Tag Archives: toespraak

De lezing van…. Margriet van der Linden

Margriet van der Linden, ex-hoofdredactrice van tijdschrift Opzij, sprak op 13 oktober 2014 als Vrouwenvertegenwoordiger namens Nederland de leden van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties toe. Ze deed een dringende oproep: neem de rechten van vrouwen en meisjes aub serieus. Ze zijn geen onbeduidend minderheidsgroepje. Je hebt het over de helft van de mensheid. Hun situatie kun je niet wegwuiven als zijnde een detail. Zeker niet als het gaat om geweld en de verlammende gevolgen daarvan. Lees hier haar hele speech (in een Nederlandse vertaling).

In haar toespraak legde Van der Linden een direct verband tussen een mate van vooruitgang voor vrouwen, en de golven van agressie en geweld die daar prompt op volgen. Die intimiderende reacties betekenen dat jongens en mannen aan de slag moeten. Van der Linden:

Een begin van de oplossing voor dit probleem is de verbetering van de positie van vrouwen én de opvoeding en begeleiding van jongens. Dit geweld is net zo goed een probleem van jongens en mannen. Hun moet worden geleerd dat hun positie en mannelijkheid niet in het geding zijn als ze respectvol met vrouwen en meisjes omgaan, als ze hun dochters de kansen bieden en posities gunnen waar zij zelf van nature recht op lijken te hebben.

 

 

Advertenties

Journalistiek stokt bij jeugd, emoties, naaktfoto’s en entertainment

In welke categorie publiceer je nieuws over een toespraak van een vrouw over vrouwenrechten, uitgesproken voor de Verenigde Naties? Nou, in de rubriek entertainment natuurlijk, besloten onder andere Nieuws.nl en Spitsnieuws. Daarnaast wist journalist Bas Baas duidelijk niet waar hij het zoeken moest. Want de vrouw in kwestie is actrice Emma Watson. Dan word je natuurlijk snel afgeleid door andere zaken. Zoals mogelijke naaktfoto’s, en Watson’s emoties.

Voor de tekst van de toespraak: hier de Nederlandse vertaling, hier de Engelse transcriptie.

De manier waarop landelijke media schrijven over Emma Watson, haar krachtige speech over vooroordelen jegens het feminisme, geweld tegen vrouwen, genderongelijkheid en de mogelijke rol van mannen bij het verbeteren van de situatie, spreekt boekdelen over het conservatieve (media)klimaat in ons land.

Neem Bas Baas. Hij schreef een bericht van zes alinea’s. Diverse landelijke kranten, waaronder De Volkskrant en Trouw, namen zijn stuk over. ,,De 24-jarige spreekt emotioneel tot de VN-ambassadeurs”, lezen we meteen in het begin. ”Haar stem is onvast, maar haar verhaal is daardoor niet minder duidelijk.” Even verderop: ,,De emotionele Watson legt het probleem uit.” Het is jong en het praat emotioneel!  Jeeetje! Waarna het gelukkig ondanks die emoties, onvaste stem, en 24-jarige jonge leeftijd gelukkig toch nog goed komt: ,,De jonge vrouw krijgt de bijval waarop ze hoopte.”

Phew, komt Watson daar even goed weg! Je zou bijna denken dat ze met al die emoties en haar onvaste stem en haar jeugdige leeftijd het einde van haar toespraak niet zou halen. Het ontbrak er nog maar aan dat Baas ook nog haar kleding, kapsel en/of make-up aanhaalde. Maar misschien wist hij al dat zijn artikel gelardeerd zou worden met twee foto’s. Alsof het om een haringparty van Bekende Nederlanders gaat: oooo kijk, Watson naast VN secretaris-generaal Ban-Ki-Moon! Oooo, kijk Watson eens zitten, als middelpunt, omringd door vijf mannen! (voor vrouwen moet je iets beter kijken, ten opzichte van Watson zitten ze in de tweede ring).

De koppen waar de diverse media voor kiezen, geven ook een mooi voorbeeldje van ‘framing‘: een verhaal zodanig kaderen dat het ene element heel zichtbaar wordt, en het andere element achter de gordijnen verdwijnt. Volkskrant en Trouw melden in de categorie Nieuws (hulde daarvoor) dat Watson mannelijke medestrijders tegen vrouwenhaat zoekt. Beide dagbladen nemen ook het Youtube filmpje van haar speech op in hun kolommen. Als ze bekomen zijn van haar emoties en 24-jarige leeftijd, kunnen lezers zodoende zelf luisteren naar de boodschap die ze uitsprak.

De altijd conservatieve redactie van Spits vindt het echter belangrijker om mythes over het feminisme nog eens lekker te bevestigen. Feministen haten mannen, dat ‘weten’ we allemaal, toch? Dus kiezen zij de kop ‘Emma Watson bij VN tegen mannenhaat’. Waarna Spits het artikel opent met:

Ze sprak zich daar uit tegen mannenhaat. Mannen moeten juist betrokken worden bij het streven naar gelijkheid van de seksen, zo zei ze tijdens de formele lancering van de HeForShe-campagne van de VN in New York.

Pas in de volgende alinea merk je dat de actrice juist vooroordelen tegen feminisme aan de kaak stelde:

In haar speech die hieronder is te zien zei ze: “Hoe meer ik over feminisme spreek, hoe meer ik me realiseer dat vechten voor vrouwenrechten te vaak als synoniem met mannen haten wordt gezien. Als ik iets zeker weet dan is het dat dit moet stoppen.”

Stoppen dus met feminisme gelijk stellen aan mannenhaat. Een zeer belangrijke nuance, die Spits in de eerste alinea volledig wegmoffelt.

De lezer krijgt daarna een paar zinnen over de inhoud van Watson’s toespraak en het feit dat ze sinds juli als VN-ambassadeur voor vrouwenrechten werkt. Daarna wordt het echter weer hoog tijd voor belangrijkere zaken, namelijk mogelijke naaktfoto’s van Watson:

Meerdere media melden dat Watson wel eens de volgende actrice kan zijn waarvan naaktfoto’s uitlekken. Er is een website verschenen met de dreigende naam Emma You Are Next. […] Opvallend genoeg is Emma Watson nooit eerder genoemd door de hackers, dus we sluiten zeker niet uit dat de site is opgezet door een paar grappenmakers.

Geen wonder dat Spits het bericht opneemt in de categorie Entertainment. Nieuws.nl doet dat ook. Waarom niet de categorie ‘politiek’? Of ‘nieuws’/’buitenlands nieuws’? Me dunkt dat wereldwijd geweld tegen vrouwen en toespraken in de VN tot die categorie behoren. Maar nee, het gaat om vrouwen en een actrice, dus: Entertainment, aldus Spits. Entertainment /achterklap, in de zin van ‘roddel en achterklap’ besluit Nu.nl zelfs.

Bij de publiciteit rondom een analyse naar beeldvorming in het gebruik van foto’s van kranten, waren redacteurs er als de kippen bij om te verkondigen dat ze alleen de werkelijkheid weergeven. Dus sorry hoor, als vrouwen vooral in beeld komen als sexy huisvrouw en mannen als serieuze, sportende carrièretijger.  Zo zit de wereld nou eenmaal in elkaar.

De Zesde Clan maakte gehakt van die smoesjes, want de media kleuren en vormen de ‘werkelijkheid’ duidelijk op hun eigen manier. Dat deden ze in de berichtgeving over het stereotiepe beeldgebruik, en dat doen ze nu opnieuw, onder andere in de berichtgeving over Watson. De resultaten doen op geen enkele manier recht aan vrouwen, hun situatie, hun ambities en hun bijdragen aan de wereld.

In het geval van de problematiek die Watson aankaart is de verwrongen berichtgeving, veelal in de rubriek Entertainment, gezien de feiten over geweld tegen vrouwen helemaal een klap in het gezicht van ieder weldenkend mens.

Rest my case.

UPDATE: de Emma You Are Next site is inderdaad een grap. Een zeer dubieuze, problematische grap bovendien:

The Emma You Are Next site isn’t just a prank. It’s a symptom of a civil rights issue faced by all women who risk becoming the target of angry misogynistss each and every time they speak up about feminism online or in any other public forum. You can’t have a true free market of ideas if those of one gender can’t speak freely without worrying about their private lives — up to and including nude pictures — being exposed online.

De lezing van…. Joss Whedon

Welja, we doen een keer een toespraak van een man. En wat voor een man. Joss Whedon, hij van Buffy the Vampire Slayer, Firefly en talloze andere series waarin vrouwen sterk, kwetsbaar, intelligent en grappig mogen zijn, zonder dat mannen krampachtig checken of hun ballen er nog aan zitten. Kortom, speech!

Na een korte inleiding door actrice Meryl Streep gaat Whedon in op de vraag ‘waarom schrijf je over zulke sterke vrouwen?’. Rond de zesde minuut somt hij prachtig op hoe het zit met mannen en vrouwen en gelijkheid. De toespraak is in het engels, dus voor mensen die het makkelijker vinden om te lezen: hier staat de volledige tekst.

De toespraak is al een paar jaar oud maar maakt op dit moment opnieuw furore op internet. Waarschijnlijk omdat er niks, maar dan ook niks fundamenteels veranderd is. Met andere woorden: zijn speech is nog steeds akelig actueel.

Conservatieven eren vrouw als martelares

De conventie van de Republikeinse partij in de Verenigde Staten, waar Mitt Romney officieel de status van presidentskandidaat verkreeg, bood een onthullend inzicht in de manier waarop conservatieven aankijken tegen vrouwenemancipatie. Ann Romney, de vrouw van, probeerde in de gunst te komen bij vrouwelijke kiezers met een toespraak vol lof en eer voor deze helft van de bevolking. Maar waarvoor ze lof en eer toekende, was onthullend. Vrouwen hebben het moeilijk, gaf ze toe. Gelukkig munten ze uit in martelaarschap.

Ann Romney stelt zich op ten dienste van haar man, roept vrouwen op genoegen te nemen met minder.

In haar speech erkende Ann Romney openlijk dat vrouwen te kampen hebben met structurele achterstelling en obstakels, puur op basis van hun geslacht. Letterlijk sprak ze de volgende woorden:

…if you listen carefully, you’ll hear the women sighing a little bit more than the men. It’s how it is, isn’t it? It’s the moms who always have to work a little harder, to make everything right.[…]  You’re the ones who always have to do a little more. You know what it’s like to work a little harder during the day to earn the respect you deserve at work and then come home to help with that book report which just has to be done. […] Tonight, we salute you and sing your praises. I’m not sure if men really understand this, but I don’t think there’s a woman in America who really expects her life to be easy.

De vrouw van heeft dus wel degelijk door dat de situatie van vrouwen verschilt van die van mannen, en dat de vrouwen slechter af zijn. Met andere woorden: ze snapt dat seksisme bestaat. Alleen, met dat gegeven doet ze niks. Ze spreekt van liefde, en waar zouden we zijn zonder vrouwen, bla bla bla. Die algemeenheden en mooie praat doet echter niets af aan het feit dat ze de achterstelling van vrouwen openlijk, in een publiekelijke speech, toegeeft:

Most of the time, the battle over sexism in this country is over the facts. Feminists declare sexism a problem. Anti-feminists respond by denying that it even exists, insisting that equality has been achieved, implying women only fall behind because they aren’t up to the task (which is, of course, in itself sexist). Ann Romney instead stood up and admitted that sexism is real and that it actually structures women’s lives. Instead of fighting, she empathized, and implied that there is some consolation for women in knowing of their own moral superiority to men. Set aside the fantasy of equality, ladies, she seemed to say. We all know how life really is.

In plaats van gelijkwaardigheid biedt Romney vrouwen een zekere mate van erkenning voor hun lijden, en lof voor het feit dat ze zo superieur zijn als martelares. Het is een zeer, zeer bekende methode om vrouwen op hun plek te houden en dat verteerbaar te maken door ze een aai over hun bol te geven.

Varianten hiervan vind je overal. Zoals in het machismo-marianismo complex in Mexico, waarbij de man de machtige patriarch is, maar vrouwen toch nog wat macht verkrijgen door zich op te stellen als kampioen maagdelijke martelares. Met Maria als lichtend voorbeeld. Onze eigen SGP kan er ook wat van. We mogen geen baas zijn in eigen buik, en geen gebruik maken van basale democratische rechten, maar de partij heeft wel de mond vol van ‘maar we respecteren vrouwen best wel, ook zij zijn waardevol’.

Het is het riedeltje van gelijkwaardig maar niet gelijk. Waarbij de nadelen van dat niet-gelijk-zijn voornamelijk bij de vrouw liggen. Want zij krijgt te maken met beperkingen en ge- en verboden die niet voor mannen gelden. Zij moet genoegen nemen met minder.

Conservatieven roepen vrouwen op om te incasseren. Feministen roepen vrouwen en mannen op om te protesteren. Het zal voor u, lieve lezer, geen verrassing zijn dat de Zesde Clan behoort tot de laatste groep. Wij protesteren.

De lezing van…. Michelle Bachelet

De Chileense ex-presidente Michelle Bachlet is nu hoofd van het nieuwe orgaan van de Verenigde Naties, UN Women. Het is de komende jaren haar baan om de belangen van vrouwen naar voren te brengen en hun situatie wereldwijd te verbeteren. In een toespraak tijdens de eerste formele bijeenkomst van VN Vrouwen gaat ze in op de totstandkoming van de organisatie, en waar ze zich de komende honderd dagen op wil richten.

Aan ambities geen gebrek:

UN Women will centre its work around five core principles: 1) providing demand-driven support to national partners to enhance implementation of international agreements and standards; 2) supporting intergovernmental processes to strengthen the global normative and policy framework on gender equality; 3) advocating for gender equality and women’s empowerment, championing the rights of women and girls — particularly those who are most excluded; 4) leading and promoting coherence in UN system work on gender equality; and 5) acting as a global broker of knowledge and experience, aligning practice with normative guidance.

Om dit voor elkaar te krijgen heeft ze geld nodig. Bachelet gaat haar prestige en kennis de komende maanden inzetten bij gesprekken met landen die beloofd hebben het fonds van UN Women aan te vullen. Dat geld is van cruciaal belang, anders blijft het bij mooie woorden . Daar hebben we niks aan. Harde cash willen we hebben, en concrete acties. Alleen dan kunnen de Verenigde Naties de moedersterfte, het analfabetisme, de tweederangs status en de rechteloosheid waarmee vrouwen kampen verminderen en verlichten. Lees haar speech en weet dat de Zesde Clan de ontwikkelingen nauwlettend blijft volgen….

Helen Mirren veegt de vloer aan met Hollywoodseksisme

Helen Mirren veegde in een toespraak voor het jaarlijkse Vrouwen in Entertainment ontbijt de vloer aan met Hollywood. Ze deed haar uitspraken nadat ze tijdens het ontbijt de Sherry Lansing Leadership Award 2010 in ontvangst mocht nemen. Filmblad Hollywood Reporter organiseert dit evenement met prijsuitreiking en had zodoende de primeur.

De woorden van Mirren liegen er niet om:

“I resent in my life the survival of some very mediocre male actors and the professional demise of some very brilliant female ones,” Mirren said. “However, with all due respect to you many brilliant and successful women in this room…really not too much has changed in the canon of Hollywood filmmaking that continues to worship at the altar of the 18 to 25-year-old male and his penis.”

Internet stond meteen bol van de commentaren. Die vallen duidelijk uiteen in twee groepen. Groep 1: hoe durft Mirren dit te zeggen. Ze maakte zelf in haar jongere jaren ook gebruik van haar sekse en haar lichaam om de groep 18 tot 25-jarige mannen te vermaken. Ze moet niet zeuren. Groep 2: juist omdat Hollywood zo seksistisch is, wachten actrices met kritiek leveren totdat ze er zeker van zijn dat hun mening niet het einde betekent van hun loopbaan. Goed dat iemand met het talent en de status van Mirren openlijk kritiek levert op de belabberde situatie van vrouwen in Hollywood! Zie voor deze patronen onder andere de commentaren onder dit artikel in The Guardian.

Mirren’s timing komt niet onverwachts. De laatste twee jaar waait er een wind door het filmwereldje die nog killer is dan gewoonlijk. Disney/Pixar besloten net te stoppen met prinsessenfilms, en de films die op de rol staan gaan allemaal over mannen en jongens die avonturen beleven met andere mannen en jongens. En Warner Brothers, één van de grootste filmstudio’s ter wereld, raakte eind 2007 in opspraak nadat berichten uitlekten dat de studiobazen geen films meer wilden maken rondom een vrouwelijke hoofdpersoon.

Warner ontkende heftig , maar het incident wees iedereen er weer even op dat films die vrouwen centraal stellen of in ieder geval serieus nemen, een schaars goed zijn. En dat is tussen 2007 en nu inderdaad voor geen meter veranderd. Mirren’s opmerkingen vallen dus niet uit de lucht. Zij is niet de enige die kritiek heeft op het hoge machogehalte van Hollywood. En gezien het gebrek aan positieve ontwikkelingen op dit front zal ze niet de laatste zijn.

Ondertussen: gefeliciteerd met je Leaderschip Award 2010, Helen!

Braziliaanse presidente maakt speerpunt van vrouwenrechten

Nederlandse kranten gaven terecht ruimte aan het nieuws dat Brazilië voor het eerst een vrouw als president heeft gekozen: Dilma Rousseff. Voor wat Rousseff wil moeten we echter uitwijken naar andere kranten, zoals de Guardian. Die krant ging in op haar overwinningstoespraak en daarin zegt de presidente overduidelijk: zonder gelijke rechten voor vrouwen is er geen democratie. Dus ik ga vechten voor hun rechten, zodat het straks de gewoonste zaak van de wereld is dat een vrouw president kan worden.

Dilma Rousseff viert haar overwinning.

Wauw! Verschillende commentatoren wijzen erop dat er nog nooit een president in Brazilië is geweest die gewoon hardop zegt: zonder gelijke rechten voor vrouwen geen democratie. Met andere woorden: het is geen geïsoleerd gezeur van een paar feminazi’s, maar een een politieke kwestie die het hart raakt van het functioneren van een moderne samenleving. Rousseff gaf in haar toespraak aan dat ze de mogelijkheden voor vrouwen wil vergroten. Braziliaansen moeten meer mogelijkheden krijgen om te leren, werken en te regeren. Er moet structurele aandacht komen voor wat vrouwen willen en kunnen.

Daar gaat aan gepaard dat je helaas ook moet kijken naar wat vrouwen nog steeds tegenhoudt en inperkt. Het Braziliaanse rijtje klinkt erg bekend. Net als elders op de wereld zijn vrouwen meer dan mannen hun leven niet zeker. Huiselijk geweld is een ware plaag, die speciale wetgeving vergde. Desondanks sterven volgens de krant Het belang van Limburg nog steeds tien vrouwen per dag. Abortus is uit den boze, zelfs in gevallen van incest of verkrachting. Vrouwen in de favela’s, de sloppenwijken in Braziliaanse steden, hebben daarnaast ook nog eens te kampen met het geweld tussen bendes. Onder andere Amnesty International wijst daarop. Mannen schieten elkaar dood en voor zover ze zelf niet geraakt worden door een verdwaalde kogel moeten de vrouwen zonder enige steun of voorzieningen maar zien hoe ze hun gezinnen in leven houden.

Brazilië heeft daarnaast een conservatief klimaat, waarbij de kerken een belangrijke rol spelen. Zo vond de katholieke kerk dat een 9-jarig meisje best een zwangerschap kon voldragen, want het leven is immers heilig. Verder moeten vrouwen zich vooral wijden aan huishouden en gezin, en geen gekke dingen willen zoals president van Brazilië worden. Worden ze toch actief buitenshuis, dan hebben ze volgens vakbond La Ruta meer dan mannen te maken met seksuele intimidatie, minder loon voor gelijkwaardig werk, en minder kansen op promotie. Ook blijven veel vrouwen steken in de informele economie, waar ze werken onder slechte omstandigheden.

Kortom, als Rousseff per 1 januari 2011 aan de slag gaat, ligt het werk voor het oprapen. Want vrouwenrechten hebben tot nu toe niet de aandacht gekregen die ze verdienen. Goed dat dit eindelijk gaat veranderen.

De risico’s van het eenzijdige verhaal

Ok, je moet er even twintig minuten voor uittrekken. Maar deze lezing van de Nigeriaanse auteur Chimamanda Ngozi Adichie is heel erg de moeite waard. Ze spreekt over haar ontwikkeling als schrijfster en de invloed van het literaire klimaat waarin ze opgroeide. Wat doet het met een zwarte vrouw als alle verhalen gaan over blanke mannen in een ver buitenland, bijvoorbeeld? Of als Afrika alleen aan bod komt in termen van honger en oorlog? Hoe vind je dan je eigen stem? Met veel humor en persoonlijke anecdotes behandelt ze belangrijke thema’s als identiteit, beeldvorming en macht – en hoe je je eigen weg kunt vinden. Geniet ervan!