Tag Archives: Religie

Moordenaars beginnen vaak thuis

Massa moordenaars beginnen hun terreur-regime vaak thuis. Met die kop vestigt onder andere de Huffington Post er de aandacht op dat plegers van een aanslag meestal mannen zijn. En dat opvallend veel van hen beginnen als vrouwenmishandelaar. Zo ook de man die onlangs in Londen mensen dood reed, een agent neerstak en het Engelse parlementsgebouw binnen probeerde te dringen.

Nu de details over het leven van de aanvaller in Londen duidelijk worden, blijkt dat hij een geschiedenis had van agressie. Waaronder huiselijk geweld. Deze man belandt daardoor in de lange rij mannen die in het openbaar in het rondschieten, of mensen doodrijden, waarna in circa drie dagen duidelijk wordt dat hij daarvoor vrouwen mishandelde en terroriseerde. Vaak vermoordt de dader eerst een of meerdere vrouwen voordat hij de straat opgaat en vreemden vermoordt. Ze houden hun generale repetitie in de vorm van geweld tegen vrouwen, voordat ze de volgende stap zetten.

Feministen signaleren keer op keer dat mensen deze link tussen huiselijk geweld en het plegen van aanslagen/massa-moord verdonkeremanen. Onder andere Hadley Freeman van de Engelse krant The Guardian denkt dat autoriteiten hierover zwijgen omdat er geen politieke winst te behalen valt aan het benoemen van vrouwenhaat. Ook zouden bepaalde regeringen (*kuch – Trump -*kuch) teveel sleutelfiguren verliezen als je een punt maakt van huiselijk geweld. Het is veel veiliger andere oorzaken aan te wijzen. Zoals radicale islam, psychische ziekten of ‘er was geen reden’.

Daardoor verliezen onder andere politici uit het oog wat dit soort geweld aanjaagt. Namelijk gefrustreerde, neurotische mannelijkheid:

Domestic violence is frequently a way for male abusers to try to impose so-called traditional gender roles on their female partner – beating them when the laundry isn’t done, telling them what to wear – using violence to validate their own feelings of insecurity. So it is almost inevitable that these men would then be attracted to belief systems – whether it’s Isis, evangelical Christianity or the fundamentalist version of pretty much any major religion – that advocate wildly restrictive attitudes towards gender and endorse patriarchal systems which encourage men to punish women for their own failings.

Wat niet helpt is dat we het als samenleving sowieso al lastig vinden om te praten over huiselijk geweld, laat staan huiselijk geweld door moordenaars. We noemen huiselijk geweld vaak een vrouwenprobleem. Vrouwen moeten niet zeuren. Vrouwen lokken zelf uit dat mannen agressief worden, dus ze moeten zich schamen en hun kop houden. Vrouwen zijn sterk en hoog opgeleid dus ze kunnen geen prooi worden van een mannelijke mishandelaar – zeggen rechters. Als je de politie lastig valt met je gezeur over een vervelend vriendje, kun je zelfs een boete krijgen omdat je de tijd van agenten verspilde.

Die taboes, de stilte, de schaamte, de minachtende houding die we als samenleving hebben als het gaat om ”vrouwenzaken”, maakt dat deze factor vaak uit beeld verdwijnt. Daardoor missen we oplossingen. En daardoor verliezen we agressieve mannen uit het oog die gevaar opleveren, niet alleen voor een individuele vrouw, maar voor de samenleving.

Keulen biedt inzicht in vastgeroeste patronen

De massale berovingen-met aanranding in Keulen maken nog steeds veel los. Ik schreef er op dit weblog niet zoveel over. (Alleen een oproep om vooral wél Carnaval te vieren.) Dit omdat ik met dit blog de actualiteit niet in mijn eentje over wil doen. Ik concentreer me liever op moeilijker bereikbaar nieuws, of op achtergronden bij het nieuws. Keulen maakt echter zoveel los dat er interessante patronen aan het licht komen.

vrouwen Keulen protest

Als je de verschillende nieuwsberichten en opiniestukken bekijkt, zie je patronen opduiken die veelvuldig zichtbaar worden, zodra er iets speelt rondom vrouwen. Met als bonus beladen onderwerpen zoals seksualiteit en agressie:

Deze verhalen dienen allerlei handige doelen. Ze komen goed van pas 1. om de onveilige situatie van vrouwen en seksisme in de samenleving te verdonkeremanen, 2. te vergeten dat de ‘eigen’  mannen net zo goed ongevraagd en ongewenst met hun tengels aan vrouwen zitten (meestal is de dader iemand die de vrouw kent. Een buurman, een collega op het werk, een vriend of ex-vriend, een familielid) en 3. om feministen terug in hun hok te slaan.

Verschillende mensen zetten zich in om die andere kant van het verhaal onder de aandacht te houden. Waar waren de huidige verontwaardiging en bereidheid tot actie de afgelopen decennia, vraagt Amelie Mangelschots van initiatief #wijoverdrijvenniet zich af:

 Elke miserabele zeikerd die mij ooit zei dat vrouwen misschien ook niet alleen op straat moeten wandelen en misschien moeten nadenken voor ze uitdagend gekleed op straat gaan, heb ik evenzeer horen roepen dat moslimmannen moeten leren dat dit een vrij land is en ‘onze’ vrouwen mogen doen en laten wat ze willen en ze hen daarvoor niet mogen lastig vallen. Gij, gij blanke, Vlaamse hypocriet.

En hallo, al eeuwen protesteren vrouwen tegen seksuele agressie. Ze werden en worden weggehoond. ”Seksueel geweld is geen probleem, wat zeur je, overgevoelige hysterische mannenhater, vrouwen in Afrika, die hebben het pas slecht”. Iedere feminist kent dat rijtje drogredenen van buiten. Maar nu seksuele agressie van bepaalde mannen past in een racistisch verhaal is het opeens het belangrijkste thema van de eeuw? Getverdemme… Feministen ijveren er nu opnieuw voor, om bij het onderwerp te blijven: structureel seksueel geweld tegen vrouwen, veelal gepleegd door mannen die ongestraft blijven.

Hartverwarmend in dit verband: mannen gingen in Nederland de straat op en protesteerden in Amsterdam, in minirok, tegen seksuele agressie tegen vrouwen. Ze wilden daarmee duidelijk maken dat het niet aangaat om vrouwen verantwoordelijk te stellen voor hun eigen seksuele geweld (de beroemde ‘wat had je aan’ verwijten enz.). Je moet als man gewoon met je handen van vrouwen afblijven, punt.

Ook jij kunt wat doen: teken de petitie om straatintimidatie in Nederland strafbaar te stellen. De politie kan nu pas ingrijpen als naroepen uitloopt op situaties die wél strafbaar zijn, zoals aanranding. Maar dan ben je rijkelijk te laat…De teller staat inmiddels op ruim 24.000 handtekeningen. Nog 16.000 erbij en dan kunnen de initiatiefnemers naar de Tweede Kamer om in ieder geval een boete mogelijk te maken. Komt er misschien toch nog iets goeds uit Keulen voort.

De gereedschapskist: zelfhaat begrijpen

Slachtoffers van verkrachting die zichzelf de schuld geven – of van andere vrouwen de schuld krijgen. Als vrouw meisjes besnijden. Elkaar eindeloos de maat nemen op het gebied van uiterlijk en sexy gedrag. Als vrouw oproepen tot het inperken van vrouwen om mannen meer ruimte te geven (waarna andere vrouwen gelukkig protesteren.) De lijst is eindeloos. Waarom zijn vrouwen soms hun ergste vijand? Waar komt die zelfhaat vandaan? Het is een gevoelige kwestie, en de Zesde Clan heeft dan ook al weken aan dit artikel lopen schaven. Maar nu hakken we de knoop door en publiceren het als aflevering in de rubriek De Gereedschapskist. Want kennis is macht, en ieder beetje inzicht helpt om je als vrouw beter staande te houden in een vaak vijandige wereld. UPDATE: dit artikel kreeg eind 2016 een vervolg.

Zelfhaat? O, dat wordt er bij vrouwen ingestampt vanaf de geboorte. Aldus Eve Ensler, schrijfster van de Vagina Monologen en tevens mondiale voorvechtster van vrouwenrechten. Want welke boodschappen ontvangen vrouwen eigenlijk van 1. de buitenwereld? Al te vaak: ze mogen er niet zijn, symbolisch, maar ook letterlijk. Al te vaak: mannen zijn goed, vrouwen zijn minderwaardig. Als vrouwen succes hebben, vormt dat een probleem en moeten we er iets aan doen. De verhalen van en over mannen zijn groots en belangrijk. De verhalen van vrouwen niet:

it has not escaped my attention that when I wrote about men and men’s journeys they gave me the National Book Award nomination, the National Book Critics Circle award nomination, the National Magazine Award nomination, the Hemingway award, the PEN/Faulkner, you know they just showered me with love. I think especially because I was a woman writing about men’s journeys and I wrote about them lovingly. Then when I wrote about women’s emotions and women’s journeys I got shunted off. It was crazy to watch. I was like, oh, is that all it takes to lose all respect, to write about women’s lives? That sucks.

Aangezien vrouwen mensen zijn, en dus sociale wezens, komen die boodschappen aan. Of we willen of niet. Wat het nog erger maakt is dat vrouwen dit soort opmerkingen al eeuwenlang naar hun hoofd geslingerd krijgen. Veel godsdiensten zitten vol neurotische vrouwenhaatTot minstens de ouwe Grieken aan toe was er nauwelijks plaats voor vrouwen in de ideologische en filosofische opvattingen van mannelijke geleerden. En als je in de negentiende eeuw rond wilde lopen op straat, vond de omgeving je meteen onzedig en onfatsoenlijk.

Mensen m/v worden beïnvloed door het ideologische klimaat. Ondanks verschuivingen en veranderingen krijgen vrouwen er  nog steeds van langs als ze de openbaarheid betreden, bijvoorbeeld als ze de politiek in willen. Daarbij vormen uiterlijk en seksualiteit gewilde, traditionele wapens om vrouwen te ondermijnen. Vrouwen zijn te dik, te dun, te sexy gekleed, te truttig gekleed. Als vrouw moeten we onze edele delen parfumeren en chirurgisch laten bewerken, anders zijn we te smerig voor woorden.

Naast openlijke agressie krijgen vrouwen ook te maken met subtiel seksisme. Dit type neerbuigend paternalisme is misschien nog wel schadelijker dan openlijke minachting, omdat het moeilijker te herkennen is. Iemand geeft je een compliment, bijvoorbeeld dat jij als vrouw zo goed voor kinderen kunt zorgen. Wat is daar verkeerd aan? Nou, het ondermijnt vrouwen, zoals sociaal-psycholoog Sezgin Cihangir van de Universiteit Leiden aantoonde, en zoals Joke Smit decennia daarvoor al besprak in haar beroemde essay Het Onbehagen bij de Vrouw. Want het klinkt wel positief, maar wat als we  iets anders willen dan voor kinderen zorgen? Oeps…

Die vijandigheid heeft psychologische gevolgen voor de individuele ontplooiing en het welbevinden van vrouwen. Waarbij we aankomen bij 2, de innerlijke factoren van zelfhaat. Zo signaleert de Australische therapeute Sue Austin:

‘woman’ has traditionally been constructed as ‘other’ in cultural discourse. As has been articulated extensively by feminism over the last few decades, to be ‘other’ in this way is to be at odds with one’s subjectivity. One of the common manifestations of this experience was described to me by a patient as ‘living life with one eye watching yourself on closed-circuit TV, accompanied by a ruthlessly attacking commentary from an invisible, nameless critic who has the authority of God’.

Vrouwen verinnerlijken de negatieve boodschappen die de buitenwereld op je afstuurt. Omdat je één oog permanent gericht hebt op dat ‘wat zullen ze wel niet van me vinden’-tv scherm, word je psychisch zwakker. Daardoor kun je sneller gedachten ontwikkelen of acties ondernemen die schadelijk zijn voor jezelf.

Een combinatie van inzichten uit de Jungiaanse psychologie en feministische analyse brengt de manieren in kaart waarop zo’n proces kan verlopen. In een paper over de Babylonische scheppingsmythe waarin de god Marduk (m) de godin Tiamat (v) vermoordt en uit haar lijf de wereld schept, zet Tracy Derynck van de Mount Royal universiteit in Calgary dit prachtig op een rijtje:

The above interpretation suggests three ways in which internalized patriarchy oppresses women: 1) by asking them to abandon their own judgment (Apsu and Mummu), 2) by putting them down and pressuring them when they hesitate to abandon their own judgment (Kingu and his faction), 3) by implicating them in a self-fulfilling prophecy of inferiority when they do abandon their own judgment (Marduk). The myth is thus illustrative of both inner and outer realities, and again demonstrates how the two serve to confirm and bolster one another.

Dat is één ding, maar er speelt nog iets anders mee. Te weten: 3, praktische overwegingen. Het persoonlijke is politiek. Vrouwen waren tot 1956 handelingsonbekwaam in Nederland. Je had als vrouw een man nodig om toegang te krijgen tot een maatschappelijke status en enige materiële welstand. Tot op de dag van vandaag betekent vrouw zijn in Nederland een automatische strafkorting van gemiddeld 8 procent op je salaris.

Als het ging om geld, macht en status hadden vrouwen eeuwenlang duidelijk de verkeerde sekse. Het loonde daarom om je te identificeren met, en aan de zijde te scharen van  de dominante groep, oftewel mannen:

in a patriarchal society, “male approval” translates into a form of power (albeit a limited one). Even in societies where women have access to other ways in which to attain power, girls are still encouraged from a young age to seek out and maintain male approval as a way to secure their own power in the world.

Dat kan betekenen dat je tegen je eigen belangen in gaat handelen om je eigen hachje veilig te stellen. Dit raakt aan het terrein van de patriarchale deal. Bewust of onbewust gebruik je als vrouw de middelen die tot je beschikking staan om vooruit te komen in het leven. Je kunt zo’n deal sluiten terwijl je zeer positief over jezelf denkt. Zelfhaat gaat echter een rol spelen in situaties waarbij je de negatieve boodschappen uit je omgeving in jezelf hebt opgenomen en daar naar handelt, bijvoorbeeld door jezelf een sexy uiterlijk aan te meten terwijl je eigenlijk liever in een spijkerbroek rond zou willen lopen. Dan doe je jezelf geweld aan.

Wat te doen aan al die verinnerlijkte zelfhaat? Dat is een vraag waar we een andere keer dieper op ingaan, maar voor nu een hint. Steeds opnieuw blijkt dat boze vrouwen een taboe zijn en dat vrouwen zichzelf daarom inhouden:

We are all smiley for fear of being labelled man–haters. And what is the result of this people-pleasing, ultra-feminine, crowd–sourced sexual politics? Sod all. Reasonably sitting around waiting for equality while empowering oneself with some silicone implants does not really seem to have worked wonders, does it ladeez?

Waarom die angst voor boze vrouwen? Omdat gerechtvaardigde woede enorm krachtig is. Het haalt vrouwen uit hun machteloosheid en zet aan tot actiesdemonstraties, je als groep organiseren en verder bekwamen in effectief lobbyen voor verbetering. Deze activiteit kan, maar hoeft natuurlijk niet, leiden tot het feminisme ontdekken als middel om zicht te krijgen op wie je bent, wat je wilt, hoe al die hatelijke boodschappen in elkaar zitten en wat je daarmee wilt.

Mensen met privileges vinden dat eng. Ze komen verrassend snel op het punt waarop ze vrouwen bitch en mannenhater etc. noemen. Mocht het woord ‘feministe’ vallen, dan zijn deze bange mensen er als de kippen bij om de kernboodschap van het feminisme verdraaien. Ze vergeten graag dat boosheid een rationele, logische reactie op onderdrukking is.

Zij die boze feministen neersabelen, en/of vrouwen bekritiseren omdat ze boos zijn, weten ergens in hun achterhoofd donders goed dat zulke woede de eerste stap vormt op weg naar het ondermijnen van de status quo en het eisen van gerechtigheid. Woede verandert de wereld. Dus als je merkt dat mensen je minder aardig vinden, beschouw dat dan maar als een teken dat je goed bezig bent.

Verder lezen? Behalve de informatie in de links vond De Zesde Clan deze boeken zeer behulpzaam. Neem eens een kijkje in de bundel  ‘In Her Place’ van literair criticus S.T. Joshi, over vrouwenhaat. Of lees Vrouwen en Ambitie, van psychiater Anna Fels. Women don’t Ask, van economen Linda Babcock en Sara Laschever. The Creation of Feminist Consciousness van historica Gerda Lerner. Alles van Joke Smit, te beginnen met Het Onbehagen bij de Vrouw. Psychiater en therapeut Nelleke Nicolaï schrijft  in haar handboek Vrouwenhulpverlening en Psychiatrie ook belangwekkende zaken over de verinnerlijking van haat, en wat dat doet met het zelfgevoel van vrouwen. Last but not leastFeminisme is voor Iedereen van bell hooks. Veel plezier op je ontdekkingsreis… En zie ook dit vervolgartikel op De Zesde Clan.

Karen Armstrong pleit voor compassie

Trouw publiceerde een interessant interview met schrijfster en religiedeskundige Karen Armstrong. Zij pleit ervoor dat iedereen die zijn of haar religie een warm hart toedraagt, eens ophoudt met dat gepraat over dogma’s of seksuele zonden, en meer gaat nadenken over compassie en ruimte geven aan een ander.

Kuan Yin, de godin van de compassie en onmetelijke wijsheid.

Seksuele zonden. Uh oh… dan zijn vrouwen vaak de klos, zoals Armstrong zelf zo mooi aantoonde in haar boek Het Evangelie volgens de Vrouw. Dat die zonden in combinatie met dogma’s tot enge dingen leiden, blijkt keer op keer. Zo stuurde een bisschop foetuspoppetjes naar kamerleden omdat abortus zondig is, en betitelde een andere bisschop aids als een soort rechtvaardigheid, het logische gevolg van een zondige levenswijze. Deze geestelijke bestrijdt dat hij daarmee baby’s bedoeld die met aids geboren worden, want die zijn onschuldig. Maar die vrouwen uit de Congo dan, die het slachtoffer werden van massale verkrachtingen? Hebben die, als ze aids oplopen, dat ook maar te accepteren als het logische gevolg van hun ‘zondige’ levenswijze?

Van de andere grote religies geen beter nieuws. Imam’s spreken de ene na de andere fatwa uit, met boodschappen dat een vader zijn dochter mag opsluiten als naar zijn mening haar maagdelijkheid op het spel staat. In Maleisië mogen vrouwen geen broeken dragen, want dat is te mannelijk en dús zondig, en in Iran dreigt vooral voor vrouwen de dood door steniging als ze beschuldigd worden van overspel. Hindoeïsme dan? Nou nee, want onder andere in India zorgt het kastenstelsel ook voor veel ellende, uitbuiting en geweld.

Kortom, bij dit alles heb je de neiging je in jezelf terug te trekken en te denken ‘laat maar zitten’. Karen Armstrong daarentegen blijft geloven in de kracht van religie. Alle teksten prediken namelijk óók dat je als mens goed met andere mensen om moet gaan. Daarom kunnen verschillende religies elkaar meestal prima vinden in praktische hulpverleningm of de zorg voor zieken. Compassie speelt daarbij een sleutelrol. En dat is volgens het interview in Trouw voor Armstrong iets heel concreets: ”Compassie is een kwestie van wil. Het is de vastbesloten weigering om de ander, ook al is hij je vijand, te demoniseren of te haten.”

Kortom, een goed moment om dit interview eens te lezen. En het nieuwe boek van Armstrong, over compassie. Aanbevolen.

Zonder titel

Archeologen ontdekken machtige priesteressen op Kreta

De oude necropolis Orthi Petra, op het eiland Kreta, blijkt de bakermat te zijn geweest van een machtige dynastie van vrouwen. Waarschijnlijk speelden zij als priesteressen een belangrijke rol in het leven van de antieke stad. Dat concludeert een team archeologen, onder leiding van Nicholas Stampolidis. Het team ontdekte een stenen gebouw met een altaar uit de achtste eeuw voor Christus. Hier lagen vier vrouwen van dezelfde familie begraven, vergezeld van prachtige gouden grafgiften.  Archeology Magazine nam de ontdekking op in hun top tien van belangrijkste ontdekkingen in 2009. 

Een van de grafgiften, waarmee de vrouwen begraven werden

Archeologen zijn al langer actief in het gebied rondom de necropolis, maar vonden tot nu toe alleen resten van mannen en kinderen. Van de adellijke vrouwen was tot voor kort geen spoor te bekennen. De vondst van Stampolidis en zijn team zorgt ervoor dat wetenschappers de geschiedenis van de necropolis en de rol van vrouwen drastisch moeten bijstellen. Vrouwen waren veel machtiger en rijker dan gedacht. Uit de prachtige grafgiften blijkt dat de vrouwen een hoge status hadden. 

Het stenen gebouw was waarschijnlijk bedoeld om de resten onder te brengen van een hogepriesteres en haar beschermelingen. De vondst past ook bij een serie aardewerken vaten met menselijke resten, opgegraven in 2008. Ook hier ging het om vrouwen, ook hier vonden de archeologen prachtige gouden grafgiften. Bovendien bleken de skeletten dezelfde kenmerken te hebben als de lichamen in het stenen gebouw. Hieruit concluderen de onderzoekers dat het gaat om een familiedynastie, die in ieder geval 200 jaar lang een belangrijke positie had in de samenleving.

Vrouwen kiezen zelf voor een nikab

Vriendjes en partners van vrouwen die gezichtsverhullende sluiers dragen, zijn daar meestal niet blij mee. Ze vinden het vervelend dat hun vriendin/partner negatieve aandacht trekt van omstanders, en vinden het ook niet leuk dat zijzelf automatisch beschouwd worden als vrouwenhater. De vrouwen kiezen zelf voor een nikab, boerka of ander verhullend kledingstuk, meestal nadat zij zich bekeerden tot de islam, ontdekte prof. dr. Annelies Moors.

Moors deed in 2009 onderzoek naar boerkadraagsters in opdracht van de Nederlandse regering, die al een paar jaar worstelt met een aangenomen motie van Geert Wilders. Onder andere gesteund door CDA en VVD kreeg hij het voor elkaar dat er in principe een algemeen verbod op het dragen van gezichtsverhullende kleding komt. Tot nu toe is deze motie alleen gedeeltelijk effectief, via verboden voor specifieke locaties en situaties.

Het viel Moors op dat de draagsters van dit soort kleding tot nu toe nauwelijks aan het woord kwamen. Vooral politici, beleidsmakers en vertegenwoordigers uit de sectoren zorg, onderwijs en multi culturele instellingen spraken over nikab, boerka en andere vormen van verhullende kleding. Ook de pers stuurde eerder een in boerka gehulde verslaggever op pad, dan dat zij de mening vroegen van de vrouwen om wie het ging. Het Parool was in 2004 eerlijk over de redenen voor die handelswijze: de vrouwen ,,zijn meestal weinig spraakzaam, spreken de taal vaak niet en zullen ook het achterste van hun tong niet snel laten zien.”

Moors, werkend voor de Amsterdam School for Social Science Research, toonde aan dat het prima mogelijk is met de mensen zelf te praten. Via via kwam ze in contact met 20 vrouwen, die ze uitvoerig interviewde over hun persoonlijke ontwikkeling en kledingkeuze. Het dragen van bedekkende sluiers was meestal het eindresultaat van een jarenlange spirituele zoektocht. Ouders en partners waren er meestal niet zo blij mee, en de vrouwen zelf twijfelden ook vaak. Uiteindelijk kozen ze toch voor bedekkende sluiers, om zo dichter bij God te staan.

Dat die keuze spraakmakend kan zijn, ondervinden de draagsters dagelijks. Ze zien dat mensen die negatief reageren, vaak een link leggen met vrouwenonderdrukking en terrorisme. Ook Moors ziet dat het dragen van zulke kleding spanningen oproept:,, Het spanningsveld tussen een symbool dat gezien wordt als een teken van onderschikking en een praktijk die geassocieerd wordt met macht, leidt gemakkelijk tot gevoelens van onbehagen.”

Maar een verbod? De draagsters vinden dit zeer discriminerend. En Moors kan hen daar, analoog aan Martha Nussbaum, alleen maar gelijk in geven. In een interview in dagblad Trouw wees ze erop dat een verbod alleen maar averechts werkt. Bovendien was zulke kleding tot 2003 nauwelijks een probleem, ontdekte ze na een uitgebreide analyse van krantenberichten. De dicussie over een verbod ontstond pas na terroristische aanslagen, onder andere in Madrid en Londen. De angst voor terreur en de vrees voor een fundamentalistische Islam waren doorslaggevend, concludeert zij.

Vorstinnen en verleidsters in de Koran

Gaat het om vrouwen en de Koran, dan gaat het meestal meteen over wetten, plichten, wat je wel mag en wat je niet mag. Martha Frederiks, bijzonder hoogleraar Missiologie, werd dat juridische geneuzel een beetje zat. Welke verhalen vertelt de Koran eigenlijk over vrouwen?

Zodra ze met die blik naar de Koran keek, stuitte ze op een weelde aan vrouwenfiguren. Geëmancipeerde vorstinnen, voorbeeldige vrouwen, gevaarlijke verleidsters, en alles daar tussenin. Genoeg stof om een heel boek vol te schrijven:  Vorstinnen, verleidsters en vriendinnen van God. In dit boek concentreert ze zich op vrouwen die ook in de Bijbel voorkomen, zoals Eva, de koningin van Sheba en Maria.

De site Bruggenbouwers interviewde Frederiks vorig jaar. De hoogleraar vertelde bij die gelegenheid dat vooral de figuur van Zulaikha haar erg interesseerde. Daarom behandelt ze in haar boek vier versies van dit verhaal. Zulaikha was volgens de overlevering de vrouw van Potifar. Ze verleidde de profeet Jozef. In de verschillende versies van deze geschiedenis staat Zulaikha de ene keer symbool voor de bedreiging van de vrouwelijke sexualiteit, terwijl andere versies haar juist positief duiden, als symbool van de ziel die onophoudelijk zoekt naar God. Maar het is bovenal ‘een uitermate smeuïg en menselijk verhaal, waarin Zulaikha hopeloos verliefd wordt op Jozef en Jozef zeker niet ongevoelig blijft voor de charmes van deze vrouw’, aldus Frederiks in het interview.

Titel: Vorstinnen, verleidsters en vriendinnen van God. Islamitische verhalen over vrouwen in Bijbel en Koran
Auteur(s): Martha Frederiks
verschijningsdatum:    eerste week januari 2010
isbn: 978 90 21142 42 5
Prijs: € 16,00
Uitgeverij: 2010, Uitgeverij Meinema