Tag Archives: rol van vrouwen

Vrouwen en whisky, een verborgen geschiedenis

Drinken vrouwen eigenlijk whisky? Niet als je door de meest recente folder van Gall&Gall bladert. De enige afbeelding van een vrouw, in de speciale editie ‘Whisky&’, staat bij een oproep om drank te serveren. Verder mogen er twee vrouwen opdraven bij een reclame op de achterflap. Ze staan in sexy toverkol-outfit geheimzinnig te doen om een bepaald merk een mystiek aura te geven. Voor de rest is het mannen, mannen en mannen wat de klok slaat.

Vergeleken met een paar honderd jaar geleden lijkt er weinig veranderd. Vrouwen blijven onzichtbaar of worden als heks afgeschilderd. Ook in Nederland reageerden mannen vijandig op de combinatie ‘vrouw en whisky’:

‘Mijn dochter eet ook biefstuk, als je er maar heel veel mayonaise en ketchup op kwakt.’ Met deze zin wilde Bert Dijkstra, columnist bij de Telegraaf, ooit illustreren dat vrouwen niet kunnen proeven en alleen whisky lusten als ze bijvoorbeeld een chocoladetoon hebben. Whisky zou namelijk een mannendrank zijn die niet aan vrouwen is besteed.

Fred Minnick nam geen genoegen met die herhaling van ‘whisky is alleen voor mannen’. Hij dook de geschiedenis en en struikelde al snel over de vrouwen. Ze waren en zijn overal actief in de whiskywereld. Je moet ze alleen wel willen zien. Sterker nog, waarschijnlijk zou niemand tegenwoordig kunnen genieten van een goed glas single malt zonder essentiële bijdragen van vrouwen. Dat betoogt hij in zijn boek Whisky Women – the untold story of how women saved bourbon, Scotch and Irish Whiskey.

Hij schreef daarmee de allereerste whiskygeschiedenis die vrouwen een ereplek geeft. Met recht, zegt hij in interviews:

From Augusta Dickel’s shrewd business move, to the American women who were enlisted to bottle the spirit because they were “more nimble and less clumsy” than men, to the female mind behind the Maker’s Mark red-wax bottle seal, Minnick wrote his new 232-page book because he wanted thought the contributions of such whiskey women deserved their due. “There were all these headlines and comments like, ‘Wow, women drink whiskey, too.’ And women have been around whiskey all along. I thought it was sexist,” he says.

In zijn zoektocht naar het whiskyverleden merkte Minnick al snel dat het niet bij een gebrek aan erkenning bleef. Als ze whisky stookten, liepen vrouwen bijvoorbeeld het risico om als heks verbrand te worden.

(Dat geeft die reclame achterop de Gall&Gall folder trouwens met terugwerkende kracht een naar smaakje. We doen tegenwoordig wel luchtig over de heksenvervolging, maar ondertussen is die erfenis van femicide niet vergeten. Het werkt psychologisch en cultureel door. Onder andere bij de gezondheidszorg aan vrouwen en in de reputatie van vrouwelijke soldaten in oorlogstijd. En toen staatshoofd Thatcher overleed, kraaiden sommige mensen blij dat de heks eindelijk dood was.)

Enfin, Minnick maakt meer dan duidelijk dat whisky nooit een mannendrank was, nu geen mannendrank is en het ook nooit zal zijn, want talloze vrouwen zijn actief in de productie en de consumptie van dit heerlijke vocht. Sterker nog, de afgelopen jaren namen vrouwen topfuncties in bij belangrijke destilleerderijen, het zijn vrouwen die whisky in Japan promoten, en vrouwen brengen hun eigen whisky op de markt, zoals Brenne.

Jammer dat de marketingafdeling van Gall&Gall dat niet doorheeft en er nog steeds voor kiest vrouwen te negeren en seksistische stereotypen te herhalen. Gemiste kans!

Vrouwen speelden grote rol bij Amerikaanse verkiezingen

De Amerikaanse presidentsverkiezingen gingen gepaard met verkiezingen voor zetels in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. Nu het stof van al die verhitte campagnes begint neer te dalen, stromen de commentaren en analyses binnen. Conclusie: dit waren belangrijke verkiezingen voor vrouwelijke kandidaten, en vrouwenrechten speelden een belangrijke, soms doorslaggevende rol bij de kiezer.

Zo maakten een aantal Republikeinse kandidaten nare opmerkingen over verkrachting en de rechten van vrouwen om een ongewenste zwangerschap af te breken. Lange tijd speculeerden de media dat deze mannen nog steeds een kans maakten op een zetel in de Senaat of het Huis van Afgevaardigden. Dat was niet zo. Nu de uitslagen bekend zijn blijkt dat ze stuk voor stuk verloren.

Overal waar meestal mannen rotopmerkingen maakten over verkrachting en abortus, kreeg ‘Team Rape’ klop van de kiezer. In een redactioneel commentaar schrijft de krant Globe and Mail hierover:

This is a welcome result, indeed, and a tribute to those American voters who turned away from some very ugly ideas.

Vrouwelijke kandidaten boekten juist flinke overwinningen in hun gooi naar een plek in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. Minstens negentien vrouwen kunnen een zetel in de Senaat bekleden. Dat is een historisch hoog aantal, en daarbij komen nog meer primeurs. Want sommige staten krijgen voor het eerst een vrouwelijke afgevaardigde in de Senaat. Webmagazine Jezebel publiceerde portretten van de nieuwe lichting.

In het Huis van Afgevaardigden vormen blanke mannen bij de 200 Democraten voor het eerst in de geschiedenis een minderheid. De ploeg telt begin volgend jaar 61 vrouwen, 43 Afro amerikanen, 27 Hispanics en 10 Aziatische Amerikanen. Vijf Democraten zijn bovendien openlijk homoseksueel/lesbisch, en eentje heeft een biseksuele geaardheid.

Deze diversiteit past in de veranderende bevolkingssamenstelling van de Verenigde Staten en betekent slecht nieuws voor de Republikeinen, die het vooral van blanke mannen moeten hebben. Die groep wordt steeds meer een minderheid – zij het een minderheid met de machtigste banen en de hoogste inkomens.

Obama zelf heeft veel te danken aan de vrouwelijke kiezer. Ten eerste gingen meer vrouwen (53%) dan mannen stemmen. Van de groep die de gang naar de stembus maakte, koos vervolgens 45 procent van de mannen op de Democraat. Bij de vrouwen was dat 55 procent. Nadere analyses van het stemgedrag van vrouwen wezen uit dat met name alleenstaanden massaal voor Obama gingen. Vanwege hun leefsituatie past deze groep niet bij de traditionele huisvrouwenmentaliteit van de Republikeinen.

Daarnaast voelde deze groep zich meer dan gemiddeld geraakt door de vrouwvijandige opvattingen rondom de reproductieve rechten van vrouwen:

As many pointed out on Twitter, it was almost as if Republicans had forgotten women could vote. […]  …the stakes for this election became abnormally high. Obama didn’t need to inspire; he just needed to be the guy not threatening to turn back women’s reproductive rights to 1973.

Kritiek op de overwinning van Obama maakt dit laatste punt overduidelijk. Christelijke mannen zochten internet op om wereldkundig te maken dat de Democraat zijn winst te danken had aan de ‘slettenstem’, de Slut Vote zoals dat zo mooi heet in het Engels. De logica achter deze scherpzinnige analyse luidt als volgt:

“Women want to delay marriage as long as possible so they can ‘have it all,’ and usually ‘have it all’ means ‘have as much hot alpha sex as possible without any consequences.'” And the sneaky Democrats, says B-Skillet, are willing to subsidise this with things like free contraception, thereby winning for themselves the “slut vote”. What this election proves beyond doubt is that “Republicans lose because they discount the existence of original sin in women.”

Blij dat we dit vraagstuk ook weer opgehelderd hebben – of niet ;). En blij dat zulke groeperingen de komende jaren geen sympathiek luisterend oor in het Witte Huis hebben.

Oprichter vermogensfonds is verrassend vaak een vrouw

Vrouwen spelen een veel grotere rol in de totstandkoming van liefdadigheidsfondsen dan wordt gedacht. In de zestiende eeuw waren vrouwen in maar liefst de helft van de gevallen de oprichtster van zo’n fonds. In de twintigste eeuw maakten zij 40% van het aantal particuliere oprichters uit. Tel je ook stellen mee, of gemengde groepen die samen een fonds in het leven roepen, dan spelen vrouwen een belangrijke rol in 56% van alle gevallen. Dat blijkt uit een onderzoek, eerder dit jaar uitgevoerd in opdracht van Mama Cash.

Beeld van de Gravin van Bylandt.

Stichting Het Maagdenhuis, Fonds Sluyterman van Loo, Gravin van Bylandt Stichting, de Maria Carolina Blankenheym Stichting, zonder vrouwen zouden deze fondsen niet hebben bestaan. Ze gelden als enige oprichter. En zo zijn er nog veel meer. Want alleen in de zeventiende eeuw richtte geen enkele vrouw een fonds op. In de zestiende, achttiende, negentiende en twintigste eeuw stonden ze aan de basis van talloze initiatieven. Op die manier speelden ze een enorme rol in de liefdadigheid.

Het onderzoeksrapport noemt deze conclusie verrassend:

Dat is verassend, gezien de ondergeschikte positie van vrouwen in het verleden. Het komt er op neer dat vrouwen, die zelf nog geen volwaardige positie in de maatschappij hadden (geen stemrecht, geen mogelijkheid om na het huwelijk te werken, etc.) via hun filantropiewerk toch een belangrijke rol hebben gespeeld voor het algemeen nut. Met name in de 16e en 18e eeuw is deze rol aanzienlijk geweest; respectievelijk 50% en 55% van alle fondsen opgericht door vrouwen.

Bij afwezigheid van vervolgonderzoek en harde feiten komen de onderzoekers met een aantal mogelijke verklaringen. Het zijn speculaties, maar het zou kunnen dat vrouwen uiteindelijk een vermogen in beheer kregen omdat mannen meestal eerder stierven dan zij. Ook moesten vrouwen zich eeuwenlang in principe beperken tot huishouden en gezin. De liefdadigheid was van de weinige plekken waar vrouwen een rol mochten spelen die een enigszins openbaar karakter kreeg. Blijkbaar grepen ze die mogelijkheid met beide handen aan.