Tag Archives: striptekenaars

Comics: DC en Marvel beperken vrouwen tot hun eigen soort

De twee grootste comics-producenten van de V.S., Marvel en DC Comics, laten mannen over alles en iedereen schrijven en tekenen. De 13 tot 15% vrouwelijke medewerkers krijgen geen toegang tot dit brede spectrum. Zij schrijven en tekenen vooral de veel schaarser voorkomende vrouwelijke personages. Dit becijferde de site Bleeding Cool.

Comics genderFEB2016f

Tim Henley van Bleeding Cool keek bij beide bedrijven naar comics, uitgegeven in de periode van april 2015 tot februari 2016. In alle gevallen, bij zowel Marvel als DC, zijn werkneemsters enorm in de minderheid. Ze blijven vijf tot vijftien procent onder de magische grens van 30%. Bij dertig procent en hoger ontstaat de kans dat vrouwen de organisatiecultuur kunnen beïnvloeden en veranderen. Daaronder zit er zeker weten niets anders op dan overleven in door mannen gedomineerde structuren.

Vanuit die minderheidspositie zie je vervolgens dat het werk van mannen gelijke tred houdt met de algemene productie. Mannen schrijven en tekenen voor alle uitgaven en alle rollen. Vrouwen bekleden een zeer afwijkende positie. In de meeste gevallen stelden Marvel of DC hen vooral aan om vrouwelijke personages onder hun hoede te nemen.

Fijn dat in ieder geval rond de vijftien procent vrouwen een kans krijgen om te werken in de comicsindustrie, maar ze kunnen zoveel meer dan alleen vrouwelijke personages verder brengen. Waarom blijven ze dan in dat hokje steken? Verklaringen die Henley soms hoort, bijvoorbeeld ‘vrouwen hebben geen interesse om mannelijke personages te schrijven of tekenen’ verwerpt hij met verve:

Marquee characters like Batman and Spider-Man sell like hotcakes, and women writers need to house and clothe and feed themselves just like men do. I sincerely doubt that the scores of women who have written for DC and Marvel over the past year have, en masse, decided that they’re just not terribly interested in writing men, i.e. the bulk of the line.

Henley wijst rechtstreeks naar de bedrijven zelf. Die verbannen vrouwen naar hun eigen hok. Op die manier frustreren ze de loopbanen van werkneemsters. DC en Marvel zouden moeten inzien dat ze op die manier talent weggooien. Om al dat soort redenen juicht website The Mary Sue toe dat mensen zoals Henley de comics industrie kritisch volgen en desnoods ter verantwoording roepen op basis van de feiten:

Examining these numbers is important, because no matter how many packed Women of Marvel panels conventions host, no matter how many female titles we get excited about, no matter how many female creators we love and can rattle off when asked, the fact is that it’s still not enough. Some people might be bored by talking about “diversity in comics,” but you know what? Women are bored by inequality. It’s out of fashion. It needs to go.

Dat dit kan, bewijzen andere beroepsgroepen en andere organisaties. Dus, Marvel en DC… neem je vrouwelijke personeel serieus en geef ze dezelfde kansen als de mannen.

Bechdel werpt licht op moeder-dochter relatie

Een onbekende wereld, nog steeds wachtend om ontdekt te worden, zo omschrijft een recensent van Slate het onderwerp van de nieuwste grafische roman van Alison Bechdel. De Amerikaanse striptekenares analyseert in ‘Are You My Mother?’ de verhouding tussen moeders en dochters. Wat klein en persoonlijk begint, eindigt in universele thema’s zoals identiteit, menselijke ontwikkeling en de aard van herinneringen.

Dat de moeder-dochter relatie zulke serieuze aandacht krijgt is een vrij recente ontwikkeling, signaleert Slate:

writing about filial relations between women is thin on the ground. One can attribute this mostly to the fact that it was men who were doing the scribbling for so long, while the best women writers, like the Brontes and Austen, often steered clear of the subject; the literature of motherhood that did exist was largely sentimental. In the 20th century, Virginia Woolf (in her essays) and Sylvia Plath (in “Morning Song”) began to make great work out of the ambivalent intensities of mother-daughter relations, which, after all, are rife with dramatic possibility. Even today, though, mothers and daughters feel like the New World of literature—a realm barely explored, waiting for its Westward expansion.

De laatste tijd gaat het echter een stuk beter. Je kunt zo een leeslijst opstellen met romans over moeders en dochters. En de campagne Nederland Leest koos in 2010 De Grote Zaal van Jacoba van Velde, inclusief moeder-dochter voorleessessies in de trein. Dat het werk van Alison Bechdel gerecenseerd wordt in gezaghebbende of eenvoudigweg grote, algemene media zoals The New Yorker, USA Today, Entertainment Weekly  en de New York Times, laat ook zien dat de moeder-dochter relatie langzaam uit het ghetto komt.

Bechdel, die een moeizame relatie had en heeft met haar moeder Helen, kiest voor een psychologische invalshoek. In haar strip grijpt ze terug op het werk van Alice Miller’s ‘het drama van het begaafde kind’, en theorieën over hechting. Dat klinkt zompig, maar levert volgens onder andere Slate en USA Today een prachtig boek op:

the book is a page turner, thanks in part to Bechdel’s lovely and subtle illustrations. Bechdel’s examination of her relationship with her mother also touches on the universal push and pull between mothers and children. Hallmark cards for Mother’s Day or parenting guides never address the toll self-sacrifice takes on someone like the competitive and creative Helen.

Opmerking van de Zesde Clan: We deden geen wetenschappelijk onderzoek, maar bij het zoeken naar recensies viel een patroon op. De lovende recensies die we vonden, bleken door vrouwen te zijn geschreven, zoals Karen Valby van Entertainment Weekly:

The flaw of most memoirs is that the author, whether because of a lack of skill or maturity or humor, gets lost in a tunnel. Bechdel’s triumph is not just that she’s emerged from her tunnel, with weary but clear eyes, but that she’s brought her mother with her.

De enige negatieve recensie was toevallig van een mannelijke criticus. Hij doet de grafische roman af in termen van saai geneuzel. Dat geeft te denken. De Graphic Novel Reporter besteedt in een interview met Bechdel aandacht aan mannen en een boek over moeders en dochters:

I was originally thinking of asking a reviewer, a male reviewer, to review Are You My Mother? for this site. I knew he had really loved Fun Home, but he told me I should give it to a female reviewer. I’m curious how you feel about that.
That’s what I’m afraid of, that men are not going to be interested in reading about a mother story. I feel kind of worried about it, so it’s interesting to hear that that guy had that response. I don’t really know what to say to that. It wouldn’t be the worst thing in the world if men just didn’t want to read it, but everyone always wants their book to be read broadly…so I just don’t know what’s going to happen.

I should clarify that this guy can’t wait to read the book. It’s not that he’s not interested in the topic. He just didn’t think a man would be as qualified to review it as a woman.
Oh! Well, that’s ridiculous. [Laughs]

Kortom, het thema mag dan breder geaccepteerd zijn, helemaal losgeweekt van gendercliché’s zijn we nog lang niet.

Indiaanse superheld redt de wereld

De Zesde Clan is een fan van het blad Bitch. Iedere keer opnieuw weet de redactie ons op het spoor te zetten van vrouwen die iets interessants doen. Wat dacht je bijvoorbeeld van de Amerikaanse striptekenares Arigon Starr. Zij creëerde een nieuwe Indiaanse superheld, in het gewone leven Hubert Logan. Dankzij door de overheid verstrekte voedselhulp van dubieuze kwaliteit krijgt hij speciale krachten en verandert in… Super Indian!

Starr maakt deel uit van de Kickapoo stam uit Oklahoma, maar woont tegenwoordig in Los Angeles. Naast strips tekenen maakt ze ook muziek. Haar eerste cd, Meet the Diva, won meteen prijzen. Bitch Magazine interviewde haar  en merkte dat ze naast veel plezier maken ook de beeldvorming over Indianen bij wil stellen:

Generally, Native folks are stuck in amber, always on horseback wearing leather and feathers. Often, we’re depicted as magical shamans or hyper-alert scouts. Even comics like “Scalped” have us looking like rejects from The Sopranos.We’re more than that. Super Indian is still pretty much in its infancy. I want to bring a more realistic view of contemporary Native people to the mainstream. We laugh a lot—that’s something you rarely see when Native people are depicted in a film, TV, stage, or comic book project.

Niet bij Super Indian. Die redt de wereld en deinst niet terug voor wat hardcore nerdcultuur. Citaatjes uit Star Trek vormen geen probleem voor de hoofdpersoon. Iets wat hij gemeen heeft met zijn schepper, want bij Starr thuis kwamen alle science fiction series voorbij:

My mother raised me with Star Trek and The Hobbit. My Dad was a huge fan of horror movies. My sister and I must have watched the Brian DePalma film Phantom of the Paradise hundreds of time. […] I know I’m not the only Native American who’s attended a comic convention, watched every Battlestar Galactica episode, or debates the worthiness of the Chakotay character on Star Trek: Voyager. Geek culture is alive and well in Indian Country!

 

Darwin Carmichael gaat naar de hel

Bitch Magazine blijft verrassende webcomics opleveren in de serie over Amerikaanse striptekenaressen. Deze keer is het de beurt aan Darwin Carmichael gaat naar de hel, een creatie van de studentes Sophie Goldstein en Jenn Jordan. Bitch Magazine interviewde de makers, gaat dieper in op de achtergronden van de strip, en geeft natuurlijk alle links naar interessante afleveringen en inspiratiebronnen.

Oh, en waar Darwin goes to hell nou eigenlijk over gaat? Eh… ongeveer dit:

It’s tough living in the 21st century, when mythical beings not only roam the earth, but camp out on your sofa and raid your refrigerator. [..]  The mortals of New York must balance not only their checkbooks but keep a close eye on their souls’ karmic account. Darwin lives in Brooklyn, the borough of choice for hipsters, artists, deities and an assortment of mythological creatures. Darwin has a problem. Due to an unfortunate incident involving some intense snogging, an unbalanced high chair, and a framed image of the Buddha, he acquired a massive karmic deficit. Long story short, he’s going to go to Hell. Darwin doesn’t particularly want to go to Hell, so he’s doing everything he can to save his immortal soul….

De twintig beste striptekenaressen van 2010, met een vleugje Nederlands talent

Het einde van 2010 nadert en dan is het gebruikelijk om terug te kijken. Wat bracht het jaar, wat viel op, wat was leuk en wat was minder leuk? De Zesde Clan doet vrolijk mee. Geen top 2000 met beste liedjes hier. Wel een top twintig van beste striptekenaressen van het jaar. Want comics zijn allang niet meer het domein van puisterige tienerjongens. Het is steeds meer een volwassen kunstvorm, en steeds meer vrouwen pakken de tekenpen op. Ook in Nederland.

De top twintig komt met dank aan Kelly Thompson, die zowel op haar eigen blog (deel 1) als bij magazine Jezebel (deel 2) de meest opvallende tekenaressen in kaart brengt. Omdat zijzelf Amerikaanse is, richt ze zich op de engelstalige striptekenaressen. Een deel van hen publiceert het eigen werk op internet, en dat leidde tot een paar leuke ontdekkingen. Zo had de Zesde Clan nog nooit gehoord van Emily Carroll, maar na het lezen en bekijken van van het spookachtige His Face all Red is duidelijk dat ze een supertalent is.

Monsters komen ook voor in het werk van Katie Cook, maar hier zijn het pluizebollen. Haar webcomic Gronk is één en al schattigheid, met naast het monster Gronk ook een kat en een hond die met pizza gelijmd kan worden om vanalles te doen voor zijn baasje, heldin Dale Wilco. De top twintig maakt duidelijk hoeveel diversiteit er is. Van de tekenaressen die Wonder Woman en Batwoman uit de motteballen haalden en in oude glorie herstelden, tot aan vrouwen die reiservaringen en politieke thema’s omzetten in reportage achtige werken of de grens tussen comic en kunst opzoeken.

Kortom, ontdekkingen te over. En Nederland? Wij hebben onder andere Barbara Stok, die vorig jaar de Stripschapsprijs won voor haar werk. Ze heeft daardoor volgens tijdschrift Lover een voorbeeldfunctie gekregen voor andere striptekenaressen. Zo inspireerde Stok het jonge talent Edith Kuyvenhoven, die dit jaar haar eerste volwaardige album uitbracht: Ik, God en mijn oma.

Volgens Lover is die ontwikkeling tekenend voor de situatie. Vrouwen ontdekken de strip, kopen en lezen meer albums, en beginnen steeds meer zelf hun eigen verhaal te vertellen. Een trend waar uitgeverijen graag op inspelen:

Mare Joustra van Oog&Blik is blij met de groeiende belangstelling van vrouwen: ‘De wereld van de strips was vooral een mannenwereld. Dat verandert de laatste jaren heel snel. Steeds meer vrouwen tekenen en maken graphic novels. En steeds meer vrouwen raken geïnteresseerd in dit genre. Dat is belangrijk omdat vooral vrouwen lezen. Dat verhoogt dus de omzet.’ Ook Peter van de Zwaag van De Bezige Bij noemt het ‘opvallend dat in de oorspronkelijk door mannen gedomineerde stripwereld de laatste jaren zoveel boeken verschijnen van vrouwelijke auteurs.’

Ook in Nederland ziet het er dus gunstig uit voor vrouwen en stripverhalen. Dat er in 2011 maar veel mooie albums mogen volgen 😉