Tag Archives: straat

Gereedschapskist: ‘manslamming’

Charlotte Riley voerde een experiment uit. Wat zou er gebeuren als ze op straat en in het openbaar vervoer niet automatisch aan de kant zou gaan voor mannen? Haar verslag in The New Statesman is hilarisch, maar maakt een ding pijnlijk duidelijk: mannen verwachten bewust of onbewust dat vrouwen en andere wezens ruimte voor hen maken. Doen vrouwen dat niet, dan volgen botsingen. Oftewel: manslamming.

Dit persoonlijke experiment staat niet op zichzelf. Een vakbondsorganisator uit New York, Beth Breslaw, hield het een paar weken vol om stug rechtdoor te lopen als ze tegenliggers kreeg. Vele botsingen met mannelijke voetgangers waren het vervolg. Ze kwam op het idee voor dit experiment door de ervaringen van een vrouwelijke kennis:

“She would get on the train and have nowhere to sit because men were all spread out on the seats,” Breslaw told me with a laugh. “Then she’d get off the train and have nowhere to walk because men don’t get out of the way.” It’s a phenomenon that perhaps we could call manslamming: the sidewalk M.O. of men who remain apparently oblivious to the personal space of those around them. Should you choose not to yield to these men, they will walk directly into you without even acknowledging it.

Naast Riley herhaalde ook de Canadese journaliste Kelli Korducki dat experiment, nu in Toronto. Ook zij zag zich geconfronteerd met mannen die niet uit wilden wijken omdat ze er klakkeloos vanuit gingen dat zij gewoon door kunnen lopen en dat vrouwen wel opzij zullen gaan. Ook in dit geval waren vele botsingen het gevolg. Kortom, of je nou kijkt naar Londen, New York of Toronto, besluit als vrouw om over straat te lopen ‘als een man’ en je krijgt vele, vele botsingen/manslamming.

In Nederland fietsland heb ik zelf ook een paar keer gekeken wat er gebeurt als je in een rechte lijn doorfietst met mannelijke tegenliggers. Opeens valt dan op hoeveel mannelijke weggebruikers het ruim nemen met hun rij-laan. Bijna botsingen met scheldende mannen op fietsen en brommertjes (‘kijk uit je doppen, stomme doos’) waren het gevolg. Zoveel dat ik het experiment stopte omdat ik ongelukken vreesde. Voortaan hou ik me weer aan het allerrechtste rechter buitenkantje van ‘mijn’ deel van de rij-laan. Dan blijf ik veilig voor breeduit fietsende heren. (En senioren m/v op elektrische fietsen, want dat is ook een groep waarvan opvallend veel leden denken dat er niemand anders te bekennen is op de weg.)

Enfin. Waarom manslamming? Mannen geven desgevraagd zelf toe dat zij gesocialiseerd zijn om ruimte in te nemen in het openbaar. Ze denken er verder niet over na – tenzij lastige vrouwen hen confronteren met hun gedrag.

Maar als je wat breder en dieper kijkt, is het niet zo gek dat mannen als vanzelfsprekend door de openbare ruimte bewegen en hun gang gaan zonder verder bewust ergens op te letten. De Heinrich Böll stichting signaleert bijvoorbeeld dat alles in de openbare ruimte de boodschap afgeeft dat dit het terrein is van mannen. Denk bijvoorbeeld aan straatnamen: als het gaat om een mensennaam dragen straten, lanen en pleinen bijna altijd de naam van een man. Of denk aan stoplichten met een mannelijk symbool – zo vanzelfsprekend dat als een stad besluit om een vrouwelijk figuurtje in de straatlamp in te bouwen, daar grote koppen in kranten op volgen. Ook standbeelden tonen meestal al dan niet foute mannelijke figuren.

Sterker, de hele inrichting van de openbare ruimte is gericht op mannen. Trappen en roltrappen op plaatsen waar je zou kunnen wéten dat er veel vrouwen met kinderwagens komen. Onverlichte fietstunnels. Plaveisel waar je gegarandeerd op blijft steken of je enkels verstuikt als je schoenen met een hak draagt. Openbare toiletten die zo ontworpen zijn, dat alleen mannen er staande in kunnen urineren – als vrouw zoek je het maar uit, met boetes voor wildplassen tot gevolg. Hoogtes, lengtes en breedtes zijn afgestemd op ‘de gemiddelde man’, alle anderen moeten rekken, strekken, reiken en wringen.

Manslamming is het logische eindresultaat van al die concrete feitelijke situaties en symbolische signalen die uitroepen dat het om mannen gaat. Het topje van de ijsberg, concreet gedrag waar veel meer achter zit dan je denkt. Doe er je voordeel mee…

Hoe vrouwen te benaderen zonder pepperspray in je gezicht te krijgen

Zonde als dit in de commentaren ‘verdwijnt’, dus hierbij een apart berichtje. Na onze berichtgeving over de Internationale Dag tegen Seksuele Intimidatie op straat, afgelopen 20 maart, wees lezer MP de Zesde Clan op dit geniale bericht op Shapely Prose. Op 8 oktober plaatste de maker van dit weblog een bericht van een collega auteur. Een gids voor mannen. Hoe vrouwen te benaderen zonder pepperspray in je gezicht te krijgen.

De auteur, Phaedra Starling, schrijft romantische boekjes én is een officiële particuliere detective in New York. Op die manier koppelt ze haar inzicht in flirten etc. met een unieke kijk op misdaad en grensoverschrijdend gedrag. Ze is dus de aangewezen persoon om mannen raad te geven die tóch iets tegen een vrouw op straat willen zeggen.

Wat de Zesde Clan goed vindt aan het stuk is dat Starling uitgaat van vriendelijke mannen, die het echt goed bedoelen. Ze willen contact maken met een vrouw omdat ze haar leuk vinden, meer niet. Vervolgens legt ze die goedbedoelende mannen duidelijk uit dat vrouwen terecht arwanend zijn als een onbekende man op hen afstapt. Want naar schatting een op de zes Amerikaanse vrouwen wordt tijdens hun leven verkracht of aangerand. (Naar schatting, want de politie heeft soms de neiging de cijfers te verdoezelen omdat hun stad er anders zo slecht op staat. Ja, Nashville, ik kijk naar jou.)

Spreek je als man een vrouw aan, dan heeft ze geen idee of jij okee bent, of een verkrachter. Dat laatste moet ze ervaren. Dat betekent dus dat iedere man de vrouw in kwestie in woord en daad duidelijk moet maken dat hij het toevallig wel goed bedoeld. Dat hij haar grenzen wél respecteert. Vanuit deze beginsituatie komt Starling met nuttige adviezen, grapjes, voorbeelden en liefdevolle tips voor de zoekende man. Met als handige vuistregel: ‘Als ik die gevaarlijke verkrachter zou zijn, zou deze vrouw dan veilig zijn in deze ruimte?’ Bij antwoord nee is het sowieso ongepast om op die vrouw af te stappen. Kind kan de was doen.

Enfin, lees vooral de hele handleiding. En daarna: veel plezier. Dank voor de link, MP!

Nee, meisjes nafluiten is niet grappig

Het was even zoeken, maar er blijken toch via internet onderzoeken beschikbaar te zijn over wat er gebeurt als mannen vrouwen naroepen en nafluiten op straat. Wat blijkt? Een grote meerderheid wordt boos en geïrriteerd, ze voelen zich respectloos behandeld door nassissende en naroepende mannen. Maar mannen gaan gewoon door en de publieke opinie vindt dat vrouwen niet moeten zeuren.

In The Guardian doet Holly Kearl verslag van onderzoek voor haar boek over al dat gefluit en geroep. Zij ondervroeg in 2008 een groep van 811 vrouwen. Slechts 8% vond het leuk als mannen iets naar haar riepen en floten. Die 8% zag het als een lolletje of een compliment. De andere 92% kon dit gedrag niet waarderen. Van die overgrote meerderheid voelde een kwart zich beledigd, 40% werd inwendig boos, en 62% werd erdoor geïrriteerd. Dat is inderdaad meer dan honderd, omdat er meerdere reacties mogelijk waren.

Context is belangrijk. Zowel uit het onderzoek van Kearl als uit een studie van wetenschapster Kimberly Fairchild blijkt dat vrouwen iets minder moeite hebben met dit mannelijke gedrag als ze zich veilig voelen. Overdag kunnen ze het beter behappen dan ’s nachts, en het maakt uit of vrouwen in het verleden te maken hebben gehad met geweld. Wie bijvoorbeeld eerder door een man was verkracht, reageerde met meer angst en woede op het fluiten en roepen van mannen dan vrouwen die deze negatieve ervaringen niet hadden. Maar die verschillende situaties nemen niet weg dat een overgrote meerderheid van de vrouwen het gedrag van mannen vervelend vindt.

Vaak vindt ‘men’ dat vrouwen dat niet zo mogen voelen. Het is maar een geintje, ze moeten het als een compliment opvatten, etc. etc. Met die houding wordt het gedrag van mannen goedgekeurd. Wie dat gedrag aan de kaak wil stellen, is een zeur en krijgt te horen: ‘kun je je niet met iets belangrijkers bezig houden? Waar gáát dit over’. Nou, dit gaat over mannen. Mannen die het blijkbaar leuk vinden om stoer te doen, en geen moer geven om hoe dit gedrag overkomt op vrouwen. Heren, een meerderheid vindt het niet leuk. Doe daar iets mee.

Weinig aandacht voor lastig gevallen worden op straat

Mannen die vrouwen nafluiten, uitschelden of lastig vallen op straat, is dat een probleem en zo ja, hoe groot? Effe googelen levert niet veel op. Geen gedegen studies, alleen persoonlijke anecdotes. Zoals die van een zeventienjarig meisje, die op een forum om raad vraagt.

Mocht er ergens een wetenschappelijk verantwoord onderzoek op de plank liggen, dan horen we het uiteraard graag. In de tussentijd is het goed om te weten dat hier en daar vrouwen het heft in eigen handen nemen, en de fluitende en roepende mannen publiekelijk aan de kaak stellen. Zoals Dawn Foster. Ze fietst graag, komt overal, en komt helaas ook types tegen die haar naroepen. Of haar topje naar beneden rukken als ze voor een rood stoplicht staat. Iedere keer als ze het aan de stok krijgt met een vent, zet ze de locatie en een omschrijving van het incident op haar weblog 101 wankers. Zo ontstaat er een indrukwekkend overzicht.

Foster schrijft dat ze met haar blog begon omdat ze merkten dat ze vreselijk in haar maag zat met het gedrag van bepaalde mannen. Sprak ze erover met andere mannen, dan snapten die er meestal niets van. Het zou allemaal wel meevallen, en misschien was Foster wel wat overgevoelig. Begon ze erover tegen vrouwen, dan brak de dam en stortten ze een vloedgolf over haar uit. Toen en toen, met die vent, die dit deed, en dat, en o ja, die andere keer… Kortom, de mannen wisten niet waar Foster het over had, omdat het henzelf niet overkwam. Maar iedere vrouw die ze sprak kon zo tientallen voorbeelden geven.

Foster’s leven is veranderd sinds ze de lastpakken in kaart brengt:

Before I felt cowed by taunts and one-liners, now I think “what an excellent blog post”.

En mocht er ergens een student sociologie rondlopen die denkt ‘heej, hier wil ik mijn afstudeeronderzoek aan wijden’, dan zou ik zeggen: er ligt een compleet terrein braak. Dus ga je gang.