Tag Archives: Paus Franciscus

Vier feest met Maria Magdalena, eerste apostel

Traditioneel vieren katholieken op 22 juli de naamdag van verschillende heiligen, maar eentje daarvan stijgt vanaf nu boven iedereen uit. Paus Franciscus verleende Maria Magdalena ruim een maand geleden dezelfde status als de twaalf apostelen. Haar dag is nu een liturgisch feest. Welke heilige verder ook verbonden is aan 22 juli, de feestdag van Magdalena heeft voorrang. Dat leidde in Nederland prompt tot krantenkoppen als ‘paus eert ‘prostituee’. Of, in België: Paus herstelt hoer in ere.

Feministische interpretatie van Maria Magdalena

Want dat gebeurde er met een vrouw over wie de bijbel vertelt dat zij als eerste het nieuws van de verrijzenis van Jezus naar buiten bracht: kerkvaders brachten haar in verband met een anonieme vrouw, van wie gezegd wordt dat ze zondig was en die berouwvol de voeten van Jezus waste. (Voor de liefhebbers: Lukas 7:47). Prompt heette het dat Magdalena die vrouw was. Zíj zou zich hebben ingelaten met seksualiteit, zonde en hoererij.

In 591 kreeg de link van anonieme zondares met Magdalena zelfs officiële status. Paus Gregorius de Grote verklaarde tijdens een openbare gelegenheid in Rome dat de anonieme zondares in het evangelie van Lukas en Magdalena een en dezelfde persoon waren. Schilders, beeldhouwers en houtsnijders beeldden de heilige daarna steevast af als berouwvolle zondares, zodat dit beeld in eenieders hersenen insleet. De eerste associatie bij Magdalena is niet ‘belangrijke apostel’ maar HOERRR. Tot 2016 aan toe.

Pas eeuwen later, toen vrouwen meer macht kregen in de samenleving en feministes van het eerste uur religieuze tradities kritisch onder de loep namen, kwam een tegenbeweging op gang. Mensen stelden het beeld van Eva bij (Eva werd er in geluisd!!!) en namen het daarna ook op voor Maria Magdalena. Magdalena werd er in geluisd door die verkeerde associaties met een andere Maria en de anonieme vrouw uit het evangelie van Lukas, stellen deskundigen. Daardoor ging verloren wat voor radicaals er volgens de bijbel gebeurde. De eerste die Jezus na zijn verrijzenis zag was een vrouw, Magdalena. Zij bracht dat nieuws samen met andere vrouwen naar buiten, niet de mannelijke apostelen:

“It’s really remarkable that all four gospels have the same story,” says scripture scholar Mary Thompson, S.S.M.N., adjunct professor of religious studies at Canisius College in Buffalo, New York and author of Mary of Magdala: Apostle and Leader (Paulist, 1995). “You can be sure that if it had been possible to eliminate those women who went out from the empty tomb, [the gospel writers] would have done it,” because of the prevailing attitude toward women in those times, she says.

Vaticaankenner hechten een grote waarde aan het feit dat een andere paus, Franciscus, de oordelen van zijn voorgangers ongedaan maakt en de eer van Maria Magdalena herstelt. Zij zien hierin een symbolische stap om de positie van vrouwen in de huidige Katholieke kerk te verbeteren:

This elevation has been long overdue and should be cause for great celebration, especially if it leads to deeper discernment and development of the role of women in leadership positions in the Church.

Wie weet ontstaat er zelfs meer kans op vrouwelijke priesters.…????

Abortus vergeven betekent nog steeds vrouwen veroordelen

Vanaf december hoeven gelovige vrouwen die een ongewenste zwangerschap afbreken, niet meer bang te zijn voor excommunicatie (= uit de Katholieke Kerk verbannen worden). Een jaar lang kan een gewone priester hen vergeving schenken ALS de vrouw berouw toont. Goed he, van de Paus. Probleempje: ‘genade schenken’ betekent nog steeds dat je vrouwen veroordeelt. En de R.K. kerk oefent overal nog steeds haar maximaal mogelijke invloed uit om abortus zo moeilijk, gevaarlijk en stigmatiserend mogelijk te maken voor meisjes en vrouwen.

Volgens een opiniestuk in de New York Times bedrijft de kerk vooral p.r. met dit zogenaamd mildere abortusstandpunt. Met de vergevingsriedel speelt de Paus bovendien de anti-abortusbeweging in de kaart:

The anti-abortion movement’s refashioning of women seeking abortions from selfish tramps to weak-willed victims has been an effective move. […] Pope Francis’ announcement fits into this successful strategy. Rather than a step forward for women, it’s a public relations move that covers for the real problems the church’s anti-contraception and anti-abortion positions cause women around the world.

Die problemen duiken overal op. Niet voor niets zou RH Reality Check de situatie om willen keren. Niet vrouwen moeten om vergeving vragen, maar de Paus en de kerk. De ellende die het abortusstandpunt van de kerk veroorzaakt, haalt op gezette tijden de media. In Brazilië intervenieerde de kerk toen een negenjarig meisje, een kind dus, na seksueel misbruik zwanger raakte. De kerk excommuniceerde de arts en familieleden die het kind een abortus wilden gunnen. De verkrachter ging echter vrijuit en mocht gewoon bij de kerkgemeenschap blijven.

De kerk beïnvloedde ook de politiek in Nicaragua en Ecuador, zodat regeringen draconische anti abortus wetgeving aannamen. De bijna absolute verboden brengen de levens van meisjes, vrouwen en kinderen in gevaar en betekenen een ernstige schending van de mensenrechten.

Dichter bij huis behoort de kerk ook tot de krachten die de reproductieve rechten van vrouwen inperken. Polen kreeg eind jaren negentig, gesteund door de kerk, een van de strengste anti abortuswetgeving van Europa. Ook Spanje kreeg met de macht van de kerk te maken. Na een episch gevecht konden vrouwen de ergste kantjes van een vergaande anti abortus wet afvijlen, maar ze konden niet voorkomen dat tieners van 16 tot en met 18 jaar expliciet toestemming van hun ouders moeten krijgen voordat ze een ongewenste zwangerschap afbreken.

Dat lijkt logisch, totdat je rekening houdt met incest, mishandeling en andere drama’s tussen ouders en kind. In die gevallen is zulke macht in handen van mensen die niet het beste met je voor hebben, een enorm probleem en een extra wapen om schade toe te brengen aan een meisje.

Over dit alles hoor je de Paus en de rest van de kerkleiding niet. Onder andere de Huffington Post pleit er dan ook voor dat de R.K. Kerk met daden komt. Paus Franciscus zou bij kunnen dragen aan het afschaffen van een Amerikaanse regeling die financiële steun verbiedt aan organisaties die abortus in hun pakket hebben. Franciscus zou katholieke ziekenhuizen de mogelijkheid moeten geven volledige medische zorg aan vrouwen te bieden. En de Paus zou het belang van legale, vrij toegankelijke abortus in z’n algemeenheid kunnen omarmen. Dan pas neem je vrouwen serieus en is het hopelijk afgelopen met kinderen die gedwongen een kind moeten baren.

Laat ik afsluiten met het enige positieve wat ik aan de hele zaak kan ontdekken. Hoe dom, paternalistisch en losgezongen van de realiteit ook, de Pauselijke uitspraak heeft de discussie over kerk en reproductieve rechten flink aangezwengeld. Mensen praten. Journalisten schrijven opiniestukken. Feiten komen (opnieuw) in de belangstelling. Die discussie is goud waard, want het is de enige manier waarop mensen zich bewust worden van de dubbele moraal en kunnen strijden voor een wereld waarin vrouwen hun eigen lot kunnen bepalen, in plaats van op hetzelfde niveau te moeten functioneren als konijnen.

Paus stopt vervolging Amerikaanse nonnen

Ja, ik ben zeer kritisch over Franciscus, de Paus van de R.K. Kerk, maar als ik iets goed kan melden, doe ik dat ook. Bij deze: hij stopt het strafonderzoek naar Amerikaanse nonnen, die volgens conservatieve bisschoppen in de greep waren geraakt van het radicaal feminisme. De inquisitie begon drie jaar geleden en leidde tot veel verzet bij nonnen en leken.

Franciscus sluit vrede met afgevaardigden van nonnenorganisaties.

In een Van de Redactiestuk prijst de New York Times de strategische terugtrekkingsmanoeuvre die Francis op op dit moment uitvoert. De krant omschrijft de start van het onderzoek naar de geloofspraktijk van de nonnen als het resultaat van chauvinisme van de mannelijke leiding in de Vaticaanse bureaucratie. Bovendien kwam het raar over dat de kerkhiërarchie zijn pijlen op nonnen richtte, terwijl het wemelde van de schandalen rond priesters die kinderen bepotelden.

Franciscus lijkt die mening ook toegedaan te zijn, en stopt de pogingen om grip te krijgen op de leiding van diverse nonnenordes. Hij besloot de formele procedure vorig jaar al met een nietszeggend rapport vol frases in de trant van ‘niks aan de hand, we gaan gewoon door met samenwerking’. Een paar dagen geleden werd de vrede officieel getekend en liet de Paus zich uitgebreid fotograferen terwijl hij de vrouwen van de Leadership Conference of Women Religious bezocht. Als symbolisch signaal dat hij echt vrede kwam sluiten.

Volgens de New York Times bewijst de hele geschiedenis vooral dat de vorige Paus de kracht onderschatte van de nonnenordes en de mensen die zien welke goede werken deze vrouwen verrichten. Vanaf het moment dat het Vaticaan het onderzoek naar de nonnen instelde, braken protesten uit. Burgers hielden wakes, theologen riepen in een open brief op tot respect voor de nonnen, en de nonnen zelf reisden naar Rome en hielden in de V.S. een toernee om het belang van hun liefdadigheidswerk te onderstrepen. Hun Nuns on the Bus actie kon rekenen op juichende menigtes.

Deze aanhoudende druk speelt zeker mee in het besluit van Franciscus om het onderzoek af te sluiten. Daarnaast past het werk van de nonnen goed bij de koers die Franciscus wil aanhouden. Kortom, hij zag het licht…..

Paus uit zich tegen baas in eigen buik

Die hippe progressieve Paus, waar de media zo verliefd op zijn, uit zich tegen het recht op baas in eigen buik. Prompt is het oorverdovend stil. ‘Ach ja, het zal wel.’ Ondertussen zei de kerkleider wel dat hij abortus verschrikkelijk vindt. Al die arme kinderen die nooit het daglicht zien!!! De Paus negeert daarmee het recht van miljoenen vrouwen op zelfbeschikking en een aanvaardbaar bestaan. Hij lijkt gehoor te geven aan de druk van conservatieven, die eisten dat hij zich duidelijker tegen reproductieve rechten voor vrouwen zou keren.

Met zijn emotioneel beladen veroordelingen van abortus, negeert de kerkvader resultaten uit gedegen wetenschappelijk onderzoek. Er blijkt GEEN verband tussen abortusverboden en een lager aantal abortussen. Er blijkt WEL een verband tussen verbodsbepalingen en hogere aantallen illegale, onveilig uitgevoerde zwangerschapsafbrekingen. Hoe strenger de wet, hoe meer vrouwen sterven of ernstig verminkt raken.

Dat de Paus, een kerkleider die voor miljoenen gelovigen veel gezag heeft, vrouwen zo marginaliseert, blijft niet zonder gevolgen. In Nicaragua leidde de positie van de kerk bijvoorbeeld tot een totaal verbod op abortus, met vele doden en gewonden tot gevolg. Ook schaarde het Vaticaan zich vorig jaar aan de zijde van landen als Iran, Rusland en Egypte, om bij de VN wetgeving tegen geweld tegen vrouwen te blokkeren. Want een beetje vrouwenmishandeling meer of minder, who cares. Zolang ze maar gezonde baby’s baart maakt het verder niet uit wat er met haar gebeurt.

Het beste recept blijkt dat wat Nederland doet: seksuele voorlichting, zeer ruime beschikbaarheid van allerhande soorten voorbehoedsmiddelen, en als het toch mis gaat, goede zorg rondom zwangerschap of het afbreken van die zwangerschap. Het resultaat: jaar in, jaar uit één van de laagste abortuspercentages ter wereld, nauwelijks kinderen die kinderen baren, en een geringe moedersterfte. Daar zou de Paus zich sterk voor moeten maken. Maar dat doet hij niet, want dat past niet in zijn beperkte denkraam.

We zeiden het, zeggen het, en zullen het blijven zeggen: Franciscus is niet de progressieve superpaus waar de media ons in willen laten geloven. Hij is het hoofd van een vrouwvijandig instituut, en deze uitspraken bevestigen dat nog eens.

Paus brengt oude wijn in nieuwe zakken

Terwijl iedereen uitroept dat het zo fijn is dat de Paus zich menselijk opstelt jegens homoseksuelen, blijft deel twee van zijn boodschap compleet onderbelicht. Franciscus wil zich ook wel wat toleranter opstellen jegens vrouwen in de kerk, maar het verbod op vrouwelijke priesters is definitief. Daarmee brengt hij oude wijn in nieuwe zakken. De toon klinkt wat vriendelijker, maar vrouwen zijn en blijven in Rooms-Katholieke kringen tweederangs wezens wiens roeping niet meetelt. Bovendien ontkent Franciscus dat de kerk duidelijke ideeën heeft over de rol van vrouwen in deze organisatie. En bedankt he!

De Paus deed zijn uitspraken in de context van het priesterschap. Voorgangers wezen het idee van homoseksuele priesters van de hand. Franciscus stelt zich toleranter op. Hij moet wel, want de kerk kampt met een groot tekort aan priesters. Gezien die situatie mag een homoseksuele priester er zijn. Wie is Franciscus om zijn zoektocht naar God tegen te houden?

Maar vrouwen? Priestertekort of niet, vrouwen kunnen opzouten: 

“On the ordination of women, the Church has spoken and said no.  Pope John Paul II, in a definitive formulation, said that door is closed.”

De pauselijke tolerantie kent grenzen. Daarna zei hij over vrouwen ook nog dit:

“The role of women doesn’t just end with being a mother and with housework.  We don’t yet have a truly deep theology of women.  We talk about whether they can be this or that, can they be altar boys, can they be lectors, about a woman as president of Caritas (Catholic charities). But we don’t have a deep theology of women in the church.

Laten we dit eens analyseren. Opnieuw denkt de Paus bij vrouwen allereerst aan termen als moeder en huishouden. Het klopt dat hij vervolgens pleit voor een uitbreiding van hun rol. Hij zal wel moeten. Zeker in Westerse landen zouden kerkelijke organisaties stuklopen als de veelal vrouwelijke vrijwilligers opstappen. Daarnaast tonen vrouwen zich vaak religieuzer dan mannen, en loyaler aan de kerk. Dit komt onder andere omdat vrouwen meer zorgtaken hebben en vaker dan mannen afhankelijk zijn van de hulp van religieuze organisaties. Franciscus moet het zodoende van de vrouwen hebben, en dan is het tactisch handig de dames een aai over hun bolletje te geven en een uitnodigende toon aan te slaan.

Tot slot beweert de Paus dat de kerk niet zou beschikken over een theologie rondom vrouwen en de kerk. Sorry, maar wie wil hij hier voor de gek houden?  Al in 1987 benoemen Bijbelstudies dit onderwerp als één van de meest controversiële kwesties in het westerse Christendom. Onder andere Johannes Paulus II schreef tractaat na tractaat over wat vrouwen wel en niet kunnen doen in de kerk. Ook Franciscus’ voorganger Benedictus had duidelijke ideeën over de rol van vrouwen in de kerk en breder, de samenleving.

Steeds opnieuw luidt het refrein: vrouwen mogen geen priester worden. Vanuit hun vrouwelijke aard mogen ze wel allerlei werkzaamheden verrichten op traditionele terreinen zoals de zorg. De kerk reduceert vrouwen in dat discourse stelselmatig tot hun biologie. Je hebt een vagina en een baarmoeder, en opeens ben je ‘complementair aan mannen’, met een ‘natuurlijke’ geschiktheid voor helpen, troosten, luisteren en verbinden. Zolang je in dat hokje blijft, willen paus en kerk je best de hemel in prijzen. Wat zijn vrouwen toch nobele wezens! Kijk eens hoe geweldig ze de liefdadigheidscommissie van de parochie kunnen leiden! Hulde!

Franciscus doet exact hetzelfde als zijn voorgangers, alleen verpakt hij zijn boodschap in een vrolijke gele strik in plaats van een roze. Hij hoopt blijkbaar dat mensen zo blij juichen, dat ze even vergeten hoe vijandig de bijbel en de kerk zich meestal opstellen jegens vrouwen. En dat vrouwen met een roeping anno 2013 nog steeds niets te zoeken hebben in de kerk.