Tag Archives: verkrachters

Onderzoek naar verkrachting brengt patronen aan het licht

Bij seksueel geweld ligt de nadruk vaak op vrouwen. Wat moeten die doen en laten, wat hadden ze aan? Maar hoe zit het eigenlijk met de verkrachters? Waarom verkrachten ze, welke kenmerken hebben ze, doen ze het een keer of meerdere keren? Een analyse van 5000 ‘vergeten’ pakketjes met bewijsmateriaal in Amerikaanse zedendelicten geeft nieuwe antwoorden. Ze bevestigen onder andere het bestaan van serieverkrachters. Dat zijn er meer dan verwacht. Deze mannen hanteren een eigen ‘typische’ werkwijze, die verschilt van de ‘typische’ acties van eenmalige verkrachters.

12 Mar 2009, Los Angeles, California, USA --- Thousands of envelopes of containing DNA, blood, and other evidence collected from Los Angeles rape victims, sit in LAPD deep freeze lockers untested. The envelopes, often referred to as "rape kits" by law enforcement, continue to pile up at the LAPD Piper Tech facility in downtown Los Angeles. Staff and budget cutbacks have left thousands of the kits untested for years. Some critics say the backlog will never get caught up. --- Image by © Ted Soqui/Ted Soqui Photography USA/Corbis

Bewijsmateriaal uit verkrachtingszaken blijft in de V.S. vaak on-onderzocht, vergeten, op de plank liggen. Image by © Ted Soqui/Ted Soqui Photography USA/Corbis

Wetenschappers uit Ohio, een staat in de V.S., analyseerden 5000 pakketjes met DNA-materiaal, bebloede kleding en andere sporen van zedendelicten. In de V.S. heten dat rapekits. Sommige sporen waren twintig jaar oud en onthulden DNA van inmiddels veroordeelde daders. Andere daders bleven onbekend, maar aan de hand van hun genetische handtekening konden de onderzoekers in ieder geval vaststellen dat DNA van dezelfde persoon bij meerdere rapekits opdook. (O ja. De slachtoffers? Op drie na allemaal vrouw.)

Wat bleek? Er komen meer serieverkrachters voor dan je zou denken. In Ohio leverden de bewijsmaterialen bijvoorbeeld 200 serieverkrachters op. Die hanteerden een duidelijk andere aanpak dan mannen die een keer verkrachtten. De politie kreeg patronen in beeld:

De seriedaders

  • hadden vaker een lang strafblad dan de eenmalige daders. Driekwart liep voor het zedendelict al een keer eerder tegen de lamp. Bijna iedereen (95%) kreeg na het zedendelict te maken met de politie. Maar omdat het bewijsmateriaal in een doos lag te verstoffen, nam de politie niet per se de misdaad mee die zo’n rapekit bevatte.
  • Serieverkrachters hanteerden vaker dezelfde werkwijze – altijd verkrachten in een auto, bijvoorbeeld.
  • Ze pakten vaker vrouwen die niet aan hen verwant waren
  • Ze gebruikten vaker geweld van het type een slachtoffer kidnappen of ernstig bedreigen, vaak met een pistool

De eenmalige daders

  • kwamen minder vaak in aanraking met de politie. Ongeveer de helft kreeg voor of na het vergeten zedendelict te maken met de politie.
  • Ze pakten vaker een bij hen bekende vrouw uit hun eigen omgeving
  • Ze sloegen en schopten hun slachtoffers vaker dan de serieverkrachters deden
  • Ze namen ze vaker deel aan groepsverkrachtingen dan de serieverkrachters
  • Ze molesteerden een vrouw vaker in hun eigen woning of in de woning van het slachtoffer

Sommige staten lossen het probleem van de vergeten bewijsmaterialen op door het in de prullenbak te gooien. Elders doet de Amerikaanse overheid eindelijk meer moeite om vergeten rapekits te onderzoeken. Met name het DNA materiaal zorgt inmiddels voor steeds meer arrestaties van mannen die dachten dat ze vrijuit waren gegaan. De politie arresteerde onder andere

Naast arrestaties helpt dit soort analyse de politie bij de opsporing. Amerikaanse agenten moeten hun onderzoek naar verkrachtingszaken anders benaderen. Omdat serieverkrachters vaker voorkomen en meer slachtoffers maken dan gedacht, moet de politie veel alerter zijn op verbanden in andere zedendelicten. Of, bij het eerste DNA-spoor, veel alerter blijven en kijken of volgende zedendelicten hetzelfde dader-DNA opleveren. Zo kom je de serieverkrachters eerder op het spoor.

Clueless dude disorder zorgt voor wantoestanden

Altijd fijn als een bepaalde term een patroon beschrijft. Dan heeft het beestje een naam en kun je het beter herkennen als het zich voordoet. In die categorie valt volgens webmagazine Salon clueless dude disorder, oftewel het Syndroom van de Niet-Begrijpende Man. Waarom doen mensen zo naar tegen hem? Hij deed toch niets verkeerds? Hij is een goeie vent! Met die houding praat de man met clueless dude disorder allerlei wangedrag goed. Erger nog, anderen hebben de neiging mee te gaan in zijn voorstelling van zaken, en kijken de andere kant op. UPDATE: de niet-begrijpende kerel treedt ook zeer vaak op in het huishouden, signaleerden vrienden van de Zesde Clan. Handig, want als je bijvoorbeeld de was verpest, of blijkbaar niet kunt poetsen, blijven vrouwen dat doen.

Verkrachting? Welnee, verrassingsseks. Straatintimidatie? Welnee, een olijk compliment. En de kritiek? Heeft niks met hem te maken. Allemaal gevallen van clueless dude disorder:

these men develop a psychological mechanism that allows them to behave like creeps while insisting to themselves that they’re not creeps. […] This issue is about the persistent male tendency not to notice, or not to care, when you’ve crossed the line into unwanted attention or harassment or stalking or abuse or assault. […] …we’ve all known that guy as a friend, a family member or a colleague — the creepy, overly insistent dude who pushes too hard and says the wrong things and won’t take no for an answer and mostly seems harmless — and we’ve tolerated him for way too long.

De ziekte speelt op zodra iemand een man confronteert met rotgedrag. Zo doet op dit moment een videofilm de ronde die laat zien wat er gebeurt als een vrouw door New York wandelt. Ze kan geen drie meter lopen zonder dat een willekeurige vent haar aanspreekt op manieren die op een gegeven moment echt niet leuk meer zijn.

Onmiddellijk na publicatie sprongen opiniemakers in de pen om kritiek te uiten op de problematische montage van deze video. (De Volkskrant was er verdacht snel bij om zulke faux-naieve ‘wat is er mis mee’- reacties, aandacht te geven. De weerwoorden ontbreken tot nu toe.) Ook barstte meteen een discussie los van het type ‘niet alle mannen doen dit’, is het echt wel zo erg, jeetje, als iedereen zo overgevoelig doet wordt onschuldig flirten compleet onmogelijk. Wij mannen zijn weer de klos. Nou, wacht maar, stomme wijven, als jullie vijftig zijn en geen man meer naar je om kijkt, ga je die zogenaamde straatintimidatie heel erg missen. Het is gewoon een compliment, daar moet je als vrouw blij mee zijn. Zeiden trouwens ook vrouwen. Ja, echt:

Dit alles leidt af van het feit dat de vrouw uit de New Yorkse video inmiddels bedreigd wordt met verkrachting – blijkbaar raakte de film een gevoelige snaar. Het leidt ook aandacht af van het feit dat deze video precies hetzelfde aantoont als Femme de la Rue, de vorige internethit, en dezelfde problematiek aangeeft waar #yesallwomen, Hollaback, het every day sexism project en andere verzamelplaatsen van vrouwelijke ervaringen gewag van maken.

Zulke naïeve ‘huh? Niks aan de hand toch?’ reacties versluieren bovendien het feit dat de wereld wemelt van de niet-begrijpende mannen. Beroemdheden en BN-ers vallen het meest op. Van oud (ja, Patrick Kluivert en Robert van Persie, we zijn jullie niet vergeten) tot recent (Dominique Strauss-Kahn en soortgenoten). Maar het ligt breder. Denk aan al die verkrachtende Amerikaanse footballplayers en mannen die denken dat ze stoer zijn als ze ‘hoer’ roepen naar een vrouw op straat.

Wat is makkelijker? Meegaan in het vermoorde onschuld-denken, of vrouwen op hun woord geloven als ze zeggen dat mannen hun grenzen overschrijden en in actie komen? De lijders aan clueless dude disorder en de omstanders die medelijden hebben met de zieke, laten de balans structureel doorslaan naar het ‘gelijk’ van de man. Met grote gevolgen, zoals in het beruchte Thomas Clarence schandaal:

Infamously, 52 men in the United States Senate convinced themselves that Anita Hill was lying for inscrutable woman reasons, or else that Clarence Thomas’ lecherous and turdlike conduct toward women had no bearing on his suitability for the highest court in the land.

Ze werken zodoende mee aan een kop-in-het-zand mentaliteit, waar mannen baat bij hebben. Nu blijven ze buiten schot. Ze zijn ok! Ze begrepen het niet! Die anderen liegen!!! Maar zijn ze echt wel zo in de war dat ze geen idee hebben wanneer ze grenzen overschrijden? Kunnen ze sociale signalen echt niet opvangen? Hoe komen die mannen in hemelsnaam ongeschonden hun dag door als ze zulke niet-begrijpende sukkels zijn? Misschien begrepen ze de sociale signalen best wel, maar vonden ze de boodschap niet zo leuk. Waarna ze onder de invloed van clueless dude disorder hard aan de slag gaan om zichzelf ervan te overtuigen dat wat hij ook deed, hij was, is en blijft een toffe peer.

Enfin, neem stelling en onderteken de petitie om straatintimidatie in Nederland te beboeten. En vertrouw vrouwen. Dat scheelt een hoop ellende en drukt wangedrag de kop in. Net zolang totdat de niet-begrijpende kerels eindelijk gaan begrijpen waarom ze fout zitten, en vrouwen als mensen gaan behandelen.

Onderzoek geeft inzicht in motieven van verkrachters Zuid-Afrika

Verkrachters komen tot hun misdaad omdat ze vinden dat ze het recht hebben om een vrouw seksueel te bezitten, omdat ze boos zijn op een vrouw, of omdat ze zich vervelen. Eenderde van de daders voelt zich totaal niet schuldig. Maatschappelijke opvattingen over de rollen van mannen en vrouwen versterken het geweld tegen vrouwen nog eens. Dat blijkt uit een studie van de Medical Research Council (MRC) in Zuid-Afrika. Deze organisatie krijgt financiële steun van de overheid en voerde een soortgelijk onderzoek naar verkrachters ook uit in 2008, meldt The Guardian.

De MRC onderzocht de situatie rondom verkrachting in 2008 in de regio van de Oostkaap en Kwazulu-Natal. Het onderzoek van dit jaar richtte zich op de provincie van de stad Johannesburg, één van de dichtst bevolkte gebieden van Zuid Afrika. In beide gevallen leidde dezelfde wetenschapster de studies, Rachel Jewkes.

Zowel in 2008 als in 2010 bleek dat een op de drie mannen zich schuldig had gemaakt aan verkrachting. Van die groep daders voelde eenderde zich totaal niet schuldig. Jewkes merkte dat grote aantallen mannen verkrachting zien als de gewoonste zaak van de wereld, niet iets om je druk over te maken.

Voor het onderzoek van 2010 ondervroegen Jewkes en haar team 511 vrouwen en 487 mannen. Als een man aangaf dat hij een vrouw verkracht had, vroegen de wetenschappers door naar het waarom. De antwoorden vielen niet mee, gaf Jewkes aan in de Huffington Post:

Two-thirds of the men surveyed in that study said they raped because of a sense of sexual entitlement. Other popular motivating factors included a desire to punish women who rejected or angered them, and raping out of boredom, Jewkes said. “Rape is completely trivialized by a great number of men. It is seen as a legitimate activity,” she said

Naast verkrachting bleek geweld van mannen tegen vrouwen een groot probleem. 78% van de mannen gaf toe dat ze zich agressief hadden gedragen tegen een vrouw. Van de vrouwen bekende de helft dat ze wel eens agressief bejegend was door een man.

Om het waarom van al dat verkrachten en geweld te achterhalen, legden Jewkes en haar team mensen een stelling voor. Uit de reacties bleek duidelijk dat veel mensen, mannen meer dan vrouwen, het er mee eens zijn dat de man de baas is.  Als een vrouw het daar niet mee eens is, zijn de gevolgen voor haar. Had ze zich maar goed moeten gedragen.

Voorbeelden? ‘Een vrouw moet haar man altijd gehoorzamen’: 87% van de mannen en 58% van de vrouwen is het daar mee eens. ‘Een vrouw kan haar echtgenoot nooit seks weigeren’: 39% van de mannen en 29% van de vrouwen onderschrijft dit. En één op de vijf mannen vindt dat hij het recht heeft zijn partner te straffen als zij hem niet gehoorzaamt.

Ook de standpunten rondom verkrachting maken duidelijk dat vrouwen meestal niet op hulp hoeven te rekenen. Verkracht? Eenderde van de mannen en vrouwen vindt dat dan als eerste gekeken moet worden naar het gedrag van het slachtoffer. Gaf zij aanleiding? Gedroeg ze zich wel zedig genoeg? Over de dader geen woord. Bovendien gaf een op de vijf mannen aan dat vrouwen soms gewoon verkracht wíllen worden. Van de vrouwen was 15% die mening toegedaan. Gelukkig is iets meer dan de helft van de mensen het erover eens dat een vrouw wél verkracht kan worden binnen het huwelijk. Ook is het een teken van vooruitgang dat maar 8% van de vrouwen vindt dat een man altijd het recht heeft om zijn partner te straffen.

Ondanks die gunstige uitzonderingen zijn de sociale verhoudingen voor Jewkes duidelijk. In The Guardian concludeert ze:

Jewkes said: “What we see here is a set of attitudes reflecting men’s views that they are legitimate in the use of violence against women, and women in many respects acquiescing to this.”