Tag Archives: straatintimidatie

WK toont seksistische trekjes

Mannenvoetbal lijkt bij een deel van de mannen het ergste naar boven te halen, als het gaat om vrouwen. In korte tijd zagen journalistes zich geconfronteerd met handtastelijke mannen, nam haat jegens vrouwelijke voetbalcommentatoren ernstige vormen aan, en organiseerde Getty een wedstrijd ‘knapste fan’, met alleen foto’s van vrouwen. Het signaal is duidelijk: een deel van de mannen eigent zich voetbal toe als HUN territorium. Als vrouw moet je óf opzouten, óf ten alle tijden beschikbaar zijn als sexy consumptiemiddel voor wildvreemden. Gelukkig neemt het verzet tegen wangedrag toe.

Wat betreft seksobject tekende het WK tot nu toe een aantal lelijke incidenten op, die duidelijk het topje van de ijsberg zijn. Bezoeksters van wedstrijden signaleren dat mannen behoorlijk handtastelijk zijn. Mannen fluiten vrouwen na, roepen naar ze, bepotelen hen ongewenst. De Russische autoriteiten doen wat ze kunnen maar het blijft lastig. Zo zijn agenten een groep Braziliaanse fans op het spoor die Rusinnen lastig valt, maar als je één vent arresteert duiken er zes anderen op die verder gaan. De intimidatie maakt dat vrouwen nauwelijks alleen op straat durven te lopen.

Ook journalistes zijn niet veilig voor grijpgrage handjes. Tot nu toe vielen mannen tijdens dit WK al drie presentatrices lastig terwijl ze voor de camera verslag deden. Moet je je voorstellen, je doet je werk en opeens overvalt een vent je met ongewenste zoenen en ander gezwam, in het openbaar, midden in de uitzending. Omdat zijn behoeftes boven alles zouden gaan. Belachelijk. Het maakt het voor Julia Guimaraes, Julieth González Therán, Malin Wahlberg en andere vrouwen extra moeilijk om journalistiek te bedrijven.

Andere keren krijgen vrouwen expliciet te horen dat ze moeten opzouten, omdat ze vrouw zijn. Neem de voetbalcommentatoren. We zijn gewend dat mannen het commentaar leveren, want mannen domineren dit beroep bijna totaal. Onder andere in Engeland en Duitsland is het voor de eerste vrouwelijke voetbalcommentator spitsroeden lopen. Een vocaal groepje mannen beschouwt hen als indringers. Zo meldde de NOS dat Duitsers helemaal doordraaiden toen Claudia Neumann live commentaar gaf bij wedstrijden. Ze moest de gang dweilen bij de omroep ZDF, terug de keuken in, opzouten.

Behalve de oproep aan vrouwen om terug hun hok in te gaan (keuken, huishouden, ga vrouwenwerk doen, vrouw), hekelen mannen ook de stem van vrouwelijke voetbalcommentatoren. Ze kunnen niet tegen het te hoge, schrille gekras, jammeren ze. Dat dit seksistisch is blijkt wel als je het omdraait: mannen kunnen praten wat ze willen, met allerlei soorten stemmen en gehakkel en op iedere denkbare toon, maar niemand klaagt over hun stemgeluid. Alleen vrouwen krijgen er van langs. Gezeur over haar stem is een indirecte manier om te zeggen: ‘hou je kop en ga weg’.

Gelukkig neemt het verzet tegen seksistische kritiek toe. Zo besloot de organisator die ‘meest sexy fan’ verkiezing af te blazen na forse kritiek. Journalistes slaan terug als mannen hen onder het werk storen met opdringerige ongewenste handtastelijkheid – en zorgen ervoor dat de dader excuses maakt. Omroep ZDF nam openlijk stelling tegen de seksistische aanvallen op Neumann:

Thomas Fuhrmann, de baas van de ZDF-sportredactie, is er helemaal klaar mee. “Wij accepteren natuurlijk kritiek, ook bij de commentatoren, maar wat er bij Claudia Neumann gebeurt gaat alle grenzen te buiten”, zegt hij tegen Spiegel Online.

Ook ”gewone” sociale media gebruikers nemen stelling en laten weten dat vrouwen net zo goed voetbalcommentaar kunnen leveren als mannen.

Kortom er is steeds meer aandacht voor wangedrag en seksistische aanvallen op vrouwen. Steeds meer mensen nemen aanstoot hiertegen en roepen de daders ter verantwoording – of juichen het toe als een vrouw zich assertief opstelt en een man duidelijk aanspreekt op zijn wangedrag. Allemaal goede ontwikkelingen. Vrouwen verdienen respect, vrouwen kunnen net zo goed voetbal commentaar leveren als mannen, vrouwen moeten gewoon hun werk kunnen doen zonder dat onbekende mannen hen lastig vallen. Vrouwen zijn mensen. En voetbal is van ons allemaal. Hoe moeilijk kan het zijn?

Advertenties

Mannen ontkennen straatintimidatie

Voor mannen blijkt het erg moeilijk om vrouwen serieus te nemen als die aangeven te maken te hebben met straatintimidatie. Dat bleek weer eens toen de Amerikaanse radiopersoonlijkheid John Williams sociale media benutte om een vrouwelijke collega, Amy Guth, te dissen. Zij vertelde te zijn lastiggevallen door een onbekende man die haar uit het niets aansprak en erover begon dat hun kinderen razendknap zouden zijn, als ze die zouden maken. Onzin, vond Williams. Zoiets komt toch niet voor? Als het al was gebeurd, zou ze het moeten zien als een compliment, iets onschuldigs. Twitter ontplofte.

De hele Twitterdraad is een goudmijn voor sociologisch onderzoek. Allereerst biedt het ’t zoveelste bewijs voor de vele manieren waarop vrouwen gebukt gaan onder mannelijk wangedrag. Vrouwen en een paar mannen melden dat mannen hen lastig vallen. De mannen opereren alleen, op momenten waarop hun slachtoffer ook alleen en/of kwetsbaar is, of bewegen zich in groepjes en gebruiken hun numerieke overwicht om de situatie te domineren. (Als je de meldingen van vrouwen niet vertrouwt kun je gelukkig steeds meer onderzoeken vinden. Zo gebeurt in de gemeente Rotterdam 60% van de straatintimidatie in groepsverband en heeft 94% van de 1200 ondervraagde vrouwen nare dingen meegemaakt op straat.)

Tegelijkertijd geven veel mensen aan dat mannen geen idee hebben dat dit allemaal gebeurt. Vrouwen en een paar mannen geven in de twitterdraad prachtige voorbeelden van hoe dat werkt. Een man schrijft dat hij pas doorhad hoe vrouwen spitsroeden lopen op straat, toen hij in drukke New Yorkse straten gescheiden raakte van zijn vriendin. Hij volgde haar en merkte opeens dat vreemde mannen regelmatig vervelende opmerkingen tegen haar maakte en zich aan haar opdrongen. Een vrouw maakte dezelfde situatie mee en rapporteert ook dat toen mannen erachter kwamen dat ze met haar vriend was, ze zich prompt verontschuldigden – tegenover hém, niet tegenover haar.

Als ze navraag doen, tonen deze mannen zich geschokt over de antwoorden die ze van vrouwen krijgen. Het is veel. Het is constant. Het is ernstig. Omgaan met die schok en schrik is lastig. Het zijn negatieve emoties waar we als mens automatisch voor terugdeinzen. Het is verleidelijk om blind te blijven voor de vele intimiderende incidenten die vrouwen meemaken – en als man kun je dat makkelijk doen want de daders richten zich voornamelijk op vrouwen.

Als wegkijken niet lukt, kun je altijd je toevlucht nemen tot ontkennen, zoals Williams deed. Maar wat is waarschijnlijker, vragen de vrouwen Williams in hun reacties op zijn Twitterbericht. Dat de halve mensheid liegt, of dat mannen zoals Williams de ervaringen van vrouwen niet willen horen?

Een tweede barrière is dat het bij straatintimidatie gaat om opvattingen over mannelijkheid, iets waar alle leden van die sekse mee te maken hebben. Mannen kunnen nog zo hard roepen dat de meeste mannen fijne mensen zijn die vrouwen met het allergrootste respect behandelen, maar onderzoek na onderzoek wijst uit dat er een zeer sterk verband bestaat tussen opvattingen over de rol van mannen en seksueel geweld. Wie roept ‘niet alle mannen‘ zodra het probleem van mannelijke agressie op tafel komt, ontkent de rol van mannelijkheid en blijft onderdeel van het probleem. Dat is voor een man niet leuk om te horen. En biedt een nieuwe stimulans om de kwestie te ontkennen of af te wentelen op vrouwen.

Kortom de situatie is nog steeds zoals feministe Jane Gilmore in 2015 zo puntig samenvatte:

Ondertussen melden alle vrouwen in de Twitterdraad rond Williams dat zij geen enkele vrouw kennen die NIET te maken heeft gehad met straatintimidatie. De leverancier van de agressie was altijd een man. Vrouwen melden in hun twitterberichten dat het eerste incident plaats vond toen ze tussen de 12 en de 16 jaar oud waren. Oftewel het begon zodra ze niet duidelijk meer een kind waren. De mannelijke dader(s) waren in alle gevallen ouder en/of met meer, dus die eerste ervaring kwam meestal behoorlijk bedreigend over op de jonge tienermeiden.

Veel vrouwen melden daarnaast dat situaties snel kunnen escaleren, als ze niet reageren naar de zin van de mannen. Als ze niet blij en flirterig reageren, als ze nee zeggen, gaan de mannen angstwekkend snel over tot verbaal en fysiek geweld. Ze schelden vrouwen uit, achtervolgen hen, gooien stenen of bierflesjes naar ze, of pakken hen fysiek aan zodat een vrouw zich letterlijk los moet worstelen.

De aanhoudende ongewenste opdringerigheid en agressie is uitputtend voor vrouwen, signaleert Guth:

“We don’t keep track in the same way that might be expected because it’s so frequent, and began prior to puberty for many of us, so it’s part of the female experience unfortunately,” Guth wrote in an email.[…] “As a woman, any level of dismissal in any workplace is part of a cultural pattern of behavior that falls under the ‘death by a thousand cuts’ phenomenon,” Guth said. “Incidents or transgressions may be like paper cuts, but they certainly add up over time.”

Dat doorgaan alsof er niets aan de hand is, alsof mannen niks te maken hebben met het probleem, dát moet veranderen. Zolang mannelijke daders ongestraft wegkomen met hun gedoe, zolang mannen hun seksegenoten hun gang laten gaan, zolang zijn straten en huizen onveilig voor vrouwen en worden wij vrouwen ernstig gehinderd in onze bewegingsvrijheid, onze mogelijkheden om iets leuks te doen, onze levensvreugde. Mannen, aan de slag.

Dat soort complimenten zijn helemaal geen complimenten

Bij dit geweldige artikel van Laura Bates van het Everyday Sexism Project moest ik meteen denken aan een recent incident bij de NS. Een vrouw meldde dat een conducteur in de trein ongewenst achter haar aan zat, naast haar ging zitten en aandacht wilde. Een anonieme klantenservice medewerker was niet onder de indruk van haar klacht. Zie het maar als een compliment, kreeg ze te horen. Beetje flirten, moet kunnen, en als het echt vervelend wordt kun je er zelf iets van zeggen.

Jahaaa…. alleen het probleem is: dit soort gedrag van mannen is geen compliment. Het is niet ‘een beetje flirten’. En de circa 90% vrouwen die erg zenuwachtig worden van zulke mannen hebben volkomen gelijk, want als ze laten merken niet van zulk gedrag gediend te zijn, breekt de hel verrassend snel los. Zoals Laura Bates analyseert: situaties escaleren in een oogwenk, met zeer negatieve gevolgen voor de vrouw die een grens stelde:

Women who have shared their experiences with the Everyday Sexism Project, which I founded, have variously described being chased, hit by cars, punched, spat on, having bricks and bottles thrown at them, and being subjected to sexual assault – all after rejecting unwanted male advances. Yet, had they reported the initial ‘compliment’ that began the interaction, many would have told them to be grateful, to smile, to enjoy it.

Precies de eerste reactie van de NS-medewerker. Compliment! Doe niet zo moeilijk! Maar deze complimenten die geen complimenten zijn, gebeuren in een context van mannen die een instrumentele kijk hebben op vrouwen. Vrouwen verdienen alleen ”respect” in de mate waarin ze voldoen aan zijn behoefte, inclusief het beschikbaar stellen van haar lijf. Dat lijf is niet van haarzelf, maar van hem, om te bekijken, te beoordelen en desgewenst te bepotelen.

Het is de kijk op vrouwen die je tegen komt bij intellectuele auteurs die belangrijke maatschappelijke misstanden aan de kaak stellen. Het is de blik die je tegenkomt bij de studenten die een bangalijst van sexy studentes samenstellen en rondmailen. Het is de blik die je tegenkomt bij hoog opgeleide consultants van internationale accountantsbureau’s. Het is de blik die naar voren komt in rap- en hiphopvideo’s, bij presidentskandidaten voor wie zelfs een Miss Universe niet knap en aantrekkelijk genoeg is en bij journalisten die astronautes vragen hoe dat zit met hun lippenstift in de ruimte.

Het is een blik die vrouwen reduceert tot gebruiksvoorwerp en seksobject. Je hebt als man het recht dat voorwerp te gebruiken, want daar is het voor. Dat voorwerp moet niet opeens amok maken, aldus Bates:

There is a power dynamic at play here – a hierarchy that dictates whose body belongs to whom. Violence is the price for those who dare to break these unwritten rules.

Daarom is het volstrekt terecht dat de politie in Engeland een hatecrime maakt van straatintimidatie en andere vormen van agressie tegen vrouwen in de openbare ruimte. Dat nafluiten, toeroepen, jezelf opdringen en vrouwen achtervolgen, schoppen en slaan, komt voort uit haat en minachting van vrouwen. Je moet zulk gedrag aanpakken voordat het escaleert. Zie voor ons land: stop straatintimidatie. En de Nederlandse tak van Hollaback, waar vrouwen incidenten kunnen melden en steun krijgen om standvastig te blijven. Want, zoals Laura Bates zegt:

We will never fully address the harassment and violence women face unless we begin at its roots, by tackling the underlying idea that women are second class citizens, that their bodies are fair game for male comment and touching, and that men have an inherent ‘right’ to expect a sexual response from a woman. This is a problem that can only be solved by disrupting that sense of entitlement that some men believe holds true.

Solidariteit brengt positieve veranderingen

Als je als individu niet genoeg macht hebt om situaties te veranderen, kan solidariteit van anderen enorm effectief zijn. Die eenling kun je nog weghonen, maar een hele groep? In deze nieuwsronde inspirerende mensen die terecht kwamen in een warm bad van solidariteit en menselijk fatsoen. Of die na hun dood alsnog eer en respect ontvingen. Leve de mensheid…

Insecten – De 7-jarige Sophie veranderde van school. Klasgenoten kwamen erachter dat ze geïnteresseerd is in insecten en begonnen haar te pesten. Haar moeder, Nicole Spencer, nam contact op met de school. Daar kreeg ze te horen dat pesten er nou eenmaal bij hoort. Pardon? Om haar dochter toch een beetje te helpen nam Spencer contact op met de Entomological Society of Canada, met de vraag of een van de wetenschappers misschien met Sophie wilden corresponderen.

Dat was het begin van een stortvloed aan berichten op Twitter.  Talloze onderzoekers moedigden het meisje aan, vertelden over hun eigen werk met insecten en lieten haar zien wat er allemaal mogelijk is. Zie #BugsR4Girls op Twitter.

De hartverwarmende solidariteit doet me erg denken aan een ander pestgeval: een meisje hield (en houdt hopelijk nog steeds) van StarWars. Nadat klasgenoten haar ervan langs hadden gegeven omdat ze met StarWars kleding en spullen op school verscheen, ontving ze talloze troostende reacties en een uitnodiging van een fanclub, het 501e Legioen, om samen het fan-van-StarWars-zijn te vieren.

Veteranen – Vrouwen die tijdens de tweede wereldoorlog als WASP aan de slag gingen in het Amerikaanse leger, en bijvoorbeeld als pilote missies uitvoerden, mochten tussen 1977 en kort geleden op Arlington bijgezet worden. Toen de overheid dat eerbetoon wegnam, kwam de familie van een van die pilotes in actie. Ze kregen steun van Martha McSally, een senator die zelf bij de luchtmacht diende en als eerste vrouw ooit gevechtsmissies vloog. Met haar wetsvoorstel zorgde ze ervoor dat de WASP-piloten alsnog in Washington, bij hun collega-veteranen, in vrede kunnen rusten.

Shine Theory – Amerikaanse ambtenaren haalden zelfs Nederlandstalige media met het bericht dat ze een succesvolle methode hadden gevonden om gehoord te worden. In vergaderingen herhalen vrouwen goede punten en inzichten van andere vrouwen en zorgen ervoor dat een idee van een vrouw ook aan die vrouw toegeschreven wordt. Ze volgen daarmee de Shine Theory, die journaliste Ann Friedman in 2013 lanceerde in een artikel voor New York Magazine. Om dit te doen moeten er wel meerdere vrouwen zijn. Als je, zoals Marianne Thieme, de enige vrouwelijke stem bent in een zee van blanke mannelijke partijvoorzitters, heb je niets aan deze aanpak.

Journalistiek – Tara Bradbury werkt als journaliste voor de St. John’s Telegram. Ze had de euvele moed om een feitelijk berichtje te tikken met een aankondiging voor een feministisch festival. Dat kwam haar te staan op hatelijke commentaren. Eerst schreef Bradbury zelf een opiniestuk om deze hoon aan de kaak te stellen. Toen er niks veranderde, besloot de redactie zich achter hun collega te scharen. De hoofdredacteur ruimde de voorpagina van de krant in voor een vlammend protest:

De Canadese krant St. John’s Telegram wijdde vrijdag haar hele voorpagina aan wat ze omschrijft als “een gigantisch gebrek aan respect” voor vrouwelijke journalisten en vrouwen in het algemeen. “Dit is niet OK!” kopte de krant. Het is het antwoord van hoofdredacteur Steve Bartlett op de commotie die de voorbije dagen ontstond.

Psychologie – moslims, en met name vrouwen die gekleed gaan in zoiets als een boerkini of die een hoofddoekje om hebben – krijgen in toenemende mate te maken met agressie in het openbaar. Wat kun je als omstander doen als je getuige bent van belaging? Marie-Shirine Yener, een Parijse kunstenares, stelt een effectieve aanpak voor. Ga naast de belaagde persoon zitten, negeer de agressor volledig, en knoop een gesprekje aan met de man of vrouw. Yener baseert haar strategie op een psychologisch mechanisme, te weten non-complementair gedrag. Een agressor verwacht onbewust een harde reactie terug, en weet dan niet goed wat hij moet doen als anderen zijn gedrag compleet negeren, of alleen reageren met warmte, begrip en zachtheid. Zo’n houding is, letterlijk en figuurlijk, ontwapenend.

Hoge hakken – Een Engelse vrouw wilde als receptioniste aan de slag bij PricewaterhouseCoopers. Ze droeg nette schoenen, maar zonder hoge hak. Dat kon niet – PwC eist dat receptionisten hoge hakken dragen, anders moet je weg. De Engelse vond dat belachelijk. Prompt stuurde het accountantsbureau haar zonder salaris naar huis. Nadat dit bekend werd circuleerde al snel een protest petitie, die in een paar dagen 119.000 handtekeningen kreeg, en een Twittercampagne om een einde te maken aan seksistische kledingvoorschriften voor vrouwen. PwC kwam daarna met excuses en de mededeling dat de hoge hakken eis van tafel was.

Koptelefoons – een of andere macho man tikte een handleiding voor mannen om ze uit te leggen hoe ze in het openbaar, bijvoorbeeld in een bus of trein, aan moeten pappen met een vrouw die een koptelefoon op heeft. Allerlei mensen stonden op en kwamen met kritiek en scenario’s voor wat er meestal in het echt gebeurt, als je als vrouw met koptelefoon te maken krijgt met zo’n man:

Here’s how it plays out in real life. Trust me, I’ve been it, seen it and spoken to the survivors:

Him: I see you don’t want to be talked to but I find you physically attractive and I’m making that your problem.

HerPlease leave me alone.

Him: F*** YOU, YOU STUCK UP B****, I DIDN’T FANCY YOU ANYWAY.

Zie ook: straatintimidatie en teken de petitie. Het belangrijkste advies hoe in het openbaar aan te pappen met een vrouw die een koptelefoon draagt: doe het niet. Laat haar met rust.

Mannen – Als lid van een dominante groep hebben mannen invloed, en dus is het fijn (meestal) als mannen hun status willen gebruiken om bij te dragen aan een rechtvaardigere, veiligere wereld. Voorbeelden genoeg. Neem bijvoorbeeld deze 35 praktische tips waarmee mannen de wereld vrouwvriendelijker kunnen maken. Mannen in Iran droegen bijvoorbeeld uit solidariteit met vrouwen een hijab. Nederlandse mannen protesteerden in minirok tegen de aanrandingen in Keulen. Steeds vaker gebruiken mannelijke beroemdheden hun platform om de wereld beter te maken voor vrouwen.

Engelse politie experimenteert met aanpak van vrouwenhaat

We erkennen antisemitisme als haat tegen Joden en Islamofobie als haat tegen moslims. Haatzaaiende acties tegen die groepen zijn strafbaar. Waarom zou je vrouwenhaat dan niet ook aanpakken? Dat was de gedachtengang bij de politie in Engeland en Wales. Ze hielden een experiment in Nottingham. Binnen een maand moest de politie twintig keer in actie komen. Ze onderzochten situaties waarbij mannen vrouwen ongewenst betastten, in auto’s probeerden te duwen en probeerden aan te randen.

De politie ging niet over één nacht ijs. Ze lieten onderzoek doen naar de kwestie door het Nottingham Women’s Centre. Deze organisatie bracht in 2014 een rapport uit, getiteld ‘Geen plek voor haat’, met daarin allerlei inzichten en adviezen waar de politie haar voordeel mee kon doen. Uiteindelijk stond die studie aan de basis van het experiment waar de politie in augustus mee begon. Ironisch feit: twee bij dit onderzoek betrokken vrouwen, Melanie Jeffs and Lydia Rye, krijgen sinds de inwerkingtreding van de aanpak tegen vrouwenhaat bakken haat over zich heen.

Enfin, zoals gezegd leidde de aanpak meteen in de eerste maand al tot twintig onderzoeken. Woordvoerders van de politie lieten de Engelse krant The Guardian weten dat dit aantal ongeveer overeen komt met het maandelijkse aantal incidenten rondom joden- en moslimhaat. Wel verwachten de agenten dat het aantal zal stijgen. Als vrouwen doorkrijgen dat ze wangedrag van mannen niet zwijgend over hun kant hoeven te laten gaan, zullen ze sneller aangifte doen.

Bovendien ligt er een berg tot nu toe verborgen gebleven wantoestanden op de politie te wachten. Op basis van het onderzoek schat het Nottinghamse vrouwencentrum dat er zo’n 2.800 gevallen van vrouwenhaat plaats vonden waar niemand tot nu toe aangifte van deed of op een andere manier melding van maakte bij de autoriteiten. Wil je achterhalen wat vrouwen meemaken, dan kun je tot nu toe alleen terecht bij de veelal anonieme meldingen via kanalen zoals het Everyday Sexism Project en Hollaback.

De politie geeft onder andere bekendheid aan het experiment door vanaf september, als de universiteit van Nottingham aan een nieuw studiejaar begint, een film te vertonen. Daarin getuigen vrouwen over diverse vormen van straatintimidatie waar ze mee te maken kregen. Dat moet de bewustwording bevorderen. Zoals een manager van het Nottingham Women’s Centre zegt:

“We know it’s a big issue that happens on a daily basis – it’s part of the everyday wallpaper of women’s lives. This is about raising awareness, making women feel that they don’t have to put up with it – and that’s very empowering. Already women are ringing through to the police saying: ‘I want this to be recorded as a misogynistic hate crime’.”

Engeland en Wales zijn niet de eersten die hatelijke acties tegen vrouwen strafbaar maken. Eerder nam België als eerste land ter wereld een wet tegen seksisme aan. Tegenstanders wilden de wet nietig verklaren, maar het Grondwettelijk Hof oordeelde in mei 2016 dat de Belgische wet niet tegen de vrijheid van meningsuiting in gaat en stand mag houden:

“De door de wetgever [met de Seksismewet] nagestreefde doelstelling bestaat overigens niet alleen erin de rechten van de slachtoffers van seksistische gebaren of handelingen te beschermen, maar ook de gelijkheid van vrouwen en mannen te waarborgen, hetgeen een fundamentele waarde van de samenleving is, waarvan de verwezenlijking ten goede komt aan alle leden ervan en niet alleen aan de mogelijke slachtoffers van seksisme”, motiveert het Grondwettelijk Hof zijn arrest.

En Nederland? Bij ons blijft het stil. Het enige teken van vooruitgang is dat een lobby van onder andere straatintimidatie.org bereikte dat deze vorm van agressie op de agenda’s kwam van Amsterdam en Den Haag. In beide steden wil de gemeenteraad het naroepen, belagen en vastpakken van vrouwen in de openbare ruimte strafbaar maken. Dan heeft de politie eindelijk een mogelijkheid om op te treden als mensen vrouwen in het nauw brengen.

Laat vrouwen met rust

Franse steden die de ‘boerkini’ verbieden omdat dit kledingstuk onderdrukkend zou zijn. Geen knielaarzen en geen rokjes tot boven de knie op het werk dragen, anders volgt ontslag. Verplicht hoge hakken dragen, anders volgt ontslag. Te strakke broeken of t-shirts die je sleutelbeen bloot laten, o nee, dat kan niet op school. Het gaat maar door. Laat meisjes en vrouwen toch eens met rust!

Waar een man tijdens zijn werk als televisiepresentator rustig een jaar lang hetzelfde slechtzittende pak aan kan trekken zonder dat er een haan naar kraait, kunnen vrouwen niks doen zonder dat het überkritisch commentaar regent. Erger nog, regelmatig ontaardt de kritiek in draconische ge- en verbodsbepalingen. Soms omdat de kleding teveel bedekt, dan weer omdat kleding te veel bloot laat, dan weer omdat een baas plotseling vindt dat hij of zij z’n dominantie moet tonen, maakt niet uit, er valt altijd wat te mekkeren over vrouwen, wat ze doen en wat ze dragen.

Mannen die eerlijk zijn, geven zelf ook toe dat zij ongestoord kledingkeuzes kunnen maken, terwijl vrouwen onder een vijandig vergrootglas liggen. Zo zei de tv-presentator met zijn goedkope pak:

“No one has noticed; no one gives a s—,” Stefanovic said to Fairfax Media. “But women, they wear the wrong color and they get pulled up. They say the wrong thing and there’s thousands of tweets written about them. Women are judged much more harshly and keenly for what they do, what they say and what they wear.”

Maar al te vaak blijkt, bij een nadere analyse, dat mensen zich afreageren op vrouwen, terwijl er iets heel anders speelt. Bijvoorbeeld: angst voor verandering, onzekerheid over je identiteit als land, angst voor moslims en/of de islam. Dat erkennen en er op een constructieve manier mee omgaan is lastig. Vrouwen kledingvoorschriften opleggen daarentegen is zo gebeurd.

Of, andere variant: gaat het helemaal niet om zoiets als een boerkini, maar om een ruzie tussen dorpelingen, waarna de gemeenschap het makkelijker vindt om naar rare buitenstaanders te wijzen. Want met je buren moet je nog jaren verder, terwijl die badgasten volgende week weer weg zijn.

Ander voorbeeld: bij veel voorschriften voor vrouwen gaat het eigenlijk om mannen die op een volwassen manier met hun lustgevoelens moeten leren omgaan. Maar da’s vervelend. Dan moet je als man zelf aan de slag. Nee, veel makkelijker om vrouwen op te zadelen met dwingende kledingvoorschriften: zíj moet er voor zorgen dat híj zijn handen thuis houdt. Ben je er als man weer vanaf, en als er toch seksueel geweld volgt (want dat ligt niet aan kleding) kun je naar de vrouw wijzen: zij gaf aanstoot. Zij zat fout.

Omdat er zo vaak sprake is van een seksistische dubbele moraal, omdat er meestal allerlei andere redenen en emoties schuilgaan achter de kledingge- en verboden voor vrouwen, omdat het een volstrekt onrechtvaardige druk legt op vrouwen, om al die redenen ben ik het eens met Aleid Truijens dat vrouwenkleding verbieden altijd een slecht idee is.

Mensen, zoek aub uit waarom je zo geobsedeerd bent door vrouwenkleding en dat wat zou moeten of niet zou moeten op dat gebied. Breng dat aan het licht. Doe dáár wat mee. En laat ons met rust met je voorschriften en kledingverboden. Wij vrouwen hebben al genoeg andere shit aan ons hoofd.

Duitsland is aanranders zat

Feministe Andrea Dworking vroeg een zaal vol mannen in 1983 of er asjeblieft een wapenstilstand van 24 uur kon komen, en dat in die periode geen enkele man een vrouw verkracht. Zou dat kunnen? Ruim dertig jaar later is vrouwen naroepen, betasten, aanranden en verkrachten nog steeds gemeengoed. En worstelen landen nog steeds met deze problematiek. Duitsland vuurt een zoveelste schot af in de strijd: een nieuwe wet maakt vrouwen ongewenst betasten in het openbaar strafbaar.

Mannen die hun handen niet thuishouden, kunnen maximaal twee jaar celstraf krijgen. De wet kwam er doorheen na diverse schandalen, zoals de massale aanrandingen tijdens het oud en nieuw ‘feest’ in Keulen.

Wetgeving tegen seksuele intimidatie is hard nodig, want teveel jongens en mannen (nee niet alle mannen, maar ja alle vrouwen en komop zeg!!!! verzin iets nieuws als argument om het niet over seksuele agressie van mannen te hebben) kunnen er niet goed tegen als ze vrouwen komen in het openbaar. Ga je naar een popfestival? Mannen zitten aan je. Wil je oud en nieuw vieren? Massale aanrandingen worden je deel. Op straat lopen? Succes, seksuele intimidatie te over.

Voor vrouwen levert al die ongewenste aandacht thuis, op straat, op het werk enzovoorts, veel stress op. Ten eerste omdat het eng is als mannen je structureel  reduceren tot een gebruiksvoorwerp wat seksueel begeerlijk dient te zijn. Van daaruit is het een kleine stap naar acties. Van aanspreken tot ronduit verkrachting. Je weet als vrouw nooit waar het eindigt. Blijft het bij ‘heej meisje heej zeg iets heej vuile hoer’? Gaat een jongen of man aan je zitten? Blijft het bij die ongewenste hand op een bil of borst, of gaat het door naar je kruis? Wordt het aanranding of verkrachting? Wat als je laat merken dat je niet zit te wachten op dit soort gedoe? Scheldt de man je alleen uit, of gaat hij over tot slaan, schoppen of erger?

Steeds opnieuw blijkt dat seksuele agressie veel vrouwen raakt. 70% van de vrouwen jonger dan 35 kreeg bijvoorbeeld te maken met seksueel ongewenst gedrag op straat, tegen 15% van hun mannelijke leeftijdgenoten, bleek recent uit een enquête onder 2500 lezers van het Belgische blad Knack. Hoe ouder de vrouw, hoe lager het percentage dat aangeeft te maken te hebben met deze mannelijke agressie. Maar het stopt nooit. Mannen gaan net zo goed over tot het seksuele intimideren van 65-jarige vrouwen.

Straatintimidatie en seksuele agressie komt voor in alle landen ter wereld. Ook in Nederland. Wat doen wij? Je kunt een petitie tekenen om dit soort agressie strafbaar te stellen. En verschillende grote steden overwegen maatregelen. Zo besloot de Amsterdamse gemeenteraad in februari om een wet voor een boete op straatintimidatie op te stellen. In Rotterdam wil wethouder Joost Eerdmans onderzoek laten doen naar straatintimidatie in de stad, als opmaat naar voorstellen voor het aanpakken van deze problematiek. Naar aanleiding van de aanranding van een journaliste in een Gronings café denkt Nederland na over de manier waarop vrouwen aangifte moeten doen. Die procedure is voor verbetering vatbaar. De nieuwe Duitse ‘nee betekent nee’ wetgeving zou ook iets voor Nederland kunnen zijn.

Hopelijk geeft dit alles een boodschap af: vrouwen naroepen op straat, da’s geen compliment. Vrouwen ongevraagd betasten? Nog erger. Aanranden? Verkrachten? Mannen, doe het niet. Spreek je seksegenoten aan als die ‘hoer’ roepen naar een onbekende vrouw op straat, of ongewenst vrouwenlijven bepotelen. Zodat ze dat niet nog een keer flikken. O, en mannen, als je denkt ‘o jee hoe moet ik me nu gedragen, ik mag ook niks’, zie dan hieronder deze handige tips. Ze zijn gericht op het voorkomen van verkrachting, maar zijn denk ik breder toepasbaar:

  1. Gooi geen drugs in het drankje van een vrouw
  2. Als je een vrouw in haar eentje ziet lopen, laat haar dan met rust
  3. Als je stopt bij een vrouw met autopech, let dan op dat je haar niet verkracht
  4. Als je in een lift staat en er stapt een vrouw in, verkracht haar dan niet
  5. Als je een vrouw slapend aantreft, is het ‘t beste als je haar niet verkracht
  6. Breek nooit via deur of raam in bij het huis van een vrouw, spring niet tevoorschijn tussen twee geparkeerde auto’s, verkracht niet
  7. Als je je schuil houdt in de bosjes of in portieken terwijl je iets slechts in de zin hebt, zorg er dan voor dat je felgekleurde kleding draagt, een zaklamp aan doet, of luide muziek draait, zodat de vrouw weet waar ze haar vlammenwerper op moet richten
  8. Gebruik het maatjessysteem! Als je het lastig vindt af te zien van verkrachting, vraag dan aan iemand die je vertrouwt om bij je te blijven terwijl je je schuil houdt in de bosjes
  9. Zorg dat je een alarmfluitje bij je hebt. Als je er achter komt dat je op het punt staat een vrouw te verkrachten, kun je je maatje vragen op het fluitje te blazen en zo om hulp te vragen
  10. Vergeet niet: eerlijkheid duurt het langst. Als je een vrouw mee uitneemt, doe dan niet net alsof je in haar als persoon geïnteresseerd bent, maar zeg meteen dat je er van uitgaat dat je haar later op de avond zult verkrachten. Als je niets zegt, loop je het risico dat de vrouw er van uit gaat dat je haar niet wilt verkrachten.

Zo eenvoudig kan het zijn. Ben je een man en maakte dit artikel je nog steeds oncomfortabel? Neem een kijkje bij John Scalzi en zijn adviezen voor mannen die het naar vinden als vrouwen over seksuele agressie beginnen te praten.

Schiet mannen neer… met confetti

Jahaaa, goed idee! Een ‘vrouwveilige zone’ in Keulen instellen tijdens het Carnavalsfeest. In de rest van de stad zijn ze dan vogelvrij??? Grote kans ook dat een of andere macho man gaat bewijzen dat hij mans genoeg is om zo’n veilige zone te doorbreken. Komen er ook manveilige zones? Kortom, ellende. Wat te doen als je als vrouw in zo’n wereld moet functioneren en niet gek wil worden? Nou, mannen neerschieten natuurlijk. Met confetti. En punkmuziek. Zoals deze Mexicaanse Hijas de Violencia, oftewel Dochters van het Geweld:

De gehele popsong over straatintimidatie kun je vinden via deze link. En als je vrouwen in Nederland wil steunen, teken dan de petitie om straatintimidatie strafbaar te stellen (met boetes enz.).

Dansen op de revolutie

Emma Goldman zei: ‘als ik niet kan dansen, wil ik geen deel uitmaken van jouw revolutie’. Dus sluit ik de Week tegen Straatintimidatie af met de briljante Twitter hashtag  #DudesGreetingDudes, voor de humor, en deze vette rap:

Shanthony Exum, oftewel Miss Eaves, schreef dit nummer omdat ze het geroep, gefluit en gedoe van mannen volledig zat was. Het ging haar niet alleen om het ‘heej meisje, glimlach eens, heej, lekker kontje, heej’ gedoe (de mildste vorm van straatintimidatie), maar ook om het feit dat veel mannen wilden voorschrijven hoe ze moest reageren. Met een bedankje voor het ‘compliment’ bijvoorbeeld.

In de bij het nummer horende video koos ze bewust voor een rolomkering. Net zoals Hollaback Amsterdam en het campagneteam rond de petitie tegen straatintimidatie deze week deden in Den Haag. Daarmee wilde ze een punt maken: het gaat niet om complimentjes, het is niet onschuldig. Ieder mens, ook mannen, krijgen het op een gegeven moment benauwd als ze constant lastig gevallen worden met claims om aandacht en meer:

One of the defenses of street harassment I hear from men is,“I would love if women were doing it to me.” I wanted to portray in this video that no human regardless of gender would enjoy objectification, unwanted sexualization and harassment.

Dus, mannen, als je de neiging voelt opborrelen om in het openbaar iets te roepen naar meisjes en vrouwen die je niet kent, volg vooral het advies op van Miss Eaves:

Even if they feel like commenting on a stranger’s physical appearance or demeanor, it is best to do something else instead. Maybe eat a waffle? They’re delicious.

Hmmmm….. wafels…..

 

Katten strijden tegen straatintimidatie

‘ t Is de internationale Week tegen Straatintimidatie en twee Amerikaanse organisaties besloten tot een ludieke actie. Vrouwen naroepen op straat? Dan sabelen katten je neer met laserstralen die uit hun ogen schieten. Jawel! En die kat? Een taalgrap, want in het Engels kun je straatintimidatie onder andere vertalen als catcalling – letterlijk: katten naroepen, maar de cat in kwestie is meestal een vrouw. Als ze tenminste geen chick/kuiken is.

De borden zijn neergezet door Feminist Apparel en Pussy Division in New York en Philadelphia. Daarnaast plakten leden van deze organisaties in het centrum van beide steden honderden stickers met dezelfde boodschap. Helaas zijn die vormen van actievoeren nog steeds nodig:

In addition to slandering cats, it should be pretty common sense that women (and unamused people of all unamused genders) aren’t into being yelled at from cars. Yethere we areneeding togive “how to be a person lessons” and remind slimy dudes out there that nope, sorry, street harassment still isn’t cool.

Vandaar. Wil je in Nederland in actie komen? Deze week gaat Hollaback Amsterdam live. Je kunt ook nog steeds de petitie op www.straatintimidatie.nl ondertekenen. Bij 40.000 steunbetuigingen kan het campagneteam maatregelen tegen catcalling aan de orde stellen in de Tweede Kamer.

Doe mee aan de week tegen straatintimidatie

Noteer ‘m in je agenda: 12 tot en met 18 april 2015 vindt de week tegen straatintimidatie plaats. Ook Nederland doet mee: op 14 april gaat de site van Hollaback Amsterdam live. (Je kunt nu al op Facebook terecht voor de bijbehorende actiepagina). Een dag later, op 15 april, houden de initiatiefnemers van www.straatintimidatie.nl een actie in Den Haag. Mensen kunnen de rollen omdraaien en op een ludieke manier mannen lastig vallen.

De campagnegroep, die wetgeving tegen staatintimidatie op de agenda van de Tweede Kamer wil zetten, schrijft in haar eerste nieuwsbrief:

We hebben weer publieke acties gepland staan voor de lente! Bij deze actie draaien we de rollen om en gaan we mannen seksueel intimideerden op straat. Daarna bieden we excuses aan en vragen hen hoe ze dat ervaarden. Dit doen wij samen met iHollaback Amsterdam tijdens de internationale week tegen straatintimidatie. De actie staat gepland voor 15 april, in Den Haag. Doe je mee?

Wie erbij wil zijn met de actie op 15 april kan voor meer informatie mailen naar contact@straatintimidatie.nl .

Los van dit type actie kun je op allerlei andere manieren meedoen aan de week tegen straatintimidatie. Door menselijk fatsoen te vertonen en assertief te zijn. Mogelijkheden:

  • Voel je de neiging opkomen om een vrouw na te roepen op straat en/of ongevraagd commentaar te leveren op haar borsten, billen, benen of andere lichaamsdelen? Zie er vanaf, doe het niet.
  • Maken vrienden flauwe grappen waarin vrouwen gereduceerd worden tot seksobject? Zeg hardop en expliciet dat je dit niet grappig vindt.
  • Sta je erbij als vrienden op straat vrouwen naroepen, of erger? Vraag je vrienden of ze ook zo zouden praten en handelen als het ging om hun zus, een goede vriendin, of hun moeder. Vraag hen op te houden. Verlaat indien nodig de groep.
  • Zie je dat iemand een meisje of vrouw lastig valt in de openbare ruimte? Volg deze tips. Regel 1 is jezelf niet in gevaar brengen, maar onderneem als dat mogelijk is acties zoals deze: mobiliseer omstanders, bel het alarmnummer 1-1-2, onthoud de kenmerken van de dader, laat het slachtoffer niet alleen.
  • Je gsm is een machtig wapen. Maak, als dat veilig is voor jezelf, een opname en upload het incident naar een site zoals Hollaback.

Maar het aller, allerbelangrijkste is: neem de ervaringen van vrouwen serieus. Vertel ons niet hoe we ons zouden moeten voelen, hoe we volgens jou zouden moeten reageren, of wat dan ook. Wij overdrijven niet. Wij vertellen wat we meemaken. Luister naar ons, meisjes en vrouwen, als wij iets vertellen over straatintimidatie. En doe wat je kunt om de straat voor iedereen toegankelijk en veilig te houden.

Vrouwen voeren actie met #wijoverdrijvenniet

Straatintimidatie? Komop zeg, als vrouw moet je toch tegen een lolletje kunnen? Als een man je naroept of nafluit is dat juist een compliment. Waar hebben we het over?!? Aldus de gangbare reactie als vrouwen aangeven waar ze in de openbare ruimte tegenaan lopen. Om tegengas te geven delen vrouwen nu hun ervaringen op Twitter en in blogs, onder de hashtag #wijoverdrijvenniet.

Die Twitteractie leidde uiteraard tot kritiek:

 2 u2 uur geleden Mensen vinden het irritant om constant te zien, wij vinden het irritant constant lastig gevallen te worden.
De campagne begon in België. Journaliste Inke Hutse besloot een artikel te wijden aan de vele incidenten van seksuele intimidatie die ze meemaakte.  Daarna publiceerde Yasmine Schillebeeckx een opiniestuk over haar ervaringen op straat. Mijn naam is niet Hey Sexy, verklaarde ze. Ze deed een oproep om straatintimidatie te stoppen. Omdat het vrouwen een rotgevoel bezorgt:
Het zijn mannen als deze die je als vrouw het gevoel geven dat je lichaam aan hen toebehoort. Dat jij als vrouw alleen op de aarde gezet bent om er mooi uit te zien. Dat je bloedeigen lichaam altijd onderworpen zal zijn aan de mening en de blikken van mannen. Van onbekende mannen.
En omdat je als vrouw nooit weet wanneer ‘hey sexy’ overgaat in dreigen en vormen van (seksueel) geweld. Veel vrouwen willen terecht geen risico nemen met hun veiligheid en hun gezondheid.
Natuurlijk doken na deze opiniestukken meteen een man op, Marc Diddens, die vond dat vrouwen niet zo moesten zeuren. Hij was niet de enige die verklaarde niet te snappen waar die vrouwen het over hadden. Mag je dan geen man meer zijn? Mag je niks meer zeggen? Wat een overdreven gedoe!
Waarna vrouwen besloten tot de campagne #wijoverdrijvenniet. Behalve een Twitter hashtag bestaan er inmiddels een website en een Facebookpagina.
Nederland staat overigens niet stil. Het burgerinitiatief tegen straatintimidatie loopt nog steeds, en Amsterdam beschikt binnenkort over een Hollaback site. Ook haalde Bart Smit gluurspiegels uit de handel – de verpakking, met een foto van een jongen die de spiegel gebruikt om onder de rok van een meisje te gluren, wekte teveel weerstand op. (Terecht.)
Hoognodig, die acties, want Diddens en andere mannelijke opiniemakers passen  in een lange, zeer lange traditie van mannen die niet willen horen wat vrouwen zeggen. Veel mannen wantrouwen het andere geslacht. Ze geven dat zelf ook toe, als ze eerlijk zijn:

What I’ve never actually trusted with any women I’ve been with? Her feelings. If she approaches me pissed about something, my first reaction is “What’s wrong?” My typical second reaction? Before she even gets the opportunity to tell me what’s wrong? “She’s probably overreacting.” My typical third reaction? After she expresses what’s wrong? “Ok. I hear what you’re saying, and I’ll help. But whatever you’re upset about probably really isn’t that serious.”

 

Straatintimidatie.nl zit bijna op de helft

Nederlanders die een burgerinitiatief willen nemen, hebben 40.000 handtekeningen nodig om hun punt op de agenda van de Tweede Kamer te krijgen. Straatintimidatie.nl zit met 16.000 handtekeningen bijna op de helft daarvan. Dat gaat goed! De opstellers van het burgerinitiatief willen dat straatintimidatie strafbaar wordt en een boete op kan leveren. Net zoals nu al gebeurt als je bijvoorbeeld je hond uitlaat en de poep niet opruimt.

Niet de minsten steunen het burgerinitiatief tegen straatintimidatie. Onder andere emeritus hoogleraar Mensenrechten Cees Flinterman, journaliste Renate van der Zee, televisiepresentatrice Soundos El Ahmadi en Gaya Branderhorst, Econometrist bij KPMG International en voormalig zangeres en actrice timmeren aan de weg om te zorgen voor een mentaliteitsverandering.

Want als je het hebt over ‘mensen lastig vallen op straat’ heb je het meestal over mannen die vrouwen lastig vallen op straat, en dat ligt gevoelig. Heel gevoelig. Proberen erover te praten brengt allerlei automatische afweerreacties op gang. Belezen feministen kunnen het rijtje dromen: ontkennen, bagatelliseren, zeggen dat vrouwen zeuren, die mannen bedoelen het vriendelijk als ze ‘heej schatje’ roepen, kan er dan niks meer in dit land?

Ondertussen maken veel vrouwen nare dingen mee op straat:

Pas stond ik om half 3 ’s nachts in Amsterdam op iemand te wachten om samen mee naar huis te reizen. Er kwam een man langs en die zei: He meisje, sta je toevallig op mij te wachten? Ik: Nee toevallig niet, wilt u nu doorlopen? Wat ik best netjes van mezelf vond. Nou hij werd toch boos, wow. Schelden, bedreigen, schreeuwen… Echt raar.

over het algemeen doen mannen het heel boos (van “lekker ding” naar “(vul in)HOER” in 0,5 seconde als je niet reageert) wat in veel situaties toch best eng kan zijn. Er gebeurt bijna nooit iets, maar het zou maar een gek zijn die je in elkaar zal slaan/verkrachten weet ik veel wat.

Ik ben ooit serieus gestalkt door iemand, hij kwam zelfs met zijn auto mijn straat inrijden en stond stil bij mijn voordeur.. en dit begon allemaal toen hij mij 1 keer nariep en sindsdien bleef hij dat iedere keer doen en daarna ging hij mij zelfs achterna lopen en zelfs de supermarkt mee in lopen.. Dus ja ik heb niet zulke leuke ervaringen hiermee…  Ik vind het ontzettend respectloos dat nageroep en dus erger ik mij er mateloos aan.. ook als ik het bij anderen zie

Niet vreemd dus dat veel vrouwen de voortdurende opmerkingen spuugzat zijn. Niet alleen in Nederland. Wereldwijd betekent het openbaar vervoer nemen vaak spitsroeden lopen voor vrouwen. Zo begonnen Franse vrouwen een actie om mannen duidelijk te maken dat ze wildvreemde vrouwen in de metro niet in hun billen moeten knijpen.

Dat je er een boete voor kunt krijgen betekent niet dat het probleem opeens verdwijnt, maar het geeft een signaal af. Het gaat om ongewenst gedrag. De strafbaarstelling betekent ook dat de politie meer mogelijkheden heeft om handelend op te treden.

Oh, en voor de mensen die blijven beweren dat het allemaal onschuldige complimenten zijn: maak dat de kat wijs. Om dat duidelijk te maken deed een Amerikaanse cabaretier deze prachtige observatie:

I’m so confused as to why dudes are complaining about not being able to say hi to women. Go say hi to other dudes if you need to so bad.

Die suggestie leidde tot goede opiniestukken over en analyses van de problematiek. En tot twitter hashtag #dudesgreetingdudes, met allerhande hilarische opmerkingen waaruit opnieuw duidelijk blijkt dat het NIET gaat om een vriendelijk ‘hallo’ als mannen ‘hey baby’ naar vrouwen roepen:

“I’m just saying. I’m a nice guy. I just want to say HI. And you’re going to accept this greeting whether you fucking like it or not.”

Clueless dude disorder zorgt voor wantoestanden

Altijd fijn als een bepaalde term een patroon beschrijft. Dan heeft het beestje een naam en kun je het beter herkennen als het zich voordoet. In die categorie valt volgens webmagazine Salon clueless dude disorder, oftewel het Syndroom van de Niet-Begrijpende Man. Waarom doen mensen zo naar tegen hem? Hij deed toch niets verkeerds? Hij is een goeie vent! Met die houding praat de man met clueless dude disorder allerlei wangedrag goed. Erger nog, anderen hebben de neiging mee te gaan in zijn voorstelling van zaken, en kijken de andere kant op. UPDATE: de niet-begrijpende kerel treedt ook zeer vaak op in het huishouden, signaleerden vrienden van de Zesde Clan. Handig, want als je bijvoorbeeld de was verpest, of blijkbaar niet kunt poetsen, blijven vrouwen dat doen.

Verkrachting? Welnee, verrassingsseks. Straatintimidatie? Welnee, een olijk compliment. En de kritiek? Heeft niks met hem te maken. Allemaal gevallen van clueless dude disorder:

these men develop a psychological mechanism that allows them to behave like creeps while insisting to themselves that they’re not creeps. […] This issue is about the persistent male tendency not to notice, or not to care, when you’ve crossed the line into unwanted attention or harassment or stalking or abuse or assault. […] …we’ve all known that guy as a friend, a family member or a colleague — the creepy, overly insistent dude who pushes too hard and says the wrong things and won’t take no for an answer and mostly seems harmless — and we’ve tolerated him for way too long.

De ziekte speelt op zodra iemand een man confronteert met rotgedrag. Zo doet op dit moment een videofilm de ronde die laat zien wat er gebeurt als een vrouw door New York wandelt. Ze kan geen drie meter lopen zonder dat een willekeurige vent haar aanspreekt op manieren die op een gegeven moment echt niet leuk meer zijn.

Onmiddellijk na publicatie sprongen opiniemakers in de pen om kritiek te uiten op de problematische montage van deze video. (De Volkskrant was er verdacht snel bij om zulke faux-naieve ‘wat is er mis mee’- reacties, aandacht te geven. De weerwoorden ontbreken tot nu toe.) Ook barstte meteen een discussie los van het type ‘niet alle mannen doen dit’, is het echt wel zo erg, jeetje, als iedereen zo overgevoelig doet wordt onschuldig flirten compleet onmogelijk. Wij mannen zijn weer de klos. Nou, wacht maar, stomme wijven, als jullie vijftig zijn en geen man meer naar je om kijkt, ga je die zogenaamde straatintimidatie heel erg missen. Het is gewoon een compliment, daar moet je als vrouw blij mee zijn. Zeiden trouwens ook vrouwen. Ja, echt:

Dit alles leidt af van het feit dat de vrouw uit de New Yorkse video inmiddels bedreigd wordt met verkrachting – blijkbaar raakte de film een gevoelige snaar. Het leidt ook aandacht af van het feit dat deze video precies hetzelfde aantoont als Femme de la Rue, de vorige internethit, en dezelfde problematiek aangeeft waar #yesallwomen, Hollaback, het every day sexism project en andere verzamelplaatsen van vrouwelijke ervaringen gewag van maken.

Zulke naïeve ‘huh? Niks aan de hand toch?’ reacties versluieren bovendien het feit dat de wereld wemelt van de niet-begrijpende mannen. Beroemdheden en BN-ers vallen het meest op. Van oud (ja, Patrick Kluivert en Robert van Persie, we zijn jullie niet vergeten) tot recent (Dominique Strauss-Kahn en soortgenoten). Maar het ligt breder. Denk aan al die verkrachtende Amerikaanse footballplayers en mannen die denken dat ze stoer zijn als ze ‘hoer’ roepen naar een vrouw op straat.

Wat is makkelijker? Meegaan in het vermoorde onschuld-denken, of vrouwen op hun woord geloven als ze zeggen dat mannen hun grenzen overschrijden en in actie komen? De lijders aan clueless dude disorder en de omstanders die medelijden hebben met de zieke, laten de balans structureel doorslaan naar het ‘gelijk’ van de man. Met grote gevolgen, zoals in het beruchte Thomas Clarence schandaal:

Infamously, 52 men in the United States Senate convinced themselves that Anita Hill was lying for inscrutable woman reasons, or else that Clarence Thomas’ lecherous and turdlike conduct toward women had no bearing on his suitability for the highest court in the land.

Ze werken zodoende mee aan een kop-in-het-zand mentaliteit, waar mannen baat bij hebben. Nu blijven ze buiten schot. Ze zijn ok! Ze begrepen het niet! Die anderen liegen!!! Maar zijn ze echt wel zo in de war dat ze geen idee hebben wanneer ze grenzen overschrijden? Kunnen ze sociale signalen echt niet opvangen? Hoe komen die mannen in hemelsnaam ongeschonden hun dag door als ze zulke niet-begrijpende sukkels zijn? Misschien begrepen ze de sociale signalen best wel, maar vonden ze de boodschap niet zo leuk. Waarna ze onder de invloed van clueless dude disorder hard aan de slag gaan om zichzelf ervan te overtuigen dat wat hij ook deed, hij was, is en blijft een toffe peer.

Enfin, neem stelling en onderteken de petitie om straatintimidatie in Nederland te beboeten. En vertrouw vrouwen. Dat scheelt een hoop ellende en drukt wangedrag de kop in. Net zolang totdat de niet-begrijpende kerels eindelijk gaan begrijpen waarom ze fout zitten, en vrouwen als mensen gaan behandelen.

Amsterdam overweegt lokale boete tegen straatintimidatie

De Amsterdamse afdeling van de VVD wil vrouwen naroepen op straat beboeten met 250 euro. Dat meldt het Parool. De initiatiefnemers van een petitie tegen straatintimidatie, waaronder journaliste Renate van der Zee, krijgen hiermee een steuntje in de rug. Zij willen 40.000 handtekeningen ophalen, zodat straatintimidatie op de agenda komt van de landelijke politiek. Dat zou moeten leiden tot een wet om intimidatie in de openbare ruimte strafbaar te stellen. Teken de petitie! De teller staat inmiddels ruim boven de 12.000.

In afwachting van landelijke strafbaarstelling zou een lokale boete welkom zijn. De Amsterdamse politiek sprak volgens Het Parool twee jaar geleden ook al over de nare ervaringen die met name vrouwen opdoen als ze zich op straat wagen. Niemand kon meer achterhalen wat er in die tijd precies gebeurde met de kwestie. Het leidde in ieder geval niet tot maatregelen. Nu een petitie voor een landelijke strafbaarstelling de ronde doet, pakt de VVD-fractie de zaak weer op.

Elders hebben steden straatintimidatie al strafbaar gesteld. Zo deelt Brussel sinds 1 september 2012 een boete van 250 euro uit voor seksuele intimidatie in openbare ruimtes. De stad geeft daarmee een duidelijk signaal af: dit gedrag wordt niet getolereerd. Ook de Amerikaanse plaats Kansas City staat op het punt lokale wetten tegen straatintimidatie aan te nemen. Overtreders van de in te stellen regels kunnen een boete krijgen, of 180 dagen cel bij ernstige agressie.

In Nederland is het nog niet zo ver. Straatintimidatie ‘mag’. Mensen weten dit. Daders gaan ongestoord hun gang. Doelwitten van de intimidatie melden incidenten niet, want de politie kan er niks mee, omdat het niet strafbaar is. Zodoende weet niemand hoe vaak dit voorkomt en kunnen mensen blijven zeggen: ‘wat zeuren die vrouwen, het gaat nergens over’. Zodat er weinig urgentie gevoeld wordt de zaken aan te pakken. Kip, zie ei. Ei, zie kip.

Ondertussen woekert de agressie maar door:

Een tijdje geleden ging ik naar avondwinkel Sterk in de De Clerqstraat om crushed ice te halen. Toen ik daarna mijn fiets ging pakken, werd ik psychologisch aangerand door een clubje – om het maar op zijn ouderwets te zeggen – opgeschoten jongens. Allochtone jongens. ‘Eeeeh meisje, eeeh trutje. IJsbeertje, pssst ijsbeertje. HOER!’

Zulke uitwisselingen maken duidelijk dat het niet gaat om onschuldig flirten of meisjes een compliment geven. Het gaat om situaties waarbij mannen, meestal optredend in groepjes, machogedrag vertonen ten koste van een willekeurig voorbijlopende vrouw of meisje. En o wee als je ‘ongepast’ reageert, zulks ter beoordeling van de man. Dan kun je ‘m krijgen. Hoog tijd voor een Nederlandse variant van Hollaback.

Petitie tegen straatintimidatie krijgt veel bijval

Bijna negenduizend handtekeningen in amper drie dagen. Een petitie om straatintimidatie te beboeten, als signaal dat het hier gaat om ongewenst gedrag, krijgt veel bijval. De initiatiefnemers, waaronder Gaya Branderhorst, Soundos El Ahmadi, Jens van Tricht, en Renate van der Zee, willen 40.000 steunbetuigingen verzamelen zodat ze een burgerinitiatief naar de tweede kamer kunnen sturen. Steun vrouwen, laat  je stem horen en onderteken de petitie!

De initiatiefnemers zijn duidelijk over hun streven. Bij straatintimidatie gaat het niet om een leuk complimentje of onschuldig geflirt. Het gaat om intimiderende opmerkingen en handtastelijkheden, die het gevaar van escalatie met zich meebrengen – de riedel ‘heej schatje, mooie tieten, heej, waarom zeg je niets, heej, vuile hoer!’ Om nog maar te zwijgen van daadwerkelijke ongewenste betastingen of andere agressieve handelingen.

De initiatiefnemers willen dat dit soort gedrag strafbaar wordt gesteld, bijvoorbeeld met een boete of, in ergere gevallen, een paar weken (voorwaardelijke) celstraf. Want:

Elke Nederlander heeft recht om zich vrij te verplaatsen, zonder zich bedreigd te hoeven voelen. Dat is momenteel te vaak niet het geval. […] Het expliciet strafbaar stellen van straatintimidatie kan worden gezien als een geoorloofde beperking van de vrijheid van meningsuiting (voor zover die al in het geding zou zijn), omdat het de rechten en vrijheden van anderen beschermt. Straatintimidatie strafbaar stellen is een belangrijk signaal dat dit soort gedrag niet thuishoort in onze maatschappij.

De berichtgeving in de media laat zien dat er nog veel moet gebeuren voordat mensen daadwerkelijk inzien hoe vervelend en bedreigend straatintimidatie is. Zo kraait dagblad Trouw vrolijk dat harde cijfers zouden ontbreken, maar dat de meeste vrouwen er wel eens mee te maken hebben gehad. No shit, Sherlock! Als de redacteuren van Trouw even gegoogled hadden, waren ze op allerlei onderzoeken gestuit. Zeer recent Amerikaans onderzoek van juni 2014, bijvoorbeeld. Of deze studie uit 2009, waarin de auteur verwijst naar andere onderzoeken naar straatintimidatie.

Het maakt niet uit welke studie ze neemt, ze geven allemaal hetzelfde beeld. Tachtig tot negentig procent van de vrouwelijke respondenten geeft aan dat ze ervaring hebben met lastig gevallen worden op straat. Het heeft een negatieve invloed op hun welzijn, gevoel van veiligheid, en bereidheid om de straat op te gaan of gebruik te maken van het openbaar vervoer.

In Nederland kwam een duidelijke politieke stellingname tegen straatintimidatie tot nu toe niet van de grond. De laatste poging dateert uit 2012. De tijd is rijp voor een nieuwe poging voor een serieus debat in Den Haag. Zoals de initiatiefnemers stellen:

Een verbod op straatintimidatie is niet moeilijker te handhaven dan talloze andere verboden. De meeste inbrekers worden niet op heterdaad betrapt. Grofvuil dumpen gebeurt helaas ook meestal straffeloos. De reden dat de overheid toch een boete instelt, is omdat men een signaal wil afgeven dat dit ongewenst gedrag is.

Uiteraard ontstond er kritiek op het initiatief. Het voorstel zou teveel het ouderwetse beeld bestendigen van de man als jager en de vrouw als prooi. Je kunt het echter ook omdraaien. De situatie in Nederland en andere landen laat zien dat vrouwen vaak weggehoond worden als ze straatintimidatie aan de kaak proberen te stellen. Vrouwen zouden de situatie verkeerd zien (‘het was maar een compliment/een grapje/onschuldig flirten), overgevoelig reageren, overdrijven, of een probleem maken van iets wat geen probleem is. Op die manier kan de samenleving de andere kant op kijken en de ervaringen van vrouwen negeren of bagatelliseren.

Dit burgerinitiatief zou je kunnen opvatten als een steun in de rug voor de vele vrouwen die nare ervaringen opdoen in de openbare ruimte. Ze beelden zich niks in, ze overdrijven niet, het gaat hier om iets wat niet door de beugel kan. Het gaat om een fenomeen waarvan wij als samenleving zeggen: dat willen we niet. En als vrouwen het hierover willen hebben, moeten we hen serieus nemen, want het gaat wel degelijk ergens over. Net zoals bij de wetgeving tegen seksuele intimidatie op het werk gebeurt. Ook dat is een signaalfunctie, en een reden om dit burgerinitiatief van harte te steunen.

UPDATE: volgens dit Twitterbericht zijn meer mensen tot bovenstaand inzicht gekomen.

Lees dit in boek ‘Men explain things to me’. Zet me toch weer aan het denken over burgerinitiatief straatintimidatie

Met een passage uit dit boek van Rebecca Solnit, over het mechanisme waarbij vrouwen niet serieus genomen worden als ze het over straatintimidatie willen hebben, totdat hun kritiek een juridische basis krijgt. De Zesde Clan had dit boek nog niet gelezen, maar het is niet zo vreemd dat twee verschillende feministes onafhankelijk van elkaar dezelfde conclusies trekken. Vrouwen hebben iedere overwinning hard moeten bevechten, en vaak veranderde er pas iets als er wetten kwamen om de zaken in ieder geval in theorie te regelen.