Tag Archives: Oscar winnaars

Oscars geven vooral blanken en mannen een kans

En de Oscar gaat naar…. een blanke man! We weten alleen de namen nog niet. Vrouwen komen er structureel slecht vanaf bij dit Hollywoodfeestje, maar dit jaar is het wel heel erg. Vrouwen ontbreken nagenoeg geheel. Vooral het lot van regisseuse Ava Duvernay komt hard aan. Daarnaast zijn dit ook nog eens de meest blanke Oscarverkiezingen sinds 1998. Filmcritici spreken al van ‘een zwarte dag’ voor alles wat niet blank en mannelijk is.

Borsten zijn natuurlijk altijd welkom in Hollywood.

Tuurlijk kun je zeggen ‘Oscars, boeien!’ Maar het gaat wel degelijk ergens over. Het gaat over de verhalen die erkenning krijgen, wie gehoord wordt en wiens talent we koesteren. Bovendien brengen de Nederlandse bioscopen veel Amerikaanse films. Dus wat de V.S. naar voren schuift, zien we hier ook.

Wat dat betreft spreekt het boekdelen welk soort film het Oscar comité tot de besten rekent. Acht masculiene films die mannelijke thema’s behandelden en vooral mannelijke acteurs in beeld laten verschijnen, met titels als Boyhood en Birdman en American Sniper. Het wachten is op het meesterwerk Sniperman & boys, vast en zeker dé hit van 2016.

De duistere keerzijde is dat keuzes van het Oscarcomité ook aangeven wie er niet toe doet. Vooral Duvernay’s afwezigheid in de categorie beste regisseur zorgt voor veel ophef. Juist omdat het zo voorspelbaar was dat de jury die regisseuse niet wilde eren, en dat voorspelbare element bevestigt allerlei vooroordelen en patronen van marginalisering.

Duvernay bracht Selma, de enige ‘beste film’ waar het niet draait om een blanke man. Selma werd alom bejubeld als een meesterwerk. Maar daar hield het op:

She ticked all the boxes. Made a movie about a historical figure whom people know. Made a movie about a man. Great reviews. Great lead performance. I don’t know what else Ava DuVernay could have done. […] It’s not that anyone is asking for special favors here. DuVernay made a movie worthy of a nomination. But still, she was shut out.

Behalve Duvernay schitteren vrouwen (en niet-blanken) ook door afwezigheid in andere categorieën. Beste soundtrack? Er staan alleen mannen op de lijst. Scenarioschrijvers? Opnieuw alleen mannen. Cinematografie? Nee, alleen mannen. Dat er nog vrouwen op de lijst staan komt vooral door categorieën als beste actrice, beste vrouwelijke bijrol, en kostuums.

Wie doen die nominaties eigenlijk? Hoe ziet het Oscarcomité eruit? Goh, wat een aparte samenstelling. De groep is verdacht blank (94%), mannelijk (76%) en flink op leeftijd – 63 jaar. We hebben hier duidelijk te maken met het zoveelste geval van blanke mannen die blanke mannen vooruit helpen. Dat leidt tot supersaaie ‘verkiezingen‘ en eenheidsworst.

Het is moeilijk moeilijk om bij dit soort structurele wanverhoudingen niet te vervallen in seksisme-vermoeidheid. Gelukkig weten zeer veel mensen zich te verzetten tegen apathie. De Oscars worden op dit moment samengevat in twee woorden: seksistisch en racistisch. Op sociale media zoals Twitter versturen mensen aanklachten onder noemers als  #OscarsSoWhite, #diversity en #Oscarnoms. Burgerrechtenactivisten plannen protesten. Enzovoorts.

Ooit moet deze massale weerzin tegen seksistische en racistische nominaties vruchten afwerpen. Tot die tijd zullen vrouwen en mensen met een gekleurde huid alle zeilen bij moeten zetten om in de marge mee te ‘mogen’ doen. Schande. En kunnen we wellicht inspiratie opdoen bij het Internationaal Film Festival van Rotterdam, met een themaprogramma over ‘het’ feminisme.

Advertenties

Oscar brengt geen verbetering voor actrice

Actrice Octavia Spencer hoopte dat het winnen van een Oscar voor haar rol in The Help meer kansen zou opleveren. Dat gebeurt namelijk meestal. Maar nee, de rollen die zij aangeboden kreeg, bleven klein en marginaal. Het winnen van een Oscar veranderde niets. Dus maakt ze de overstap naar televisie, waar actrices tegenwoordig wél complexe rollen krijgen.

Onder andere zakenblad Forbes meldde dat het Oscar effect inderdaad voorkomt. Na een nominatie, en zeker na het winnen van het beeldje, krijgen acteurs hogere salarissen en meer en/of betere rollen aangeboden. Het woord ‘acteurs’ ontneemt de gemiddelde lezer echter het zicht op een vervelend feit: het gaat bij deze groep alleen om mannelijke acteurs. Voor actrices ziet het Oscar-effect er heel anders uit:

The honors thesis of a student at Colgate looked at the earning power of actors and actresses in the years before and after their Oscar wins, and found that male actors experience an 81% bump in salary after nabbing an Oscar … while actresses see almost no financial benefit following a win. In fact, their careers may even take a bit of a dive after bringing home a statuette.

De studie sluit niet uit dat leeftijdsdiscriminatie een rol speelt. Gemiddeld wint een acteur rond het 36ste levensjaar. Maar ook dan is er sprake van structureel seksisme. Mannen kunnen op hun 75ste nog stoere rollen spelen. Ze mogen rimpels hebben, of een buikje, of grijze haren. Actrices daarentegen? Hollywood ziet hen na hun veertigste niet meer staan. Dat merk je onder andere aan de leeftijdsverschillen tussen mannelijke en vrouwelijke hoofdrolspelers. Of neem een film als Alexander, waarin Angelina Jolie de moeder van Colin Farrell speelt, terwijl ze slechts één jaar ouder is dan hij. Of aan de loopbaanontwikkeling van acteurs, waarbij actrices naar beneden duikelen zodra ze de veertig gepasseerd zijn.

Spencer ondervond al deze fenomenen aan den lijve. Ze heeft de verkeerde sekse, waarschijnlijk ook de verkeerde huidskleur, en ze nadert de veertig. Iehiek!!! roept Hollywood collectief. En negeerde haar. Logisch dus dat Spencer alternatieve wegen zoekt. Ze maakt de overstap naar de televisie omdat ze zichzelf als actrice wil blijven ontwikkelen. Dat lukt niet als je alleen maar kleine filmrolletjes aangeboden krijgt, van het type ‘verontruste moeder’. Televisie biedt haar meer mogelijkheden:

I don’t have a problem with the medium—film or television—because I’m an actor. I act. So if I’m able to get a part that helps me stretch myself and evolve as an actress? Wonderful. And if I get to be a part of something that will expand myself to a worldwide audience?Hell yeah. Sign me up.

Spencer is niet de enige die dat doorheeft. Collega actrices Halle Berry en Viola Davis gingen haar voor. Ook Berry won een Oscar, ook zij kreeg in Hollywood weinig rollen waar ze haar tanden in kon zetten. Ook zij wijkt tegenwoordig uit naar televisierollen. Je kunt Berry zien als astronaute in de sf-serie Extant. Spencer speelt in Red Band Society, een serie over de psychiatrische afdeling van een groot ziekenhuis. En Viola Davis, twee keer genomineerd voor een Oscar, heeft de rol van professor rechten in de serie How to Get Away With Murder.

Zwarte actrices? Ze leveren puik werk en je kunt van hun werk genieten op het kleine scherm. Hopelijk komt Hollywood tot inkeer en kunnen ze binnenkort ook weer schitteren op het grote doek.