Tag Archives: seksueel misbruik

Seksisme alarm: ”Misbruikte voetballers zijn geen echte mannen”

Je kon er op wachten. Enkele mannelijke voetballers brachten naar buiten dat zij het slachtoffer waren van seksueel misbruik. Acuut stond de gender-politie op. In de vorm van een vijfvoudig dartskampioen die zijn podium van de roem benutte om te oordelen dat misbruikte voetballers geen echte mannen zijn. Want echte mannen zijn sterk, stoer en slaan er op los. Echte mannen kunnen nooit kwetsbaar zijn of, erger nog, ergens het slachtoffer van zijn. Dus zijn het geen mannen. Probleem opgelost!

Dartskampioen Eric Bristow benutte Twitter om de ‘harde kerels’ uit zijn sport te vergelijken met watjes van voetballers, die zichzelf niet verdedigden tegen aanranders. Hij gebruikte in zijn tweets ook het woord ‘poof‘, een scheldwoord voor homo. Later bood hij excuses aan. Hij had pedo bedoeld. Oh, ok…

Bristow heeft volgens diverse media de beledigende twitterberichten verwijderd, maar het kwaad is al geschied, signaleert dagblad The Guardian:

If the ignorant raving of the likes of Bristow are left unchallenged, then other survivors will be deterred from coming forward. Such comments inflict genuine damage on people too: if you’ve internalised a “maybe it was my fault” sense of shame, if you feel emasculated, then Bristow’s rant will be a source of hurtful anguish.

Als samenleving hebben we sowieso moeite met seksueel geweld. Als iemand een vrouw verkracht terwijl ze een kort rokje droeg, heet het geen verkrachting en zeggen teveel mensen dat het haar eigen schuld is, bleek onlangs uit een enquête van de EU. Zoals Marjolein Derous de algemene houding van mensen rondom het thema ‘seks zonder toestemming’ (=verkrachting) samenvat:

De enquête op zich, de verbazing over de eerste ‘interpretatie’ van de cijfers en het snel-snel afvoeren van zelfs de ondubbelzinnige resultaten zijn allemaal symptomen van eenzelfde probleem: we vinden seksueel geweld wel allemaal heel erg, maar willen er zelf niet al te veel mee geconfronteerd worden.

Die houding treft vrouwen harder dan mannen, omdat de meeste daders mannen zijn en de meeste slachtoffers vrouwen. Maar mannen kunnen ook in de greep van een verkrachter raken, getuige de misbruikschandalen uit het leger, katholieke tehuizen en andere besloten organisaties. Vaak krijgt het slachtofferschap dan een extra lading mee. Voetballers gelden als het toppunt van mannelijkheid. Zeker de sterren, de topscorers, belichamen een ideaalbeeld van ware macho mannelijkheid. Ieder jongetje behoort te streven naar de mannelijkheid van dit soort helden.

Als die stoere helden zich opeens ontpoppen tot kwetsbare mensen die in hun jeugd vreselijke dingen meemaakten en daar nu nog steeds onder lijden, slaan de hersenen van veel mensen op tilt. Wat je hoort, ziet en leest past niet in het plaatje of bij de emoties die mannelijke voetbalhelden, racehelden en andere sportsterren oproepen.

Vervolgens heb je twee keuzes. Je beeldvorming over mannelijkheid veranderen, of vasthouden aan jaren vijftig rolpatronen en alles wat daarvan afwijkt wegmeppen. Dat laatste is wat mensen zoals Bristow doen. Misbruikte voetballers zijn geen echte mannen. Phew! Aloude stereotiepe beeld hersteld, mannelijkheid gered, en dat dit betekent dat mannen die slachtoffer zijn van seksueel misbruik, in de kou staan en nergens naartoe kunnen.

Oh en voor alle duidelijkheid: verkrachting en andere vormen van seksueel geweld hebben niets te maken met lustgevoelens of de vraag of iemand ‘sexy’ is of wat dan ook. Het draait om status en macht. En gewapend met beschikbare cijfers kun je profielen opstellen van daders. Zoals de meest voorkomende dader van ‘date rape’. En als de dader de eerste keer ongestraft wegkwam met zijn misdrijf, gaan teveel van hen door met verkrachten.

Alles wat je wilde weten over het Woody Allen schandaal, maar niet durfde te vragen

De controverse rondom Woody Allen gevolgd? De waan van de dag en de hype regeren. Gelukkig zijn er ook mensen die behoefte hebben aan achtergronden, analyse en verdieping. Magazine Salon zette de beste stukken op een rij. Waarbij de Zesde Clan er eentje in het bijzonder uit wil lichten: een grondige analyse van de Westerse verkrachtingscultuur, en hoe die mentaliteit opspeelt zodra een vrouw een beroemde man in het openbaar beschuldigt van misbruik, verkrachting of andere vormen van seksuele intimidatie en geweld.

Acteur en regisseur Woody Allen raakte in opspraak.

Aaron Bady zet in een paar zinnen uiteen hoe de westerse cultuur machtige mannen beschermt en vrouwen het nakijken geeft, nog voordat een zaak voor de rechter is gekomen:

This is a basic principle: until it is proven otherwise, beyond a reasonable doubt, it’s important to extend the presumption of innocence to Dylan Farrow, and presume that she is not guilty of the crime of lying about what Woody Allen did to her. If you are saying things like “We can’t really know what happened” and extra-specially pleading on behalf of the extra-special Woody AllenHi, The Daily Beast!, then you are saying that his innocence is more presumptive than hers. You are saying that he is on trial, not her: he deserves judicial safeguards in the court of public opinion, but she does not.

Veel mensen en media verliezen dit basale principe uit het oog en gaan volautomatisch over tot het vrijpleiten van de beroemde man in kwestie, en het zwartmaken van de vrouw. Dat gebeurde bij ex-IMF baas Dominique Strauss-Kahn. Dat gebeurt iedere keer als een Amerikaanse football-speler in opspraak raakt. Je ziet het nu bij Woody Allen, die sympathieke acteur en regisseur die zulke mooie films maakt en alles ontkent.

De Zesde Clan zegt verder niks voor of tegen Woody Allen. Dit weblog sluit zich echter aan bij het standpunt dat we bij deze individuele kwesties niet om de algemene context heen kunnen:

We don’t have charges or convictions, but we do have a cultural context that must inform how we should hear these stories. Listening to victims when they come forward and taking their allegations seriously isn’t calling for an angry mob to storm the gates of NBC — it’s a necessary corrective. A nod toward balance.

Dat bijsturen is hard nodig, gezien de systematische manier waarop de westerse cultuur mannen met status zoveel mogelijk beschermt, en vrouwen wegzet als liegbeesten,die vanwege wraak of om het geld verhalen over seksueel geweld zouden verzinnen. In dit patroon delven vrouwen bij voorbaat al het onderspit: ze zijn schuldig, tenzij.

We zouden vrouwen die zich uitspreken over seksueel geweld, dezelfde bescherming moeten geven als de machtige mannen wiens reputatie zo hartstochtelijk beschermd wordt. Want dit is het maatschappelijke gevolg als je vrouwen bij voorbaat schuldig acht:

Roman Polanski raped a 13 year old, plead guilty to “unlawful sexual intercourse” and, when he realized that he was facing jail time, fled the country. He continued to make movies, continued to receive the financial backing and participation of major studios and A-list movie stars, married a woman 33 years his junior, and had two children. He has suffered basically zero consequences because of what he did.

En mannen, ook de minder beroemde, weten dit en doen er wereldwijd hun voordeel mee.

Mannen vergrijpen zich aan verstandelijk gehandicapte vrouwen

Consternatie alom: uit onderzoek van Rutgers WPF en Movisie, ‘Beperkt Weerbaar’, blijkt dat 61 procent van de verstandelijk gehandicapte vrouwen te maken heeft gekregen met seksuele intimidatie -en geweld. Staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten (Volksgezondheid) vraagt om maatregelen om deze groep vrouwen beter te beschermen. Dan zullen we ook moeten kijken naar de daders. Dat blijken voornamelijk mannen te zijn, met als opvallende groep: taxichauffeurs.

Movisie schrijft in een persbericht:

De plegers zijn meestal mannen en vaak bekenden van het slachtoffer, zoals (ex)partners, familie of een kennis. Slechts bij een kleine groep betreft het hulpverleners. Projectleider en senior-onderzoeker Willy van Berlo van Rutgers WPF had deze cijfers op basis van internationaal onderzoek wel verwacht: ‘Dit is een groep die door een stapeling van risicofactoren extra kwetsbaar is.’

Het rapport zelf, te downloaden via deze pagina, gaat wat uitgebreider in op de daders. Vrouwen noemden in eenderde van de gevallen hun (ex)partner als dader, in 13% van de gevallen een kennis, en in 6% van de gevallen een begeleider. Een opvallende groep daders vormen taxichauffeurs. Zes procent van de verstandelijk gehandicapte vrouwen wees mannen uit deze beroepsgroep aan als dader. Visueel beperkte vrouwen (blind en zeer slechtziend) konden in een op de tien gevallen de identiteit van de dader niet aangeven – ze konden geen namen noemen.

Als slachtoffers nog jong waren, veranderde het daderprofiel:

Bij seksueel misbruik in de jeugd zijn bekende plegers in het geval van
vrouwelijke slachtoffers meestal vage kennissen, ‘andere familie’ of
iemand uit de buurt.

De onderzoekers konden duidelijk patronen herkennen, situaties waarin daders hun kansen grepen. Deze risicofactoren waren onder andere:

  • het bestaan van een machtsverhouding. Het slachtoffer was bijvoorbeeld voor zorg of financiën afhankelijk van de dader
  • sociale isolatie van het slachtoffer
  • vage grenzen. De grens tussen professioneel werk en vriendschap vervaagde bijvoorbeeld door de intimiteit die kan voortvloeien uit de (lichamelijke) verzorging. De grens kan ook vervagen als daders zich gedragen als pooierboys, die hun slachtoffer eerst inpalmen en dan pas gaandeweg aan het ‘echte’ misbruik beginnen
  • barrières om te reageren op misbruik. Denk aan angst en schaamte, een gebrek aan kennis over gezond seksueel gedrag en een negatief zelfbeeld. Ook praktische aspecten zoals moeilijk kunnen communiceren met andere mensen
Al die factoren zorgen ervoor dat daders makkelijker hun gang kunnen gaan, minder bang hoeven te zijn dat hun wandaden aan het licht komen. Hopelijk nemen de mensen die maatregelen en protocollen ontwerpen deze informatie mee. Want misbruik moet je bij de bron aanpakken.