Tag Archives: stemgedrag

Amerikaanse verkiezingen door een genderbril: schandalen-editie

Zit je in de laatste fase van je verkiezingscampagne, komt de FBI opeens met een vage brief dat ze opnieuw een onderzoek beginnen naar Clinton’s e-mail gedrag. Koren op de molen van Trump, die Clinton opnieuw verdacht kan maken, en een tegenslag voor Clinton. Welke rol speelt gender bij dit alles? Wat speelt er rondom de kandidaturen van Trump en Clinton? De Amerikaanse media bieden allerlei interessante analyses en nieuwtjes die je in de Nederlandse media niet leest.

Eén van de redenen waarom Trump de e-mails aan kan grijpen voor verdachtmakingen is omdat Clinton bij veel mensen te boek staat als een leugenachtig, niet authentiek persoon die vast en zeker vanalles te verbergen heeft. Waarschijnlijk speelt haar vrouw-zijn hierbij echter een grote rol, signaleert The Conversation als een van de velen. Vrouwen behoren hun man te steunen, tweede viool te spelen, zich bescheiden op te stellen en te dienen en te troosten. Doe je dat niet en vertoon je ambities, dan schend je de verwachtingen die mensen hebben. Je gedraagt je niet als een vrouw. Dat deugt niet. Er klopt iets niet.

Dat gevoel van onbehagen exploiteert Trump al vanaf het begin van zijn campagne. Hij gebruikt haar sekse tegen haar door slim in te spelen op vooroordelen. Hij gebruikt daarbij codewoorden zoals ‘stamina’ en door te stellen dat een president ‘brede schouders’ moet hebben, of dat Clinton er niet uitziet zoals een president – kritiek waar scholieres die meedoen aan debat-lessen al mee te maken krijgen.

Trump’s focus op schandalen en Clinton’s uiterlijk heeft nog een ander voordeel. Het leidt de aandacht af van zijn eigen, veel ergere schandalen. Terwijl bij Clinton twintig jaar verdachtmakingen en talloze diepgravende onderzoeken niks opleverden, kon Trump ongestoord belasting ontduiken, frauderen met giften, vrouwen ongewenst betasten en vernederen, rotzooien met zijn eigen mails, enz.

Vreemd dat we daar zo weinig over horen, merkten verschillende analisten op. Het riekt naar een dubbele moraal. Onder andere het gedrag van de FBI directeur onderstreept dit. Hij deinsde er voor terug om Trump’s dubieuze banden met Russen openbaar te maken, maar elf dagen voor de verkiezingen het Clinton e-mail gebeuren oprakelen vond hij geen probleem. Met zijn actie overtrad de FBI mogelijk de wet, en zeker weten interne gedragsregels.

Hoe nu verder? Omroep CNBC denkt dat dit e-mail schandaal Clinton juist helpt om Trump te verslaan. Anderen schatten in dat de invloed van de FBI manoeuvre beperkt blijft, omdat mensen lange tijd geleden al besloten op wie ze zullen stemmen. Maar zeggen mensen wel wat ze denken? Veel vrouwen uit conservatieve Christelijke milieus moeten bijvoorbeeld hun man volgen, ook in zijn politieke keuzes. Er zijn echter tekenen die er op wijzen dat vrouwen in het openbaar hun man steunen, maar in het geheim voor Clinton willen stemmen omdat ze Trump niet kunnen velen.

Ook vrouwen die openlijk Republikeins zijn, komen in het nauw. Ze moeten kiezen tussen trouw zijn aan de partij en daarmee een vrouwenhater volgen, of hun partij ”verraden” en niet stemmen of overlopen naar Clinton. Republikeinen vrezen dat Trump hun vrouwelijke aanhangers weg jaagt. Daarnaast voelen Republikeinse politici zich verraden door hun mannelijke collega’s. Jarenlang verdedigden ze mannelijke politici tegen beschuldigingen van seksisme. Nu steunen ze een vrouwenhater die openlijk aanranding goedpraat. Stank voor dank.

Hoe het uitpakt rond 8 november? Geen idee. Vrouwenhaat lijkt mensen (mannen) te stimuleren om de gang naar de stembus te maken en Trump te kiezen. Aan de andere kant putten Democraten hoop uit de eerste vroege stemrondes. In de staten Georgia, North Carolina en Florida lijkt het erop dat vrouwen zich opvallend vaak registreerden als kiezer en op Clinton stemden. Er ontstond onder andere een piek na het eerste debat tussen de kandidaten, toen Trump Clinton zeer seksistisch behandelde:

It thus appears that women reacted to the events by exercising their right to vote.

Goh, wie had dat gedacht.

Amerikaanse vrouwen zijn standvastig bij verkiezingen

Amerikaanse vrouwen zijn zeer stabiel in verkiezingstijd. Dat blijkt uit onderzoek naar het stemgedrag van mannen en vrouwen. Over het algemeen zijn vrouwen iets linkser dan mannen, omdat meer vrouwen dan mannen sociale voorzieningen in stand willen houden. Het verschil verloopt echter zeer grillig. Dat komt omdat mannen zo sterk van koers wisselen. Eén kleine koerswisseling in de politiek, en mannen gaan massaal anders stemmen.

Dubble X, het weblog van Slate Magazine, concludeert dat deze resultaten iedere keer opnieuw verrassend lijken. Het weblog denkt dat traditionele beeldvorming over mannen en vrouwen mensen blind maakt voor de feiten:

For one thing, the male voter is typically seen as the standard for the public at large, with women and other groups as viewed as mere special interests. (This is despite the fact that the majority of voters are women.) Men are representative; women are outliers. […] Yet it turns out it’s the dads who are changeable. Kellstedt doesn’t know why men tend to be so much more responsive to changes in government policy. He speculates that men tend to consume more political information and may therefore be more sensitive to the news coming out of Washington. Either that or, as he likes to joke in speeches, men are just more “moody.”

Door de man als norm te nemen, blijven allerlei patronen en ontwikkelingen onderbelicht. Het gevolg is dat opiniemakers, politici, journalisten en anderen iedere keer opnieuw overvallen worden door het gedrag van met name de vrouwelijke kiezer. Double X:

As Time magazine put it in a 1982 story on the gender gap, “Why can’t a woman vote more like a man?” This thinking may help explain our permanent election-year fascination with all those moms—Soccer Moms and Hockey Moms, Walmart Moms and Security Moms—whose identity don’t extend beyond their children, and whose beliefs and purchasing patterns are thought to offer the answer to the presidency, if only they can be riddled out.

Tijdens de verkiezingen van 2004 kwamen er zoveel onzinverhalen over het stemgedrag van vrouwen in de media, dat het Rutgers Centrum voor Amerikaanse Vrouwen en Politiek de noodzaak voelde voor een speciaal factsheet met feiten en getallen. Uit de cijfers blijkt niet alleen dat vrouwen standvastig zijn in hun politieke voorkeuren. Vrouwen laten zich zowel procentueel gezien als in aantallen  vaker registreren als kiezer en gaan vaker stemmen. In die zin zijn vrouwen eigenlijk de norm, niet mannen. Goed om te weten tijdens de presidentiële verkiezingen later dit jaar.

 

Vrouwelijke en allochtone kiezer stemt linkser

Als alleen Canadese vrouwen zouden stemmen, merken liberale partijen daar niet zoveel van. Maar de conservatieven zouden acht procent van de stemmen verliezen, en daarmee behoorlijk wat zetels. Terwijl de Nieuwe Democraten er juist vijf procent op vooruit zouden gaan. Zeker als er iets controversieels speelt ontstaan er opeens opvallende verschillen in stemgedrag van mannen en vrouwen. Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek onder meer dan 12.000 kiesgerechtigden in Canada. In Nederland zijn dezelfde trends zichtbaar.

Tijdschrift Vrij Nederland liet NIPO in mei 2010 peilen hoe het stond met mannen, vrouwen en stemmen. Uit dat onderzoek kwam naar voren dat vrouwen minder op VVD en PVV stemmen. Bij de PVV liep het verschil met de mannen op naar zes procent. Daarentegen zouden ze vaker kiezen voor GroenLinks – zeven procent verschil met de mannen. Bij het bepalen van hun standpunt gaven vrouwen veel vaker dan mannen aan dat ze vooral letten op onderwijs, gezondheidszorg en het milieu. Mannen letten meer op verkeer en de economie.

Specifiek op vrouwenemancipatie ingaan geldt echter algemeen als vragen om problemen, tekende het blad een paar weken later op tijdens een debatavond van Women Inc. Benoem het onderwerp expliciet, en de kiezer haakt af, heet het. Opvallend, want in hetzelfde NIPO onderzoek kwam naar voren dat 63% van de kiezers wil dat partijen zich inzetten voor de positie van de vrouw in de samenleving. VN:

 ‘Het lijkt erop,’ concludeert Peter Kanne van TNS NIPO, ‘dat emancipatie door de Nederlandse kiezer vooral met de mond wordt beleden. Het vrouwenstandpunt is duidelijk niet doorslaggevend. Een goede allochtone kandidaat geeft op dit moment meer een gevoel van urgentie dan een vrouw hoog op de lijst.’

Okeeee…. als je allochtonen wil lokken, hoe stemmen die dan? Kenniscentrum Forum onderzocht het stemgedrag van nieuwe Nederlanders aan de hand van de gemeenteraadsverkiezingen, en lette daarbij op Antillianen, Turken, Marokkanen en  Surinamers. Deze groepen nieuwe Nederlanders gaan minder vaak naar de stembus dan gemiddeld. Jongeren willen wel, zeker als ze een hoge opleiding hebben, maar bij de ouderen spelen taalproblemen een rol. Als allochtonen stemmen, is de PvdA favoriet, gevolgd door GroenLinks en de SP. Forum splitste de cijfers helaas niet uit naar gender.

Kortom, als vrouwen het voor het zeggen hadden zou Femke Halsema premier zijn in plaats van Rutte. Allochtonen zouden Job Cohen in het zadel geholpen hebben. En om nog even mee te geven aan het slot van dit artikel: dat zoveel vrouwen GroenLinks stemmen is niet vreemd. Niet alleen zet de partij veel vrouwen op goede, verkiesbare plekken, maar de standpunten staan bol van het bevorderen van emancipatie. Van vrouwen én voor mannen: GroenLinks pleit bijvoorbeeld voor goede kinderopvang, langer kraamverlof voor vaders, en een wettelijk recht op thuiswerken. Iets om even mee te nemen bij komende verkiezingen….

Seksistische opmerkingen schaden kansen vrouwelijke politici

Vrouwelijke kandidaten voor politieke functies raken beschadigd door seksistische aanvallen. Als ze in de media worden afgeschilderd als gemeen, een kille tante, of als er openlijke beschuldigingen komen dat ze zich hoerig zou gedragen, jaagt dat een kwart van de stemmers weg. Zulke sneren ondermijnen namelijk haar geloofwaardigheid en geven kiezers de indruk dat ze incompetent is. Dit blijkt uit Amerikaans onderzoek onder 800 stemgerechtigden.

Onder andere Women’s Media Center en een paar andere organisaties ondervroegen 800 kiezers en ging na hoe zij zouden stemmen op een mannelijke en een vrouwelijke kandidaat. De beschrijvingen van de kandidaten verschilden. In het ene geval kreeg de politica alleen kritiek op inhoudelijke, politieke gronden. In het andere geval werd haar persoonlijkheid erbij gesleept, en kwamen er kwalificaties van het type kil en gemeen bij. Het resultaat: 41% zou op de vrouw stemmen, na inhoudelijke kritiek daalde dat naar 33%, maar na seksistische opmerkingen zakte dat naar 21%.

USA Today sprak met een van de samenstellers van de enquête:

“I was stunned at the magnitude of the effect of even mild sexism,” says Democratic pollster Celinda Lake, who did the survey. “Right now campaigns tend to be silent and try to tough it out, and this opens up a whole new strategy of responding.”

Uit de vragenlijst blijkt namelijk dat de aanvallen negeren en hopen dat ze stoppen, geen effectieve strategie is. Het beste wat een politica volgens kiezers kan doen, is direct en open reageren, en het beestje bij de naam noemen. Oftewel, als het seksistisch is kun je dat gewoon zo benoemen. En het kan geen kwaad op te merken dat mensen die anno 2010 zo over vrouwen praten, zich moeten schamen.

Goed om te weten, want er staan in de V.S. weer verkiezingen voor de deur. En in de media is het klimaat voor politica’s zo guur, dat Name it Change it zonder enige moeite een top 50 kon samenstellen, van de meest seksistische opmerkingen over vrouwen. Politici hebben dus volop kansen om te oefenen beter met dit soort sneren om te gaan zonder kiezers te verliezen.