Tag Archives: televisie

Eva Jinek krijgt versterking, hoera!

Eva Jinek krijgt versterking! Margriet van der Linden presenteert vanaf eind april, begin mei een talkshow op NPO 1. Haar show komt op de buis op de plek van De Wereld Draait Door, omdat de maker van dat programma minder uitzendingen wil verzorgen. Dat betekent een verdubbeling van het aantal vrouwen die talkshows op de Nederlandse televisie leiden. Hopelijk leidt dat ook tot een toename van het aantal vrouwelijke gasten bij dit soort spraakmakende programma’s.

Jinek had een ruwe start toen zij als eerste vrouw sinds tijden een talkshow leidde. De kritiek betrof onder andere haar kleding en haar stem, en had vaak een seksistische lading. Zie daarvoor eerdere berichten op dit weblog. Die minachtende reacties verminderden echter. Kreeg Jinek in 2015 nog booby-advies van een mansplainer, tegenwoordig richten recensies zich op de inhoud. Zo constateert onder andere NRC Handelsblad dat haar show het erg goed doet, dat Jinek zich ontwikkelde tot een gangmaker, en dat ze hooguit wat scherper mag zijn in haar vraagstelling of onderwerpen.

Het lijkt erop dat mensen gewend raakten aan een vrouwelijke talkshow host. Met Van der Linden is Jinek niet meer de eenzame uitzondering waar je van schrikt en eerst aan moet wennen, voordat je in kunt gaan op wat ze als professional doet. Van der Linden heeft haar sporen verdiend in de media en krijgt nu om zeven uur ’s avonds een mooi tijdslot om haar talkshow vorm te geven. In het persbericht laat Shula Rijxman, voorzitter van de raad van bestuur van de NPO, weten dat ze blij is met haar komst:

“Matthijs van Nieuwkerk, die de vooravond bij de NPO groot heeft gemaakt en dat al jaren als een topsporter weet vast te houden, krijgt nu gezelschap van een sterke vrouw. Op beiden ben ik ontzettend trots. En ook al wordt vrouwelijke geluid langzaam maar zeker steeds luider op onze radio- en tv-zenders: meer diversiteit, dus ook meer kleur, blijft een speerpunt.”

Dat is een belangrijke mededeling, want ondanks de komst van Jinek en straks Van der Linden bleven talkshows tot nu toe het domein van witte mannen. De programma’s worden nog steeds vaak geleid door mannen en weten nauwelijks vrouwelijke gasten of gasten met een niet-blanke huidskleur te vinden. Wat betreft mensen met een etnische achtergrond moet je met 7% al erg blij zijn. Als ze al aan tafel komen, betreft het vaak een onderwerp waarbij huidskleur een rol speelt. Hetzelfde geldt voor vrouwen: ze vormen slechts eenderde van het aantal gasten en als ze in de studio aan mogen schuiven, betreft het vaak ”vrouwenonderwerpen” of situaties waarbij de vrouw het slachtoffer of het lijdend voorwerp is. Zeer stereotiepe toestanden:

“Veel makers ontkennen bevooroordeeld te zijn. Zodoende blijft het bij werkgroepen over diversiteit, bij een projectje ernaast, zoals een tv-programma op maandagmiddag voor en door makers van kleur. Maar willen we dat op tv een afspiegeling van de samenleving te zien is, dan moet ieder programma diversiteit onderdeel van het algehele beleid maken.”

Rijxman lijkt goed aan de slag te gaan met diversiteit. Benieuwd wat Van der Linden gaat brengen!

Missie Aarde doet aan gaslighting

Gaslighting. Deze Engelse term betekent zoveel als acties en opmerkingen van de ander, die jou het gevoel geven dat er iets aan jou mankeert. Onder het mom van ‘humor’ deed de meest recente aflevering van Missie Aarde vrolijk mee aan gaslighting. Doelwit: het enige vrouwelijke bemanningslid, Brechtje. Het gaat niet om seksuele intimidatie en op de persoon gerichte vijandige kritiek. Welnee. Brechtje heeft gewoon last van haar emoties en haar biologische klok!

Ik besteedde al eerder aandacht aan de problematische uitgangspunten van Missie Aarde. Centraal staat een compleet blanke bemanning, bestaande uit zes mannen en 1 vrouw, die als enige een strak pakje draagt en de ‘normale’ moet spelen temidden van grappige mannen.

De eerste afleveringen maakten duidelijk dat de boordcomputer ook als ‘vrouwelijk’ gezien zou kunnen worden. Klinkt leuk, krijgt Brechtje toch nog gezelschap, maar deze opzet past bij de menselijke neiging om robots en computers een sekse toe te wijzen, en daar vervolgens stereotiepe denkbeelden aan te koppelen. De boordcomputer stelt zich altijd vriendelijk, kalm en dienstbaar op. Net zoals vrouwen behoren te doen. Op die manier versterkt technologie ouderwetse rolpatronen. (Zie ook de zeer volledige gezondheidsapp, die vanalles bij kan houden, maar helaas geen plek heeft voor menstruatie.)

Afgelopen vrijdagavond trakteerde Missie Aarde ons op de aflevering ‘persoonlijke groei’. Het verhaal begon met communicatiespecialist Kurt, die op een bijzonder irritante manier ‘tieten’ blijft zeggen tegen Brechtje. Hoe ze hem er ook op aanspreekt, hij vindt manieren om door te gaan met zijn irritante gedrag.

Dat heet seksuele intimidatie, VPRO. In een situatie waarbij Brechtje nergens heen kan – ze zit vast op een ruimteschip, lichtjaren ver van de aarde.

Vanaf hier gaat het bergafwaarts. Brechtje foetert op ‘de mannen’ en haalt stereotypen aan van het kaliber ‘horken die veel rommel produceren’. Psycholoog Axel besluit tot een dagje gedragscodes en rollenspelen doen. Daarbij zet hij Kurt en Brechtje tegenover elkaar. Brechtje weet Kurt’s vervelende gedrag goed te treffen. Daarna gaan bij Kurt echter alle grenzen overboord. Hij maakt een vernietigende analyse van Brechtje als een onzeker type wiens carrière stagneert, die last heeft van haar biologische klok en zich afreageert op de mannen om haar heen.

Als dit The Office was geweest, zou het scenario na die venijnige uitbarsting hebben voorzien in een dodelijke stilte. Zodat andere acteurs, en de kijkers op de bank, geschokt naar Axel en Kurt konden kijken. Wat doen ze nou? Wat gebeurt hier? Wat erg… Dat leidde tot schrijnende humor in de Britse serie. Missie Aarde lult er echter gewoon omheen en toont Brechtje. Haar gezichtsuitdrukking maakt duidelijk dat Kurt’s opmerkingen doel troffen. De eventuele ‘humor’ over een verkeerd lopend rollenspel gaat op die manier ten koste van Brechtje.

Als Kurt als communicatiespecialist vervolgens een gesprek regelt tussen Brechtje en haar vriend op Aarde, gaat het opnieuw mis. Brechtje is duidelijk nog onder de indruk van de als humor verpakte verwijten op haar persoon. Het gesprek verloopt allesbehalve soepel. Haar vriend blijkt al net zo horkerig als de bemanningsleden. Hij doet weinig moeite om te achterhalen waarom ze zich zo rot voelt. Hij vindt óók dat Brechtje zich op anderen afreageert.

Kijk, het ligt aan haar! Iedereen zegt dat ze zich afreageert op anderen, dus zou het dan niet zo zijn? Bij dit alles krijgt Brechtje van de scenarioschrijver(s) nauwelijks gevatte teksten om deze aanval enigszins bij te sturen. Ze zucht, ze fronst, je ziet aan haar mimiek dat ze zich ondermijnt voelt, en ze breekt gesprekken af door geërgerd weg te lopen. Daar blijft het bij. Vervolgens overschaduwt gedoe rond het per ongeluk opruimen van mogelijk buitenaards leven deze verhaallijn.

Het eindigt ermee dat Brechtje aan de boordcomputer bekent, dat ze inderdaad haar biologische klok voelt tikken. Eigenlijk wil ze zo snel mogelijk een kind. En een glanzende carrière, en een huwelijk met een geslaagde man. Stelt ze dan zoveel eisen? Nee hoor, roept de boordcomputer, en noemt vervolgens een getal boven de 10.000 om exact aan te geven hoeveel andere wensen Brechtje nog heeft. De scenarioschrijvers hebben duidelijk niet geluisterd naar damesbladen, die willen dat het gezeik over ‘vrouwen die alles willen’ eindelijk ophoudt.

Het ergste is nog: na Brechtjes klacht over rommel toont Missie Aarde hoe een ander bemanningslid ijverig stofzuigt. En die Kurt is best een toffe gast, toch? Het scenario neemt de heren op die manier in bescherming. Dat gebeurt niet met de enige vrouw. Brechtje bevestigt de waardeoordelen van de mannen zelf in dat onderonsje met de boordcomputer. Het scenario laat haar voluit vallen. Hahaha, zie je wel, wat zijn die vrouwen toch onmogelijke wezens!!!

Dit schotelt de VPRO mij als vrouw voor, terwijl in de echte wereld mannen al eeuwen blijk geven van precies dit soort vrouwenhaat (vrouwen als onmogelijke creaturen die last hebben van hun emoties en hun lijf). Terwijl vrouwen moeten overleven in een wereld waarbij praten over intimidatie leidt tot gesneer over overgevoelige zeurpieten, presentator Eva Jinek gereduceerd wordt tot een bank en een been, je als vrouw in het openbaar alleen een duidelijke mening kunt verkondigen op straffe van wagonladingen haat. Enz.

Missie Aarde past wat mij betreft niet in de traditie van humor en/of SF. Missie Aarde past in een lange traditie van vrouwen marginaliseren en weghonen, onder het mom van humor en/of SF.  Ik ben er klaar mee. De VPRO een progressieve omroep? Laat me niet lachen.

Handleiding: hoe interview je vrouwen

Hoera, vanaf nu hoef je nooit meer na te denken over vragen die je bekende vrouwen stelt. Interviews genereren wordt een makkie met deze twee handleidingen. Hoe interview je een schrijfster, en hoe interview je vrouwelijke muzikanten/componisten. Vergeet ook de commentaren niet. Daarin geven lezers nog wat behulpzame aanwijzingen en nuttige adviezen. Zoals:

Be sure to describe what she’s wearing. Also whether she looks comfortable or uncomfortable in these clothes and how they affect her attractiveness.

Succes verzekerd! Bonus: vragen die je stelt aan vrouwelijke artiesten, als ze ergens op of bij een rode loper staan.

Vrouwen verliezen terrein in televisieland

Het aantal scenarioschrijfsters voor Amerikaanse televisieshows is in korte tijd gezakt van 29% naar 15%. Dat blijkt uit de nieuwste cijfers van het Centrum voor de studie van vrouwen in televisie en film. Dit centrum houdt de cijfers bij zodat iedereen die het wil hebben over de situatie van vrouwen in deze bedrijfstakken weet waar het over gaat (inderdaad, seksisme is meetbaar).

Website Woman & Hollywood reageert met afgrijzen op deze dalende cijfers:

TV is supposed to be better than the movies for women creatives.  It is supposed to be the place where women are taken seriously because we watch TV and we buy the things that are advertised on TV.  TV shows want women because the advertisers want women because the women buy their products. And you’d think from the amount of stories on the new women centric TV shows coming up (Playboy Club controversy, Pan Am, Whitney etc) that there would be women everywhere in the creative ranks of TV land.

Nou nee dus. De cijfers tonen aan dat de boel stagneert, danwel achteruit gaat. Vrouwen maken ongeveer een kwart uit van al het personeel achter de schermen bij televisieshows. Denk aan functies als schrijver, maar ook producer, visagist, techniek etc. Dit algemene cijfer nam af met twee procent. Bij de sterke dalers vielen vooral de halvering van het aantal schrijfsters op. De afgelopen twee jaar lijken wel een slagveld te zijn geweest.

Wie de verhalen verteld is belangrijk, want de schrijvers creëren een wereld en bepalen wat er gebeurt in een show. Die shows komen, als ze succes hebben, op de Nederlandse televisie, waarna wij er weer door beïnvloed worden. Als de schrijversploeg eenzijdig van samenstelling is, loop je een groter risico dat bepaalde ervaringen niet aan bod komen, bepaalde verhalen niet verteld worden, of alleen aan bod komen vanuit een mannelijk perspectief. Het zorgt, kortom, voor minder diversiteit. Je krijgt verarming. En dat is altijd slecht nieuws.

Mildred Pierce krijgt lovende recensies

De Nederlandse televisie is in het algemeen heel actief met het aankopen van succesvolle miniseries. Dus hopelijk kunnen we snel kennis maken met Mildred Pierce. Deze vijfdelige serie, met actrice Kate Winslet in de hoofdrol, vertelt het verhaal van een Amerikaanse huisvrouw die zich in de jaren dertig vanuit het niets op weet te werken tot de eigenaresse van drie restaurants en een bakkerij. De media buitelen over elkaar heen met lovende kritieken, zoals hier, hier en hier.

Dat iemand als Kate Winslet uitwijkt naar televisie is geen verrassing voor lezers van Amerikaanse filmbladen en kranten. De filmindustrie heeft ambitieuze vrouwen namelijk weinig te bieden. De spraakmakende grote producties bevatten in de regel drie tot vier grote rollen voor mannen, met meestal maar één vrouw met een rol van enige betekenis. Vaak is zij het liefje/de secretaresse van de superheld, de begripvolle echtgenote, of is ze een hulpeloze, al dan niet sexy stoeipoes, die gered moet worden door de mannelijke hoofdrolspeler.

Nee, dan televisie. De laatste jaren biedt het kleine scherm vrouwen veel betere rollen. Rollen die recht doen aan hun talent, en waarin ze gestalte kunnen geven aan gelaagde personages. Voorbeelden te over. Zelfs de LA Times, toch een grote vriend van Hollywood, signaleert dat de filmindustrie vrouwen zo weinig te doen geeft dat ze wel moeten uitwijken naar de televisie:

While Heigl and other stars are stuck in narrow, nasty movie roles, women get to do just about anything on TV. They can chase down aliens (“Fringe”), converse with angels (“Saving Grace”), race through jungles and time continuums (“Lost”), catch serial killers while wearing hats and high heels (“The Closer”) and play both sides of the legal field with the likes of William Hurt and Marcia Gay Harden (“Damages). They can even, as Heigl’s Izzie Stevens has, be a model turned surgical resident with a child given up for adoption, who almost kills her lover to save him only to have him die anyway and show up as a ghost who is actually a brain tumor that may or may not have killed her mere days after her wedding to another guy. Compared with the insulting plot of “The Ugly Truth,” this “Gray’s Anatomy” plot line seems a model of depth and narrative restraint.

Kate Winslet heeft op zich minder te klagen gehad dan de meeste andere actrices. Maar zelfs zij laat de kans echt niet liggen om in de huid van een complex personage te stappen. In Mildred Pierce is acteur Guy Pearce haar tegenspeler, ook niet te versmaden natuurlijk. Kortom: Stay tuned for Mildred Pierce.

UPDATE: vrouwen zijn het magere aanbod van Hollywood zo zat, dat ze ook zelf films gaan regisseren om zeker te zijn van een fatsoenlijke rol.

Holland Doc stelt vrouwen centraal

Holland Doc 24 stelt komend weekeinde vrouwen en hun kinderen centraal. Onder het motto Make Women Matter (‘laat vrouwen er toe doen’) zendt de televisiezender documentaires uit over kraamzorg, seksuele voorlichting, abortus en donoren. Aan bod komen onder andere A Tale of two Mothers, Love & Life live on the Air, en Bwindi’s Babies. De Nederlandse inbreng heet ‘Een ei voor later’ en gaat over een 35-jarige filmmaakster. Ze onderzoekt of het mogelijk is haar eicellen in te laten vriezen, zodat ze eventueel later nog kinderen kan krijgen.

Beeld uit de documentaire A Tale of Two Mothers

De documentaires van 5 en 6 maart, plus de doordeweekse dagen daarna, gaan in op de situatie van vrouwen in verschillende werelddelen. A Tale of Two Mothers toont de situatie van twee vrouwen in Bangladesh. Hun levens zijn totaal verschillend, en die verschillen blijken grotendeels bepaald te worden door het aantal kinderen wat ze hebben. Love & Life live on the Air brengt het verhaal van een journaliste in Oeganda. Het seksuele leven van mensen, maar zeker ook vrouwen, is voor Oegandezen taboe. Je praat er niet over. In haar radioshow probeert de journaliste die muur van stilzwijgen te doorbreken.

Bloedserieus is de documentaire Van Vroedvrouw tot Chirurg, over de situatie in Mozambique. In veel werelddelen is de bevalling letterlijk een kwestie van leven of dood. Mozambique is daarop helaas geen uitzondering. Om de moedersterfte terug te dringen krijgen vroedvrouwen hier een opleiding zodat ze keizersnedes kunnen uitvoeren. De documentaire volgt een zo’n vroedvrouw/chirurg tijdens haar werk in afgelegen plattelandsgebieden. Bwindi’s Babies tenslotte behandelt dezelfde problematiek, maar dan in Oeganda.

Holland Doc is te zien via digitale televisie. Een Ei voor later kan ook bekeken worden via deze link, bij uitzending gemist.

De echte man is een bierzuipende angsthaas

Victor Brands en Steye van Dam gaan onder het motto Man! Liberation Front via de televisie de ‘echte man’ redden. Vanaf 22 maart komt hun programma op Veronica. Humor speelt natuurlijk een grote rol tijdens de uitzendingen: zo kun je iedereen die kritiek heeft meteen wegzetten als galbakken. Ondertussen is de boodschap echter duidelijk. Echte mannen, dat zijn bierzuipende macho’s die zich verre houden van alles wat als vrouwelijk wordt gezien, want het vrouwelijke? Doodeng!

Zo hoort een echte man te zijn, vinden Brands en Van Dam.

Eerst even de heren zelf. Victor Brands is de eerste grappenmaker van de Comedytrain die ‘met pensioen’ ging (hij is immers al van bouwjaar 1967). Hij zat drie jaar vast in de Verenigde Staten voor het witwassen van geld in Miami en werkt tegenwoordig als trainingsacteur voor diverse bedrijven. Dan Steye van Dam: die speelde mee in de televisieserie Keyzer & De Boer, is betrokken bij een filmfestival in Breda, en Twittert veel.

Beiden vonden het een geweldig leuk idee een televisieformule uit België te kopiëren. U weet wel, het land waar Tentsletje woord van het jaar werd, omdat er nog niet genoeg scheldwoorden zijn om vrouwen mee om de oren te slaan zodra ze met een man de koffer induiken. Het Man Liberation Front was daar erg succesvol, dus nu komt er een Nederlandse variant.

Van Dam en Brands omschrijven hun programma als volgt: een clubhuis voor mannen, waar vrouwen alleen aanwezig mogen zijn als ze in lingerie overhemden strijken in een hoekje van de kamer. Vanuit dit clubhuis gaat het duo mannen vragen waar ze mee bezig zijn, zodra ze ook maar iets doen wat je als verwijfd kunt opvatten. Bietjes in de oven doen, gezichtscrème gebruiken, sieraden dragen, ook al is dat zoals Mr T sieraden draagt, het is allemaal volkomen mis. De man moet van dit soort ellende gered worden en weer een echte man worden!

Maar wat is die ideale man dan? Het is opvallend dat het zogenaamd komische duo niet verder komt dan bier drinken. De rest van de opmerkingen komen neer op: je verre houden van alles wat als vrouwelijk gezien wordt. Dat is het. Bier zuipen en het vrouwelijke haten. Want het vrouwelijke, dat is het engste wat er is. Dat betekent je scrotum kaal scheren en het slachtoffer worden van vertrutting. Iek!!

Wat de heren even vergeten is dat dit type ‘humor’ alleen leuk is als je een dronken oerconservatieve man bent. De Zesde Clan, van vrouwen, voor vrouwen, is geen man, en identificeert zich niet met dit soort belegen gezwam, waarvan al dertigduizend miljoen andere varianten bestaan. Wij kijken naar de twee vrouwen die in lingerie overhemden moeten strijken voor de mannen. En denken: auw. Vernederend, vrouw als stoeipoezerige huissloof. Niet leuk. Wij analyseren het betoog van de heren en denken: auw. Hier komen de meest traditionele stereotypen naar voren. Vrouwen: vertrutting, huishouden, juwelen. Man: stoere bierdrinker. Kan het nog conservatiever?

Maar last but not least: waarom zouden mannen hier in mee willen gaan? Want het komt hier op neer: je hangt je identiteit op aan het wankele begrip ‘alles wat niet vrouwelijk is’. Je reduceert vrouwen in je omgeving tot sexy sloofjes. En je sluit jezelf op in een keurslijf van super conservatieve stereotypen over wat mannen en vrouwen zogenaamd zouden moeten zijn. Iedere man die daar vanaf wijkt en het waagt koken leuk te vinden, krijgt ervan langs: ‘schaam je, je bent geen echte man’. Dat is pas eng!

400 miljoen dollar winst boeken is niet genoeg in Hollywood

Stel, je zoekt een regisseur voor een nieuwe film met een groot budget. Je kunt kiezen. Een man, wiens laatste werk een absolute flop was. Of een vrouw wiens laatste werk 400 miljoen dollar opleverde. Wie kies je? Nou, de man natuurlijk, want dat is een veilige keuze en zolang er geld in het laatje rolt is het prima zoals het is. Die praktijk levert deprimerende cijfers op over de positie van vrouwen achter de camera’s en als producenten van shows.

Catherine Hardwicke op de set.

Magazine The Wrap wist de hand te leggen op de nieuwste cijfers van het Centrum voor de Studie van Vrouwen in Film en Televisie. Vrouwen regisseerden in 1998 nog 9 procent van alle grote filmproducties. In 2009 en 2010 bleef dat percentage steken op 7. Slechts tien procent van alle schrijvers zijn vrouwen, van de producenten is slechts 15 procent vrouw, en van de editors is 18 procent vrouw. Het schiet, kortom, voor geen meter op. Bigelow mag dan een Oscar hebben gewonnen, maar in het algemeen is er voor vrouwen in Hollywood eerder sprake van achteruitgang dan vooruitgang. Zie ook weblog Women & Hollywood voor alle statistieken.

Op de werkvloer vertaalt zich dit direct in rare toestanden. The Wrap sprak met Catherine Hardwicke. Zij regisseerde Twilight, een vampieren en weerwolven film die 400 miljoen dollar opbracht. Vervolgens ging ze er vanuit dat ze wel een nieuwe grote film zou kunnen regisseren. Maar nee:

Hardwicke told TheWrap she was prevented from even pitching to direct “The Fighter.” “I couldn’t get an interview even though my last movie made $400 million,” she said to TheWrap. “I was told it had to be directed by a man — am I crazy?” said Hardwicke, who also noted she liked what David O. Russell did on the film. “It’s about action, it’s about boxing, so a man has to direct it … But they’ll let a man direct “Sex in the City” or any girly movie you’ve ever heard of.”

De klus ging uiteindelijk naar ene meneer Russell. Zijn vorige film heette I Heart Huckabees en was volgens de site Jezebel een absolute ramp. Maar ja, een man, dus dan gaat de boksfilm natuuuuurlijk naar hem. Want de vrouwtjes weten daar niks vanaf.

Op de televisie is de situatie iets beter, signaleert de Chicago Tribune. Vrouwen maken daar gemiddeld iets minder dan een kwart uit van bedenkers en producenten van shows. Met notoire uitschieters naar beneden, zoals bij de Daily Show. Vorig jaar januari raakte dit satirische programma verwikkeld in een schandaal omdat vrouwen totaal afwezig waren in het creatieve team. Alle teksten werden geschreven door mannen, en zij zetten een groepscultuurtje neer waarin vrouwen zich totaal onwelkom voelden. Na hevige kritiek paste de show het schrijversteam aan: vrouwen vormen nu met net geen 12 procent een minderheid. Enfin, beter dan nul procent, zullen we maar zeggen.

Vrouwen die werkzaam zijn in de televisiewereld geven regelmatig aan dat dit seksisme moeilijk aan te pakken is. De Chicago Tribune:

“I’ve been confronted by misogyny on a staff before,” “Eureka” co-executive producer Amy Berg said in a lively writers roundtable posted at io9.com. “It’s just sad that this sort of thing still exists. The really horrible thing about this kind of behavior is that it’s not something you can change. You can’t talk things out. I tried that. It’s just something that’s ingrained in people. And if you don’t have support [..], all you can do is pack your stuff and move on to bigger and better things.”

Women & Holywood interviewde de hoofdonderzoeker van de jaarlijkse studie naar de positie van vrouwen in film en televisie, Martha Lauzen. Zij noemt drie hoofdredenen voor de systematische achterstelling van vrouwen: studio’s zien vrouwen als een risico. Ze spelen liever op veilig, en dat betekent de keuze voor een man.  Ten tweede maakt Hollywood deel uit van een samenleving waarin vrouwen ondergewaardeerd worden. Dit is een mentaliteit die niet snel veranderd kan worden. En drie: er is geen wil om iets te veranderen. Studio’s zien de mannelijke monocultuur niet als een probleem.

Lauzen ziet maar één uitweg: de systematische achterstelling aanpakken via de wet. In het bedrijfsleven gebeurt dit al. Vrouwen klaagden giganten als Wal-Mart en Toshiba aan en eisen miljoen schadevergoeding voor misgelopen promoties, onderbetaling en andere vormen van discriminatie. Eerder hadden werkneemsters al succes in het geval van Novartis, een van oorsprong Zwitsers farmaceutisch bedrijf. Novartis besloot het niet op een openbare rechtszaak aan te laten komen, maar betaalde een schikking van 175 miljoen dollar aan een groep van 5600 werkneemsters.

Als vrouwen in de entertainmentbranche hetzelfde doen, komt Hollywood er opeens achter dat discrimineren geld kost. Misschien ontstaat er dan wél een wil om te veranderen.

Marleen Gorris tovert op het kleine scherm

Zet morgen om tien uur ’s avonds je televisie aan. Of neem het op. Want dan komt op Nederland 1 het volgende deel van de serie Rembrandt en ik, geregisseerd door Marleen Gorris. Gorris tovert op het kleine scherm. Met veel aandacht voor lichtval, enscenering en emotie brengt ze de schilder tot leven. Mis het niet!

Gorris schreef zelf het laatste deel, waarin Rembrandt bezien wordt door de ogen van zijn dochter Cornelia.

Gorris is één van de weinige Nederlanders die een Oscar won. Ze sleepte het felbegeerde beeldje in de wacht voor haar film Antonia. Daarna vertrok ze naar het buitenland. Voor de serie over Rembrandt van Rijn besloot ze echter terug te keren. In de VPRO gids van vorige week schrijft Danny van Schooten dat ze dit besluit nam vanwege het bijzondere perspectief. In ieder deel vertelt iemand uit Rembrandt’s kring van intimi over een episode uit het leven van de schilder. Vorige week was het de beurt aan jeugdvriend Jan Lievens. Morgen zien we Rembrandt door de ogen van Saskia van Uylenburgh, met wie Rembrandt in het huwelijk trad. Daarnaast kon Gorris ook een deel van het scenario schrijven: ,,Er was nog niemand die aan de aflevering over de onbekende dochter Cornelia schreef, dat wilde ik ook graag doen’.

Het NRC Handelsblad besteedde eerder deze week ook aandacht aan de serie. Omdat Gorris bekend staat als een feministische regisseuze, vroeg deze krant uiteraard naar haar mening over de man Rembrandt en zijn houding ten opzichte van vrouwen. Gorris windt er geen doekjes om: ,,Hij heeft Saskia nooit ploertig behandeld. Zijn ex-geliefde Geertje Dirkx wel. Hij verloor de rechtszaken tegen haar, maar slaagde er in haar in het gekkengesticht te laten opbergen.”

Dat konden mannen in die tijd doen, omdat vrouwen nauwelijks rechten hadden en onder de voogdij vielen van hun vader of echtgenoot. Een situatie die nu wat minder extreem is geworden, maar nog steeds geen verleden tijd is. Dat is de reden waarom Gorris zichzelf nog altijd als feministe ziet, zegt ze in het NRC:

De hele wereld, ik, alles is anders geworden. Maar ik ben nog steeds feminist, de doelen zijn niet bereikt. Onnoemelijk veel vrouwen leven praktisch in slavernij, er is nog altijd verschil in betaling tussen mannen en vrouwen. Gelijkheid is normaler geworden, maar daardoor is het moeilijker geworden om te strijden tegen de ongelijkheid die er nog steeds is.

Het is een gevoeligheid die de serie kleurt en er indirect ook voor zorgt dat Rembrandt bekeken wordt door de ogen van evenveel mannen als vrouwen. Maar uiteindelijk gaat het natuurlijk om de serie zelf. Die lijkt af te stevenen op een groot succes. Anderhalf miljoen mensen keken naar de eerste aflevering, en de reacties zijn positief. Terecht, want alles klopt. De acteurs. Het tempo. De muziek. De manier waarop de Gouden Eeuw tot leven wordt gebracht. Gorris eist veel van haar acteurs en medewerkers, en het resultaat is er naar. Nederland kan trots zijn op deze productie. Maandag deel 2!

Directors Guild Award negeert vrouwen

De Directors Guild Award is één van de belangrijkste onderscheidingen in de Amerikaanse filmindustrie. Wie daar wint, zou hoge ogen gooien om een Oscar in de wacht te slepen. Na het succes van prachtige films zoals Winter’s Bone en The Kids are Allright zou je mogen verwachten dat er tenminste één regisseuze genomineerd zou worden voor de prijs. Maar nee. De Award negeert vrouwen en nomineerde alleen films van mannen.

Jennifer Getzinger kreeg een nominatie voor het regisseren van een aflevering van de serie Mad Men.

Women&Hollywood volgt de ontwikkelingen op de voet en heeft helaas nog meer slecht nieuws. Ook in de categorie documentaires geen nominaties van regisseuzes. Terwijl het genre van de documentaire alom geldt als een categorie waar vrouwen wat makkelijker aan de bak komen dan films. Alleen op het gebied van televisieprogramma’s wisten vrouwen een paar nominaties in de wacht te slepen. Het gaat dan om het regisseren van bijvoorbeeld een aflevering uit een serie.

Volgens Women&Hollywood bevatte de short list met betrekking tot documentaires nog wel wat vrouwennamen: vijf van de vijftien. Maar ze vielen af in de uiteindelijke nominaties:

Five women (out of 15) made it to the short list for the Oscars including Lucy Walker who made two fine films this past year. The fact that the DGA did not include any of those women — or others who were left off that list including Laura Poitras — does not give me a good deal of hope that a woman will make it onto the final Oscar nomination list. Question- who nominates these awards and how many women are on the nominating committee?

Een hele goeie vraag. De ledenlijst van de DGA is alleen tegen betaling te zien. Er is ook een lijst met websites van aangesloten leden. Die ziet er zeer mannelijk uit: Abdul, Mark, Ken, Malcolm, David, de ene mannennaam na de andere, met hier en daar een Rebecca of Debrah ertussen. Dat belooft niet veel goeds.

Sien doet dingen die net over de grens gaan in nieuwe kleuterserie

Nederland heeft iets met dappere meisjes en vrouwen. Na de Chinese heldin van de film Het Paard van Sinterklaas en de vervolgfilm, en na de film Nynke, of Zwartboek, waarin Carice van Houten de sterren van de hemel speelt, is er nu Sien. Sien is de heldin van een nieuwe televisieserie gericht op kleuters. Kinderen kunnen vanaf 3 januari al haar avonturen zien op Nederland 3.

Isabelle Smit speelt als Sien de hoofdrol in de nieuwe serie 'Sien van Sellingen'

Janneke van der Pal schreef het scenario van de serie. In een aflevering wil Sien voetballer worden, dus haar prinsessenjurk belandt aan het lijf van een vogelverschrikker. Het meisje helpt bij de geboorte van een kalfje, en probeert haar oma te troosten die verdrietig is omdat haar man is overleden. Regisseur Pieter Verhoeff is in de krant Trouw vol lof over de manier waarop Van der Pal deze verhalen vorm gaf:

Hij ging aan de slag omdat de scenario’s van Janneke van der Pal hem verrasten. „Door de heldere toon van de vertelling. Mooi ingehouden humor en een ontroering die niet sentimenteel is. Lief maar niet lievig. Het deed me haast denken aan Annie MG Schmidt. „Sien lijkt niet op de brave Sien van Ot, maar is een wat anarchistisch meisje. Ze doet dingen die net over de grens gaan en dat komt doordat ze iets in haar hoofd heeft. Ze is een kleine heldin die weet wat ze wil.”

Sien is van 3 tot en met 8 januari 2011 iedere ochtend om 8.00 uur te zien op Nederland 3.

Women Inc verzamelt tips om vrouwen zichtbaarder te maken

De media staan bol van de berichten van, over en met mannen, maar dat hoeft niet zo te blijven. Women Inc organiseerde eind september een debatavond met als thema ‘hoe maak je vrouwen zichtbaarder’, en dat leverde een schat aan tips en adviezen op.

Voor het hele overzicht kun je terecht op de site van Women Inc, maar voor medewerkers van een redactie volgt hier alvast een lijstje:

• Stel duidelijke streefgetallen op voor vrouwen in beeld
• Heb een duidelijke visie op vrouwen in beeld en leg die vast in een missie
• Geef vrouwen meer vliegtijd
• Kijk naar je zoekprofielen en stel deze eventueel bij
• Schakel vrouwen/ organisaties in met een netwerk van geschikte vrouwen
• Take no no for an answer (als vrouwen nee zeggen)
• Update je kaartenbakje (met goede vrouwen)
• Vraag vrouwen voor tips en aanbevelingen van gasten
• Vraag vrouwen om hun expertise, niet omdat ze vrouw zijn
• Maak meer lijsten met vrouwen

En als je zelf vaker deel wilt nemen aan het publieke debat, overwin dan je angst, volg een mediatraining, leer praten in oneliners en stel bij een uitnodiging de voorwaarde dat de vragen van tevoren met je worden doorgenomen.