modewereld gebruikte om modellen dingen te laten doen die ze niet wilden. Maar da’s ok want hij is zo creatief en mensen begrijpen hem niet en oordelen veel te snel, etc etc etc.

Daders die het niet moeten hebben van geld en status, pakken het op een andere manier aan. Onderzoek wijst uit dat daders geen nee willen horen, en gebruik maken van het grijze gebied wat ontstaat als vrouwen impliciet weigeren. Had ze maar hard nee moeten roepen. Ze wilde blijkbaar wél. Tsja, als zij niet duidelijk communiceert, hoe moet die arme man dan weten hoe het zit. Hij bedoelde het goed. Hij was gewoon een onhandige Don Juan. Dat genre.

Ook richten daders zich bij voorkeur op kwetsbare vrouwen. Ze kiezen bijvoorbeeld een vrouw die alcohol dronk. Dan weet je zeker dat rechters het slachtoffer door de mangel halen en minder waarde toekennen aan haar verklaring. Vrouwen met een verstandelijke of fysieke uitdaging zijn ook populaire slachtoffers. Hoe moet een blind meisje nou een dader identificeren? Handig!

Collectief spreken daders duidelijke taal over verkrachting als oorlogswapen, het onderwerp van de top in Londen. Zoals bij Darfur en omstreken. Als je een vrouw verkracht, verkracht je een heel volk, stellen ze. Bovendien kun je verkrachting gebruiken als een langzame vorm van genocide:

Babies born following the rapes are called “Janjaweed babies” who rarely have a future in the mother’s ethnic group. Infanticides and abandonment of such babies are common. One victim explained, “They kill our males and dilute our blood with rape. [They] … want to finish us as a people, end our history.”

Maar ach, waar heb je het over. Irak! Veel belangrijker dan systematische terreurcampagnes met de helft van de wereldbevolking als voornaamste doelwit. Veel belangrijker dan een brede, onderliggende cultuur van verkrachting bagatelliseren, daders het voordeel van de twijfel geven, en het slachtoffer verwijten maken.

Het is maar goed dat de Engelse koningin Angelina Jolie ridderde. Die aanmoediging kan ze goed gebruiken om de strijd voor bewustwording en tegen geweld tegen vrouwen voort te zetten.

Conservatieven misbruiken dreiging van verkrachting om vrouwen in te perken

Zelfs een zevenjarig meisje op school in India is niet veilig voor verkrachting. Leeftijd, locatie en omstandigheden maken duidelijk dat het niet uitmaakt waar meisjes en vrouwen zijn, wat ze doen, wat hun leeftijd is. Je zou daarom naar de daders moeten kijken. Veel mensen in India doen echter alles behalve dat. Ze geven westerse invloeden de schuld en grijpen seksueel geweld tegen vrouwen aan om meer controle te krijgen over hun gedrag.

De lijst ge- en verboden begint langer en langer te worden sinds een 23-jarige studente de bus nam, en op zodanige wijze verkracht werd dat ze aan haar verwondingen stierf, meldt de Engelse krant The Guardian:

Students at Delhi University spoke of a new pressure from family to avoid public places or “going out”. The government of the union territory of Puducherry in the south was set to order all schoolgirls to wear overcoats to “protect them” until a public outry forced a U-turn. Delhi police advised women students to “go straight home after college”. Since the rape, a series of village councils in northern India have banned girls from using mobile phones, wearing “decadent” dress or dancing at weddings. “Almost every villager pressed us to ban the mobile phones use by the schoolgirls saying they are … dangerous for the society and corrupting local cultures,” said Sushma Singh, the local village council head in Matapa, Bihar.

Mannen en jongens blijven in dit scenario buiten schot. Zij hoeven hun mobiele telefoon niet in te leveren, voor hen gelden geen extra kledingvoorschriften, ze mogen rustig buiten rondlopen. In plaats van emancipatie van de vrouw en een gerichte aanpak van criminele mannen, proberen conservatieve stromingen binnen de Indiase samenleving vooral vrouwen in te perken.

Daarbij gebruiken ze volgens The Guardian het beeld van het westen als een cultuur waar vrouwen losgeslagen zijn en halfbloot rondlopen, versus het goeie ouwe India, toen tradities heilig waren en verkrachting noooooit voor kwam. Nooit. Erewoord! Vrouwen waren toen volledig veilig, ze werden hartstikke gerespecteerd door iedereen. Echt waar!

Ondertussen liggen vrouwen aan alle kanten onder vuur. Het ligt aan hen als mannen hen verkrachten, dus vrouwen moeten allerlei maatregelen nemen en zich gedragen zoals gedefinieerd door anderen dan zijzelf. Voordat we denken ‘oh, da’s een ver van mijn bed show’: nee hoor, in eigen land hebben we ook groepen die vinden dat vrouwen er zelf om vragen dat mannen hen seksueel agressief behandelen. Hadden ze zich maar decent moeten kleden en gedragen, dan was er niks gebeurd. Sterker nog: vrouwen vinden verkrachting best ok. Een kandidaat voor de Hoogste Raad van Indonesië zegt het, dus dan moet het wel kloppen. Wat webmagazine Jezebel de volgende verzuchting ontlokt:

In a world divided by conflict and difference, it’s beautiful to see that people from different cultures, and countries across the world can share something in common: really fucked up ideas about rape.In the United States, we can boast of Todd “legitimate rape” Akin and Richard “rape-pregnancies are intended by God” Murdock. But we shouldn’t become too cocky about our own rape-related misogyny. Because there’s some really impressive stuff going on in all parts of the world.

In de V.S. kunnen conservatieven er ook wat van.

Terug naar het voorbeeld van India. Als oorzaak van de ellende noemt The Guardian gebrekkige handhaving, wetteloosheid, en de marginale positie van vrouwen. Buiten traditionele media om noemen feministen echter man en paard. Seksueel geweld wordt voor de zoveelste keer misbruikt om vrouwen terug in hun hok te meppen. Het is een instrument van een patriarchaal systeem. Het steekt de kop op in oorlogstijd, waarbij strijdende verkrachting gebruiken als wapen, en in vredestijd. Doe wat wij zeggen, anders loop je het risico van verkrachting en dat is dan je eigen schuld.

Wat we nodig hebben is meer vrouwenemancipatie, niet minder. Meer vrijheid voor vrouwen, in plaats van verbods- en gebodsbepalingen. En een daadwerkelijke aanpak van verkrachtende mannen, iets wat in India nauwelijks gebeurt, maar waar we hier in het Westen ook niet veel van bakken. Het valt daarom te hopen dat die conservatieve lui in India (en Nederland) niet meer invloed krijgen dan ze nu al hebben.

Republikeinen willen totaal verbod op abortus

De Republikeinse kandidaat Todd Akin, nog steeds in de race voor een zetel in de Senaat, zei alleen hardop wat een meerderheid binnen zijn partij denkt. Ondanks de ophef nam zijn partij daarom rustig en officieel het standpunt in dat abortus altijd verboden moet zijn. Akin had gezegd dat het vrouwelijke lichaam een zwangerschap automatisch afstoot in geval van een echte verkrachting. Die ‘logica’ helpt conservatieven om onder morele dilemma’s rondom een verbod op abortus uit te komen.

Todd Akin, voer voor humoristen.

Incest, verkrachting, leven van de moeder in gevaar, maakt niet uit, alles moet wijken voor de heilige foetus. De Republikeinse partij wil als het gaat om de voortplanting de volgende regels hanteren:

“Faithful to the ‘self-evident’ truths enshrined in the Declaration of Independence, we assert the sanctity of human life and affirm that the unborn child has a fundamental individual right to life which cannot be infringed,” the draft platform declares. “We support a human life amendment to the Constitution and endorse legislation to make clear that the Fourteenth Amendment’s protections apply to unborn children.”

Nou wil het geval dat een foetus niet in het luchtledige zweeft. Er zit een lichaam omheen, van een persoon met gevoel en verstand. Zodoende weten ze in Nicaragua precies wat die ‘alle leven is heilig’ (behalve het leven van de vrouw)-politiek in de praktijk inhoudt. Kinderen van dertien moeten daar verplicht baren, want twee zich delende eicellen zijn belangrijker dan een puber.

In de Congo weten vrouwen ook wat alle leven is heilig betekent voor iedereen in bezit van een vagina. De afgelopen jaren verkrachtten allerhande gewapende groepen duizenden vrouwen. Een heel aantal van deze slachtoffers had geen toegang tot abortus en moest het kind van haar verkrachter baren. Dat leidde tot allerlei emotioneel beladen situaties, die onder andere fotograaf Jonathan Torgovnik indringend in beeld bracht.

Vrouwen in de Verenigde Staten lopen bovendien het risico dat als zij verplicht het kind van hun verkrachter moeten baren, de dader daarna vrolijk naar de rechter stapt om voogdij te krijgen. Het is immers ook zijn kind, he, moeders kan niet verwachten dat ze het in haar uppie voor het zeggen krijgt over het product van zijn lendenen.

Het enige positieve aan hatelijke denkbeelden is dat je een goudmijn aangereikt krijgt voor allerhande grappen en satires. Zo biedt tijdschrift Mother Jones je een paar handige tests aan om te ontdekken of je volgens conservatieve Amerikanen zwanger kunt zijn geraakt, en of je een slet bent ja of nee. Satirisch magazine The Onion, een veteraan als het gaat om het belachelijk maken van de manier waarop conservatieven over abortus denken, publiceerde wat Akin eigenlijk wilde zeggen. De situatie genereerde daarnaast ook aandacht voor de geschiedenis van het denken over het vrouwenlichaam, en mannen die daar rare dingen over roepen.

Voor Amerikaanse vrouwen is het te hopen dat rechtse Republikeinen niet nog meer macht krijgen dan ze nu al hebben. Anders krijgen we echt Het Verhaal van de Dienstmaagd toestanden. De Zesde Clan moet er niet aan denken.

Website vraagt aandacht voor seksueel oorlogsgeweld tegen vrouwen

Het duurde zo’n drieduizend jaar, maar de laatste tijd beginnen steeds meer mensen het als een probleem te ervaren dat (para)militairen verkrachting gebruiken als oorlogswapen. Website Women Under Siege voert campagne om seksueel geweld in conflictgebieden uit te bannen. Of, als dat niet lukt, in ieder geval te zorgen voor opvang en steun voor verkrachte vrouwen.

De site is een project van het Women’s Media Center. In een interview gaf Lauren Wolfe, de directeur van Women Under Siege, aan dat de aanleiding simpel is:

I’ve perceived a groundswell of interest this year in the issue of sexualized violence overall. From women in the Peace Corps to the military to the media to civilians in war—I’ve sensed an unwillingness to take it anymore. That’s a fantastic first step toward ending sexualized violence around the world.

Een tweede reden is dat wetenschappers tegenwoordig aandacht besteden aan seksueel oorlogsgeweld. Dat onderzoek leidt tot harde gegevens en schokkende cijfers:

approximately four women are raped every five minutes in Congo. Having a solid number—and one so shocking—has incredible value. People start to pay attention to the depth and breadth of the suffering.

Vanuit die situatie kun je zaken aan het rollen brengen. Onderwerpen op de agenda zetten. Pleiten voor maatregelen. De site is gloedjenieuw maar trok meteen de aandacht. Mede vanwege de vele oorspronkelijke bijdrage, zoals een video over seksueel geweld in Guatemala, en een bijdrage van Lara Logan, de Amerikaanse verslaggeefster die tijdens de uitoefening van haar beroep op het Tahrir plein in Cairo, Egypte, gemolesteerd werd door een groep mannen. RH Reality Check noemde de site al ‘een journalistieke megafoon voor slachtoffers van seksueel geweld’.

Women Under Siege kan dan ook rekenen op steun van invloedrijke mensen, zoals feministe Gloria Steinem. Steinem:

We must understand in order to stop it — just as, when seeking to defuse a bomb, it is crucial to know its components. Both the World Health Organization and the U.N. Security Council have recognized that there is a lack of research on the nature and extent of sexualized violence in conflict, even as there is increasing demand from U.N. bodies, donors, and others for better analysis to work toward prevention and healing. All of this is why we have begun a new project at the Women’s Media Center that breaks down the specifics of sexualized violence into areas such as its motives and patterns, its fallout, and the gender and cultural attitudes that may have led to it. We’re calling our project Women Under Siege, because with four women being raped every five minutes in Congo alone, we can say it is nothing less than that — an ongoing siege. And it’s time we began to put an end to it.

Om dit te bereiken verzamelt het project documentatie, getuigenissen en andere informatiebronnen. Women Under Siege wil voorlichting geven over verkrachting als oorlogswapen, en bereiken dat de internationale gemeenschap in actie komt. Dan praat je over internationale tribunalen om daders te berechten, en een leidraad voor de Verenigde Naties om te kunnen interveniëren als het weer eens ergens op de wereld totaal uit de hand loopt.

Concrete resultaten zullen op zich laten wachten. Seksueel oorlogsgeweld is ongelofelijk complex, en juist omdat de normale orde in oorlogstijd uiteen valt komen verkrachters weg met hun wandaden. Maar het onderwerp staat op de agenda, verkrachting als oorlogswapen is geproblematiseerd, en dat is al heel wat. To be continued….