Tag Archives: slachtoffers van verkrachting

Kwetsbare vrouwen zijn vogelvrij

Als je een meisje onder de 18 verkracht, of een vrouw met psychische problemen, of een verstandelijke beperking, weet je als dader bijna zeker dat je je straf ontloopt. Dat concludeert professor Betsy Stanko van de Engelse politie, na een analyse van  gemelde verkrachtingen. Er kunnen niet vaak genoeg bijeenkomsten tegen geweld tegen vrouwen georganiseerd worden, zoals zondag 9 maart in Gent , want we hebben nog een lange weg te gaan.

Stanko volgde de vervolging van verkrachtingszaken tien jaar. Daarnaast maakte ze een gedetailleerde analyse van 500 zaken die de Londense Metropolitan Police binnen kreeg in april en mei 2012. Het bleek dat veel meldingen niet leidden tot een officiële aangifte. Daarna ontwikkelden veel officiële aangiften zich niet tot een zaak, in de zin van opsporing, vervolging, en de gang naar de rechter.

Uit haar analyse bleek dat kwetsbaarheid bij het slachtoffer negatief werkte op de actiebereidheid van agenten. Als een slachtoffer de dader kende (dat in de meeste gevallen zo), of een geschiedenis van mentale problemen had, deed de politie meestal niets met de melding. Bij slachtoffers met een verstandelijke beperking daalde het percentage met 67%. In geval van alcoholgebruik daalde de kans dat de politie een zaak maakte van de melding met 45 %. Deze laatste bevinding is extra wrang, gezien geobserveerd gedrag van daders:

Tellingly, the study found that “initiators’ level of invasiveness was related to the intoxication of the targets, but not their own intoxication” — suggesting that drunk women are intentionally targeted by predators who are fully aware of what they’re doing.

Stanko wijst erop dat deze cijfers betekenen dat verkrachting in feite gedecriminaliseerd is. Daders gaan immers massaal vrijuit. Ze pleit voor een totale cultuuromslag bij de politie en in de samenleving. Het gaat daarbij niet om het zwart maken van de politie. Stanko onderzoekt verkrachting al jaren en ontdekte eerder, in 2006, een belangrijke reden waarom agenten verkrachtingszaken laten lopen. Compassie met het slachtoffer. Vriendelijkheid:

Betsy Stanko, an academic who has examined 700 case files in London, has found another reason why the police drop cases: kindness. Officers know that some kinds of victim stand little chance of being believed in court. They include people who had been drinking before the attack took place (one in three cases) and the mentally ill (one in five). In such cases, coppers often take what Ms Stanko terms “sympathetic withdrawal statements” and do not press the matter further.

Het systeem is zo verrot dat vervolging vaak meer schade toebrengt aan het slachtoffer, dan de dader. Uit medemenselijkheid willen politiemensen een slachtoffer zodoende behoeden voor nog meer ellende.

Of Nederlandse agenten zich ook zo opstellen is onduidelijk, maar verder is de situatie min of meer hetzelfde. Ook hier komen verkrachters massaal weg met hun daden. Het CBS becijferde dat van alle aangiftes slechts rond de veertig procent tot een zaak leidt. In 2005 leidde dat nog vervolgens in ruim dertien procent tot een veroordeling. In 2010 was dat percentage al gedaald naar 8%.

De werkelijke aantallen verkrachtingen liggen overigens nog hoger, want keer op keer blijkt dat veel vrouwen geen aangifte doen. Vraag je vrouwen echter naar hun ervaringen, dan blijkt dat 45% sinds haar vijftiende een of meerdere keren slachtoffer werd van fysiek en/of seksueel geweld. Meisjes en vrouwen met een handicap zijn, ook in Nederland, extra kwetsbaar. Maar liefst 61% van de verstandelijk gehandicapte meisjes en vrouwen kreeg te maken met aanranding, verkrachting en andere vormen van seksuele agressie.

Zolang meisjes en vrouwen vogelvrij zijn, is de emancipatie niet voltooid. Mocht iemand de behoefte voelen om cynische opmerkingen te maken over het nut van internationale vrouwendag, dan heb je hier een van de vele antwoorden waarom we die dag hard nodig hebben.

UPDATE: in de V.S. liet een rechter een in principe man vrijuit gaan. De man werd verdacht van de verkrachting van een jonge vrouw met Downsyndroom. De rechter vond echter ”dat het slachtoffer zich niet als een slachtoffer gedroeg”, dus het zat wel goed allemaal. Hij wil dat de rechtszaak over wordt gedaan. Het is onzeker of de verstandelijk gehandicapte vrouw voor de tweede keer wil getuigen. De eerste keer was al zwaar voor haar, en ze wil eigenlijk niet in dezelfde ruimte zitten als die man.

Vrouwen moeten WAT?!? doen om verkrachting te voorkomen?

De Zesde Clan dacht zo onderhand wel voldoende categorieën te hebben om artikelen onder te scharen, maar we hebben er waarschijnlijk toch nog eentje nodig. Bijvoorbeeld de categorie WAT?!?!? Als in ‘dat méén je niet, zijn jullie waanzinnig geworden?’. Want dat is de reactie van de Zesde Clan op het advies, aan vrouwen, om  over aanvallers heen te kotsen of te plassen om verkrachting te voorkomen.

Goed idee: spreek de daders aan.

Deze behulpzame tip komt van een universiteit in de Amerikaanse staat Colorado. De onderwijsinstelling zat in z’n maag met een verkrachtingsprobleem en probeerde vrouwen te helpen zich te beschermen. Bijvoorbeeld door een potentiële verkrachter te vertellen dat je een enge ziekte hebt, of menstrueert. Wie weet verandert hij dan van gedachten en ziet af van verkrachting. Of door over de man heen te urineren of te kotsen. Da’s zo onsmakelijk dat de lust tot verkrachten hem wellicht vergaat.

Eerder besloot een geestelijk leider Indiase vrouwen bij te staan in de verkrachtingsepidemie, door hen te adviseren altijd chilipoeder op zak te hebben. Als een man je dan belaagt, kun je snel kruiden in zijn gezicht gooien. Handig advies! Dat zal vrouwen redden!

Maar goed, als je het niet wil aannemen van universiteiten en geestelijk leiders, dan hebben veroordeelde verkrachters misschien nog tips voor vrouwen om seksueel geweld te voorkomen. De Washington City Paper besteedde aandacht aan hun ervaringsdeskundigheid en moest toegeven dat een aantal tips enigszins nuttig kunnen zijn in individuele situaties. Daarna werd het al snel absurd:

“be aware of your surroundings”; “go for the groin”; “if you are ever thrown into the trunk of a car, kick out the back tail lights and stick your arm out the hole and start waving like crazy.” Others—don’t wear clothes you can remove, stop helping babies, never ever drive anywhere—are more likely to keep women dependent than protected. As we’ve seen before, targeting rape prevention advice at women can start off as empowering, and slowly descend into crippling—or worse, preemptive victim blaming.

Meestal kwam het neer op ‘blijf binnen anders treft je een afschuwelijk lot’. Ja, dat helpt. De verkrachters boden nog andere behulpzame adviezen:

  • knip je haar af (want als je lang haar hebt kan een verkrachter je daar vastpakken)
  • draag een ruimtepak of een bepantserd ME uniform (want anders knipt of scheurt een verkrachter je de kleren van je lijf )
  • Ga niet vroeg of juist laat de straat op.  Naar school gaan kun je wel vergeten, want de meeste verkrachters grijpen hun kans tussen vijf en half negen in de nacht/ochtend, dan moet je dus niet op straat komen. Fijn, zo’n huisarrest.
  • Neem altijd een voorwerp mee zoals een paraplu, zodat je van je af kunt slaan
  • Niet eten, niet slapen, niet naar het toilet gaan.

Tsja. Misschien moeten we als vrouw maar ophouden te bestaan? Of misschien zouden mannen die het woord ‘nee’ niet snappen, deze adviezen moeten opvolgen…en ophouden met zeuren dat ze het concept ‘toestemming’ niet zouden begrijpen.

UPDATE: Geniale actie op Twitter. Onder de noemer safetytipsforladies, oftewel veiligheidsadvies voor dames, kunnen vrouwen nog veel meer nuttige aanwijzingen vinden. Zoals deze: ‘zeg dat je een NET meisje bent. De verkrachter zal prompt in rook op gaan’. Of: verander in een zeemermin.

Project Onbreekbaar geeft slachtoffers een stem

Het idee is even eenvoudig als krachtig. Noteer op een groot vel papier een uitspraak van degene die je seksueel misbruikte. Laat jezelf met dit citaat fotograferen. Plaats de foto op internet. Dat is heel in het kort Project Unbreakable, ‘project onbreekbaar’, een actie waarbij slachtoffers hun menszijn terug claimen, terwijl ze tegelijkertijd zichtbaar maken hoeveel agressie ze over zich heen kregen. De Zesde Clan nodigt je van harte uit een kijkje te nemen op deze site, die kunst, fotografie en activisme op een unieke manier combineert.

Zoals zo vaak wordt er een patroon zichtbaar als je uitspraken van aanranders, verkrachters en incestplegers achter elkaar leest:

It’s a powerful art project that highlights the emotional manipulation (“I love you,” or “If you tell your mom she’ll hate you for causing us to break up”) that often accompanies rape and sexual abuse. I’m only posting a few here, but collectively they illustrate many of the justifications perpetrators give. The quotes chosen by the survivors also make clear that the demands to keep the incident secret and the efforts of abusers to justify their behavior are as much a part of the attack as the physical element.

Meer informatie over dit project:

Slachtoffers van seksueel geweld kunnen in Utrecht terecht op deze website om snel goede hulp te krijgen. Utrecht kent ook een Centrum voor Seksueel Geweld, voor eerste opvang na verkrachting. Deze organisatie is vergelijkbaar van opzet als de zogenaamde Rape Crisis Centers in onder andere Engeland. Ook als iemand geen aangifte wil doen, kan hij of zij het centrum bellen via telefoonnummer 088-7555588.

Verkrachters vertellen hun kant van het verhaal

Waarom verkrachten verkrachters? Sociale mediasite Reddit publiceerde antwoorden op deze vraag. De forumdiscussie heeft zo’n opzienbarend karakter dat de site de internationale Engelstalige pers haalde. Ook webmagazine Jezebel besteedt aandacht aan verkrachters en hun motieven, naar aanleiding van de discussie op Reddit. De resultaten zijn soms moeilijk te verteren. Willen we als samenleving echter een stap voorwaarts zetten, dan moeten we de daders ook aan het woord laten, stelt Jezebel.

Reddit staat niet bepaalt bekend als een vrouwvriendelijke site. Toch leverde de discussie over motieven van daders verrassend openhartige, eerlijke antwoorden op. Die bovendien duidelijk maken dat je een verkrachter nauwelijks kunt onderscheiden van de niet-verkrachter:

in between the remorseful paeans and the sociopathic how-to guides, an existential truth emerged: many rapists look and act like everyone else, almost right up until the moment they start raping. It’s a truth that many sexual assault survivors have already been forced to confront, and one at least as many survivors know the rest of society hasn’t yet wrapped its head around.

Na het doorploegen van talloze antwoorden op de vraag ‘wat bezielt een verkrachter’ kan Jezebel een aantal steeds terugkerende redenen op een rijtje zetten. De inzenders waren voornamelijk mannen, en zij vertelden dat zij seksueel geweld gebruikten, meestal tegen vrouwen:

  • omdat vrouwen volgens de dader tegenstrijdige signalen afgaven over hun bereidwilligheid tot seks
  • uit verveling
  • vanwege groepsdruk (met name van andere mannen)
  • omdat vrouwen gebruiksvoorwerpen zijn
  • omdat mannen nou eenmaal mannen zijn, biologie
  • slechte invloeden, zoals nare jeugd gehad

Veel mannen gaven aan dat zij achteraf nare herinneringen over hielden aan hun acties. Sommigen betuigden zelfs spijt. De forumdiscussie gaf sommige slachtoffers daardoor een gevoel van erkenning. Want ook zij hielden er nare herinneringen aan over:

So what I remember from that night is this: he wouldn’t accept a polite “no.” When I wasn’t sure about being drunker, he decided for me. He very quickly escalated physical contact past what I’d said was my comfort zone, and I had to either go along with his advances or create an awkward situation on a first date by yelling at him. It took weeks for him to accept that I wasn’t being “stubborn,” I REALLY WANTED HIM TO LEAVE ME ALONE. The worst part was that he was a police officer. […]  I’m glad he shared this story because it legitimized my own experiences. I’ve been this girl before. I’m a little damaged and a little insecure, and until recently, I’ve been uncomfortable creating an awkward situation by saying “no” and leaving.

Vanwege deze openheid moedigt Jezebel de discussie aan, hoe vervelend sommige verhalen ook over komen. Luisteren naar wat daders over zichzelf en hun motieven vertellen, gaat vooraf aan verandering ten goede:

We have to acknowledge that the people telling these stories and making these decisions are the men (and women) next door, not necessarily inhuman savages. Otherwise, anti-rape campaigns will continue to tell victims to dress and act differently as a matter of “prevention,” college campuses will continue to report high rates of sexual assault, and people will continue to take advantage of others without even looking them in the eye while doing so.

Ook magazine Salon juicht de discussie toe:

The thread is a powerful testament to the insidiousness of sexual coercion, and of how damaging to both men and women the culture of silence can be. It’s still expected that nice girls won’t make a fuss. Females are still  raised to keep quiet and not make a scene, even when they want say no. They’re raised to keep quiet, even after they’ve been abused. And that’s nowhere more harrowingly clear than in the story of the man who claims to be “a post-colleged age male who raped several girls through use of coercion, alcohol, and other tactics over a course of 3 years.”

Verkrachters. Hoe meer we van ze weten, hoe beter we hun misdaden kunnen voorkomen, of de schade na hun actie kunnen verminderen.

Verkrachters gaan vrijuit want 12-jarige meisjes ‘vroegen om seks’

Een Engelse rechtbank heeft in hoger beroep zes voetbalspelers vrijgesproken van het verkrachten van twee meisjes van 12. Volgens de rechters leken de meisjes ouder dan 12, zouden ze de voetballers uitgenodigd hebben voor een ontmoeting in een parkje, en wilden ze dús zelf seks. De verkrachting was daarom geen verkrachting. De zes mannen, tussen de 19 en 21 jaar oud, kregen een voorwaardelijke straf en konden vervolgens naar huis. Zaak gesloten.

De zes verkrachters die in hoger beroep vrij kwamen.

Van verschillende kanten is met afgrijzen gereageerd op de vrijspraak. Onder andere Ms Magazine benadrukt dat de meisjes met 12 jaar niet eens de leeftijd hebben om lid te worden van Facebook, want dat mag pas vanaf je dertiende. Officieel kunnen meisjes in Engeland bovendien pas vanaf 16 jaar instemmen met seks. Voor die leeftijdsgrens is het in principe altijd de verantwoordelijkheid van een volwassene wat er gebeurt.

De zes voetballers varieerden in leeftijd van 19 tot 21 jaar. In contact met de jonge meisjes hadden ze als volwassenen hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Dat deden ze niet. Vijf van hen verkrachtten een van de 12-jarigen. De zesde nam het tweede meisje. De rechtbank geeft de mannen nu een goedkeurend knikje. Prima gedaan jongens!

Vrouwen die zich verzetten tegen verkrachting vrezen dat de uitspraak de weg vrij maakt voor nog meer vrijspraken. Als zelfs een op zich harde leeftijdsgrens van 16 jaar niet meer voldoende is om minderjarige meisjes te beschermen, waar kunnen slachtoffers van verkrachting dan nog wel een beroep op doen?

De Zesde Clan voegt hier aan toe dat de dader in een meerderheid van de gevallen een bekende van het slachtoffer was – bijna altijd is er eerder contact voordat de verkrachting plaats vindt, zoals ook in dit geval – en dat mannen die verkrachten deze misdaad in 90 tot 95 procent van de gevallen herhalen. Ze kwamen er één keer mee weg, dus dan lukt het ook wel een tweede of derde keer.

Weblog I Blame The Patriarchy schrijft vaker over verkrachting en de vele manieren waarop verkrachters wegkomen met hun misdaad. Zij wijst erop dat meisjes en vrouwen in de huidige westerse cultuur altijd beschikbaar moeten zijn, en daarom zoveel moeite hebben om gerechtigheid te krijgen:

Because of the sex-based power discrepancies inherent in our social structure, members of the sex class — that is, women — are always “yes” unless they specifically, adamantly, and in front of 3 witnesses with video cameras, say “no.” But even when “no” obtains, other (subjective and arbitrary) factors are almost always seen as mitigating it into a “yes.” Such as not saying “no” loud enough, not fighting back physically, being the dude’s girlfriend, or wearing a tight sweater.

Waarvan acte. Voor meer feiten, cijfers en analyses: zie het uitstekende boek Rape van Joanna Bourke.

Eve Ensler opent centrum voor Congolese vrouwen

Eve Ensler, bekend van toneelstuk en boek De Vaginamonologen, opent een centrum voor Congolese vrouwen die zijn verkracht door één van de vele gewapende milities in hun land. In de stad Bukavu biedt City of Joy hen een plek om op adem te komen en te leren hoe ze, eenmaal terug in hun dorp of stad, de controle over hun eigen leven terug kunnen krijgen. Ensler heeft steun van UNICEF en stichting Panzi, naar het gelijknamige ziekenhuis waar slachtoffers van verkrachting medische hulp krijgen.

De opening van het centrum in Bukavu verliep feestelijk.

Aan de New York Times vertelde Ensler dat ze de passieve houding van de wereld zat was. De enige hoop is volgens haar dat de mensen die niets meer te verliezen hebben, de Congolese vrouwen, zelf in actie komen:

“You build an army of women,” she said. “And when you have enough women in power, they take over the government and they make different decisions. You’ll see. They’ll say ‘Uh-uh, we’re not taking this any longer,’ and they’ll put an end to this rape problem fast.”

Het centrum biedt lessen in zelfverdediging, computervaardigheden en mensenrechten. Ook kunnen vrouwen er deelnemen aan trainingen om landbouw en handel beter in de vingers te krijgen. Daarnaast kunnen vrouwen psychotherapie krijgen om hun trauma’s te verwerken. Het centrum stelt de behoeften van de vrouwen centraal, dus als ze iets anders willen regelt City of Joy dat.

Het centrum is onderdeel van een stille revolutie in het land. Normaal gesproken is seks een taboe onderwerp, signaleerde Julie Ndaya een paar jaar geleden. Het Congolees heeft zelfs geen woord voor verkrachting, want veel mensen geloven dat een man een vrouw niet kán verkrachten. Gebeurt dat toch, dan betekent dit dat de vrouw eigenlijk wel wilde, en gewoon een slet is. Of dat boze geesten bezit van haar hebben genomen. In beide gevallen verdwijnt de dader uit het zicht en is de vrouw het probleem: ze is bezeten, of een slet. Ze moet zich diep schamen en haar mond houden.

Vrouwen pikken dit beeld van de situatie echter niet meer. Ze verbreken de stilte. De afgelopen jaren meldden westerse media dat Congolezen steeds vaker de straat op gaan om te protesteren tegen de massale verkrachtingen. Zo hielden vrouwen in dezelfde stad Bukavu vorig jaar nog een grote demonstratie. Die werd nota bene geleid door Olive Lembe Kabila, de vrouw van  president Kabila.

Naast deze culturele verandering begint de Congolese regering bovendien ernst te maken met de aanpak van de daders. Zo veroordeelde een mobiel gerechtshof begin dit jaar een kolonel tot twintig jaar cel wegens groepsverkrachtingen. Het is één van de eerste keren dat de daders op die manier de boodschap ontvangen dat ze niet meer straffeloos hun gang kunnen gaan.