Tag Archives: prijzen

Vrouwen betalen meer, of het nou gaat om handtassen of autoreparaties

Amerikaanse onderzoekers gingen op pad om prijzen van spullen te vergelijken, en wat blijkt: vrouwen betalen in 42% van de gevallen meer dan mannen. In slechts 18% van de situaties zijn vrouwen goedkoper uit. Gemiddeld betalen vrouwen 7% meer voor speelgoed, 4% meer voor kinderkleding, 8% meer voor volwassenenkleding, 13% meer voor verzorgingsproducten en 8% meer voor medische producten. Grote kans dat dit in Nederland net zo is.

Onderzoek naar de situatie in ons eigen land is schaars. Z24 meldt het Amerikaanse onderzoeksresultaat en deed zelf een steekproef bij scheermesjes. Gelijksoortige modellen bleken bijna tien procent duurder als ze een roze kleurtje hadden. Ook de Telegraaf ging zelf op onderzoek uit. De krant constateerde dat een blauwe step in de speelgoedwinkel 59,98 euro kost. Hetzelfde model maar dan in roze? Tien euro duurder.

Vorig jaar zijn dezelfde slechte deals voor vrouwen ook al in Frankrijk aangetoond. En in Engeland. Daar bleek uit onderzoek dat vrouwen bij garages 8 tot 16% meer dan mannen betalen voor dezelfde reparaties aan dezelfde soort auto. Het prijsbeleid rond handtassen leverde hetzelfde beeld op. Dezelfde materialen, zelfde soort model, en de mannenversie is vaak groter, maar toch kost de vrouwenversie tientallen euro’s meer.

Zelfs meisjes van twaalf valt op hoe vaak vrouw-zijn gelijk staat aan meer kosten maken: de Amerikaanse Madeline Messer merkte dat videogames een gratis bespeelbaar mannelijk personage bieden. Wil je een vrouwelijk poppetje, dan moet je betalen of eerst uren spelen voordat je haar personage ontsluit. Ze stapte naar de media om te protesteren tegen dit soort discriminatie:

These biases affect young girls like me. The lack of girl characters implies that girls are not equal to boys and they don’t deserve characters that look like them. I am a girl; I prefer being a girl in these games. I do not want to pay to be a girl.

Wat te doen? Opvallend veel ‘oplossingen’ doen een beroep op vrouwen om te veranderen, of perken hun vrijheden in. Je kunt bijvoorbeeld roepen dat vrouwen voortaan mannenspullen moeten kopen. Lekker makkelijk geredeneerd. Een jasje moet wel passen. Als de pasvorm geen rekening houdt met het feit dat vrouwen borsten hebben, zit het raar, slecht en/of ongemakkelijk. Dan heb je het prijsverschil maar te slikken. Fabrikanten en modemerken weten dat. Kassa!

In het geval van de autoreparaties gaat Autoweek klakkeloos uit van een heteroseksueel koppel, waarbij hij het voor het zeggen heeft: het blad ”grapt” dat mannen hun vrouwen niet naar de garage moeten sturen. Hahaha, ja, heeeeeeel lollig. Laten we bovenop prijsdiscriminatie nog een andere vorm van inperking gooien, dat lost het probleem vast op.

In beide gevallen geen woord over de veroorzaker van het seksistische prijzenstelsel: de autogarages die vrouwen hogere rekeningen sturen, de modemerken die vrouwen meer laten betalen voor kleinere handtassen, de fabrikanten die de meisjesstep tien euro duurder maken. Maar daar begint het. Bij meten (is weten) en vervolgens de daders aanpakken.

In Frankrijk leidde het nieuws tot hogere prijzen voor vrouwen tot protesten en een petitie. Daarna besloot de regering officieel onderzoek te doen naar de verdachte prijsverschillen. De Amerikaanse staat Californië is al veel verder: nadat onderzoek inderdaad structureel hogere prijzen voor vrouwen bewees, verbood de staat dit soort seksespecifieke prijzen. Mag niet meer.

Dat lijkt me voor Nederland ook hoog nodig. Want tot slot: die prijsverschillen in het nadeel van vrouwen komen bovenop de loonkloof. Je weet wel, minder salaris voor vrouwen. Dat begint al bij stages, waarbij mannen gemiddeld een 7,3% hogere stagevergoeding krijgen dan vrouwen. En gaat door tot aan de top, waarbij mannelijke managers 18,2 % meer loon krijgen dan hun vrouwelijke collega’s.

Op een werkend leven kan dat drie ton salaris schelen, berekende Women Inc. Kun je leuke dingen voor doen. Maar helaas. Geen penis, geen drie ton. Wel duurdere uitgaven voor hetzelfde soort spullen. Aanpakken die handel!

Ontwerp een poster voor de VN

Geweld tegen vrouwen zat? Wil je op een creatieve manier verzet plegen? Doe dan nu mee aan een ontwerpwedstrijd van de Verenigde Naties. Alle inwoners van de 48 Europese landen kunnen een ontwerp indienen. De enige eis is dat het logo van de campagne ‘Geweld tegen vrouwen, nee’ erop voorkomt. Voor de rest kun je je helemaal uitleven. Je kunt jouw poster inleveren tot en met 31 mei.

Het enige verplichte onderdeel van je ontwerp is dit logo.

De ontwerpactie is bedoeld om de bewustwording rondom geweld tegen vrouwen te bevorderen. Maar voor de ontwerpers zit er ook wat in, want de prijzen liegen er niet om. De inzender van de winnende poster krijgt vijfduizend euro en mag dat bedrag in ontvangst nemen tijdens een feestelijke ceremonie in de Spaanse hoofdstad Madrid. Mensen mogen bovendien via internet stemmen welke poster zij het mooist vinden. De winnaar van die publieksprijs krijgt 1500 euro.

Monopolie schrijvers kan omslaan met wat gerichte aandacht

Status verkrijgen door een boek te publiceren is nog steeds voornamelijk voorbehouden aan blanke mannelijke auteurs. Zij krijgen de meerderheid van de recensies in gezaghebbende bladen, de opdrachten om te schrijven voor de gezaghebbende media, en domineren op die manier het publieke domein. Dat blijkt uit recent onderzoek naar de situatie van schrijfsters in de Engelstalige literaire wereld. Het kan ook anders. In Nederland slaat onder andere uitgeverij Artemis een andere weg in. En Engelse kranten wisten de monocultuur van blanke mannen te doorbreken door beter na te denken over hun aanpak.

Meer lezen over dit onderwerp? Dit boek is een goede keuze.

Eerst maar even het deprimerende nieuws, dan hebben we dat gehad. Zowel in Engeland als in de Verenigde Staten gaat driekwart van alle aandacht naar blanke mannelijke auteurs. Zij krijgen de recensies, en in eveneens driekwart van de gevallen was de recensent ook een man. Negatieve uitschieter is de New York Review of Books: hier verdwijnen vrouwelijke auteurs en recensenten helemaal uit het zicht. Maar liefst 83% van de bijdragen is een door een man geschreven bespreking van het werk van een man.

In het Nederlandstalige gebied is de situatie niet veel anders. Mariët Meesters constateert dat vrouwen statistisch gezien minder nominaties krijgen dan je op grond van hun aandeel in publicaties mag verwachten. Als ze al genomineerd zijn maken ze minder kans om te winnen. Ook merkt ze een toename van vooroordelen: mannen die zeggen dat vrouwen helemaal niet schrijven, of beweren dat vrouwen voornamelijk voor andere vrouwen schrijven, in hun eigen roze gekleurde niche markt. Ook in België laten studies zien dat schrijfsters veel meer moeite moeten doen om aan de bak te komen.

Verklaringen te over voor dit fenomeen: ontbreekt het de schrijfsters aan zelfvertrouwen? Of is het een gevolg van ingesleten normen en waarden, waarin een boek van een man automatisch hoger gewaardeerd wordt dan dat van een vrouw? De commentatoren bij een artikel in de Guardian denken dat dit laatste een grote rol speelt. Ze vergeleken onder andere romans van Dan Brown met Sophie Kinsella. In beide gevallen populaire boeken met bordkartonnen personages en onlogische verwikkelingen, maar Brown krijgt de recensies terwijl Kinsella hooguit genoemd wordt in reportages over chicklit. Hmmm…..

Dan zijn er nog de op de persoon gerichte vooroordelen. Niet alleen Mariët Meesters wijst daarop, het probleem kwam ook duidelijk naar voren in 2007, toen het Libris rapport de bijdragen van vrouwen massaal afserveerde als lichtgewicht. Auteur Herman Stevens nam deel aan een debatavond naar aanleiding van dit schandaal, en vat de situatie kort samen:

Er (wordt) in onze literatuur nog steeds met twee maten wordt gemeten. Terwijl een man zich nooit hoeft te rechtvaardigen als hij een boek de wereld instuurt, moeten vrouwelijke schrijvers allerlei vooroordelen overwinnen. […]  Schrijfsters zijn al gauw “lichtgewicht” en schrijven over “kleine persoonlijke wissewasjes en relatieproblemen al dan niet eindigend in moord of een cursus”.

Kortom, het literaire klimaat pakt anders uit al naar gelang je geslacht. Ben je een man dan is het klimaat warm en zonnig, vol schouderklopjes. Ben je een vrouw dan regent het en heb je te maken met gure tegenwind.

Kan het ook anders? Ja. In Nederland richt uitgeverij Artemis zich specifiek op schrijfsters. Met groot succes: ‘Haar naam was Sarah’ van Tatiana de Rosnay was in 2010 het best verkopende boek in Nederland. Het boek kwam dankzij Artmis beschikbaar voor Nederland, en met dit verkoopsucces kan de uitgeverij vrouwelijk talent verder koesteren en publiceren.

In de Engelstalige wereld weten literaire bladen soms ook uit het blanke mannen patroon te breken. De kranten Guardian en Observer plaatsten recensies die in bijna gelijke verhoudingen geschreven waren door mannen en vrouwen. De gerecenseerde boeken kwamen in ruim zestig procent van de gevallen van een mannelijke auteur, maar dat was beter dan de 83% van de New York Review. Dit positievere beeld is het gevolg van bewust beleid:

The Observer’s literary editor, William Skidelsky, said that it would be “unduly rigid” to attempt to enforce “a strict 50/50 division of genders on the Observer’s books pages”, but added that he does “try to ensure each week that there is a decent male-female spread in terms both of the authors we cover and the people we get to review them”.

Zo kan het dus ook. Het laat zien dat de scheve verhoudingen met bewustwording en wat aandacht in geen tijd te verbeteren zijn, en dat vrouwen meer kansen krijgen naarmate mensen beter inzien welke automatismen ze hanteren bij het kiezen van auteurs en recensenten. Hopelijk gaan meer media en uitgeverijen deze goede voorbeelden volgen.

Glazen plafond krijgt steeds meer barsten

Na al dat gedoe over condooms, verkrachting, bimbocultuur en vrouwen als (seks)object is het tijd voor een paar succesverhalen. Wat er ook gebeurt, vrouwen vinden nog steeds een manier om te overleven, zich te ontwikkelen en iets te bereiken. Waarvan acte:

Jordanië heeft voor het eerst een vrouwelijke hoofdofficier van justitie. De 46-jarige Ihsan Barakat gaat aan de slag in de hoofdstad Amman en krijgt de leiding over zestig andere officieren van justitie. Dat is een groep van 59 mannen en één vrouw. Barakat werkte eerder acht jaar als rechter.

De Somalische arts Hawa Abdi besloot stelling te nemen tegen het geweld van regeringstroepen en milities in haar land. Ze richtte een ziekenhuis op met 400 bedden en ontfermde zich over vluchtelingen. Tegenwoordig is dat laatste initiatief uitgegroeid tot een kamp van 90.000 mensen, voornamelijk vrouwen en kinderen. Die activiteiten trokken de aandacht van gewapende milities. Die vielen binnen en bedreigden haar. Abdi eiste en kreeg van hen een schriftelijke verontschuldiging. Glamour Magazine benoemde haar tot vrouw van het jaar 2010.

Vrouwen in Nadugne Agam, Ethiopië, kregen het met wat hulp van westerse organisaties voor elkaar om stromend water in hun regio te krijgen. Daarmee kwam een einde aan waterslavernij: vrouwen die per dag zoveel uur kwijt zijn aan het halen van water uit afgelegen bronnen, dat ze bijna nergens anders meer aan toekomen en uitgeput raken. Hun collectieve actie vond plaats zonder hulp van de mannen. De krant The Independent schetst het volgende beeld:

When one women suggested they should cap a spring which rose seven kilometers away, and pipe the water to all the local villages, the men smirked. “They said that women would never manage such a complex project,” Bichol said. “They said, ‘Let the women try and when they fail we’ll take over’.” But the women, with training from ActionAid, made a huge success of the enterprise.

De Kustwacht in de Verenigde Staten heeft voor het eerst een vrouw benoemd als hoofd van een opleidingsinstituut. Admiraal Sandra Stosz gaat de trainingsbasis in Connecticut leiden. Hiervoor zat ze twaalf jaar op zee en had onder andere twee fregatten onder haar hoede. Het opleidingsinstituur van de kustwacht krijgt ieder jaar zo’n duizend leerlingen.

En tot slot in Nederland: Suzanna Janssen won op 12 december de Vrouw & Kultuur Debuutprijs 2010 voor Het Pauperparadijs. Uitgeverijen stuurden meer dan vijftig werken in voor deze prijs, de enige die specifiek bedoeld is om literair werk van vrouwelijke auteurs te onderscheiden. Andere genomineerden waren Laura Broekhuysen, met Twee Linkerlaarzen, en Franca Treur met Dorsvloer vol Confetti.