Tag Archives: Simone van der Vlugt

Vrouwelijke traditie krijgt nieuwe opvolgsters

Boekenwurmen opgelet: historische fictie krijgt vanaf dit jaar extra aandacht. In het buitenland zijn romans in dit genre al mateloos populair. Ook Nederlandse uitgevers wagen nu een kans. Zo wil uitgeverij Ambo | Anthos vanaf  dit jaar zes historische romans per jaar uitbrengen, met een sterke focus op vrouwen. Dat past in een Nederlandse traditie die minstens tot de negentiende eeuw teruggaat.

Bijna alle historische boeken die Ambo | Anthos dit jaar publiceert, hebben een zelfstandige vrouw in de hoofdrol. De verhalen spelen zich vooral af tijdens de Gouden Eeuw, en komen vaak uit de koker van een schrijfster, zoals Simone van der Vlugt, Tanya Commandeur, Suzanne Wouda, Femke Roobol, Brenda Meuleman, Suzanne Hazenberg en Daniëlle Hermans.

Vrouwen die historische fictie schrijven, hebben in Nederland een lange traditie. Daarvoor hoeven we alleen maar te kijken naar de uitstekende biografie Strijd tegen de Stilte, over Johanna Naber. Maria Grever brengt leven en werk van deze Nederlandse historica in kaart en schetst meteen een beeld van het begin van geschiedenis als academisch werkveld.

Als universitair vak was geschiedenis lange voorbehouden aan mannen, maakt Grever inzichtelijk. De paar welgestelde vrouwen die toegang kregen tot de faculteit, bleven in de marge hangen. Na hun studie werden ze hooguit bibliothecaresse of hoofd van een archief. Als ze trouwden, verdwenen ze naar huis.

Vrouwen die belangstelling hadden voor geschiedenis, moesten meestal andere wegen zoeken om iets te doen met hun ambities als historica. Een aantal van hen vond die alternatieve weg: ze schreven historische fictie. Zo konden ze zich tóch bekwamen in de geschiedenis, ook al had hun werk een tweederangs status (want: ‘onwetenschappelijk’).

Grever signaleert dat hun werk een belangrijke schakel vormde in de lange weg die vrouwen moesten afleggen, om uiteindelijk écht door te dringen tot faculteiten Geschiedenis van universiteiten. Onder hen mensen als Trui Toussaint, Catharina van Rees, Adele Opzoomer (onder het pseudoniem A.S.C. Wallis, zodat haar sekse niet zo opviel), Margaretha Maclaine Pont en Betsy Hasebroek. Vaak concentreerden ze zich op vrouwelijke figuren uit de geschiedenis, zoals landvoogdes Margaretha van Parma.

Later volgden mensen zoals Jo van Ammers-Küller (1884-1966), met in die tijd beroemde titels als De Opstandigen, of M.A.M. Renes-Boldingh, die in 1963 Vrouwe Rixt van Ameland schreef. Hint voor uitgeverij Ambo:

Een boek dat ik al jaren geleden met veel plezier gelezen heb is: Vrouwe Rixt van Ameland. Het is geschreven door M.A. Renes -Boldingh en uitgegeven door uitgeverij Callenbach. […] Vrouwe Rixt is nog steeds goed leesbaar en misschien wel een herdruk waard.

Jaaaaaa, herdruk, herdruk!

Kortom, Simone van der Vlugt en collega’s komen niet uit de lucht vallen. Ze werken niet in een vacuüm. Integendeel. Zij behoren tot een traditie van Nederlandse schrijfsters die zich goed documenteren en periodes uit het verleden opnieuw tot leven wekken, in verhalen die hopelijk in de smaak vallen bij veel lezers en waarin vrouwen een belangrijke rol spelen. Fijn dat deze traditie nieuwe steun krijgt van uitgevers!

Nederlandse thrillervrouwen doen het goed

Literaire thrillers van een nieuwe generatie schrijfsters verkopen als een tierelier, meldt het ANP. Niet alleen in Nederland maar ook daarbuiten. Eén van hen, Simone van der Vlugt, won eerder deze week de NS Publieksprijs. De thrillergids van Vrij Nederland nam een analyse op van het succes van de vrouwelijke auteurs, en mannelijke schrijvers zoals Charles den Tex hun boeken lijken aan te passen aan die van hun vrouwelijke collega’s. Dat uit zich met name in het feit dat ze meer psychologie verwerken in hun romans.

Simone van der Vlugt

Het is niet voor het eerst dat het de media opvalt dat schrijfsters het erg goed doen. Al in 2009 wees De Telegraaf erop dat de boeken als zoete broodjes over de toonbank gaan. En dat de Nederlandse top vijf van best verkopende auteurs gedomineerd wordt door vrouwen. Da’s niet zo vreemd, want de gemiddelde lezer van die literaire thrillers is een vrouw van tussen de 30 en 60 jaar. Naar aanleiding van de winst van Simone van der Vlugt citeert het ANP Esther Scholten van de Stichting Collectieve Propaganda voor het Nederlandse Boek. Zij vermoedt dat vrouwen de boeken ‘vreten’ omdat de schrijfsters het dagelijks leven, het gezin en relaties opnemen in hun verhalen. De lezeressen kunnen zich zodoende met de personages identificeren.

Vreemd genoeg – of misschien juist niet – leiden de verkoopsuccessen nog niet echt tot erkenning. Zo wonnen tot nu toe slechts twee schrijfsters de Gouden Strop. De jury eerde in 2009 Marion Pauw, voor het boek Daglicht, en in 2005 Johanna Spay met Dood van een soldaat. Tomas Ross en Charles den Tex wonnen ieder al drie keer. Ondertussen laten de lezers zich niet afleiden en blijven ze vrolijk thrillers van vrouwelijke auteurs kopen. Er zijn zelfs hele sites ontstaan die niets anders doen dan geïnteresseerden wijzen op de nieuwste Vrouwenthriller. Kortom, het genre bloeit en het gaat thrillerschrijfsters voor de wind.