Tag Archives: spiritualiteit

Modern seksisme valt moeilijk te bevechten

The Good Girls Revolt, net uit in de Verenigde Staten, laat zien dat betaald buitenshuis werkende vrouwen betere arbeidsomstandigheden aantreffen dan in de jaren zeventig. Leve de vooruitgang. Paradoxaal genoeg is het volgens auteur Lynn Povich juist vanwege die positieve ontwikkeling tegenwoordig moeilijker voor vrouwen om zich te verzetten tegen discriminatie. Want anno 2012 is seksisme zooo passé, dat komt niet meer voor. Denken we. Met als gevolg dat we niet weten wat ons overkomt, als we stuiten op de vele manieren waarop subtieler seksisme vrouwen ondermijnt en terug in hun hok duwt.

Hedy d’Ancona verwoordde het mooi in een interview in het meest recente nummer van tijdschrift Opzij. Waarom worden vrouwen niet kwaad, vroeg ze zich af. De sociale revolutie bleef achterwegen, vrouwen schipperen nog steeds tussen betaald werk en onbetaalde zorg, en bij scheiding of andere narigheid lopen vrouwen een groot risico om tot armoede te vervallen.

Povich geeft een deel van het antwoord. In theorie zou sekse niet meer uit moeten maken. Vrouwen mogen studeren, een eigen inkomen verdienen, vrijuit over straat lopen (- tenzij ze de heer Broertjes als burgemeester treffen, dan krijgt een vijftienjarig slachtoffer van geweld te horen dat ze midden in de nacht niet door Hilversum had moeten lopen, zijn eigen dochter zou dat ook niet mogen, wat deed dat meisje daar. Bijna logisch dat mannen je been breken, eigen schuld, dikke bult.)

Groot is de schok als je denkt dat alles mag en kan, om vervolgens te merken dat je als vrouw minder snel vooruit komt, minder salaris ontvangt, en op de een of andere manier faalt. Eigen schuld, dikke bult, denken vrouwen dan opnieuw. Blijkbaar deden ze iets verkeerds, blijkbaar waren ze niet duidelijk, blijkbaar hebben mannen toch meer kwaliteit dan vrouwen, anders mochten ze wel meepraten in de formatie onderhandelingen, of meeregeren met Rutte, en werden ze wel wat vaker hoogleraar.

Good Girls Revolt gaat in op deze kwesties aan de hand van ontwikkelingen bij Newsweek. Vrouwen begonnen vanaf de jaren zestig bij dit Amerikaanse blad te werken, maar ze merkten al snel dat hun sekse een hindernis vormde:

Lynn Povich, a 47-year journalism veteran who started as a secretary in the Paris bureau of Newsweek magazine in 1965, tells the story of 46 women with degrees from top schools who got tired of a system that relegated them to jobs checking facts and clipping newspaper stories, while men with similar credentials got the bylines and big salaries.

Als ze lieten merken dit niet leuk te vinden, kregen ze te horen dat vrouwen eenvoudigweg niet journalistiek konden schrijven. Hun opleiding, ambitie, en wensen deden er niet toe. Schrijven was voorbehouden aan de mannen, want die waren ervoor geboren en vrouwen niet. Punt.

Punt? Nou nee. In die omstandigheden is het onrecht duidelijk, en kun je concreet aan de slag met een herkenbare ‘vijand’. In 1970 stapten de vrouwen naar de rechter. Verschillende keren zelfs. Totdat Newsweek banen als verslaggever en senior editor openstelde voor vrouwen. Met de rechtszaken dwongen vrouwen af dat eenderde van de journalisten vrouw moest zijn, en eenderde van de feiten onderzoekers mannen, om te laten zien dat deze taak op geen enkele manier ‘typisch vrouwenwerk’ was.

Sindsdien is het echter minder zichtbaar geworden wat vrouwen tegenhoudt om vrijuit door te stromen. Dat aspect is van groot belang, want wie het verleden niet kent, is gedoemd in herhaling te vervallen:

…there has been a drastic shift in the way that women approach their careers since Povich’s generation: These young women grew up thinking they could do anything in the workforce, and when they encounter sexism, they don’t know what it is or what to do. Bennett, for one, didn’t even think of herself as a feminist until she encountered discrimination herself. That’s common enough in my generation of college students and 20-somethings, I think. We tend to blame ourselves before turning on the system. We are so used to being equal that we wouldn’t know sexism if it subtly dismissed our work at every chance. For Povich, this is frustrating. She hopes books like hers serve as a corrective. The kind of history she’s telling is “not discussed enough with our daughters and our daughters’ daughters,” she told me.

En ook dat is logisch. Probeer je het wel, dan vliegen de verwijten en beschuldigingen je om de oren. Slachtoffergedrag, foei! Zeur niet zo! Bah, daar heb je die zure mannenhaters weer! Of nee, kille carrière bitches die geen enkel respect hebben voor nobele huisvrouwen. Dat is de stok.

Daarnaast heb je ook de strooppot. Vrouwenbladen zoals Libelle en Margriet schrijven in hun kolommen iets te vaak en iets te nadrukkelijk dat moeders die zich voornamelijk bezighouden met kind en keuken de juiste keuze maakten, zij zijn degene die zich bezighouden met de dingen die er echt toe doen. Een andere variant vind je in spirituele bladen zoals Happinez. Daar krijgen vrouwen ook allerlei complimenten. Dat ze vanwege hun baarmoeder zo fijn één met de natuur zijn, scheppende vermogens hebben. Daar moeten ze dan maar dik tevreden mee zijn.

Tussen stok en strooppot is het lastig manoeuvreren. Je moet wel heel zeker van je zaak zijn wil je in zo’n vijandig klimaat een standpunt innemen wat neerkomt op dat wat d’Ancona aangaf, namelijk dat we er nog lang niet zijn. Het roze en blauwe keurslijf knelt nog steeds, maar het is onduidelijk geworden bij wie je moet zijn om de veters losser te trekken. Dat brengt Povich prachtig in kaart.

Advertenties

Bitch Magazine fileert Eat, pray, love

Voel je je kwetsbaar, spiritueel bankroet, lusteloos en ongelukkig? Geen nood. Geef geld uit! Aan een reis om de wereld, aan workshops, aan lezingen van goeroe’s, aan yogamatjes en wierookhouders. Dan komt alles weer goed! Het is de strategie die Eat, Pray, Love toont, zowel het boek als de film die nu in de bioscopen draait. De Zesde Clan laat graag een tegengeluid horen. Zoals dat van feministisch blad Bitch Magazine. Die bekijkt deze trend met argwaan. Want achter de roze wolk van het spirituele sprookje gaat een wereld van vrouwenhaat en afleidingsmanoevres schuil, schrijft het blad.

De link tussen wellness en geld uitgeven is sterk. Neem maar eens een kijkje op de site van het Nederlandse blad Happinez. Het is een en al zingeving, verdieping en in contact komen met je authentieke zelf wat de klok slaat. Maar daaraan gekoppeld zit kopen, kopen, kopen. Kijk maar naar de tabs bovenaan de internetpagina. De tab Gifts: cadeautjes. Dus kopen kopen. De tab webshop, spreekt voor zich dat het hier om kopen gaat. Inspiratie dan? Workshops en lezingen, en die kosten geld. Dus ook hier moet je kopen. En dan is daar nog de tab lezersaanbiedingen. Wat daar staat kost misschien iets minder, maar je moet nog steeds geld uitgeven.

En ook al grossiert het blad in postieve cliché’s over vrouwen – ze zijn zo intuitief, zo invoelend, en we moeten vooral allemaal in verbinding komen te staan met onze buik want daar ontstaat nieuw leven – eigenlijk is de onderliggende boodschap juist heel negatief. Bitch Magazine:

The genre […] tells women they must do expensive things that are good for the body, mind, or soul. But the hidden subtext, and perhaps the most alluring part of the genre for its avid consumers, is the antifeminist idea that women should become healthy so that people will like them, they will find partners, they’ll have money, and they’ll lose weight and be hot. God forbid a dumpy, lonely, single person should actually try to achieve happiness, health, and balance for its own sake. It’s the wolf of the mean-spirited makeover show or the vicious high-school clique in the sheep’s clothing of wellness.

Bovendien leidt het consumeren af van de reeële problemen waar veel vrouwen mee kampen. De vanzelfsprekenheid waarmee zij de verantwoordelijkheid moeten nemen voor het huishouden en de zorg voor kinderen en partner, naast betaald werk en mantelzorg voor zieke familieleden. De vanzelfsprekendheid waarmee blanke mannen de goede kansen en leuke banen doorgeven aan andere blanke mannen. Dreigend ontslag, of de uitzichtloosheid van jaren moeten rondkomen van een net iets te lage uitkering. De gevoelens van onvrede die daardoor kunnen ontstaan, los je niet op met de aanschaf van een nieuw gelukskettinkje.

Dat zijn inzichten waar een blad als Happinez, of een boek als Eat, pray, love, liever niet bij stilstaan. Want dat staat haaks op hun streven naar omzet en winst. Stel je voor dat vrouwen stoppen met kopen. Dat ze in plaats daarvan eens een lange wandeling gaan maken, met hun partner onderhandelen over een eerlijkere taakverdeling in huis, of een goed boek lenen van de bibliotheek. Zoals Delusions of Gender van Cordelia Fine, of Liefdewerk van Susan Maushart. Dat zou nog eens een spiritueel ontwaken veroorzaken!