Tag Archives: rapport

Vrouwen boeken zeer langzaam vooruitgang

Gematigd goed nieuws. Uit een wereldwijd overzicht van de Wereldbank, getiteld Women, Business and Law, blijkt dat vrouwen steeds meer rechten krijgen. De vooruitgang gaat echter zeer langzaam. Negentig procent van de onderzochte landen kent minstens één wet die vrouwen tegenhoudt om een bepaald beroep uit te oefenen, een bankrekening te openen, en/of om zelfstandig beslissingen te nemen. Nog eens 28 landen tellen meer dan tien wetten die mannen andere rechten geven dan vrouwen. Het verschil pakt, niet geheel toevallig, altijd uit in het nadeel van vrouwen.

Het rapport van de Wereldbank richt zich vooral op de feitelijke aspecten van gendergelijkheid. Welke wetten verbieden vrouwen iets wat mannen wel mogen? Kent een land wetten die huiselijk geweld verbieden, of mogen mannen doen wat ze willen met hun echtgenote? Dat soort dingen.

Een ander rapport, specifiek gericht op onderneemsters, bekijkt de situatie wat breder. De Global Entrepreneurship Monitor constateert dat er weliswaar ruim 200 miljoen zakenvrouwen op de wereld rondlopen, maar dat juridische gelijkheid (indien aanwezig) niet genoeg is om gelijke kansen voor vrouwen te creëren. Zo kennen de V.S. op papier geen obstakels voor onderneemsters. In de praktijk zie je echter wel degelijk structurele ongelijkheden:

covert discriminatory practices are sometimes found, particularly in obtaining higher- level resources such as equity capital or corporate procurement contracts. These covert practices are subtle, and sometimes not even recognized by entrepreneurs, in that they have to do with status expectations or gendered roles. For instance, it is expected that men will be venture capitalists or fast growth high-tech entrepreneurs, but less expected that women will be in these roles.

Deze psychologische, culturele en sociale factoren zijn net zo belangrijk als wetten. Je kunt iets op papier wel mogen, maar als de maatschappij je sociaal straft, kijk je wel linker uit. Wetten en regels blijven in dat geval papieren tijgers. Toch is het belangrijk dat wetten aangepast worden om het speelveld gelijk te maken voor vrouwen. Dat zagen we recent nog in eigen land. Zolang de SGP vrouwen kon verbieden zich kandidaat te stellen voor politieke ambten, maakten vrouwen geen kans. Pas toen de regels veranderden, konden vrouwen dit terrein veroveren. Hetgeen prompt gebeurde.

Man vormt grootste gevaar voor vrouwen

Mannen vormen wereldwijd het grootste gevaar voor vrouwen. Als het om moord en doodslag gaat, betreft het bij de mannen slechts in 6,3% van de gevallen een man die sterft vanwege partnergeweld. Bij vrouwen gaat het in 38,6 procent van de gevallen om een man die ‘zijn’ vrouw doodt. In landen als de Verenigde Staten vormen (ex-)partners zelfs de grootste bedreiging voor vrouwen (onder andere omdat vuurwapens overal beschikbaar zijn). Dat blijkt uit een rapport van het departement voor Reproductive Health binnen de Wereldgezondheidsorganisatie.

De Zesde Clan aarzelde om aandacht te besteden aan dit rapport, omdat het hier gaat om een open deur. Studie na studie draagt uit dat mannen met name omkomen op straat, in gewelddadige interacties met andere mannen. Vrouwen worden vooral het slachtoffer van ‘intiem geweld’, hoe je dat ook wilt benoemen. Van stalkende exen tot aan huiselijk geweld waarbij de vrouw na afloop dood op de grond ligt, oeps, was die laatste klap toch een beetje te hard aangekomen, sorry! Op die manier treft fysiek en/of seksueel geweld één op de drie vrouwen. Eén op de drie.

Maar goed, het rapport ligt er, en het bevestigt wat we al wisten. Nu alleen nog de vraag wat we eraan gaan doen. En welke rol mannen van plan zijn op te pakken bij het vraagstuk van intiem geweld. Wat dat betreft is het vervelend om in een rapport over huiselijk geweld van het Verwey-Jonker instituut, deze passage te moeten lezen:

Er is nog weinig wetenschappelijk onderbouwing van de kracht van beschermende factoren, zoals dit wel is aangetoond voor risicofactoren. In deze publicatie gaan wij daarom niet uitgebreid in op de beschermende factoren, maar wij stippen de meest gangbare factoren kort aan.

Wie gaat goed onderzoek financieren naar de precieze werking van beschermende factoren? Als we beter in kaart brengen wat helpt om geweld te reduceren, beschikken we over meer handvaten om die agressie in te dammen. Nu blijft het bij het bekende lijstje oppervlakkige punten, zoals zelfvertrouwen, het kunnen beschikken over sociale steun en hulp van de omgeving, en wetgeving. Lekker algemeen en vaag, dus dat schiet niet op.

Plus opvallend genoeg ontbreekt de rol van de man in het rijtje van het Verwey-Jonker instituut. Het zou ontzettend helpen als mannen stopten met slaan, en dat mannen andere mannen aan durven te spreken als die zich schuldig maken aan geweld tegen vrouwen. Het zou ontzettend helpen als de sociale normen en waarden zodanig worden, dat je als man in sociaal opzicht afgedaan hebt als je vrouwen slaat. Dan ben je echt zooooo’n enorme slappe loser, dat niemand nog in je gezelschap wil verkeren.

Zie ook De Erecode van filosoof Kwame Anthony Appiah: bepaalde ingesleten praktijken stoppen verrassend snel zodra de maatschappij die praktijk breed als verwerpelijk en niet-stoer gaat zien. Want je kunt heel lang op terechte morele gronden roepen dat iets verkeerd is, maar mensen stoppen er pas mee in zeer specifieke omstandigheden:

The moral arguments against duelling, foot-binding, slavery and disfigurement and execution of innocent women were known long before they influenced public attitudes. And when they did so, it was not because of any intrinsic appeal to rationality, or even humanity or sympathy. Rather, a shift had to occur in which people began to feel that their honour was compromised by the practice.

Hun eer kwam in het geding. Kijk, misschien biedt dit ook aanknopingspunten….

PS: de glijdende schaal begint al bij verbale agressie tegen vrouwen, of vrouwen lastig vallen op straat. Hier wat tips voor hem en haar om de neerwaartse spiraal meteen vanaf het nog relatief ‘onschuldige’ begin af te breken. Met als voornaamste advies aan mannen:

And guys: We don’t want to hear any horseshit victim-blaming about women these days not knowing a compliment when it jumps out at them from a dark alley. Here’s a good litmus test for compliments: Would you say it to your mother or niece? No? Then don’t scream it at the woman who’s just trying to catch the number 8 bus. And if you find yourselves justifying any of the behaviors mentioned above, practice saying this in front of a mirror: “I’m a sad, delusional trap-door spider who repulses women with my words and actions.” And then knock it the fuck off.

Nigerianen zwijgen niet langer over verkrachting

Grote kans dat op 25 november, de Internationale Dag Tegen Geweld Tegen Vrouwen, duizenden Nigerianen de straat op gaan om te protesteren tegen verkrachting. Veel vrouwen én mannen zijn woedend na twee incidenten waarbij vrouwen verkracht werden. In één geval maakten de daders een video opname die vervolgens via internet wijd en zijd te zien was. Tot nu toe hield iedereen echter zijn mond en konden daders ongestraft hun gang gaan.

Dat moet veranderen, vinden veel inwoners van het land. Ze zien met afgrijzen hoe in Nigeria, met 140 miljoen inwoners, per jaar slechts een kleine tweeduizend verkrachtingen officieel genoteerd worden. Dat lage cijfer betekent namelijk dat talloze verkrachtingen nooit aan het licht komen. Amnesty International besloot de situatie te onderzoeken en publiceerde in 2006 een rapport: verkrachting, het stille wapen. Uit het onafhankelijke onderzoek van AI kwam naar voren dat niet alleen gewone burgers, maar ook de politie, het leger en paramilitaire groepen vrouwen met regelmaat verkrachten.

Niemand die hen tegen houdt, signaleert het rapport. Justitie weet zich geen raad met het onderwerp. Verkrachting is een taboe, niemand wil het erover hebben, en bovendien: het zijn maar vrouwen. Dit idee leeft breder. De samenleving  is vrouwen niet goed gezind. In geval van verkrachting wijst de omgeving naar het slachtoffer. Zij lokte het uit, zij is slecht, de verkrachting is haar schuld. Omdat de politie zelf betrokken kan zijn bij de verkrachtingen, hebben vrouwen er bovendien weinig vertrouwen in dat agenten hun zaak goed zullen onderzoeken. Uit schaamte en uit wantrouwen doen duizenden vrouwen daarom nooit aangifte van een verkrachting.

De video opname met een brute verkrachting van een vrouw, plus een incident waarbij een stamhoofd een vrouw verkrachtte, maken dat Nigerianen niet langer kunnen doen alsof er niks aan de hand is. Mensenrechtenactivisten en vrouwenorganisaties willen met een duidelijke protestactie de regering aanzetten tot actie. The Guardian:

Abiola Akiyode-Afolabi, executive director of the Women Advocates Research and Documentation Centre, said: “There is still a lot of hush-hush around it in Nigeria. That’s why the problem is as bad as it is. But all that’s happened in the past three months shows that rape and sexual violence is a major issue.” […] The country could learn from reporting mechanisms and laws pioneered by Liberia, she added. “The Nigerian government has failed to protect women. We need to hold it accountable. There is a need for immediate steps to create laws and institutions that protect women.”

VN Vrouwen pleit voor meer rechtvaardigheid

Op papier boekte de wereld de afgelopen jaren grote vooruitgang op het gebied van vrouwenrechten. Steeds meer landen ondertekenen het VN Vrouwenverdrag, en in bijna alle staten mogen vrouwen tegenwoordig stemmen. Maar rechten op papier zijn iets anders dan rechten in de praktijk. Wereldwijd blijkt uit een nieuw rapport van VN Vrouwen, In Pursuit of Justice, dat gerechtigheid voor vrouwen helaas nog steeds een sprookje is.

Internationaal gerechtshof in Den Haag.

The Guardian maakte een special over het rapport met handige kaartjes, plus alle cijfers op een rij en een serie interviews met verschillende vrouwen over de situatie in hun land. Jezebel maakte een selectie uit veelzeggende grafieken – kijk uit in Thailand, Servië en Zambia, want ruim een kwart van de mannen vindt het ok om zijn vrouw te slaan. Zie ook deze speciale pagina op de site van documentatiecentrum Rosa.

Een paar schokkende uitkomsten: in de helft van de landen mogen mannen nog steeds hun echtgenote verkrachten. De wet ziet dit niet als een misdaad. Ze zijn toch getrouwd? Bij verkrachting door iemand anders dan de echtgenoot is de schande zo groot, dat een vrouw er meestal voor kiest te zwijgen.  Wereldwijd doet slechts 11 procent aangifte.

Daarnaast blijkt dat vrouwen tussen de tien en dertig procent minder salaris krijgen dan mannen. De oorzaken zijn dezelfde als in een land als Nederland: wereldwijd betaalt vrouwenwerk minder dan mannenwerk. Alss man en vrouw hetzelfde werk doen krijgt hij meer dan zij. Bovendien krijgen vrouwen veel vaker dan mannen te maken met werksituaties waarin ze nauwelijks rechten hebben, maar wel veel plichten. In meer dan de helft van de gevallen ontbreken de meest basale arbeidsvoorwaarden, zoals doorbetaling bij ziekte of ontslagbescherming als je zwanger wordt.

Het rapport doet een heel aantal aanbevelingen om de situatie te verbeteren. Zo kennen veel landen obstakels waardoor het aanspannen van een rechtszaak kostbaar en ingewikkeld is. Dit kun je verbeteren door procedures te vereenvoudigen en onnodige of oneerlijke regels af te schaffen. Zo moeten vrouwen in Cambodja zelf betalen voor de medische tests die verkrachting aan kunnen tonen. Deze testst kosten ruim een halve maand loon. Het is dit type regel waarvan VN Vrouwen graag zou zien dat ze verdwijnen.

Bij de presentatie van het rapport hield Michelle Bachelet, voorzitster van VN Vrouwen, een toespraak. Bachelet ziet het rapport als een strijdkreet:

our report is a call for action – setting challenges for national governments, civil societies and the international community. It outlines an agenda which, by ensuring laws and the legal system tackle bias against women, will accelerate the progress toward our ambitions for a better world. UN Women will work to support this agenda, with the benefits to be felt by everyone. We all win – men and women, girls and boys – if we win this battle for justice.

Engeland steunt VN Vrouwen alsnog

De Engelse regering doneert de komende twee jaar in totaal 20 miljoen dollar aan VN Vrouwen. Dit is een steuntje in de rug voor de enige organisatie binnen de Verenigde Naties die gender centraal stelt en specifiek de situatie van vrouwen wereldwijd wil verbeteren. Eerder werd bekend dat VN Vrouwen een half jaar na de oprichting nog niet eens eenvijfde deel van het beoogde budget binnen had gekregen. Dit leidde tot zorgen, want zonder geld geen slagvaardigheid.

De Britse regering kreeg kritiek omdat onlangs bleek dat ook dit land VN Vrouwen nog geen cent had gegeven, terwijl Engeland destijds één van de grootste voorstanders was van de oprichting van de organisatie. Bronnen binnen de regering benadrukken dat Engeland eerst wilde kijken hoe het zou gaan met VN Vrouwen:

…sources at the Department for International Development, who pointed out that it provided £1m in start-up funding, said that Britain wanted to carry out a rigorous assessment of Bachelet’s plans after doubts about the work of the former UN gender organisation, UNIFEM, which received £3m from Britain. […] “Michelle Bachelet has made an impressive start,” one government source said. “[The organisation’s predecessor] did not have enough political momentum. Bachelet is providing high-level momentum.”

Ondanks de geldproblemen werkt VN Vrouwen door. De organisatie begon een campagne om de situatie van weduwen te verbeteren, en bracht deze week een rapportage uit over de beroerde juridische en economische positie van vrouwen. Volgens dat rapport zitten wereldwijd minstens 600 miljoen vrouwen vast in onzekere, tijdelijke baantjes, waarbij ze veel plichten hebben en weinig rechten. Ook hebben miljoenen vrouwen geen toegang tot Justitie. Ze kennen hun rechten niet, hebben geen geld voor een advocaat, of er is geen wetgeving waar ze een beroep op kunnen doen om zichzelf te beschermen tegen misbruik en mishandeling. Later meer over dit rapport van VN Vrouwen.

Zakenvrouwen hebben wereldwijd het nakijken

Hoe staat het met vrouwen, zaken doen, en de wet in 2010? Niet goed, meldt de Wereldbank. Uit een recent overzicht blijkt dat vrouwen anno nu slechts in 20 van 128 onderzochte economiën formeel dezelfde rechten hebben als mannen. De Wereldbank lette op basale rechten, zoals het openen van een bankrekening, het kunnen registreren van een onderneming, bezit verwerven en gebruiken of zelfstandig een rechtszaak kunnen beginnen.

Het is voor het eerst dat de Wereldbank hier onderzoek naar doet. Het rapport, met hier de samenvatting en hier het gehele document – schetst een redelijk grimmig beeld van de formele mogelijkheden voor vrouwen om in zaken te gaan. Wil je vrij kunnen ondernemen, vergeet dan Zuid en Centraal Azië. Oost-Europa? Links laten liggen. Het Midden Oosten? Droom lekker verder.

In Afrika is Botswana volgens de Wereldbank het enige land waar mannelijke en vrouwelijke ondernemers gelijke rechten hebben. Hong Kong en Taiwan zijn ok, Latijns-Amerika is ok zolang je je beperkt tot Peru, Puerto Rico, Uruguay en de Dominicaanse Republiek. Verder bieden alleen rijke westerse landen zoals Denemarken, Finland, Nieuw Zeeland, Zweden en Engeland vrouwen juridisch gezien evenveel rechten als mannen. Ook Nederland hoort nog net thuis in dit rijtje.

De Wereldbank noemt het ‘van cruciaal belang’ dat overheden meer inzicht krijgen in wat werkt voor vrouwen. Want vrouwen spelen wel een belangrijke rol in de meeste economieën, maar vaak blijven ze steken in de informele sector. Met kleine eenpersoonsbedrijfjes zonder status, krijgen vrouwen nauwelijks toegang tot leningen, investeringen, of officiële hulpprogramma’s.

Ze blijven zodoende steken op het niveau van puur overleven, terwijl ze met hun inkomsten vaak wel een heel gezin te eten moeten geven. Daarom geeft vicepresident Janamitra Devan in het voorwoord aan dat dit rapport nummer 1 is in wat een jaarlijks terugkerend onderzoek moet worden. De Zesde Clan houdt het in de gaten.